جوعارى ازىرلىكپەن كەلىپ وتىر

بىرەر كۇننەن سوڭ 2011 جىلعى 3 ساۋىرگە تاعايىندالعان پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتەدى. ساياسي ناۋقانعا ەلىمىزدەگى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ دايىندىعى قانداي؟ وسىعان بايلا­نىس­تى ءبىز ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى ت.ۆ.وح­لوپ­كوۆاعا بىرنەشە سۇراق قويعان ەدىك. – تاتيانا ۆيتالەۆنا, ور­تا­لىق سايلاۋ كوميسسياسى 28 ناۋرىزدا قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋىنا شەتەلدىك بايقاۋشىلار مەن حالىق­ارا­لىق ۇيىمداردىڭ بايقاۋ­شى­لارىن اككرەديتتەۋدى اياقتادى. الدىمەن وسىعان توقتالىپ وتسەڭىز. – ءوزىڭىز ايتقانداي, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا قىسقا جانە ۇزاق مەرزىمگە كەلگەن باي­قاۋ­شىلاردىڭ بارلىعىن اككرەديتتەۋدى اياقتادى. ولار ەلى­مىزدىڭ سىرتقى ىستەر مينيستر­لىگىنىڭ ۇسىنىمى بويىنشا تىركەلدى. سايلاۋدى جالپى سانى 1059 بايقاۋشى باقىلايتىن بو­لادى. كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى بايقاۋشىلارمەن قا­تار, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە تىركەلگەن شەتەلدىك باق وكىلدەرى دە باقىلاي الادى. ءبۇ­گىندە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە ۋاقىتشا جانە تۇراقتى تىركەلگەن شەتەلدىك باق-تار وكىل­دەرىنىڭ سانى 212-گە جەتتى. وسى جەردە اتاپ وتەيىن, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى شەتەلدىك جانە حالىقارالىق باق وكىلدەرىن تىركەۋدى اياقتادى. ال سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى باق وكىلدەرىن سايلاۋ وتەتىن كۇنگە دەيىن, ءتىپتى سول كۇنى دە تىركەي بەرەدى. ەلىمىزدەگى ساياسي پارتيالار مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىل­دەرى, پرەزيدەنتتىككە كاندي­داتتاردىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ادام­دارى جانە باق وكىلدەرى دە سايلاۋعا بايقاۋشى رەتىندە قا­تىسا الادى. ول ءۇشىن قازاق­ستان­دىق بايقاۋشىلاردا ءوزى وكىلدىك ەتەتىن ۇيىمنىڭ كۋالىگى بولۋى ءتيىس. كۋالىكتە ازاماتتىڭ ساي­لاۋ­دى باقىلاۋعا قۇقىعى بار ەكەندىگى جانە ونىڭ اتى-ءجونى كورسە­تى­لەدى. سونىمەن بىرگە, قۇجاتتى بەرگەن ۇيىمنىڭ ءمورى مەن سول ۇيىم جەتەكشىسىنىڭ قولى بولۋى كەرەك. ال سايلاۋدى باقىلايتىن باق وكىلىنىڭ رەداكتسيا بەرگەن قىزمەت­تىك كۋالىگى جانە بۇل رەداكتسيانىڭ تاپسىرماسى ەكەندىگىن راستايتىن ءتيىستى حاتى بولسا جەتكىلىكتى. – سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ داۋ­ىس بەرۋگە دايىندىعى تالاپ دەڭگەيىندە مە؟ – ەلىمىز بويىنشا 9725 ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسى قۇرىل­دى. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ جەتىدەن مۇشەسى بار. قازىر ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارى ساي­لاۋ­شىلاردىڭ تىزىمدەرىن ناقتى­لاۋ جۇمىستارىمەن اينالىسۋدا. ءاربىر سايلاۋشى ءوزىنىڭ تۇراقتى تىركەلگەن جەرى بويىنشا ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنا كەلىپ, سايلاۋشىلار تىزىمىندە بار نەمەسە جوق ەكەندىگىن تەكسەرە الادى. ەگەر سايلاۋشى 3 ءساۋىر كۇنى ءوزى تىركەلگەن جەرىندە داۋىس بەرە المايتىن بولسا, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنان ۋاقىتشا ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن الۋىنا بولادى. كۋالىك 2 ساۋىرگە دەيىن بەرىلەدى. وسى كۋالىك ارقىلى ونىڭ ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن ءوڭى­رىندەگى سايلاۋ ۋچاسكەسىندە داۋىس بەرۋگە مۇمكىندىگى بار. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, مەن ەلىمىزدەگى 9 ميلليوننان استام سايلاۋشىعا وزدەرى­نىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلىكتەرىن تا­نىتىپ, سايلاۋشىلار تىزىمىمەن الدىن الا تانىسقاندارى ءجون دەر ەدىم. سونىمەن قاتار, ساي­لاۋشىلاردىڭ بارلىعىن 3 ساۋىردە سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلىپ, وزدەرى تاڭداعان كانديداتقا داۋىس بەرۋلەرىن وتىنگىم كەلەدى. – بۇرىنعىعا قاراعاندا استانا مەن الماتى قالالا­رىن­داعى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ قا­تا­رى دا كوبەيە تۇسكەن شىعار. – استانا مەن الماتى – ەلى­مىزدىڭ باستى قالالارى. سون­دىق­تان دا بۇل قالالارداعى كوشى-قون كورسەتكىشتەرى ءجيى وزگەرىپ وتى­را­دى. اتالعان قالالارداعى ۋچاس­كەلىك سايلاۋ كوميسسيالارى­نىڭ سانى دا بۇرىنعىعا قارا­عاندا وسە ءتۇستى. جالپى, سايلاۋ ۋچاسكەلەرى ساياسي ناۋقان – پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا تولىق دايىن. – سايلاۋالدى ۇگىت جۇمىس­تارىنا بايلانىستى تۇسكەن ارىز-شاعىمدار بار ما؟ – قازىرگى كەزدە ازاماتتاردان 300-دەن استام ارىز-شاعىم ءتۇستى. تەك استانانىڭ ءبىر وزىنەن 160 شاعىم ءتۇستى. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ورتالىق سايلاۋ كو­ميسسياسىنىڭ قۇزىرىنا مۇلدەم جاتپايتىن ماسەلەلەردەن تۇرا­دى. شاعىمدانۋشىلار اراسىندا ۇلەسكەرلەر دە بار. ءبىز ولاردىڭ پروبلەمالارىن تۇسىنەمىز. بىراق بۇل وسك-ءنىڭ قۇزىرىنداعى ءما­سەلە ەمەس. سول سەبەپتى شاعىم­دانۋشىلارعا تەك ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋمەن عانا شەكتەلۋگە ءماجبۇرمىز. – اڭگىمەڭىزگە راحمەت. اڭگىمەلەسكەن ءاليسۇلتان قۇلانباي.