مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل حالقىنا ۇندەۋىندە پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى رەتتەۋدەگى ءبىرشاما وكىلەتتىكتەرى ۇكىمەتكە جانە پارلامەنتكە بەرىلەتىندىگى تۋرالى جان-جاقتى ايتىلعان. مەنىڭشە, اتالعان سالالاردا دەپۋتاتتار مەن ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتا ءتۇسىپ, جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە وبلىس اكىمدەرى تولىق جاۋاپ بەرەتىنى وتە ورىندى.
بارشامىزعا ءمالىم, مەملەكەت بيۋدجەتىنەن مينيسترلىكتەرگە بولىنگەن قاراجاتتار كەيدە ورىنسىز جۇمسالىپ, كەيدە قىرۋار اقشاعا سالىنعان كاسىپورىندار جۇمىسقا تولىقتاي قوسىلماي جاتادى. ساتىپ الىنعان اپپاراتۋرالار شاڭ باسىپ تۇرادى, كەي وڭىرلەردە ولارمەن ەشكىم جۇمىس جاساي المايدى. سەبەبى, مامانداردىڭ ءتيىستى بىلىمدەرى جوقتىعى دا كوپ نارسەگە قولبايلاۋ بولىپ جاتادى. قاراجاتتىڭ يگەرىلۋىنە جاۋاپتى جەكە, زاڭدى, لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ قىزمەتتىك ءمىندەتتەرىن ورىنداۋعا سالعىرت قاراۋىنا نەمەسە ءتىپتى, قۇزىرەتىن اسىرا پايدالانۋىنا بايلانىستى بەرىلگەن قاراجاتتاردىڭ جىمقىرىلاتىن وقيعالارى دا كەزدەسىپ قالىپ ءجۇر.
كىنالىلەر, ارينە, وزدەرىنىڭ ءتيىستى جازالارىن الارى انىق. دەگەنمەن, ەگەر ءتيىستى لاۋازىم يەسى بولىنگەن قاراجاتتى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاسا, مۇنداي جاعدايلارعا جول بەرىلمەس ەدى. بىراق, ولاي جاسالا بەرمەيدى. وسى سەبەپتى, حالىقتىڭ لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەرگە سەنىمدەرى تومەندەۋدە. سوندىقتان دا, ەلباسى جوعارى لاۋازىمداعى قىزمەتتەگىلەردىڭ ءوز ىسىنە جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ءۇشىن كەلەلى باستاما كوتەرىپ وتىر.
ەلباسى ۇندەۋىندەگى پارلامەنتكە, ۇكىمەتكە جانە باسقا دا اتقارۋشى ورگاندارعا پرەزيدەنتتىك كەيبىر وكىلەتتىكتەردىڭ بەرىلۋى ەلىمىزدىڭ دەموكراتيالىق دامۋىنىڭ تاعى ءبىر ايقىن كورىنىسى دەپ ناق سەنىممەن ايتا الامىز.
ءيا, وتكەنگە كوز جۇگىرتسەك, الىپ يمپەريا – كەڭەس وكىمەتى قۇلاعاننان كەيىن جاڭا نارىقتىق مەملەكەت قۇرۋ قاجەتتىلىگى پايدا بولدى. حالىقتىڭ كوبى ونىڭ قانداي بولاتىنىن ءتۇسىنبەدى. سوندىقتان, جاڭا مەملەكەتتى قۇرۋ ءۇشىن كۇشتى پرەزيدەنتتىك بيلىك وتە قاجەت بولدى. بۇل ۇستانىم ءوزىن-ءوزى اقتادى, ۋاقىتىندا ومىرگە كەرەكتى كوپتەگەن زاڭ كۇشى بار جارلىقتار قابىلداندى. ولار بۇگىنگى جاڭا مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋعا نەگىز قالادى. ءسويتىپ, تاۋەلسىزدىگىمىز بەكىدى.
ەلباسىمىزدىڭ كۇش-جىگەرى مەن تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا, ەڭ ماڭىزدى ماسەلە – تاتۋ كورشىلەرىمىز رەسەي مەن قىتاي اراسىنداعى شەكارامىز زاڭداستىرىلىپ, بەكىتىلدى.
ەندى ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنا از-كەم توقتالاتىن بولساق, قۇندى قۇجاتتا جەكە مەنشىكتى قورعاۋعا, زاڭنىڭ ۇستەمدىگىنە جانە بارشانىڭ زاڭ الدىندا تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان رەفورمانى ءارى قاراي جالعاستىرۋ قاجەتتىگى جان-جاقتى اتاپ وتىلگەن. ءارينە, بۇل تالاپتاردى قاتاڭ ءتۇردە ورىنداۋ قاجەت. سەبەبى, ءاربىر ازامات ءوزىنىڭ مەنشىكتىك قۇقىعىنىڭ قورعالاتىنىنا سەنىمدى بولۋعا ءتيىس. بۇل ماسەلە ادام ومىرىمەن, ونىڭ دامىپ-ءوسۋىمەن, بولاشاعىمەن تىعىز بايلانىستى. ولاي بولسا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وسىعان بايلانىستى جاسالعان قىلمىستاردى تەز ارادا اشىپ, ولار سوتتاردىڭ قاراۋىنان ءوتىپ, ءادىل شەشىم شىعارىلۋى ءتيىس.
جولداۋدا سۋديالاردىڭ جۇمىسىنا زاڭنان تىس بولاتىن ىقپالداردى جويۋ ماڭىزدىلىعى تاعى دا اتاپ وتىلگەن. مۇنداي تالاپ اتالعان قۇجاتتا ناقتى كورسەتىلگەنى قۋانتادى. ولاي بولسا, ونى ورىنداۋ – ءاربىر سۋديانىڭ, ءاربىر ازاماتتىڭ قاسيەتتى مىندەتى. سوندىقتان, وسى وزەكتى ماسەلە اۋداندىق, وبلىستىق سوتتار توراعالارىنىڭ كۇندەلىكتى قاتاڭ باقىلاۋىندا بولۋى ءتيىس.
بۇگىنگى كۇنى وسى ماسەلەلەر جوعارعى سوتتىڭ سوت ءجيۋريى كوميسسياسىنىڭ دا باستى نازارىندا ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. كوميسسيا سۋديالارمەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە زاڭ تالاپتارىن ساقتاۋعا ءجىتى كوڭىل اۋدارادى. كوميسسيا سوت ءتوراعالارىنا سۋديالاردىڭ ىستەردى قاراۋىنا جاعدايلار جاساۋعا مىندەتتى ەكەندىكتەرىن ەسكەرتەدى. سونىمەن بىرگە, سوت تورعالارىنا قيىن ىستەر بويىنشا كەڭەس ۇيىمداستىرۋعا قۇقىعى بار ەكەندىكتەرىن ايتىپ, بىراق ولار ناقتى ءىس بويىنشا قانداي شەشىم قابىلداۋ قاجەتتىلىگىن ايتا المايتىندىقتارىن ءتۇسىندىرىپ وتىرادى. قانداي دا بولماسىن قىلمىستىق, ازاماتتىق ىستەردى قاراعان كەزدە سۋديالار ولاردى زاڭ تالاپتارىنا ساي شەشەتىن بولسا, وندا سۋديا عانا ەمەس, سوت جۇيەسى بەدەلىنىڭ جوعارى بولاتىنى ءسوزسىز. وسى سەبەپتى بولار, ەلباسى ءوز جولداۋىندا سوت جۇيەسىنە دەگەن سەنىمنىڭ ارتۋىنا قول جەتكىزۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ وتكەن.
«سەنىم» دەگەن ءسوزدىڭ انىقتاماسىنا جۇگىنەتىن بولساق, ول ادامنىڭ كوزى جەتكەندىكتەن يلانۋشىلىق سەزىمگە يە بولۋىن كورسەتەدى دەلىنگەن. بۇگىندە ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى سوتقا جۇگىنەدى. ونىڭ ءبىر سەبەبى سەنىم بولسا, ەكىنشىدەن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, پروكۋراتۋرا, مينيسترلىكتەر, اكىمدىكتەر داۋلى ماسەلەلەردىڭ وزدەرىنە تيەسىلى تۇرعىدا شەشىلۋىن تولىق قامتاماسىز ەتپەي, ازاماتتارعا ماسەلەلەرى بويىنشا سوتقا ءجۇگىنۋدى ۇسىنادى. نەگىزىندە, ماسەلەنىڭ زاڭعا سايكەس ورىندالۋى ءۇشىن سوتتار ءىستى شىندىق دالەلدەرگە ساي, زاڭ تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ شەشسە, ولاردىڭ قوعامداعى بەدەلىنىڭ قازىرگىدەن دە ارتا تۇسەتىنى انىق. ول ءۇشىن تاراپتاردىڭ ايتقاندارىن مۇقيات تىڭداپ, ولارعا زاڭ تۇرعىسىنان باعا بەرىپ, ءتيىستى قورىتىندىعا كەلۋى ءتيىس.
جولداۋدا قوعامعا قاۋىپتىلىگى جوعارى ەمەس ەكونوميكالىق قىلمىس قۇرامىن كريمينالدىق سيپاتتان ارىلتۋ مىندەتى العا قويىلعان. كاسىپكەرلىك سالاسىندا قۇقىق بۇزعانى ءۇشىن سانكتسيانى تومەندەتۋ, اكىمشىلىك ايىپپۇلداردىڭ ادىلەتتى جانە قۇقىق بۇزۋ دەڭگەيىنە ءسايكەس بولۋىنا باسا نازار اۋدارۋ قاجەتتىلىگى ايتىلعان. مۇنى دا ازاماتتاردىڭ قالاۋ-تىلەكتەرىنىڭ ورىندالعانى دەپ ايتۋعا بولادى.
باعدات احمەتوۆ,
جوعارعى سوتتىڭ وتستاۆكاداعى سۋدياسى
استانا
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل حالقىنا ۇندەۋىندە پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى رەتتەۋدەگى ءبىرشاما وكىلەتتىكتەرى ۇكىمەتكە جانە پارلامەنتكە بەرىلەتىندىگى تۋرالى جان-جاقتى ايتىلعان. مەنىڭشە, اتالعان سالالاردا دەپۋتاتتار مەن ۇكىمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتا ءتۇسىپ, جەرگىلىكتى دەڭگەيدەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە وبلىس اكىمدەرى تولىق جاۋاپ بەرەتىنى وتە ورىندى.
بارشامىزعا ءمالىم, مەملەكەت بيۋدجەتىنەن مينيسترلىكتەرگە بولىنگەن قاراجاتتار كەيدە ورىنسىز جۇمسالىپ, كەيدە قىرۋار اقشاعا سالىنعان كاسىپورىندار جۇمىسقا تولىقتاي قوسىلماي جاتادى. ساتىپ الىنعان اپپاراتۋرالار شاڭ باسىپ تۇرادى, كەي وڭىرلەردە ولارمەن ەشكىم جۇمىس جاساي المايدى. سەبەبى, مامانداردىڭ ءتيىستى بىلىمدەرى جوقتىعى دا كوپ نارسەگە قولبايلاۋ بولىپ جاتادى. قاراجاتتىڭ يگەرىلۋىنە جاۋاپتى جەكە, زاڭدى, لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ قىزمەتتىك ءمىندەتتەرىن ورىنداۋعا سالعىرت قاراۋىنا نەمەسە ءتىپتى, قۇزىرەتىن اسىرا پايدالانۋىنا بايلانىستى بەرىلگەن قاراجاتتاردىڭ جىمقىرىلاتىن وقيعالارى دا كەزدەسىپ قالىپ ءجۇر.
كىنالىلەر, ارينە, وزدەرىنىڭ ءتيىستى جازالارىن الارى انىق. دەگەنمەن, ەگەر ءتيىستى لاۋازىم يەسى بولىنگەن قاراجاتتى قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاسا, مۇنداي جاعدايلارعا جول بەرىلمەس ەدى. بىراق, ولاي جاسالا بەرمەيدى. وسى سەبەپتى, حالىقتىڭ لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەرگە سەنىمدەرى تومەندەۋدە. سوندىقتان دا, ەلباسى جوعارى لاۋازىمداعى قىزمەتتەگىلەردىڭ ءوز ىسىنە جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ ءۇشىن كەلەلى باستاما كوتەرىپ وتىر.
ەلباسى ۇندەۋىندەگى پارلامەنتكە, ۇكىمەتكە جانە باسقا دا اتقارۋشى ورگاندارعا پرەزيدەنتتىك كەيبىر وكىلەتتىكتەردىڭ بەرىلۋى ەلىمىزدىڭ دەموكراتيالىق دامۋىنىڭ تاعى ءبىر ايقىن كورىنىسى دەپ ناق سەنىممەن ايتا الامىز.
ءيا, وتكەنگە كوز جۇگىرتسەك, الىپ يمپەريا – كەڭەس وكىمەتى قۇلاعاننان كەيىن جاڭا نارىقتىق مەملەكەت قۇرۋ قاجەتتىلىگى پايدا بولدى. حالىقتىڭ كوبى ونىڭ قانداي بولاتىنىن ءتۇسىنبەدى. سوندىقتان, جاڭا مەملەكەتتى قۇرۋ ءۇشىن كۇشتى پرەزيدەنتتىك بيلىك وتە قاجەت بولدى. بۇل ۇستانىم ءوزىن-ءوزى اقتادى, ۋاقىتىندا ومىرگە كەرەكتى كوپتەگەن زاڭ كۇشى بار جارلىقتار قابىلداندى. ولار بۇگىنگى جاڭا مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋعا نەگىز قالادى. ءسويتىپ, تاۋەلسىزدىگىمىز بەكىدى.
ەلباسىمىزدىڭ كۇش-جىگەرى مەن تاباندىلىعىنىڭ ارقاسىندا, ەڭ ماڭىزدى ماسەلە – تاتۋ كورشىلەرىمىز رەسەي مەن قىتاي اراسىنداعى شەكارامىز زاڭداستىرىلىپ, بەكىتىلدى.
ەندى ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنا از-كەم توقتالاتىن بولساق, قۇندى قۇجاتتا جەكە مەنشىكتى قورعاۋعا, زاڭنىڭ ۇستەمدىگىنە جانە بارشانىڭ زاڭ الدىندا تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان رەفورمانى ءارى قاراي جالعاستىرۋ قاجەتتىگى جان-جاقتى اتاپ وتىلگەن. ءارينە, بۇل تالاپتاردى قاتاڭ ءتۇردە ورىنداۋ قاجەت. سەبەبى, ءاربىر ازامات ءوزىنىڭ مەنشىكتىك قۇقىعىنىڭ قورعالاتىنىنا سەنىمدى بولۋعا ءتيىس. بۇل ماسەلە ادام ومىرىمەن, ونىڭ دامىپ-ءوسۋىمەن, بولاشاعىمەن تىعىز بايلانىستى. ولاي بولسا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وسىعان بايلانىستى جاسالعان قىلمىستاردى تەز ارادا اشىپ, ولار سوتتاردىڭ قاراۋىنان ءوتىپ, ءادىل شەشىم شىعارىلۋى ءتيىس.
جولداۋدا سۋديالاردىڭ جۇمىسىنا زاڭنان تىس بولاتىن ىقپالداردى جويۋ ماڭىزدىلىعى تاعى دا اتاپ وتىلگەن. مۇنداي تالاپ اتالعان قۇجاتتا ناقتى كورسەتىلگەنى قۋانتادى. ولاي بولسا, ونى ورىنداۋ – ءاربىر سۋديانىڭ, ءاربىر ازاماتتىڭ قاسيەتتى مىندەتى. سوندىقتان, وسى وزەكتى ماسەلە اۋداندىق, وبلىستىق سوتتار توراعالارىنىڭ كۇندەلىكتى قاتاڭ باقىلاۋىندا بولۋى ءتيىس.
بۇگىنگى كۇنى وسى ماسەلەلەر جوعارعى سوتتىڭ سوت ءجيۋريى كوميسسياسىنىڭ دا باستى نازارىندا ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. كوميسسيا سۋديالارمەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە زاڭ تالاپتارىن ساقتاۋعا ءجىتى كوڭىل اۋدارادى. كوميسسيا سوت ءتوراعالارىنا سۋديالاردىڭ ىستەردى قاراۋىنا جاعدايلار جاساۋعا مىندەتتى ەكەندىكتەرىن ەسكەرتەدى. سونىمەن بىرگە, سوت تورعالارىنا قيىن ىستەر بويىنشا كەڭەس ۇيىمداستىرۋعا قۇقىعى بار ەكەندىكتەرىن ايتىپ, بىراق ولار ناقتى ءىس بويىنشا قانداي شەشىم قابىلداۋ قاجەتتىلىگىن ايتا المايتىندىقتارىن ءتۇسىندىرىپ وتىرادى. قانداي دا بولماسىن قىلمىستىق, ازاماتتىق ىستەردى قاراعان كەزدە سۋديالار ولاردى زاڭ تالاپتارىنا ساي شەشەتىن بولسا, وندا سۋديا عانا ەمەس, سوت جۇيەسى بەدەلىنىڭ جوعارى بولاتىنى ءسوزسىز. وسى سەبەپتى بولار, ەلباسى ءوز جولداۋىندا سوت جۇيەسىنە دەگەن سەنىمنىڭ ارتۋىنا قول جەتكىزۋ قاجەتتىلىگىن اتاپ وتكەن.
«سەنىم» دەگەن ءسوزدىڭ انىقتاماسىنا جۇگىنەتىن بولساق, ول ادامنىڭ كوزى جەتكەندىكتەن يلانۋشىلىق سەزىمگە يە بولۋىن كورسەتەدى دەلىنگەن. بۇگىندە ازاماتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى سوتقا جۇگىنەدى. ونىڭ ءبىر سەبەبى سەنىم بولسا, ەكىنشىدەن, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى, پروكۋراتۋرا, مينيسترلىكتەر, اكىمدىكتەر داۋلى ماسەلەلەردىڭ وزدەرىنە تيەسىلى تۇرعىدا شەشىلۋىن تولىق قامتاماسىز ەتپەي, ازاماتتارعا ماسەلەلەرى بويىنشا سوتقا ءجۇگىنۋدى ۇسىنادى. نەگىزىندە, ماسەلەنىڭ زاڭعا سايكەس ورىندالۋى ءۇشىن سوتتار ءىستى شىندىق دالەلدەرگە ساي, زاڭ تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاي وتىرىپ شەشسە, ولاردىڭ قوعامداعى بەدەلىنىڭ قازىرگىدەن دە ارتا تۇسەتىنى انىق. ول ءۇشىن تاراپتاردىڭ ايتقاندارىن مۇقيات تىڭداپ, ولارعا زاڭ تۇرعىسىنان باعا بەرىپ, ءتيىستى قورىتىندىعا كەلۋى ءتيىس.
جولداۋدا قوعامعا قاۋىپتىلىگى جوعارى ەمەس ەكونوميكالىق قىلمىس قۇرامىن كريمينالدىق سيپاتتان ارىلتۋ مىندەتى العا قويىلعان. كاسىپكەرلىك سالاسىندا قۇقىق بۇزعانى ءۇشىن سانكتسيانى تومەندەتۋ, اكىمشىلىك ايىپپۇلداردىڭ ادىلەتتى جانە قۇقىق بۇزۋ دەڭگەيىنە ءسايكەس بولۋىنا باسا نازار اۋدارۋ قاجەتتىلىگى ايتىلعان. مۇنى دا ازاماتتاردىڭ قالاۋ-تىلەكتەرىنىڭ ورىندالعانى دەپ ايتۋعا بولادى.
باعدات احمەتوۆ,
جوعارعى سوتتىڭ وتستاۆكاداعى سۋدياسى
استانا
سوڭعى جاڭالىقتار
كواليتسيا وكىلدەرى جامبىل وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستى
اتا زاڭ • بۇگىن, 20:50
ۇكىمەتتە قارجى سەكتورىنا سالىق سالۋ ماسەلەلەرى قارالدى
سالىق • بۇگىن, 20:29
ساراپشىلار جاڭا كونستيتۋتسياداعى وتباسى مەن نەكە نورمالارىن تالقىلادى
اتا زاڭ • بۇگىن, 19:37
«اۋىل» پارتياسى اباي وبلىستىق فيليالى الداعى رەفەرەندۋمدى قولدايتىنىن ءبىلدىردى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 19:16
ەرتەڭ ەلىمىزدىڭ باسىم بولىگىندە جاڭبىر مەن قار جاۋادى
اۋا رايى • بۇگىن, 18:43
مەملەكەت باسشىسى ليتۆا پرەزيدەنتىنە قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتىن جولدادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 18:15
حالىقارالىق قاۋىمداستىق كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ اشىقتىعىن باعالادى
رەفەرەندۋم • بۇگىن, 17:56
تەڭگە نەلىكتەن نارىقتاعى باعاعا اسەر ەتە الماي وتىر؟
قارجى • بۇگىن, 17:50
جاپونيانىڭ ۇلتتىق كۇنىنە وراي استانادا جاپون سالتى ورىندالدى
مەرەكە • بۇگىن, 17:34
پرەزيدەنت UAE SWAT Challenge-2026 جارىسىنىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتادى
پرەزيدەنت • بۇگىن, 17:31
اۋە بيلەتىندەگى قاتە جازىلعان دەرەكتەر قانداي جاعدايدا تەگىن تۇزەتىلەدى؟
قوعام • بۇگىن, 17:21
تازا پايدا 7%-عا ءوستى: ءوسىم بويىنشا قاي بانك كوش باستاپ تۇر؟
ەكونوميكا • بۇگىن, 17:12
اقتوبە وبلىسىندا جولدى كۇتىپ-ۇستاماعان 66 شەنەۋنىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 17:06
