21 اقپان, 2017

ەل دامۋىنىڭ مول مۇمكىندىگى

200 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى زاڭ فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ەلباسىنىڭ بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ جونىندەگى ۇندەۋى مەن بيىلعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تالقىلاۋ ماقساتىندا باس قوستى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىز بويىن­شا قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان بۇل تاقىرىپتارعا ستۋدەنتتەردىڭ قىزىعۋشىلىق تانىتۋى وتە ورىندى. ويتكەنى, ەلىمىزدىڭ كەلە­شەگى سانالاتىن بۇگىنگى جاس­تار ءوز وتانىنىڭ بۇگىنگى تى­نىس-تىرشىلىگىن, العا قويعان ماق­ساتتارىن ءبىلىپ ءجۇرۋى ءتيىس. ەۋروپالىق قۇقىق جانە ادام قۇقىقتارى ساراپتامالىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ حالىقارالىق قۇقىق كافەد­راسىنىڭ پروفەسسورى مارات ءباشىموۆ جۇرگىزگەن جيىن­دا ستۋدەنتتەر وزدەرىنىڭ وي-پىكىر­لەرىن اشىق ايتىپ, بەلسىن­دىلىك تانىتتى. جيىن بارىسىندا ستۋدەنتتەر بيىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندەگى قىزمەتىن ويداعىداي اتقارىپ كەلە جاتقانىن, استا­نانىڭ سيريا داعدارىسىن ديپ­لوماتيالىق جولمەن شەشۋ ماقساتىندا مۇددەلى تاراپتارعا كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ ءۇشىن ديا­لوگ الاڭىن ۇسىنعانىن ايتا كەلىپ, بۇل ماسەلەلەردىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ الەمدىك قوعامداس­تىق الدىنداعى بيىك بەدەلىن كورسەتەتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق, ولار ەلىمىزدە قول­عا الىنعان كونستيتۋتسيالىق رە­فور­مالاردىڭ جانە بيىلعى جول­داۋدىڭ باسىم باعىتتارى­نىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋدار­دى. ستۋدەنتتەردىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسى ۇسىنعان كونستيتۋتسيالىق رەفورما­لار ەلىمىزدى دەموكراتيالان­دىرۋ ۇدەرىسىن ودان ءارى ساتىمەن جالعاستىرا تۇسۋگە جول اشا­دى. ال پرەزيدەنت ەلدىڭ سىرتقى ساياساتى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىز­دىك جانە قورعانىس سالاسىن ءوز قۇزىرەتىندە ۇستايدى, بۇعان قوسا, بيلىك تارماقتارى اراسىن­دا جوعارعى اربيترلىق ءرول اتقارادى. باسقوسۋدا ستۋدەنتتەر پرەزي­دەنتتىك بيلىكتىڭ بىرقاتار وكى­لەت­تىگىنىڭ پارلامەنت پەن ۇكى­مەتكە بەرىلەتىنى ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ ويىنشا, بۇل قادام پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەي­تەدى, ال ۇكىمەتتىڭ حالىق ال­دىن­داعى جاۋاپكەرشىلىگىن كۇ­شەي­تەدى. اتالعان ماسەلەلەردى ءىس­كە اسىرۋ ءۇشىن كونستيتۋتسيا مەن قول­­دانىستاعى بىرقاتار زاڭدار­عا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەتتىگى تۋىن­­­دايدى. وسى ورايدا شاراعا قاتى­سۋ­شىلار كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلمەك وزگەرىستەردىڭ حالىق تالقىسىنا سالىنۋىن قۇپتاي وتىرىپ, ونىڭ ەل مۇددەسىنە ساي قابىلداناتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. سونىمەن قاتار, جاس­تار ەل­با­سىنىڭ قازاقستان حال­قىنا جولداۋىنىڭ باسىم باعىت­تارىنان تۋىندايتىن ءمىن­د­ەتتەردى دە سارالاپ, اتالعان قۇجات تالاپتارىنىڭ ورىندالۋى ەلى­مىز­دىڭ دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن, ەكونوميكامىزدىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن جەتكىزدى. جولدىباي بازار, «ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار