قازاقستان ءۇشىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى – تاريح جىلناماسىنا التىن ارىپتەرمەن جازىلاتىن جاھاندىق وقيعا. ماڭىزدىلىعى بويىنشا ونى ەڭ ءىرى ەكونوميكالىق فورۋمدارمەن, ال تۋريستىك تارتىمدىلىعى جاعىنان ايگىلى سپورتتىق ءىس-شارالارمەن تەڭەستىرۋگە بولادى. قازىر كورمەنىڭ ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى قىزعان شاعىندا. بۇگىن كورمەگە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ باسىن قوساتىن كەزەكتى حالىقارالىق جيىندا دايىندىق جۇمىستارى تاعى دا پىسىقتالماق.
وسى شارانىڭ قارساڭىندا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆپەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
– ءراپىل سەيىتحان ۇلى, ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ باستالۋىنا ساناۋلى ايلار قالدى. دايىندىق جۇمىسى قالاي ءجۇرگىزىلىپ جاتىر؟استانا تورىندە قانشا مەملەكەتتىڭ تۋى جەلبىرەمەك؟
– شىنىمەن دە, كورمەنىڭ باستالۋىنا 4 ايدان از ۋاقىت قالىپ وتىر. جۇمىس قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. باستاپقىدا ءبىز كورمەگە كەمىندە 100 مەملەكەت پەن 10 حالىقارالىق ۇيىم قاتىسادى دەپ مەجەلەگەنبىز. ءبۇگىنگى كۇنى كورمەگە قاتىسۋشى مەملەكەتتەردى تارتۋ جوسپارى ورىندالدى. جوسپارلانعان 100 ەل مەن 10 حالىقارالىق ۇيىمنان بۇگىن 115 ەل ءجانە 18 حالىقارالىق ۇيىم قاتىساتىندىقتارىن رەسمي تۇردە راستادى. 109 ەلمەن قاتىسۋ شارتىنا قول قويدىق. ەندىگى ۋاقىتتا, ولار كورمە بويىنشا ءوز تاقىرىپتىق تۇجىرىمدامالارىن ازىرلەپ, پاۆيلوندارىنىڭ ءىشىن جابدىقتاۋعا كىرىسەتىن بولادى.19 پاۆيلوننىڭ كىلتىن تاپسىرىپ قويدىق.
سونداي-اق, قازىرگى تاڭدا 84 مەملەكەت كورمە اياسىنداعى ءوز ۇلتتىق كۇندەرىن بەلگىلەپ, ونى ءوتكىزۋگە دايىندىق ۇستىندە. جالپى, ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى ءدۇنيە ءجۇزى ەلدەرى كوز ءتىگەتىن قازاقستاننىڭ جاھاندىق دارەجەدەگى اسا ءىرى جوبالارىنىڭ بىرىنە اينالعالى وتىر.
– ايتپاقشى, ءبۇگىن ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ حالىقارالىق قاتىسۋشىلارىنىڭ جينالىسى باستالادى. بۇل ءىس-شارا نە ءۇشىن قاجەت؟
– ءيا, 22-23 اقپان كۇندەرى حالىقارالىق قاتىسۋشىلاردىڭ جينالىسى وتەدى. وسىنداي جىل سايىنعى ءىس-شارا استانا قالاسىندا ءۇشىنشى رەت ۇيىمداستىرىلۋدا.
دايىندىق جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسىن جاساۋ ءۇشىن ءبىز ءبۇكىل قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ۇلتتىق سەكتسياسى كوميسسارلارىن شاقىردىق. جينالىس اياسىندا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىنا جۇمىس بارىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا تۇساۋكەسەرلەر ۇسىنىلادى, سونىمەن قاتار, ولار كورمە تەرريتورياسىنا بارىپ ءوز پاۆيلوندارىمەن جانە كورمە نىساندارىمەن تانىسادى. قاتىسۋشىلاردىڭ ۇسىنىستارىن جانە تىلەكتەرىن تىڭداپ الۋ ءىس-شارانىڭ تاعى ءبىر ايتارلىقتاي ماقساتى بولىپ وتىر.
سونداي-اق, بۇل جيىننىڭ ەرەكشەلىگى – العاش رەت 100-دەن اسا كوميسسارلاردىڭ قاتىسۋىمەن كوميسسارلار القاسى وتكىزىلىپ, ولاردىڭ ىشىنەن باسقارۋشى كوميتەت ءمۇشەلەرى جانە باسقارۋشى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى سايلاناتىن بولادى. بۇل كوميتەتتىڭ باستى ماقساتى كورمەگە دايىندالۋ جانە ونى ءوتكىزۋ بارىسىندا پايدا بولعان ءماسەلەلەردى جەدەل تۇردە شەشۋ بولىپ تابىلادى. مۇنان باسقا, قاتىسۋ شارتتارىنا قول قويۋدى, بىرقاتار ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى كەزدەسۋلەر اياسىندا دا جالعاستىراتىن بولامىز.
– كورمەنىڭ ءۇش اي بويىنا جالعاساتىنىن بىلەمىز. وسى مەرزىم ءىشىندە كورمەگە كەلۋشىلەر ءۇشىن قانداي ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلادى؟
– كورمەگە كەلۋشىلەردى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى شەت ەلدەردىڭ نوۋ-حاۋ تەحنولوگيالارىنان باسقا, ءىرى حالىقارالىق ءىس-شارالار جانە ءمادەني-ساۋىقتىق باعدارلامالار كۇتۋدە. بۇگىنگى تاڭدا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (شىۇ) سامميتى, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ (يىۇ) ءبىلىم جانە تەحنولوگيالار بويىنشا ءبىرىنشى سامميتى, ەنەرگەتيكا جانە تۋريزم بويىنشا مينيسترلەردىڭ كەزدەسۋلەرى, حالىقارالىق ايەلدەر فورۋمى جانە تاعى باسقا ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلۋدا. سونىمەن قاتار, اشىلۋ جانە جابىلۋ راسىمدەرىنەن باسقا ءار ەلدىڭ ۇلتتىق كۇنى تويلانادى. بارلىعى ءۇش اي ەكسپو-2017 تەرريتورياسىندا 3 مىڭنان استام ءىس-شارانىڭ ءوتكىزىلۋى جوسپارلانىپ وتىر.
مەنىڭ ويىمشا, بۇل ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىساتىن مەملەكەتتەردىڭ تاريحىمەن جانە سالت-داستۇرىمەن تانىسۋعا تاماشا ءمۇمكىندىك بەرەدى. كونتسەرتتەر, قويىلىمدار, جەكپە-جەك تۇرلەرىنەن جارىستار, فۋتبول ويىندارى ءجانە تاعى باسقا ءىس-شارالار وتەدى. جالپى, كورمەگە كەلگەن ءاربىر قوناق كەرەمەت اسەر الىپ قايتاتىن بولادى.
– تۋريستەردىڭ كەلىپ-كەتۋى قالاي ۇيىمداستىرىلادى؟ ماسەلەن, شەتەلدىك تۋريستەر ءۇشىن وسى جىلى ۆيزالىق جۇيە وزگەرە مە؟
– ارينە, شەتەلدىك قوناقتاردىڭ قازاقستانعا كەلۋىن جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا 2017 جىلدان باستاپ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر مەن ەۋروپالىق وداق جانە مالايزيا, موناكو, ءباا, مالتا مەن سينگاپۋر ەلدەرىنىڭ ازاماتتارىنا 30 كۇنگە دەيىن ۆيزاسىز جۇيە ەنگىزىلدى. جالپى العاندا, الەمنىڭ 62 ەلىنىڭ ازاماتتارى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تۋريستىك الەۋەتىمەن ۆيزاسىز كەلىپ تانىسۋ ءمۇمكىندىگى پايدا بولدى. سونىمەن قاتار, 2017 جىل قازاقستاندا قىتاي ءتۋريزمىنىڭ جىلى بولىپ جاريالانىپ, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن «ADS» توپتىق تۋريستىك ۆيزاسى بويىنشا كەلىسىمگە قول قويىلدى.
وسى ورايدا قازاقستان جانە ەكسپو-2017 كورمەسى New York Times جۋرنالىنىڭ 2017 جىلى بارۋعا ۇسىناتىن ۇزدىك 50 ەلدىڭ رەيتينگىندە ورىن العانىن اتاپ وتكەن ءجون.
جالپى, كورمەگە ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى مەن شەتەلدىك قوناقتاردى قوسا العاندا 2 ميلليوننان استام ادام كەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. وسى ءمۇمكىندىكتى پايدالانىپ, بارشا قازاقستاندىقتاردى ەكسپو-2017 كورمەسىنە شاقىرامىن. استانا تورىندە وتەتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى شارانى لايىقتى اتقارىپ, ەل ابىرويىن ارتتىرۋعا ۇلەس قوسايىق.
اڭگىمەلەسكەن
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
• 22 اقپان, 2017
كورمەگە 115 مەملەكەت, 18 حالىقارالىق ۇيىم قاتىسادى
قازاقستان ءۇشىن ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى – تاريح جىلناماسىنا التىن ارىپتەرمەن جازىلاتىن جاھاندىق وقيعا. ماڭىزدىلىعى بويىنشا ونى ەڭ ءىرى ەكونوميكالىق فورۋمدارمەن, ال تۋريستىك تارتىمدىلىعى جاعىنان ايگىلى سپورتتىق ءىس-شارالارمەن تەڭەستىرۋگە بولادى. قازىر كورمەنىڭ ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى قىزعان شاعىندا. بۇگىن كورمەگە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ باسىن قوساتىن كەزەكتى حالىقارالىق جيىندا دايىندىق جۇمىستارى تاعى دا پىسىقتالماق.
وسى شارانىڭ قارساڭىندا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ كوميسسارى ءراپىل جوشىباەۆپەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
– ءراپىل سەيىتحان ۇلى, ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ باستالۋىنا ساناۋلى ايلار قالدى. دايىندىق جۇمىسى قالاي ءجۇرگىزىلىپ جاتىر؟استانا تورىندە قانشا مەملەكەتتىڭ تۋى جەلبىرەمەك؟
– شىنىمەن دە, كورمەنىڭ باستالۋىنا 4 ايدان از ۋاقىت قالىپ وتىر. جۇمىس قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. باستاپقىدا ءبىز كورمەگە كەمىندە 100 مەملەكەت پەن 10 حالىقارالىق ۇيىم قاتىسادى دەپ مەجەلەگەنبىز. ءبۇگىنگى كۇنى كورمەگە قاتىسۋشى مەملەكەتتەردى تارتۋ جوسپارى ورىندالدى. جوسپارلانعان 100 ەل مەن 10 حالىقارالىق ۇيىمنان بۇگىن 115 ەل ءجانە 18 حالىقارالىق ۇيىم قاتىساتىندىقتارىن رەسمي تۇردە راستادى. 109 ەلمەن قاتىسۋ شارتىنا قول قويدىق. ەندىگى ۋاقىتتا, ولار كورمە بويىنشا ءوز تاقىرىپتىق تۇجىرىمدامالارىن ازىرلەپ, پاۆيلوندارىنىڭ ءىشىن جابدىقتاۋعا كىرىسەتىن بولادى.19 پاۆيلوننىڭ كىلتىن تاپسىرىپ قويدىق.
سونداي-اق, قازىرگى تاڭدا 84 مەملەكەت كورمە اياسىنداعى ءوز ۇلتتىق كۇندەرىن بەلگىلەپ, ونى ءوتكىزۋگە دايىندىق ۇستىندە. جالپى, ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى ءدۇنيە ءجۇزى ەلدەرى كوز ءتىگەتىن قازاقستاننىڭ جاھاندىق دارەجەدەگى اسا ءىرى جوبالارىنىڭ بىرىنە اينالعالى وتىر.
– ايتپاقشى, ءبۇگىن ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ حالىقارالىق قاتىسۋشىلارىنىڭ جينالىسى باستالادى. بۇل ءىس-شارا نە ءۇشىن قاجەت؟
– ءيا, 22-23 اقپان كۇندەرى حالىقارالىق قاتىسۋشىلاردىڭ جينالىسى وتەدى. وسىنداي جىل سايىنعى ءىس-شارا استانا قالاسىندا ءۇشىنشى رەت ۇيىمداستىرىلۋدا.
دايىندىق جۇمىستارىنىڭ قورىتىندىسىن جاساۋ ءۇشىن ءبىز ءبۇكىل قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ ۇلتتىق سەكتسياسى كوميسسارلارىن شاقىردىق. جينالىس اياسىندا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىنا جۇمىس بارىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا تۇساۋكەسەرلەر ۇسىنىلادى, سونىمەن قاتار, ولار كورمە تەرريتورياسىنا بارىپ ءوز پاۆيلوندارىمەن جانە كورمە نىساندارىمەن تانىسادى. قاتىسۋشىلاردىڭ ۇسىنىستارىن جانە تىلەكتەرىن تىڭداپ الۋ ءىس-شارانىڭ تاعى ءبىر ايتارلىقتاي ماقساتى بولىپ وتىر.
سونداي-اق, بۇل جيىننىڭ ەرەكشەلىگى – العاش رەت 100-دەن اسا كوميسسارلاردىڭ قاتىسۋىمەن كوميسسارلار القاسى وتكىزىلىپ, ولاردىڭ ىشىنەن باسقارۋشى كوميتەت ءمۇشەلەرى جانە باسقارۋشى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى سايلاناتىن بولادى. بۇل كوميتەتتىڭ باستى ماقساتى كورمەگە دايىندالۋ جانە ونى ءوتكىزۋ بارىسىندا پايدا بولعان ءماسەلەلەردى جەدەل تۇردە شەشۋ بولىپ تابىلادى. مۇنان باسقا, قاتىسۋ شارتتارىنا قول قويۋدى, بىرقاتار ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى كەزدەسۋلەر اياسىندا دا جالعاستىراتىن بولامىز.
– كورمەنىڭ ءۇش اي بويىنا جالعاساتىنىن بىلەمىز. وسى مەرزىم ءىشىندە كورمەگە كەلۋشىلەر ءۇشىن قانداي ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلادى؟
– كورمەگە كەلۋشىلەردى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى شەت ەلدەردىڭ نوۋ-حاۋ تەحنولوگيالارىنان باسقا, ءىرى حالىقارالىق ءىس-شارالار جانە ءمادەني-ساۋىقتىق باعدارلامالار كۇتۋدە. بۇگىنگى تاڭدا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (شىۇ) سامميتى, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ (يىۇ) ءبىلىم جانە تەحنولوگيالار بويىنشا ءبىرىنشى سامميتى, ەنەرگەتيكا جانە تۋريزم بويىنشا مينيسترلەردىڭ كەزدەسۋلەرى, حالىقارالىق ايەلدەر فورۋمى جانە تاعى باسقا ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلۋدا. سونىمەن قاتار, اشىلۋ جانە جابىلۋ راسىمدەرىنەن باسقا ءار ەلدىڭ ۇلتتىق كۇنى تويلانادى. بارلىعى ءۇش اي ەكسپو-2017 تەرريتورياسىندا 3 مىڭنان استام ءىس-شارانىڭ ءوتكىزىلۋى جوسپارلانىپ وتىر.
مەنىڭ ويىمشا, بۇل ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىساتىن مەملەكەتتەردىڭ تاريحىمەن جانە سالت-داستۇرىمەن تانىسۋعا تاماشا ءمۇمكىندىك بەرەدى. كونتسەرتتەر, قويىلىمدار, جەكپە-جەك تۇرلەرىنەن جارىستار, فۋتبول ويىندارى ءجانە تاعى باسقا ءىس-شارالار وتەدى. جالپى, كورمەگە كەلگەن ءاربىر قوناق كەرەمەت اسەر الىپ قايتاتىن بولادى.
– تۋريستەردىڭ كەلىپ-كەتۋى قالاي ۇيىمداستىرىلادى؟ ماسەلەن, شەتەلدىك تۋريستەر ءۇشىن وسى جىلى ۆيزالىق جۇيە وزگەرە مە؟
– ارينە, شەتەلدىك قوناقتاردىڭ قازاقستانعا كەلۋىن جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا 2017 جىلدان باستاپ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر مەن ەۋروپالىق وداق جانە مالايزيا, موناكو, ءباا, مالتا مەن سينگاپۋر ەلدەرىنىڭ ازاماتتارىنا 30 كۇنگە دەيىن ۆيزاسىز جۇيە ەنگىزىلدى. جالپى العاندا, الەمنىڭ 62 ەلىنىڭ ازاماتتارى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تۋريستىك الەۋەتىمەن ۆيزاسىز كەلىپ تانىسۋ ءمۇمكىندىگى پايدا بولدى. سونىمەن قاتار, 2017 جىل قازاقستاندا قىتاي ءتۋريزمىنىڭ جىلى بولىپ جاريالانىپ, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن «ADS» توپتىق تۋريستىك ۆيزاسى بويىنشا كەلىسىمگە قول قويىلدى.
وسى ورايدا قازاقستان جانە ەكسپو-2017 كورمەسى New York Times جۋرنالىنىڭ 2017 جىلى بارۋعا ۇسىناتىن ۇزدىك 50 ەلدىڭ رەيتينگىندە ورىن العانىن اتاپ وتكەن ءجون.
جالپى, كورمەگە ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى مەن شەتەلدىك قوناقتاردى قوسا العاندا 2 ميلليوننان استام ادام كەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. وسى ءمۇمكىندىكتى پايدالانىپ, بارشا قازاقستاندىقتاردى ەكسپو-2017 كورمەسىنە شاقىرامىن. استانا تورىندە وتەتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى شارانى لايىقتى اتقارىپ, ەل ابىرويىن ارتتىرۋعا ۇلەس قوسايىق.
اڭگىمەلەسكەن
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
كواليتسيا وكىلدەرى جامبىل وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى
اتا زاڭ • بۇگىن, 20:50
ۇكىمەتتە قارجى سەكتورىنا سالىق سالۋ ماسەلەلەرى قارالدى
سالىق • بۇگىن, 20:29
ساراپشىلار جاڭا كونستيتۋتسياداعى وتباسى مەن نەكە نورمالارىن تالقىلادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 19:37
«اۋىل» پارتياسى اباي وبلىستىق فيليالى الداعى رەفەرەندۋمدى قولدايتىنىن ءبىلدىردى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 19:16
ەرتەڭ ەلىمىزدىڭ باسىم بولىگىندە جاڭبىر مەن قار جاۋادى
اۋا رايى • بۇگىن, 18:43
مەملەكەت باسشىسى ليتۆا پرەزيدەنتىنە قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتىن جولدادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 18:15
حالىقارالىق قاۋىمداستىق كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ اشىقتىعىن باعالادى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 17:56
تەڭگە نەلىكتەن نارىقتاعى باعاعا اسەر ەتە الماي وتىر؟
قارجى • بۇگىن, 17:50
جاپونيانىڭ ۇلتتىق كۇنىنە وراي استانادا جاپون سالتى ورىندالدى
مەرەكە • بۇگىن, 17:34
پرەزيدەنت UAE SWAT Challenge-2026 جارىسىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 17:31
اۋە بيلەتىندەگى قاتە جازىلعان دەرەكتەر قانداي جاعدايدا تەگىن تۇزەتىلەدى؟
قوعام • بۇگىن, 17:21
تازا پايدا 7%-عا ءوستى: ءوسىم بويىنشا قاي بانك كوش باستاپ تۇر؟
ەكونوميكا • بۇگىن, 17:12
اقتوبە وبلىسىندا جولدى كۇتىپ-ۇستاماعان 66 شەنەۋنىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 17:06