Smart City ستاندارتتارى
جىلدام تۇردە قالالانۋ بۇگىنگى كولىكتىك, اپاتتىق-قۇتقارۋ, كوممۋنالدىق سياقتى قىزمەتتەرگە جۇكتەمە اكەلەدى, سونداي-اق, تۇتىنىلاتىن رەسۋرستار كولەمىن ارتتىرادى. الەمدە «اقىلدى قالا – Smart City» تۇجىرىمداماسى كەڭىنەن تارالۋدا. بۇل – اقپاراتتىق-تەحنولوگيالىق كوممۋنيكاتسيالاردى قولدانىپ, قالا ءتىرشىلىگىنىڭ ەكولوگيالىق تۇراقتىلىعى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ يننوۆاتسيالىق جۇيەسى, سونداي-اق, قاراجاتتاردى ءتيىمدى شىعىنداۋ. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە «Smart City»-ءدىڭ جەكەلەگەن ەلەمەنتتەرى استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىندا ىسكە اسىرىلۋدا. حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە قازاقستان بيىل جوعارىداعى جوبانى ىسكە اسىرۋعا كومەكتەسۋ, «اقىلدى قالا» ينفراقۇرىلىمىن جوسپارلاۋ جانە جۇزەگە اسىرۋ, سونداي-اق قالانىڭ تۇراقتى دامۋ مەنەدجمەنتى جۇيەسىنە تالاپتار جاساۋ ماقساتىندا نەگىز قالاۋشى 9 ۇلتتىق ستاندارتتى ازىرلەپ, بەكىتتى.«يندۋستريا 4.0» – ەل يگىلىگى
العاشقى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا بۋ مەن سۋدىڭ ەنەرگياسىن, ال ەكىنشىسى ەلەكتر ەنەرگياسىن پايدالانۋمەن بايلانىستى بولعانى ءمالىم. ءۇشىنشى رەۆوليۋتسيا شەڭبەرىندە ساندىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ەسەبىنەن جەكەلەگەن وندىرىستىك پروتسەستەر اۆتوماتتاندىرىلعان بولاتىن. ەندى ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا ادامزاتتىڭ جاڭا تەحنولوگيالىق سەرپىلىسىنە اينالۋدا. دايىن ءونىم شىعارۋ مەن ونى وتكىزۋ ورتاسىنا ورنالاستىرۋ ادامنىڭ ەڭ از قاتىسۋىمەن ءجۇزەگە اسىرىلۋعا باعىتتالعان. بۇل كيبەرفيزيكالىق جۇيەلەر نەگىزىندە بارلىق وندىرىستىك پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, ونىمدىلىكتى جانە ازاماتتاردىڭ ەڭبەك تولەمدەرىن ارتتىرادى. وسى باعىتتى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى – ستاندارتتاۋ. ويتكەنى, ستاندارتتار زياتكەرلىك ءوندىرىس جاساۋدى مۇمكىن قىلمايدى, ءتيىمدى جانە پارمەندى قىلادى. بۇگىندە ستاندارتتاۋ جونىندەگى حالىقارالىق ۇيىمدار اراسىندا «يندۋستريا 4.0»-گە اۋىسۋدى تالداۋ جانە ىنتالاندىرۋ بويىنشا قاجەتتى ستاندارتتاردى ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار, تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا, فەدەرالدى فيزيكا-حيميالىق ينستيتۋتى مەن نەمىس ءوندىرىستىك پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋ ينستيتۋتى «ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ساپا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدى قولداۋ» ونەركاسىپتىك مەترولوگيانى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرلەسكەن جوبانى جانە «يندۋستريا 4.0» سالاسىندا تاجىريبە الماسۋدى ىسكە اسىرۋدا.قۇرىلىس سالاسىندا قايشىلىقتار بار
قۇرىلىس سالاسىندا قولدانىستاعى كوپ دەڭگەيلى نورماتيۆتىك بازا مىندەتتى قۇجاتتاردىڭ كوپ تۇرلىلىگىمەن ايرىقشالانادى. ءبىر عيمارات سالۋ ءۇشىن ءارتۇرلى دارەجەدەگى, دەڭگەيدەگى جانە مازمۇنداعى ونداعان مىندەتتى قۇجاتتاردى تالداۋ مەن قولدانۋ قاجەت, كەيبىرى ءبىر-ءبىرىن قايتالايدى جانە قاراما-قايشى كەلەدى. كوپتەگەن قۇجاتتار كەڭەستىك نورمالاۋ ينستيتۋتتارىنىڭ مۇراسى ىسپەتتەس. بۇل جاعداي حالىقتىڭ ءتيىستى قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ قويماي, كاسىپكەرلىك قىزمەت ءۇشىن دە كەدەرگى كەلتىرەدى. وسىنى شەشۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرى قايتالاۋشى جانە قايشى كەلەتىن تالاپتاردى الىپ تاستاۋ, قۇجاتتار ساناتتارىن قىسقارتۋ ءۇشىن قۇرىلىس سالاسىندا تەحنيكالىق رەتتەۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ, قولدانىستاعى نورماتيۆتىك بازانى قۇرىلىمداۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوسپار قابىلدادى.كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر كوڭىلدەن شىعا ما؟
كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ءبىز كۇنىنە ءبىرنەشە رەت پايدالانامىز – دۇكەندەردە, بازارلاردا, قوعامدىق كولىكتەردە... ال ءبىزدى كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ ساپاسى قاناعاتتاندىرا ما؟ ادامدار سەرۆيسكە شاعىمدانعاندا كوبىنە ناقتى نە ۇناماعانىن تۇسىندىرە الماي دال بولادى. سوندىقتان, قىزمەتتەر سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىندەرگە تۇتىنۋشىعا نە قاجەت ەكەنىن ءتۇسىنۋ قيىنعا سوعادى. قازاقستاندا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى دامىتۋدا ساپا ينفراقۇرىلىمى بار. بىراق كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر ءسايكەستىگىنەن مىندەتتى راستاۋدى الىپ تاستاعاننان كەيىن, ول تولىق كولەمدە پايدالانىلمايدى. مۇمكىن, كاسىپكەرلەردە دە, تۇتىنۋشىلاردا دا ەرىكتىلىكتىڭ دۇرىس ۇعىمى بولعاندىقتان دا شىعار. كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى سەرتيفيكاتتاۋ – ەڭ الدىمەن, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر جابدىقتاۋشىلارىنا پايدالانۋشىنىڭ سەنىمىن راستاۋ. ءبىرجان قانەشەۆ, تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى