ۇلكەن ارمانعا جەتەلەيتىن كىشكەنتاي ءۇمىت

ساحناعا ك ۇلىمدەپ شىققان ءۇش جاسار ۆالەري تاقپاعىنىڭ ەكى-ءۇش جولىن ايتقان سوڭ كۇرت توقتادى دا, «مەنىڭ جازىلىپ كەتكىم كەلەدى!» دەپ كىشكەنتاي ساۋساقتارىنىڭ ۇشىمەن كوزىن ءسۇرتىپ, جىلاپ جىبەردى. ءبۇلدىرشىن وسى سوزدەرى ارقىلى بۇكىل الەمنەن كومەك سۇراپ, مۇڭىن شاعىپ تۇرعانداي ەدى. بۇل جان تەبىرەنتەرلىك كورىنىستەن كوزىنە جاس الماعان ادام بولماعان شىعار زالدا, ءسىرا... حالىقارالىق راكپەن اۋىراتىن بالالاردىڭ اتا-انالارى كونفەدەراتسياسىنىڭ (ICCCPO) باستاماسىمەن جىل سايىن اقپان ايىنىڭ ورتاسىندا الەمنىڭ 40-تان استام ەلىندە حالىقارالىق راكپەن اۋىراتىن بالالار كۇنى اتالىپ وتەدى. قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ بالالار ءبولىمى مەن پسيحولوگيالىق-الەۋمەتتىك كومەك ءبولىمى قاتەرلى ىسىك دەرتىنە شالدىعىپ, ەم الىپ جاتقان بالالاردىڭ كوڭىلىن كوتەرۋ ماقساتىندا «مەنىڭ قولىمنان ۇستاشى!» اتتى ارنايى ءىس-شارا وتكىزدى. «اۋىر ناۋقاسقا شالدىققان بالا مەن ونىڭ وتباسى ءوز قايعى­لارىمەن بەتپە-بەت قالماۋى ءتيىس. ءبىز – دارىگەرلەر, پسيحولوگتار, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر, مۇعالىمدەر اۋرۋحاناداعى ءاربىر بالانىڭ, ولاردىڭ اتا-اناسى مەن تۋىستارىنىڭ قولداۋ مەن قامقورلىقتى سەزىنە الۋى ءۇشىن قولىمىزدان كەلگەندى ايانىپ قالماۋعا ءتيىسپىز. ولارعا جان جىلۋىمىزبەن, ماحابباتىمىزبەن سۇيەۋ بولىپ, بالانىڭ دەرتتەن ايىعىپ كەتۋىنە, ءومىر سۇرۋگە دەگەن تالپىنىسىن ارتتىرۋعا ۇمتىلۋدامىز», دەدى جيىندا ءسوز العان پسيحولوگيالىق-الەۋ­مەتتىك كومەك ءبولىمىنىڭ جە­تەك­ش­ى­سى يلميرا حۋساينوۆا. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ەلىمىز بويىنشا ءار ءتۇرلى ىسىك اۋرۋلارىنا شالدىعىپ, ەسەپكە تىركەلگەن 14 جاسقا دەيىنگى بالالار سانى 2015 جىلى 1631 بولسا, 2016 جىلى 1591 بولعان. ولاردىڭ ىشىندە 427 بالانىڭ دياگنوزى العاش رەت 2015 جىلى انىقتالسا, 346 بالانىڭ راكپەن اۋىراتىنى وتكەن جىلى بەلگىلى بولىپتى. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, بالالار اراسىندا, اسىرەسە, قان ءتۇزۋ مۇشەلەرى راگى الدىڭعى ورىنعا شىعىپ وتىر. 2016 جىلى 143 بالا (2015 ج. – 1631) وسى دەرتكە شالدىقسا, 70 بالاعا (2015 ج. – 77) مي ىسىگى دياگنوزى قويىلعان. سونىمەن قاتار, وتكەن جىلى 28 با­لا بۇيرەك راگىنا (2015 ج. – 23), 18 بالا (2015 ج. – 24) ءدا­نەكەر جانە جۇمساق تىندەر راگىنا, 14 بالا (2015 ج. – 18) سۇيەك جانە بۋىن شەمىرشەگى راگىنا شالدىققان. ال 14 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا قاتەرلى ىسىك سالدارىنان 2015 جىلى 135 بالا, 2016 جىلى 148 بالا كوز جۇمعان. دەگەنمەن, اتى جامان اۋرۋ­مە­ن كۇ­رەستەگى دارىگەر­لەردىڭ ەرەن ەڭبەگى مەن اتا-انالارىنىڭ قاجىرلى قايراتىنىڭ ارقا­سىندا دەرتىنەن ايىعىپ, قۇلان-تازا ساۋىعىپ كەتكەن بالالار دا بارشىلىق. 12 جاسار ميشا نيجنيكوۆتىڭ اجەسىنىڭ ايتۋىنشا, نەمەرەسى مەكتەپكە بارار شاعىندا راك اۋرۋىنا شالدىعىپتى. «مۇرنى ءجيى قاناي بەرگەن سوڭ گايموريت شىعار دەپ دارىگەرگە اپارعانبىز. سويتسەك, مۇرىن قۋىسى راگى ەكەن... قانشاما اۋىر وپەراتسيالار مەن حي­ميالىق ەم-دومنان وتتىك. ءبا­رىنىڭ ارتتا قالعانىنا شۇكىر. بالامنىڭ ك ۇلىپ, امان-ەسەن جۇرگەنىنەن ارتىق باقىت جوق. ونى ەمدەگەن دارىگەرلەرگە مىڭ العىسىمدى بىلدىرەمىن», – دەگەن لاريسا ميحايلوۆنا ءتيىستى ءارى قاجەتتى, ەڭ باستىسى, ۋاق­تىلى ەم-دوم الۋدىڭ ارقاسىندا قاۋىپ­تى دەرتتەن ايىعۋدىڭ ءمۇم­كىن ەكەن­دىگىن ايتادى. حالىقارالىق راكپەن اۋى­را­­تى­ن بالالار كۇنىنە وراي ۇي­ىم­­داستىرىلعان ارنايى شا­را­­دا تانىمال انشىلەر عانا ەمەس, ناۋقاس بالالاردىڭ وزدەرى دە ونەرلەرىن ورتاعا سالىپ, ءان ايتىپ, بي بيلەپ, تاقپاق ايت­تى. انشىلىك دارىنىمەن اي­رىق­شا كوزگە تۇسكەن سلامبەك قابرات ۇلى, ارۋجان توقان, البينا جۇنىسقاليەۆا سياقتى تالانتتى بالالار جينالعان قاۋىمنىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى. مەرەكەلىك شارا بارىسىندا «ءۇمىت ەتۋ! سەنۋ! ءومىر ءسۇرۋ!» اتتى فوتوكورمە, سونداي-اق, بالالاردىڭ قولونەر تۋىندىلارى كورمەسى ءوتتى. شارانى ۇيىمداستىرۋشىلار تاراپىنان بالالارعا ءتۇرلى سىيلىقتار تابىس ەتىلدى. ميرا بايبەك, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى