كليمات وزگەرىسى كۋرس رەتىندە وقىتىلادى

بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ العاشقى جارتى جىلدىعىندا ەلىمىزدەگى جەتەكشى ەكى وقۋ ورنى – الماتى ەنەرگەتيكا جانە بايلانىس ۋنيۆەرسيتەتى (اەجبۋ) مەن م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە (تارمۋ)  «كليمات وزگەرىسى» جانە «جاسىل ەكونوميكا» اتتى جاڭا كۋرس ەنگىزىلگەن بولاتىن. اتالمىش قاناتقاقتى كۋرس ناتيجەلەرىن قورىتىندىلاۋ جانە جالپى وقۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ ماقساتىندا قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءپان وكىلدەرى اراسىندا ارنايى تالقىلاۋ ءوتتى.  «تۇراقتى دامۋعا ىقپال ەتۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان «جوعارى وقۋ ورىندارىنا «كليمات وزگەرىسى جانە «جاسىل ەكونوميكا» كۋرستارىن ەنگىزۋ» دەپ اتالاتىن دوڭگەلەك ۇستەل USAID KSSMR شەڭبەرىندە ازىرلەنگەن قازاق­ستاندىق باعدارلامانى نەگىز ەتىپ العان. ستۋدەنتتەر بويىندا ادامزاتتىڭ ەكو­نو­ميكالىق تۇرعىداعى ءىس-ارەكەتى مەن كليمات وزگەرىسى اراسىنداعى تىعىز باي­لانىس جانە «جاسىل ەكونوميكانى» ەنگىزۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋرالى ۇعىمداردى قالىپتاستىرۋدى, تۇراقتى دامۋمەن, ميك­رو جانە ماكرودەڭگەيدەگى ساپالى ەكو­نوميكالىق وسىممەن قامتاماسىز ەتۋ اياسىندا شەشىم قابىلداي ءبىلۋ داعدىلارىن دامىتۋدى ماقسات تۇتاتىن اتالمىش كۋرس­تىڭ وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەنىنە وقۋ ماتەريالدارى, دارىستەر, پراكتيكالىق جاتتىعۋلار,  جاعدايعا قاتىستى تاپسىرمالار مەن جوو-داعى وقىتۋ بارىسىن ىن­تا­لاندىرۋعا ىقپال ەتەتىن تەستەر كىرمەك. كەلەشەكتە  اتالمىش كۋرستى ەنگى­زۋگە ىنتالى بولىپ وتىرعان ءال-فارا­بي اتىنداعى قازۇۋ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­داعى ەۇۋ, الماتى تەحنولوگيالىق ۋنيۆەر­سيتەتى, س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ, س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەح­ني­كالىق ۋنيۆەرسيتەتى, ە.بۋكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ, س.تورايعىروۆ اتىنداعى پمۋ, ق.ساتباەۆ اتىنداعى قازۇتۋ, «حالىق شارۋاشىلىعى» ۋنيۆەرسيتەتى سياقتى بىرقاتار مەملەكەتتىك وقۋ ورىندارىنىڭ دوڭگەلەك ۇستەلگە ارنايى كەلگەن وكىلدەرى قانات­قاقتى كۋرس ناتيجەلەرىمەن تانىسۋ ماق­ساتىندا اەجبۋ جانە تارمۋ وقىتۋ­شىلارىنىڭ باياندامالارىن تىڭ­دادى. سونداي-اق, كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بەيىم­دەلۋ شا­رالارىنىڭ وزەكتىلىگى مەن ما­­­ڭىز­دىلىعىنا قاتىستى وقىتۋشىلار مەن ستۋ­دەنتتەر اراسىندا پىكىر الماسىلادى. «تابيعي رەسۋرستار تاپشىلىعى تۋىن­­داعاندا, ەنەرگەتيكالىق تۇرعىدان سىرتقى كوزدەرگە تاۋەلدى بولىپ قالا­تىنىمىز انىق. ونى بولدىرماس ءۇشىن بۇگىننەن قامدانىپ, ەكونوميكانى تۇراقتاندىرۋعا ءتيىسپىز. البەتتە, ول ءۇشىن «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋىمىز كەرەك. ياعني, ەلەكتر قۋاتىن, جىلۋ قۋاتىن جاڭعىرمالى قۋات كوزدەرىنەن الۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى كوپ. بىرىنشىدەن, ولار  تاۋسىلىپ قالمايدى, ەكىنشىدەن, ەكولوگيالىق تۇرعىدان الدەقايدا تازا بولماق», دەيدى «جاسىل ەكونوميكا» كۋر­سىن ازىرلەگەن عالىمداردىڭ ءبىرى, اەجبۋ جىلۋەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلار كافە­دراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اندرەي كيبارين. قازاقستاندىق عالىمدار نەگىزىن سالىپ, قولعا الا باستاعان جاڭا وقۋ كۋرسى ستۋ­دەنتتەردىڭ قورشاعان ورتاعا جاناشىر­لىق­پەن قاراي بىلۋىنە ءارى ولاردىڭ دا جوبا­لىق پروتسەستەرگە قاتىسۋىنا مۇمكىندىك بەرمەك. جالپى, الەمنىڭ كەز كەلگەن ەلى ءۇشىن باس­تى ماسەلەگە اينالىپ كەلە جاتقان كلي­مات وزگەرىسى اسىرەسە, قازاقستان ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزعا يە بولۋى ءتيىس ەكەنىن اتاپ وتكەن وقىتۋشى-عالىمدار «جاسىل ەكونوميكا» كۋرسى تەك قورشاعان ورتا مەن اۋا رايىنا وڭ اسەرىن تيگىزىپ قانا قويماي, ەكونوميكالىق تۇرعىدان ۇلكەن قارجى تۇسىرە الاتىن پايداسى مول سالا جانە كليمات وزگەرىسىمەن كۇرەستەگى باستى قۇرالدىڭ بىرىنە دە اينالا الاتىندىعىنا نازار اۋداردى. ميرا بايبەك, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى