وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى تولە بي اۋدانىنداعى مادەني اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن دە ۇلى كومپوزيتور – ۇمىتىلماس ەرەكشە تۇلعا. وعان سەبەپ كوپ, ارينە. بۇگىندە مادەني اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ء«بىزدىڭ اۋىل كومپوزيتور مەن اقىنعا, جالپى ونەر يەسىنە شابىت بەرەتىن قۇدىرەتكە يە» دەپ ماقتانادى. ءوڭىردىڭ تامساندىرار تابيعاتىن تىلگە تيەك ەتەدى, ىرگەسىنەن سارقىراپ اعىپ جاتاتىن اقسۋ وزەنىن كورسەتەدى. كوڭىلىڭىزدەگى كۇدىكتى سەيىلتۋ ءۇشىن ءشامشى قالداياقوۆتىڭ «اقسۋدان ۇشقان اققۋىم» ءانى تۋرالى اڭگىمەلەيدى. اۋىلداعى اعايىننىڭ ماقتاناتىنىنداي-اق رەتى بار. ويتكەنi, ءماتiنiن اقىن مۇحتار شاحانوۆ جازعان «اقسۋدان ۇشقان اققۋىم» ءانى وسى مادەني اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن.
وسىدان ءۇش جىل بۇرىن اۋىلدىڭ ازاماتى باتىربەك كوشەربايدىڭ باستاماسىمەن وتكەن «اقسۋدان ۇشقان اققۋىم» اتتى ونەر فەستيۆالi دە شىعارمانىڭ ماڭىزى مەن ءمانىن ارتتىرا ءتۇستى. اۋىل تۇرعىندارى بۇگىندە باتىربەكتەي ازاماتىنىڭ يگى ءىسىن ىستىق ىقىلاسپەن ايتىپ وتىرادى. اۋىلداعى وزەن جاعاسىندا وتكەن فەستيۆالعا ءان ءماتiنiنiڭ اۆتورى مۇحتار شاحانوۆ قاتىسقان بولاتىن. ونەرگە دەگەن قۇرمەتتى, تالانتقا دەگەن تاعزىمدى بىلدىرەتىن ونەر فەستيۆالى مادەني اۋىلىنىڭ عانا ەمەس, وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. جاس ۇرپاقتى ونەرگە ىنتالاندىردى. مادەني اۋىلىندا «اقسۋدان ۇشقان اققۋىم» انىنە ارنالعان ۇلكەن جيىن ءوتتى. – ءشامشىتانۋشى, كومپوزيتور قالدىبەك قۇرمانالى ءىنىم قايتا-قايتا تەلەفون سوعىپ ءوتىنىش جاساعان سوڭ, اپكەمنىڭ ۇيىندە اۋىرىپ جاتقانىما قاراماي, مادەني اۋىلىنا قاراي جول تارتتىق.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قالالارىنان, اۋداندارىنان كەلگەن 20-دان استام انسامبل, جەكە انشىلەر ءارتۇرلى ماقاممەن, وزىندىك شەبەرلىكپەن «اقسۋدان ۇشقان اققۋىم» ءانىن بىرىنەن سوڭ ءبىرى ورىنداعاندا, جۇرت ەرەكشە ريزالىق تانىتتى. ءوز باسىم تەك ءبىر ءاننىڭ توڭىرەگىنە توپتاسقان مۇنداي ءان جارىسىن بۇرىن-سوڭدى كورگەن ەمەس ەدىم. وسى ءاندى ءشامشى قالداياقوۆتىڭ وتىنىشىمەن تۇڭعىش رەت شىمكەنت وبلىستىق راديوسىندا ورىنداعان, قالاداعى تەحنولوگيالىق ينستيتۋتتىڭ ءىىى كۋرس ستۋدەنتى, قازىرگى كەزەڭدەگى بەلگىلى كاسىپكەر سەرىكجان سەيىتجانوۆ بولاتىن. جيىنعا سول سەيىتجانوۆتىڭ ءوزى كەلىپ قاتىسىپ, ءاندى تۇرلەندىرە ورىنداپ بەرگەندە, جۇرت دۇركىرەتە ۇزاق قول سوقتى, – دەپ ەسكە الادى سول كۇندەردى قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى مۇحتار شاحانوۆ. – كەيدە ءان تاعدىرى دا ادام تاعدىرىنا ۇقساپ جاتادى. ءبىر ءان جۇرت جۇرەگىنە جىلدام جول تاۋىپ كەتسە, ەندى ءبىر ءاننىڭ جۇلدىزى جانباي, ۇزاق جىلداردان كەيىن عانا ءوز بيىگىنە كوتەرىلەدى. ءبازبىر اندەر مۇلدە نازاردان تىس قالادى.
ماسەلەن, ءشامشى قالداياقوۆ ەكەۋمىز بىرلەسىپ جازعان ء«ومىر-وزەن» ءانى 32 جىلدان سوڭ, ال «ارقالىقتىڭ اق تاڭى» ءانى 42 جىلدان كەيىن عانا ەل جۇرەگىنەن ورىن الدى. ال «اقسۋدان ۇشقان اققۋىم» ءانىن ءبىز 1968 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قازىرگى تولە بي اۋدانىنداعى مادەني اۋىلىنا بارعاندا جازعان بولاتىنبىز. ىرگەسىنەن اقسۋ وزەنى سارقىراپ اعىپ جاتاتىن سول اۋىلدىڭ كەڭەس وداعى كەزىندەگى بۇرىنعى اتى «كوممۋنيزم» ەدى. «كەۋدەمدە تۇردىڭ جۇلدىزداي جانىپ, شاتتىعىم بولىپ اڭساعان. اراعا تالاي ايلاردى سالىپ, ورالدىم, جانىم, مەن ساعان. الاتاۋ باۋرايىن كەلەمىن ارالاپ, جاسقانباي جاڭبىردان. اقسۋدىڭ وزەنىن كوپ ءجۇردىم جاعالاپ, اققۋلار ۇشادى الدىمنان...» – دەپ باستالاتىن بۇل ءاننىڭ ءماتىنى 1968 جىلدىڭ 13 ءساۋىرى كۇنى «وڭتۇستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ №73 سانىنا ءشامشى قالداياقوۆتىڭ ءوز قولىمەن جازعان نوتاسىنىڭ سۋرەتىمەن بىرگە جاريالانىپ ەدى.
ءبىز ءبىر عانا تۋىندىسىنىڭ تاريحىن اڭگىمەلەگەن, «بۇكىل قازاق ەلىنە ءان سالدىرعان ءشامشى» اندەرى عاجايىپ سازدىلىعىمەن, سىلدىراپ اققان بۇلاق سۋىنداي تاپ-تازا سىڭعىرىمەن, ليريكالىق نازدىلىعىمەن ەرەكشەلەنەتىنى ەلگە ءمالىم. ءشامشى قالداياقوۆ قالدىرعان, ءار جۇرەكتە سايراپ تۇرعان اندەرىنىڭ كەلەر ۇرپاققا تۇپنۇسقادا جەتۋىن بۇكىل قازاق ەلى, ونىڭ ىشىندە مادەني اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى دا قالايدى.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى
