20 اقپان, 2017

تسەلينوگراد, سەن ءالى ءتىرى مە ەدىڭ؟!.

340 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
استانا اباتتانعان سايىن قازاق قاناتتانعان كەرەمەت كەزدى باستان كەشۋدەمىز. اجار-كوركى كوز ارباعان قالامىزعا دوس سۇيسىنە, دۇشپان كۇيىنە قارايدى. قۇداي قۋانىشىمىزدى كوپ كورمەسىن دەڭىز. ال, ەندى وسى ەرتەڭى نۇرلى ەلور­دامىزدىڭ تاعىلىمدى تاريحى قاي زامانداردان تامىر تارتادى؟ جەتى ىقىلىمنان جەتكەن دەرەكتەر مەن دايەكتەرگە جۇگىنگەن عالىمدارىمىز ەسىل-نۇرا ەكى سۋدىڭ ەن جاعاسىن ەجەلدەن ەل جايلاعانىن ايتادى. ەڭ باستىسى, ولار ويدا-قىردا مال باعىپ, ايران ۇرتتاپ, قوي قۇرتتاپ قانا كۇن كورمەگەن. ارىق قازىپ, استىق وسىرگەن. قالالار سالىپ, سۋ قۇبىرىن تارتقان. اقشا شىعارىپ, قولونەرشىلىكپەن اينالىسقان. اينا­لاسىنداعى جۇرتپەن الىس-بەرىس جاساعان. قازبا جۇمىستارى بارىسىندا تابىلعان قۇندى جادىگەرلەر بۇل ولكەنى مەكەندەۋشىلەر مادەنيەتىنىڭ قانشالىقتى جوعارى بولعاندى­عىن بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ارحەو­لوگتار ارشىپ جاتقان اناۋ بىتىعاي, مىناۋ بوزوق سونىڭ ايعاعى. اقوردالى استانادان اتشاپتىرىم جەردەگى تايتوبەڭىز دە تاريحتىڭ تالاي سىرىن بۇگىپ تۇر. ارعى-بەرگى زەرتتەۋشىلەردىڭ العا تارتقان ايعاقتارىنا سۇيەنسەك, ءسىز بەن ءبىز ەتيمولوگياسىن سان ساققا جۇگىرتىپ جۇرگەن اقمولا اتاۋىنىڭ شىعۋ توركىنى سول توبەنىڭ ۇستىندە قيراندىسى قالعان كونە قورعان­مەن بايلانىستى كورىنەدى. سايىن سارىارقانىڭ ءتورت تاراپ توڭىرەكتى توعىستىرار تۇسىندا تۇرعىزىلعان قامال تورىندەگى التىن تاقتا وتىرىپ اتا-بابالارىمىز الىس-جاقىنعا بيلىك ەتكەن. عۇن تىلىندە «اق» – باتىس, «مولا» – قامال ۇعىمىن بىلدىرگەن ەكەن. سوندا استارىن تاپتىرماعان اقمولاڭىز «باتىستاعى قامال» بولماي ما؟! تايتوبەدەن تاياق تاستامداعى اۋىلداردا رەيحستاگتا جەڭىس تۋىن جەلبىرەتكەن قاھارمان راقىمجان قوش­قارباەۆ پەن اسپاندا جاۋمەن ايقاس­قان باتىر ۇشقىش تالعات بيگەل­دينوۆتىڭ كىندىك قانى تامعان. باعالاي بىلسەك, قازاقستاننىڭ باس شاھارى بوي تۇزەگەن قاسيەت­تى بايتاقتاعى باعزىدان قالعان باعانا­لى وردا – وسى تايتوبە. ەندەشە, ول تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ونوماستيكالىق كارتاسىنان لايىقتى ورنىن ويىپ الۋعا ءتيىس. تاريحتىڭ تابارىگىندەي تايتوبە اقمولا وبلىسىنا قاراستى تسەلي­نوگراد اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ورنا­لاسقان. كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدە كوم­پارتيا كوسەمدەرى الاۋلاتىپ-جالاۋ­لاتقان تىڭ يگەرۋ ساياساتىنىڭ حال­قىمىزعا تيگىزگەن پايدا-زيانىن تارازىعا تارتپاي-اق قويالىق. ءبارى بەلگىلى. بۇعان دەيىن دە جان-جاق­تى جازىلعان. بىراق تسەلينوگرادتىڭ جانى ءسىرى ەكەن, سۇلدەسىن سۇيرەتىپ ءالى كەلەدى. سوندىقتان, كوپ سويلەپ سوز­باي, ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسىنا كوشسەك: بۇگىندە ءبارىمىزدىڭ قۇلاعىمىز­عا تۇرپىدەي تيەتىن تسەلينوگرادتىڭ اتىن ەرەن ەلدىگىمىزدىڭ بەلگىسىندەي تاي­توبەگە اۋدارىپ بەرسەك, ياعني اۋدان اتىن تايتوبە دەپ وزگەرتسەك, بىتكەن ءىستىڭ ءبىرى بولار ەدى. تاريح قاپيادا كەتكەن قاتە­لىك­تەردىڭ تۇزەتىلگەنىن قالايدى. تالعات باتىرحان, «ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار