كەلىسكەن ۋاقىتتان ەرتەرەك بارىپ قالىپپىن. كولىگىن ءوزى جۇرگىزىپ كەلدى. كومەكشىسى كەڭسەدەن مۇگەدەكتەر ارباسىن الىپ شىقتى. جۇرگىزۋشىنىڭ ورىندىعىنان ارباعا لىپ
ەتىپ جەڭىل وتىرا قالعان ءبىرجان قوجاقوۆ بىزبەن كوڭىلدى امانداستى. «بۇگىن قاتتى قۋانىشتىمىن. تۇستە ورال قۇس فابريكاسىنىڭ ديرەكتورى تالان ورازعاليەۆ شاقىرىپ,
تانىستىق. مەنىڭ Facebook جەلىسىندە جازعان ءوتىنىشىمدى وقىپتى. وزدىگىنەن جۇرە المايتىن قىزمەتكەرلەرىمدى تاسىمالدايتىن اۆتوبۋس ىزدەپ ەدىم. ارزانداۋ باعاعا. تالان
قابدىراشيت ۇلى ءبىر اۆتوبۋسىن تەگىن سىيلايتىنىن ايتتى. وي, قانداي جاقسى بولدى!».
جولپول ءبىرجان
«عيبادات» جشس ديرەكتورى, «دەمەۋ» مۇگەدەكتەردى قولداۋ قوعامىنىڭ توراعاسى ءبىرجان قوجاقوۆ تۋعاننان مۇگەدەك ەمەس. 2001 جىلدىڭ قىسىندا جول پوليتسياسىندا قىزمەت ەتىپ ءجۇرىپ, ەكى اياعىن قاتتى ءۇسىتىپ الىپتى. – ورال قالاسىنىڭ تەرەكتىگە قاراي شىعاتىن بەكەتىندە تۇردىم. جول جيەگىندەگى قۋىقتاي بۋدكا عوي. ەلەكتر قۋاتىن سول جەردەگى ساياجايلارعا تارتىلعان جەلىدەن الىپ, پەش قوساتىنبىز. سول كۇنى جارىق بولمادى. كۇن سۋىق ەدى. قاتتى توڭىپ قالىپپىن, – دەيدى ءبىرجان. ارينە, ول كەز – قيىن ۋاقىت ەدى. كەيىپكەرىمىز قولى جەتكەن جەرگە دەيىن قارالىپ, ەمدەلدى. ساراتوۆتاعى كلينيكالىق اۋرۋحانا, الماتىداعى سىزعانوۆ ينستيتۋتى, ورال اۋرۋحانالارى... بولمادى. گانگرەنا باستالىپتى... التى وپەراتسيا ءوتتى. ءسويتىپ, 30 جاسار زىڭگىتتەي جىگىت اينالاسى ءتورت-بەس ايدىڭ ىشىندە ەكى اياعىنان ايىرىلىپ, توسەككە تاڭىلدى. – كومانديرىم قايسار سۇلتانباەۆ دەگەن تارازدىق ءجىگىت ەدى. اۋرۋحانادا جاتقانىمدا ارنايى كەلدى. «ءبىرجان, مويىما! ءابدەن جازىلىپ ال. پروتەز سالدىر. سوسىن ءوزىمە كەل. قايتادان قىزمەتكە الامىن!» – دەدى. ازامات ەكەن, سوزىندە تۇردى! وسىلايشا اۆتوكولىكتەردى تەحنيكالىق بايقاۋدان وتكىزىپ ءجۇردىم, – دەيدى ءبىرجان.
شەبەر ءبىرجان
دەگەنمەن, بۇل قىزمەتتە كوپ ءجۇرە الماسىن سەزگەن ءبىرجان قوجاقوۆ الداعى ءومىرىنىڭ قام-قارەكەتىن ويلاي باستايدى. اۋەلدەن قولى شەبەر ەدى. قولدا بار تاقتايلاردان قۇراستىرىپ, تەلەديدار قوياتىن ۇستەلشە جاسادى. كورگەن ادام كوپ ۇزاتپاي, سۇراعان اقىسىن بەرىپ الىپ كەتىپتى. ەكىنشى بۇيىم دا كوپ جاتپادى. ءسويتىپ, ءبىرجان بۇل ءىسكە ءتۇبەگەيلى كىرىستى. جول پوليتسياسىنداعى قىزمەتىن ءوز ەركىمەن تاپسىردى. اۋەلى جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلىپ, جەكە تاپسىرىستارمەن ءىس باستاعان ءبىرجانعا ورالداعى كاسىپكەرلىكتى قولداۋ مەكەمەلەرى كومەكتەستى. شاعىن تسەح اشىپ, جانىنا كومەكشىلەر تارتتى. – قاسىما اۋىلدان كەلگەن قازاق بالالارىن تارتتىم. بۇرىن جيھاز سالاسىندا ءوڭكەي ءوزگە ۇلت وكىلدەرى ەدى. ءبىز ۇلتتىق بۇيىمدار جاساي باستادىق. اقجايىق اۋدانىنىڭ سول كەزدەگى اكىمى شافقات وتەمىسوۆتىڭ قولداۋىمەن اۋداننىڭ ءبىر مەكتەپ-ينتەرناتىن پارتا, كەرەۋەت, باسقا دا جيھازبەن جاراقتاپ بەردىم. مۇنداي مەملەكەتتىك تاپسىرىستار جۇمىس كولەمى جاعىنان دا, قارجىلاي جاعىنان دا ءتيىمدى ەكەن. تەندەرلەرگە قاتىسۋدى ءۇيرەندىك. 2010 جىلى ستانوكتار الدىق, «عيبادات» جشس اتانىپ, ۇجىمىمىز 15-16 ادامعا جەتتى, – دەيدى قايسار جىگىت.كاسىپكەر ءبىرجان
ءبىرجاننىڭ كاسىپكەرلىگى «قىزىق». ادەتتە, كەز كەلگەن كاسىپكەر, كەز كەلگەن باسشى از شىعىنمەن كوپ تابىس تابۋدى ويلايدى. جۇرتتىڭ بارىنە كوپ جۇمىس ىستەپ, از جالاقى الاتىن ادام كەرەك. اسىرەسە, قىزمەتشىڭ قول-اياعى بالعاداي, اۋىرمايتىن, قانداي جۇمىس تاپسىرساڭ دا قىڭق ەتپەيتىن قارا نارداي بولسا, شىركىن! بىراق ءبىرجان ولاي ويلامايدى. ءمۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى قىزمەتكە الادى. بۇگىندە قاراۋىنداعى 32 ادامنىڭ 19-ى مۇگەدەك. ارباعا تاڭىلعاندارى بار, پروتەزبەن جۇرەتىندەرى بار, قۇلاعى ەستىمەيتىندەرى بار... – ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مۇگەدەك كاسىپكەرگە ەشۋاقىتتا نەسيە بەرمەيدى. ونىڭ سەبەبى, كاسىپكەر نەسيەسىن قايتارا الماي, ماسەلە سوتقا تىرەلەر بولسا, مۇگەدەك ادامدى زاڭ قورعايدى ەكەن. سوندىقتان بانكتەر ءبىزدى جىلى سوزبەن الداپ قانا شىعارىپ سالادى. ءبىر قاراعاندا, ءبىزگە كومەكتەسۋى ءتيىس زاڭنىڭ «پايداسىن» وسىلاي كورىپ كەلەمىز, – دەيدى ءبىرجان. قىستىڭ قارى, كۇز بەن كوكتەمنىڭ لايساڭى مۇگەدەك جاندى ۇيىنەن ۇزاتپايدى. كۇن اشىق, جەر قارانىڭ وزىندە اربامەن الىسقا بارا المايسىڭ. جوعارىدا ءبىرجاننىڭ ءوز قىزمەتكەرلەرىن تاسىمالداۋعا اۆتوبۋس ىزدەپ ءجۇرگەنى سوندىقتان. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ قىزمەتىنە كىرىسكەن بويدا ءبىرجان قوجاقوۆتى قابىلداپ, قۇنى 5 ملن 600 مىڭ تەڭگە تۇراتىن ستانوك الۋعا كومەكتەسكەن. بۇل ۇلكەن كومەك. – تۇراقتى ورنىمىز جوق. سوڭعى كەزدە ەلدەن تۇسەتىن تاپسىرىس كۇرت ازايىپ كەتتى. قازىرگى عيماراتتى ايىنا 475 مىڭ تەڭگە تولەپ جالداپ وتىرمىز. ونىڭ دا قارىزى باستاپ اسىپ بارادى, – دەيدى ءبىرجان.
دەمەۋشى ءبىرجان
تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا ورالدىق «دەمەۋ» ءمۇگەدەكتەردى قولداۋ قوعامىنىڭ اتاعى دۇركىرەپ شىعىپ كەتتى. شىقپاعاندا شە, ءبىرجان قوجاقوۆتىڭ شەبەرحاناسى سال اۋرۋىنا شالدىققان اۋىر ناۋقاس بالالارعا ارنايى قۇرالدار شىعارىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا تەگىن تاراتسا! – «دەمەۋ» قوعامدىق ءبىرلەستىگىنىڭ ۇجىمى بولىپ اقىلداسىپ, تاۋەلسىزدىك تويىنا ءبىزدەن دە ءبىر تارتۋ بولسىن دەپ شەشتىك. ويلانا كەلە ەڭبەك ءجانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترى تامارا ءدۇيسەنوۆاعا ارنايى حات جولدادىق. «ەلىمىز بويىنشا سال (دتسپ) اۋرۋىمەن اۋىرىپ, توسەك تارتىپ جاتقان سىرقات بالالارعا ارناپ ءار وبلىسقا ەكى ۆەرتيكاليزاتوردى تەگىن جاساپ بەرەمىز», دەپ موينىمىزعا الدىق, – دەيدى ءبىرجان قوجاقوۆ. باسىنا تۇسپەگەن ادام قايدان ءبىلسىن, بۇل ۆەرتيكاليزاتور دەگەن اپپارات سال اۋرۋىنا شالدىققان بالالار ءۇشىن تاپتىرماس قۇرال ەكەن. بۋىنىن ۇستاي المايتىن ءسابيدى ءارتۇرلى قالىپقا بەيىمدەپ, ءوزدىگىنەن وتىرۋعا, تۇرۋعا جاتتىقتىراتىن مۇنداي قوندىرعىلار قازاقستاندا ءمۇلدەم جاسالمايدى. رەسەي, گەرمانيا, تۇركيا, يتاليادان شىعاتىن اپپاراتتاردىڭ باعاسى اسپانداپ تۇر – 250 مىڭنان 1 ملن 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىن بارادى. – مۇگەدەك ءسابيدىڭ جاعدايىن مەنەن ارتىق كىم تۇسىنەدى؟! كوشىم بالالار ۇيىنە بارعاندا جانىم تۇرشىكتى. جىل ون ەكى اي, كۇن مەن ءتۇن توسەككە تاڭىلعان بالالاردىڭ حالىن كورگەندە ءجۇرەگىم قارس ايىرىلىپ كەتە جازدادى, – دەيدى ءبىرجان. سونىمەن كوپ ىزدەنىسپەن, ماماندار مەن دارىگەرلەردىڭ كەڭەسىنەن كەيىن ءبىرجاننىڭ فيرماسى ۆەرتيكاليزاتوردىڭ 34 ءتۇرىن جاساپ شىقتى. ولاردى ءمۇگەدەك جاندار جاتقان ينتەرناتتارعا اپارىپ, سىناقتان ءوتكىزدى. جانە ورالدىق اپپاراتتىڭ قۇنى 45 پەن 145 مىڭ تەڭگەنىڭ ارالىعىندا. – قازاقستاننىڭ ءار وبلىسىنا 2 دانادان تەگىن اپپارات جىبەرەتىنىمىزدى حابارلادىق. ءمۇمكىندىگىنشە بۇل اپپاراتتى اۋىل تۇرعىندارى, كوپ بالالى وتباسىلار, از قامتىلعان جاندار الۋىن قاداعالادىق, – دەيدى كاسىپكەر. وسىلايشا, 35 اپپاراتتى «قازپوشتا» ارقىلى ءاربىر مەكەنجايعا جەتكىزگەن. بۇل قايىرىمدىلىق شاراسى «دەمەۋ» قوعامىنا 8 ملن 270 مىڭ تەڭگەگە ءتۇسىپتى. – ءبىزدىڭ بۇل اكتسيامىزعا قوسىمشا دەمەۋشىلەر تابىلار دەپ ويلاعانبىز. ءتىپتى, «قازپوشتا» اپپاراتتاردى مۇگەدەك بالالارعا تەگىن جەتكىزىپ بەرسە دە اجەپتاۋىر كومەك ەدى. امال نە, ولاي بولمادى. ءبارىن ءوزىمىز كوتەردىك. الايدا, اپپاراتقا قولى جەتىپ, قيمىل-قوزعالىسى ءسال دە بولسا العا باسقان بۇلدىرشىندەردىڭ اقجۇرەك العىسىن ەستىگەندە ءبارىن ۇمىتىپ كەتەدى ەكەنسىڭ, – دەيدى ءبىرجان قوجاقوۆ. ارباعا تاڭىلسا دا ەشكىمگە قول جايماعان ازامات مەملەكەت تاراپىنان تاپسىرىستار كۇتەدى. مۇنداي تاپسىرىس ءبىرجان قوجاقوۆتىڭ كاسىپورنىن عانا ەمەس, سال اۋرۋىنان زارداپ شەككەن ءجۇزدەگەن ءسابيدىڭ ءوز اياعىنا تۇرۋىنا جاردەم ەتەر ەدى. ءبىز ءبىرجان قوجاقوۆتىڭ شەبەرحاناسىنان شىققان اپپاراتتى تەگىن الىپ, پايدالانىپ جاتقان بىرنەشە ادامعا حابارلاسىپ, ولاردىڭ دا پىكىرلەرىن بىلدىك. ايجان مۇستافينا, اتىراۋ وبلىسى يندەر اۋدانى بودەنە اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, 8 جاسار نازاردىڭ اناسى: – قىزىمىز نازاردى قىزىلوردادا ەكى ايلىق كۋرستان وتكىزىپ كەلگەن كەزدە وسى اپپارات قولىمىزعا ءتيدى. دەر كەزىندە جەتكەن كومەك بولدى, ويتكەنى, قىزىما ەندى ءدال وسى ۆەرتيكاليزاتور جاتتىعۋلارى تاعايىندالعان بولاتىن. اللاعا شۇكىر, قىزىم قاتارىنان قالماي ءبىلىم الىپ, بىرتە-بىرتە بويىن بيلەپ, سوزدىك قورى مولايىپ كەلە جا- تىر. بىرجانعا اللا رازى بولسىن! نۇرگۇل ۋايسوۆا, قاراعاندى وبلىسى, قاراجال قالاسى, جايرەم كەنتىنىڭ تۇرعىنى,5 جاسار اسىلبەكتىڭ اناسى: – ۆەرتيكاليزاتور قولىمىزعا تيگەلى ەكى اپتا عانا بولدى. ورىندىق رەتىندە قولدانىپ ءجۇرمىز. وتە ساپالى جاسالعان ەكەن. بالانىڭ بەلىن, باسىن ۇستايتىن تارتپالارى بار, بىزگە ۇنادى. قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان» ورال
