ماسكەۋ تورىندەگى تالقىلاۋ

بۇرناعى كۇنى قازاقستاننىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى ەلشىلىگىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن ماسكەۋدە «قازاقستاننىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق جاڭعىرۋى: بولاشاققا كوز تاستاۋ» دەگەن تاقىرىپ اياسىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى, دەپ حابارلادى ەلشىلىكتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. باسقوسۋعا رەسەيلىك بەلدى ساراپشىلار, تانىمال عالىم­دار قاتىسىپ, قازاقستان پرەزي­دەنتىنىڭ ەل حالقىنا ارناعان «قازاق­ستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعى­رۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابى­لەتت­ىلىك» اتتى جول­داۋى ءتوڭى­رەگىندە ءوزارا وي ءبولىستى. جيىن­نىڭ بەتاشارىندا قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ كەڭەسشى-ەلشىلەرى مارات سىزدىقوۆ پەن بولات يمانباەۆ ءسوز الىپ, بيىلعى جىلدىڭ باسى ەلىمىزدىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق ومىرىندە ەرەكشە ورىن الاتىن وقيعالارعا تولى بولعانىنا توقتالدى. ولار ەلباسىنىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى وكىلەتتىكتەر­دى قايتا ءبولۋ جونىندەگى ۇندەۋى مەن جولداۋى ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ تۇر­عانىن, ەلىمىزدىڭ ۇزاق مەر­زىمدى دامۋ ماق­ساتتارىنا قىزمەت ەتەتىنىن ايتتى. قازاقستاندىق ديپ­لوماتتار قازىرگى تاڭدا ور­تا­لىق ازيادا بولىپ جاتقان وقي­عالارعا ەرەكشە نازار اۋىپ وتىرعانىن, رەسەي پرەزيد­ەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ وسى اي­ماققا رەسمي ساپارى جوسپار­لانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا قارجى ساياساتى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تيگ­ران داۆتياننىڭ پىكىرىنشە, جاستار ساياساتى, ءبىلىم بەرۋ, بيز­نەستى قورعاۋ جانە قولداۋ, قور نا­رىعىن دامىتۋ ماسەلەلەرى ەلباسى جولداۋىندا العا قو­يىل­عان مىندەتتەردىڭ تابىستى جۇزەگە اسىرىلۋىنىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى بولىپ تابىلا­د­ى. ال ونىڭ ورىنباسارى بەمبيا حۋل­حاچيەۆ پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ جولداۋى قازاق­ستان حالقىنا عانا ەمەس, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق­قا مۇشە ەلدەردىڭ بار­لىعى ءۇشىن ماڭىزعا يە دەپ ساناي­تىنىن جەتكىزدى. رە­سەي حالىق شارۋاشىلىعى جانە مەملەكەتتىك قىزمەت اكا­دە­مياسىنىڭ پرورەكتورى اندرەي مارگولين بولسا قازاقستان پرە­زيدەنتىنىڭ اۋقىمدى ءمىن­دەتتەردى مەجەلەپ قانا قويماي, ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرىن ۇسىنعانىن جوعارى باعالادى. – جولداۋداعى بەس باسىم­دىقتىڭ بارلىعى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى. مىسالى, «تسيفرلىق قازاقستان» مەن ادامي كاپيتالدى دامىتۋدى ءبىر-بىرىنەن ءبولىپ قاراۋ مۇمكىن ەمەس, – دەيدى ساراپشى. اندرەي مارگولين شيكىزاتتىق ەمەس سەكتوردى قولداۋ, ونى ەكسپورتتاۋ كولەمىن ۇلعايتۋ, اگرار­لىق سەكتوردى كەشەندى تۇردە دامىتۋ, «قازاقستاندا جاسالعان» برەن­دىن قالىپتاستىرۋ سىندى مىندەتتەرگە دە جيىلعاندار نازارىن اۋداردى. دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا ەۋرا­زيالىق كاسىپكەرلەر مەن قوعامدىق ۇيىم­داردىڭ ەكونو­ميكالىق ىنتى­ماقتاستىعى قاۋىم­داستىعىنىڭ پرە­زي­دەنتى يگور فيلكەۆيچ بايان­داما جاساپ, قازاقستان پرەزي­دەنتىنىڭ جول­داۋىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا, اۋىل شارۋا­شى­لىعىن دامى­تۋ­عا, ءبىلىم بەرۋ دەڭگ­ە­يىن كوتەرۋگە كوڭىل بولىنگەنىن اتاپ ايتتى. – قازاقستان كولىك-لوگيس­تي­كالىق كەشەندى دامىتۋ­دى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەۋرازيا­لىق ىقپالداستىقتىڭ ارتىق­شى­لىقتارىن پايدالانۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. بۇل ورايدا, قازىردىڭ وزىندە ەلدىڭ قول جەت­كىزگەن جەتىستىكتەرى از ەمەس. قازاق­ستاندا سوڭعى جىلدارى ۇلكەن ءوز­گەرىستەردىڭ بولعانىن باي­قاۋ­عا بولادى, – دەدى ي.فيلكەۆيچ. «ەۆرازيا. ەكسپەرت» پور­تالى­نىڭ باس ديرەكتورى ۆياچە­سلاۆ سۋتىرين قازاقستان پرە­زي­دەنتىنىڭ جولداۋىنداعى ىق­پال­داستىق تاقىرىبىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە, ەۋرازيا­لىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە ەلدەر­دىڭ ورتاق ەكسپورتتىق سايا­س­ا­تىن قالىپ­تاستىرۋ وتە وزەك­تى ماسەلە بولىپ تابىلا­دى. ۆ.سۋتىرين ءوز سوزىندە كومىر­سۋ­تەگى حيميا­سىن, اگروحيميانى, اق­پاراتتىق تەحنو­لوگيالار مەن لوگيستيكانى قامتي­تىن ەۋرا­زيا­لىق ترانسۇلتتىق كومپانيا­لار قۇرۋ يدەياسى تۋرالى دا ايتتى. – ەۋرازيالىق ترانسۇلتتىق كومپا­نيا­لارعا كەيىنىرەك قىتايلىق ارىپتەس­تەرىمىزدى دە تارتۋعا بولار ەدى, – دەدى ول. رەسەي استاناسىندا وتكەن ءدوڭ­گەلەك ۇستەل بارىسىندا باسقا دا ساراپشىلار قازاق­ستان پرە­زيدەنتىنىڭ ەل حالقىنا ارنا­عان جولداۋىنا قاتىستى وي­لارىن ورتاعا سالىپ, ونى تابىستى جۇزە­گە اسىرۋ جولدارىنا قاتىس­تى پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.