ۇزىلگەن اۋەن قايتا جالعاستى...

«ءاۋ» دەمەيتىن قازاق جوق». سايىن ساح­اراعا تارىداي شاشىلا قالعان ءبىر­نەشە ميلليون عانا بولساق تا, دارىن­سىزىمىز كەمدە-كەم. ەكەۋمىزدىڭ ءبى­رى­مىز ونەرلىمىز. دەسە دە, ساف التىن­داي حاس تالانتتىلاردىڭ تاسادا قالىپ جات­قان­دارى كوپ-اق. بويىنداعى عاجايىپتىڭ بۋلىعىپ, بارىن بەرە الماعانىنا ءىشىڭ اشيدى, كوڭىلىڭ قۇلازيدى. قۇدايدىڭ وسى ادىلەتسىزدىگىنە قايران قالاسىڭ دا. كوپتە جوق قاسيەتتى ءۇيىپ-توگىپ بەرەدى دە, تاعدىر جازۋىمەن كولەگەيلەي سالادى. ءار تۇسىنان سەتىنەگەن قامىس قالپا­عىن باسا كيىپ قورا جاعىندا ۇزىن ساپ اي­ىرى­مەن مالىنا ءشوپ سالىپ, الدەبىر اۋەن­­دى ىڭىلداپ جۇرەتىن كورشى كارىبەكتى ەس بىلگەننەن تانيمىن. كوكتەم شىعا تاڭ اتار-اتپاستان كۇرەڭ اتىن ەرتتەپ ءمى­نىپ, ءبىر وتار قويىن الدىنا سالىپ قىر اسىپ بارا جاتاتىن. كۇن ۇياسىنا باتىپ, ءىر­گەنى ءىڭىر باسقان شاقتا وتاردىڭ شاڭى كو­م­گەن قاراسى كورىنەدى. «ءايت-شۋ, قايت, ءاي!» دەپ ايقايلاي مال قايىرعان ءۇنى اۋىل ىرگەسىندەگى توبەدەن اسپاي جاتىپ ەس­تىلەدى دە, ارتىنشا الدەبىر ءاندى جال­عاي جونەلەدى. «كۇمىس قۇمعان-اي, وتتا تۇرعان-اي... ءايت-شۋ, كەبەنەك كەلگىر!» كەيىنىرەك سۇر ەسەگىن تاقىمداپ ۇلكەن ۇلى ىلەسەتىن بولعان. مالدارىن اۋىلدىڭ كەزەگىنە قوسپايتىن كارىبەكتىڭ قىسى-جاز­عى جۇمىسى وسى. ءىرى قاراسى دا از ەمەس. جىل سايىن بەس بيەدەن كەم ساۋ­مايدى. كۇنىمەن قويىن ورگىزسە, ءتۇنى­مەن جىل­قىسىن جايادى. «قاي ۋاقىتتا ۇيىق­تاپ ۇلگەرەدى؟ وسى ءتورت ت ۇلىكتىڭ جاي­ى­­نان باسقا تۇك تە بىلمەيتىن شىعار» دەپ ويلايتىنىمىز دا راس-تى. تاعى اندە­تە­تى­نىن قايتەرسىز؟! *** ...كارىبەكتىڭ شىن ونەرىن ناۋرىزدا كور­دىك. ءبىزدىڭ اۋىلدا ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى ءبو­لەكشە تويلاناتىن. ۇلتتىق مەيرامعا مۇقىم اۋىل اتسالىسادى. ءار كوشەنىڭ تۇر­عىندارى ءتورت-بەسكە ءبولىنىپ, ءبىر-ءبىر كيىز ءۇي تىگەدى. ءۇش كوشەدەن ون-ون بەسكە جۋىق شاڭىراق بوي كوتەرىپ, كەرەگە كە­رى­لەدى. داستارقانىن جايادى. ءبىر-ءبىرىنىڭ وتاۋىنا باس سۇعىپ, قاستەرلى دامنەن اۋىز تيە­دى. سودان كەيىن باسەكە باستالاتىن. ءار كيىز ءۇيدىڭ يەلەرى ارالارىنان پالۋا­نىن, ءانشىسىن, كۇيشىسىن, ونەردىڭ ءار تۇرىنەن ءدۇلد ۇلىن ازىرلەپ, دوداعا قوسادى. ءداستۇرلى اندەردىڭ بايگەسىندە ءبىزدىڭ ورتامىزدان قارا دومبىراسىن قۇشاقتاپ كارىبەك شىقتى ورتاعا. حالىق اندەرىن ورىندادى. قوڭىر داۋسى ميكروفونسىز-اق كوككە اۋەلەپ, كوپتى ەلىتتى. اڭىزاق جەلى استە توقتامايتىن جازىق دالانىڭ جوتاسىنا قونا سالعان اۋىل اسپانىنا شارىقتاي كوتەرىلگەن ءۇنى دالا اتاۋ­لىنى تامىلجىتقانداي-اق ەدى. «كەرىم-اۋ ايداي, كەرميىق-اۋ جۇرتىڭ قايدا-اي...», دەپ شىرقاعاندا قۇلاق قۇرىشىن قاندىردى. «الما اعاشتىڭ گ ۇلىندەي-اۋ, تەكەمەتتىڭ تۇرىندەي-اۋ...» دەپ كو­سىلگەندە جان-كەۋدەگە شۋاق قۇيادى. كەۋ-كەۋلەگەن جۇرت كارىبەكتى كىشىگىرىم ساكى-ساحنادان قوس انمەن جىبەرە قويعان جوق. «ءاپ, بارەكەلدى! وسىنداي داۋسىڭدى ساعىندىق, سىلتەي ءتۇس!» دەستى. «دومبىرا ۇستاماي كەتىپ ەدىڭ, شىرقا, قاراعىم» دەپ دەمەدى. *** ۇيگە كەلگەن سوڭ اپامنان ەستىدىم, كارىبەكتى جاس كەزىندە الماتىداعى كون­­سەر­­ۆاتورياعا ەمتيحانسىز قابىلداماق بول­­عان ەكەن. سونداعى اعالار ايرىقشا دا­ۋ­­سىنا ءتانتى بولسا كەرەك. اسىلدى قا­دىر­­لەي المايتىن قازاقىلىعىمىز تۇساۋ سال­­عان عوي. اكەسى مارقۇم ءبىر اياعىن سو­عىس دالاسىنا تاستاپ كەلگەن مايدانگەر ەدى. «قايدا باراسىڭ؟ مال-جانعا كىم يە بو­­لادى؟ وتىر جايىڭا» دەگەن. امال نە­شىك, دومبىرانىڭ ىشەگىن قاعۋعا ار­نال­عان ساۋساقتار قويشىنىڭ تاياعىن ۇس­تاپ قا­­لا بەرگەن. بۇرناعى جىلى «كارىبەكتىڭ ۇلكەن ۇلى ورىنباسار كونسەرۆاتورياعا ءتۇسىپتى» دەپ ەس­تىدىم ەل جاقتاعى ۇزىنقۇلاقتان. قۋان­دىم. سوناۋ كەزدەگى ناۋرىز مەرە­كە­­سى ەسى­­مە ءتۇستى. كارىبەكتىڭ دومبىرا ءۇنى­­مەن اس­­تاسىپ, كوككە اۋەلەگەن قوڭىر داۋ­­سى قۇ­­لا­عىما كەلدى. ال جاقىندا الەۋ­مەت­تىك جەلىدەن كورشىمنىڭ ۇلىنىڭ ءوزى شى­عار­عان كۇيىن ورىنداعان بەينەتاس­پا­سىن كو­ز­ىم شالىپ قالدى. ادەيى كورىپ, كو­ڭىلىم مارقايدى. «ات تۇياعىن تاي باسقانى» جاقسى عوي. اكە­سى كارىبەكتى الماتىعا جىبەرگەندە شە؟.. قازاق ونەرىنىڭ قارا نارى اتانار ما ەدى... ءجا, ورىنباساردىڭ ايى وڭىنان تۋ­سىن! اكەسىنىڭ ارمانىن ورىندادى عوي. اسان امزەبەك استانا