«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد استاناداعى بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ كەزەكتەن تىس وتىرىسىن وتكىزدى. ءىس-شارا مەملەكەت باسشىسى قول قويعان قازاقستاننىڭ جاڭارتىلعان كونستيتۋتسياسىنا ارنالدى.
ءسوز باسىندا «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بۇل كۇن ەلىمىز ءۇشىن تاريحي كۇن ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق, ول ءبىر اي بويى قازاقستاندىقتار اتا زاڭعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەردى قىزۋ تالقىلاعانىن قاتىسۋشىلاردىڭ ەسىنە سالدى. ودان بولەك, قازاقستاننىڭ ءار تۇكپىرىندە وسى ءماسەلەگە قاتىستى ونداعان مىڭ كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا مىڭداعان ماقالا جاريالانعانى ايتىلدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردە دە بۇل تاقىرىپتىڭ ءبىرىنشى ورىنعا شىققانى نازارعا الىندى.
ماسەلەن, اۋقىمى كەڭ وسىناۋ بۇكىلحالىقتىق ۇنقاتىسۋدىڭ ءناتيجەسىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىنىڭ تۇرعىندارى مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى جونىندە 6 مىڭنان استام ۇسىنىستارىن جەتكىزگەن بولاتىن. ولاردىڭ بارلىعى تىڭعىلىقتى ساراپتالىپ, كونستيتۋتسياداعى تۇزەتۋلەردەن لايىقتى كورىنىس تاپتى. ال ەلىمىزدىڭ زاڭ شىعارۋشى ورگانىنداعى بىرنەشە ساعاتقا جالعاسقان قىزۋ تالقىلاۋدان كەيىن دەپۋتاتتار جاڭا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋگە قولداۋ ءبىلدىردى.وسىعان وراي, اتا زاڭ ەكى وقىلىمدا قابىلدانىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاراۋىنا جولداندى.
«كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ وڭ شەشىمىنەن كەيىن ەلباسى بۇل تاريحي قۇجاتقا قول قويدى. وسىلايشا, پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ جاڭا ساياسي قۇرىلىمىنىڭ ىرگەتاسىن قالادى» دەي كەلە, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق كواليتسياسى اتا زاڭنىڭ جاڭا رەداكتسياسىن تولىق قولداي وتىرىپ, كۇشتى پرەزيدەنتتىك بيلىكتىڭ ساقتالۋى مەن جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيادا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەرەكشە ءرولى ودان ءارى نىعايا تۇسكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
«نۇر وتان» پارتياسى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى: «بار بولعانى شيرەك عاسىردىڭ ىشىندە ەلىمىزدى الەمدىك دەڭگەيدەگى وتە قۋاتتى جانە بەدەلدى مەملەكەتكە, سونداي-اق, تۇراقتىلىقتىڭ, بىرلىكتىڭ جانە قارقىندى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ورتالىعىنا اينالدىرعان مەملەكەت باسشىسى قازاقستان جولىنىڭ اسا كورنەكتى ساۋلەتشىسى بولىپ تابىلادى», دەدى.
سونىمەن قاتار, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ باستى ماقساتى, ەڭ الدىمەن, قوعامدى ۇيىستىرۋ ەكەنىن ايتتى. ويتكەنى, ەلباسىمىزدىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋ مەن «قازاقستان-2050» دامۋ ستراتەگياسى اياسىندا الدىمىزعا قويعان مىندەتتەرىنىڭ اۋقىمدىلىعى مەن اسا كۇردەلىلىگى ەسكەرىلىپ, جاڭا كەزەڭدە دە بىرلىك, بىرتۇتاستىق جانە تۇراقتىلىق سياقتى نەگىزگى قۇندىلىقتاردىڭ ماڭىزى ارتا بەرمەك.
سونداي-اق, مۇحتار قۇل-مۇحاممەد بارشا كواليتسيا مۇشەلەرىنە قاراتا: «اتا زاڭداعى جاڭا نورمالار ءوز الەۋەتىن ءىس جۇزىندە تولىق كورسەتۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ بارشا ازاماتتىق قوعامى, سونىڭ ءىشىندە, الدىمەن ساياسي پارتيالار جۇمىستارىن ساپالى تۇردە جاڭعىرتۋلارى كەرەك. سەبەبى, بۇگىندە دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ جالپىۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ قاتارىنداعى پارتيالار مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەر حالىق پەن بيلىك اراسىن بايلانىستىراتىن باستى الاڭ بولىپ تابىلادى. جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيادان كەيىن مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن اتقارۋشى بيلىككە ىقپال ەتۋدىڭ قۋاتتى تەتىگىنە يە بولعان پارلامەنتتىڭ جۇمىسىنا دا ءدال بىزدەر باعىت-باعدار بەرىپ وتىرامىز», دەدى.
بۇل كۇنگى جيىن بارىسىندا كواليتسيا مۇشەلەرى ءسوز سويلەپ, ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. ماسەلەن, «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ توراعاسى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ازات پەرۋاشەۆ ءبىر اي ىشىندە بولعان جالپىحالىقتىق تالقىلاۋ بارىسىندا مىڭداعان ازامات ءوز پىكىرى مەن ۇسىنىستارىن ايتۋعا مۇمكىندىك العانىن جەتكىزدى.
«جالپى العاندا, ءبىز سول تالقىلاۋلاردىڭ ناتيجەسىندە بۇكىل ەلىمىزدى بىرىكتىرەتىن, جۇمىلدىراتىن شەشىمگە كەلدىك دەپ ايتۋعا بولادى. ماسەلەن, 26-باپ بويىنشا قانشاما قىزۋ پىكىرتالاس بولدى. ەلباسىمىز, بۇل ورايدا, وتە سالماقتى شەشىم قابىلداپ, ول باپقا ەشقانداي وزگەرىس ەنگىزگەن جوق. دەسەك تە, ساياسي جۇيە تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا كونستيتۋتسيامىزداعى كوپتەگەن باپتار بويىنشا وڭ وزگەرىستەرگە قول جەتكىزدىك», دەدى «اق جول» پارتياسىنىڭ توراعاسى.
قازاقستاننىڭ كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسىنىڭ حاتشىسى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى جامبىل احمەتبەكوۆ: «كونستيتۋتسيالىق رەفورما الداعى ۋاقىتتا قازاقستانىڭ ءارى قاراي دامۋىنا كوپ اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. دەپۋتاتتار – حالىقتىڭ وكىلى. سوندىقتان, پارلامەنتتىڭ باقىلاۋ-قاداعالاۋ تەتىكتەرى, سونداي-اق, پارلامەنتتىڭ الدىندا ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيسە, ساياسي كۇشتەردىڭ, ياعني پارتيالاردىڭ دا ءرولى ارتاتىن بولادى» دەسە, «اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پاتريوتتىق پارتياسىنىڭ ءتوراعاسى, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ءالي بەكتاەۆ كونستيتۋتسيا بويىنشا ۇسىنىلعان وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەلدىڭ ءبىرلىگىن, ىنتىماعى مەن تاتۋلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە سەپ بولاتىنىن ايتتى.
«وعان بۇكىل قازاقستاندىق ات سالىستى. قازاقستاننىڭ جۇرتشىلىعى ەلىمىزدە بولىپ جاتقان جاڭعىرتۋلارعا, مەملەكەت بولاشاعىنا بەيجاي قارامايتىنىن كورسەتتى. ءبىزدىڭ پارتيامىزدىڭ وكىلدەرى دە 100-دەن استام ءىس-شارا وتكىزىپ, جۇمىسشى توبىنا ءوزدەرىنىڭ 100-گە تارتا ۇسىنىس-پىكىرلەرىن بەردى. ال كونستيتۋتسيامىزعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەلىمىزدىڭ جاڭا بەلەسكە كوتەرىلۋىنە جول اشادى دەپ ويلايمىز», دەدى ءا.بەكتاەۆ.
دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ جالپىۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ تاعى ءبىر مۇشەسى, «جاڭارۋ» سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى جالپىۇلتتىق قوزعالىسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق ءبىرلەستىگىنىڭ ءتوراعاسى ورالباي ءابدىكارىموۆ ەلباسى
ن. نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسىمەن اتا زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر حالىق تاراپىنان قولداۋ تاپقانىنا, جوبانى تالقىلاۋ كەزىندە تۇسكەن ۇسىنىستاردىڭ ەسكەرىلگەنىنە توقتالدى.
«كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن ءوزگەرىستەر مەملەكەت دامۋىنا, ازاماتتىق قوعامعا وڭ ىقپال ەتۋى كەرەك. وسىلايشا, ءبىز حالىقتىڭ سەنىمىنە يە بولامىز», دەدى و.ءابدىكارىموۆ.
بۇدان كەيىن «بىرلىك» ساياسي پارتياسىنىڭ توراعاسى سەرىك سۇلتانعالي, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى ءابىلعازى قۇسايىنوۆ, «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى نۇرلان ەرىمبەتوۆ, «قازاقستان ۋكرايندارىنىڭ راداسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى يۋري تيموششەنكو, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى باقىتجان جۇماعۇلوۆ, قازاق گۋمانيتارلىق-زاڭ ۋنيۆەرسيتەتى قۇقىقتىق ساياسات جانە كونستيتۋتسيالىق زاڭناما عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى سەرگەي ۋدارتسەۆ, «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق قوزعالىسى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى مۇحتار مانكەەۆ ءسوز الىپ, كونستيتۋتسيالىق رەفورما توڭىرەگىندەگى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
وتىرىس بارىسىندا دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق كواليتسياسى جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيانى قولداۋ ماقساتىندا قازاقستاندىقتارعا ءوزىنىڭ ارنايى ۇندەۋىن جاريالادى (ول بولەك جاريالانىپ وتىر).
جيىندى قورىتىندىلاعان مۇحتار قۇل-مۇحاممەد: «بۇكىلحالىقتىق تالقىلاۋ نەگىزىندە قابىلدانعان جاڭارتىلعان اتا زاڭىمىزدى بىرلىك پەن كەلىسىم كونستيتۋتسياسى دەپ اتاۋىمىز كەرەك. بۇگىن وسى تاريحي قۇجاتقا قول قويۋ ارقىلى ەلباسى بىزگە ۇلكەن سەنىم ارتىپ وتىر. سوندىقتان ءبىز بار كۇش-جىگەرىمىزدى وسى سەنىم مەن جاۋاپكەرشىلىكتى اقتاۋعا جۇمساۋىمىز كەرەك», دەدى.
بۇل رەتتە, دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق كواليتسياسى ەلىمىزدەگى 5 جەتەكشى ساياسي پارتيانى, 23 ءىرى قوعامدىق بىرلەستىكتى ءبىرىكتىرەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون.
ءلايلا ەدىلقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ "قازاقستان-2050" جالپىۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ ۇندەۋى
قۇرمەتتى قازاقستاندىقتار!
ەلىمىز جاڭا تاريحي دəۋىرگە اياق باستى. بۇگىن, 2017 جىلعى 10 ناۋرىزدا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءƏبىش ۇلى نازارباەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىنا قول قويىپ, قازاقستاننىڭ ساياسي, ەكونوميكالىق جəنە əلەۋمەتتىك جاڭعىرۋىنىڭ ىرگەتاسىن قالادى. مەملەكەت باسشىسى باستامالىق ەتكەن كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى بۇرىن-سوڭدى بولماعان كەڭ كولەمدەگى جالپىحالىقتىق تالقىلاۋى, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ جونىندەگى التى مىڭنان استام ۇسى نىستارى, ەلىمىزدىڭ جوعارعى زاڭنامالىق ورگانىنىڭ نەگىزگى زاڭعا وزگەرىستەردى جان-جاقتى قاراستىرۋى مەن قابىلداۋى – بۇل قازاقستان حالقىنىڭ ازاماتتىق كەلىسىمى مەن بىرلىگىنىڭ دəلەلدى كورىنىسى, ەلباسىنىڭ ەلىمىزدى جاڭعىرتۋداعى ساليقالى ساياساتىن قازاقستاندىقتاردىڭ ءبىراۋىزدان قولداۋىنىڭ دəلەلى. ەلباسىمىز پارلامەنتتىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا اتاپ وتكەندەي, كونستيتۋتسيالىق رەفورما ەڭ الدىمەن ءبىزدىڭ قوعامدى شوعىرلاندىرۋعا باعىتتالعان. ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى «ءۇشىنشى جاڭعىرۋ جəنە «قازاقستان -2050» دامۋ ستراتەگياسى اياسىندا العا قويعان ماقساتتاردىڭ اۋقىمدىلىعى مەن كۇر دەلىلىگىن ەسكەرسەك, تəۋەلسىزدىك, بىرلىك, تۇراق تىلىق, ەتنوسارالىق جəنە كونفەسسياارالىق كەلىسىم سياقتى ىرگەلى قۇندىلىقتاردىڭ ماڭىزى تەك ارتا تۇسەدى. نەگىزگى زاڭنىڭ قاعيداتتى تۇردەگى ماڭىزدى ەرەجەسى ول مىقتى پرەزيدەنتتىك بيلىكتىڭ ساقتالۋى جəنە جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيادا تəۋەلسىز قازاق ستان نىڭ نەگىزىن سالۋشى نۇرسۇلتان ءƏبىش ۇلى نازارباەۆ تىڭ ەرەكشە ءرولىن ورنىقتىرۋ بولىپ تابىلادى. تəۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – قازاقستان تابىستارىنىڭ باستى ارحيتەكتورىنىڭ ۇزدىك باسقارۋىمەن ءبىزدىڭ رەسپۋبليكا شيرەك عاسىردىڭ ىشىندە بۇكىل əلەمگە əيگىلى, تۇراقتىلىق, بىرلىك جəنە قارقىندى ەكونوميكالىق دامۋ ورتالىعى بولىپ تابىلاتىن قۋاتتى جəنە بەدەلدى رەسپۋبليكاعا اينالدى. جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيا بۇكىل مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ودان دا ءتيىمدى جəنە ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەۋىنە مىقتى مۇمكىندىك تۋعىزادى. ەكونوميكا سالاسىندا ۇكىمەتتىڭ اتقارۋشى وكىلەتتىكتەرى مەن دەربەستىگىنىڭ كەڭەيۋى جəنە ونىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن پارلامەنت الدىنداعى ەسەپ بەرۋى ساياسي جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعى مەن مەملەكەت دامۋىنىڭ ۇزاق جىلدىق كەپىلى بولىپ تابىلادى. پارلامەنتتىڭ ۇكىمەت قىزمەتىن باقىلاۋداعى ءوسىپ كەلە جاتقان ءرولى ۇكىمەتتەن اعىمداعى جəنە ستراتەگيالىق جۇمىستىڭ ساپالى جاڭا دەڭگەيىن, جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگان, ول ارقىلى قازاقستان حالقى الدىنداعى اشىقتىعى مەن ەسەپ بەرۋىن تالاپ ەتەدى. مۇنىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋ ماقساتتارىنا جəنە əلەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى 30 مەملەكەتىنىڭ دەڭگەيىنە جەتۋدەگى ماڭىزدى ءمəنى بار. پارلامەنت جəنە جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگاندار ءرولىنىڭ ءوسۋى حالىق پەن بيلىك اراسىنداعى نەگىزگى بايلانىستىرۋشى تەتىك, ساياسي پروتسەستەر مەن قوعامدىق تالقىلاۋلاردىڭ بەلسەندى سۋبەكتىلەرى, بارلىق əلەۋمەتتىك توپتار مۇددەسىنىڭ وكىلى رەتىندە قازاقستاننىڭ بارلىق ساياسي پارتيالارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن جəنە دامۋ مۇمكىندىگىن كۇشەيتەدى. ساياسي جۇيەنى دامىتۋدىڭ كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن ۇلكەن əلەۋەتى ەلىمىزدىڭ بارلىق ساياسي پارتيالارى مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەرىنە قوسىمشا تالاپتاردى جۇكتەيدى. ەلىمىزدىڭ اتا زاڭىنىڭ دəۋىرلىك جاڭعىرتىلۋى قولدانىستاعى زاڭداردى رەتكە كەلتىرۋ, ازاماتتىق قوعامنىڭ جالپى زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرۋگە جəنە كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى ودان ءəرى جۇزەگە اسىرۋعا كەڭىنەن قاتىسۋى بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستاردى قاجەت ەتەدى. ءبىز, دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ «قازاقستان-2050» جالپىۇلتتىق كواليتسياسىنىڭ مۇشەلەرى, بارلىق əلەۋمەتتىك توپتاردىڭ مۇددەسىن بىلدىرەتىن جەتەكشى ساياسي كۇشتەر مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلەتتى جəنە بەدەلدى ۇيىمى رەتىندە مەملەكەتتىڭ بارلىق ازاماتتارىن قوعامدىق كەلىسىم مەن بەيبىتشىلىك, تۇراقتىلىق پەن ەلىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى قولداۋعا جəنە ونى ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىرامىز. «نۇر وتان» پارتياسى, «اق جول» دەمو كراتيا لىق پارتياسى, قازاقستان كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسى, «بىرلىك» ساياسي پارتياسى, «اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتيا- سى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كəسىپ وداقتار فەدەراتسياسى» رەسپۋبليكالىق كəسىپوداقتار بىرلەستىگى, «اتامەكەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كəسىپكەرلەر پالاتاسى, «قازاقستان كəسىپكەرلەرىنىڭ فورۋمى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى, «رەسپۋبليكالىق əيەلدەر كەڭەسى» قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ حالىقارالىق «بولاشاق» ستيپەندياسى ستيپەندياتتارىنىڭ قاۋىمداستىعى» قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى, «قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ارداگەرلەرى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەمياسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق عىلىمدار اكادەمياسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى, «ارداگەرلەر ۇيىمى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستاننىڭ كəسىپكەر əيەلدەرى وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگى, «جاسىل» ەكونوميكانى قولداۋ جəنە G-Global-دى دامىتۋ كواليتسياسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى, «قازاقستان تۇتىنۋشىلارىنىڭ ۇلتتىق ليگاسى» قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستاننىڭ ىسكەر əيەلدەرى قاۋىمداستىعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستان ارداگەرلەرى» اۋعانستان سوعىسى ارداگەرلەرىنىڭ قاۋىمداستىعى, «قازاقستان ۋكرايندارى راداسى» قوعامدىق بىرلەستىگى, «قازاقستاننىڭ داعدارىس ورتالىقتارى وداعى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى, «قازاقستان مۇگەدەكتەرىنىڭ كونفەدەراتسياسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى, «جاڭارۋ» سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى جالپىۇلتتىق قوزعالىسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى, «جۇلدىز» بالالار قوعامدىق ۇيىمدارىنىڭ وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگى, استانا قالالىق دەموكراتيالىق كۇشتەردىڭ «قازاقستان-2050» كواليتسياسىنىڭ مۇشەلەرى.
