كلاۆيشتى كۇمبىرلەتكەن ساۋساقتار

كلاسسيكالىق ونەر­دىڭ دە ءوز وكىلى, قولداۋشىسى, تىڭ­داۋ­شى­سى, باس­قاشا ايتقاندا ءوز ادام­دارى بولا­تى­نى انىق. بۇل قالاي­دا ەليتالىق ونەر عوي. سون­دىق­تان ونىڭ تىڭداۋشىسى ازشى­­لىقتى قۇ­راي­تى­نى ءبىر جاعىنان زاڭدى­لىق. گەرما­نيا­نىڭ گاننوۆەر قالاسىندا ون جىل بويى فورتەپيانو كلاسى بو­يىنشا ءبىلىم العان, باتىس ەۋروپا­نىڭ تالاي قالالارىندا جەكە كونتسەرتىن قويىپ, قانشاما باي­قاۋ­لار­دىڭ جەڭىمپازى اتان­عان جەرلەسىمىز دانيار ەسىمحانوۆ وسى ونەردىڭ ءوز وكىلى. ول الماتىدا تۋعان. سول قالا­داعى ا.جۇبانوۆ اتىن­داعى دا­رىن­دى بالالارعا ارنالعان مۋزىكا­لىق مەكتەپ-ينتەرناتقا اناسى ءوز قولى­مەن جە­تەلەپ اپارىپ تابىس­تاعا­ندا, ۇلى­نىڭ بولاشاقتا كاسىبي مۋ­زى­­كامەن اينالىسىپ, وسى جولعا ءومىرىن ارنايتىنىن ارينە بىلمەپتى. تەك پەر­زەنتىنىڭ وسى اسپاپتا جاقسى ويناپ, مۋزىكالىق ءبىلىمى بولعانىن قالاعان. دانياردىڭ اكەسى تىلەۋقاجى ەسىم­حانوۆ فيلوسوفيا عىلىم­دارى­نىڭ دوك­تورى, پروفەسسور. انا­سى كۇ­لاش ەسىم­حانوۆا نەمىس ءتىلى ءپانى­نىڭ وقى­ت­ۋشىسى. ياعني ءبىزدىڭ كەيىپكەر پەداگوگتاردىڭ ۇلى. اعاسى ءداۋ­رەن پروگرامميست. «ءبىز­دىڭ وتبا­سى­دا مەن عانا مۋزىكانتپىن. بىراق اكەم دە, شە­شەم دە مۋزىكانى جاق­سى كو­رەدى. اسىرەسە انامنىڭ مۋ­زى­كاع­ا دەگەن قۇشتارلىعى ەرەكشە. ءوز باسىم العاشقىدا مۋزىكا مەكتەبىندە ماقساتسىز وقىدىم. 1995 جى­لى فيلارمونيادا مەملەكەتتىك سيم­فونيا­لىق وركەستر كونتسەرت قوي­عان كەزدە جاس پيانيستەردىڭ دە ءوز ونەرلەرىن كور­سەتۋگە مۇمكىن­دىك بول­دى. سول تۇستا مەن العاش رەت ۇلكەن ساحناعا شىقتىم. ارى قاراي كاسىبي مۋزىكاعا ءسۇيىس­پەن­شىلىگىم وياندى. 1998 جىلى ال­عاش رەت حالىق­ارالىق «شابىت» فەستيۆالى ءوتتى. سول كەزدە ءبىرىنشى ورىن الدىم. ارينە, مۇنىڭ بارىندە ۇستازىم گالينا سينياك­وۆا­نىڭ دا ەڭبەگى زور. مەن ول كىسىگە ۇلكەن راحمەت ايتامىن. كا­سى­بي مۋزىكانت رەتىندە جەتىلۋىمە كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى» – دەيدى دانيار. ال ونىڭ گاننوۆەردەگى مۋ­زى­كا جانە تەاتر جوعارى مەكتەبىنە وقۋعا ءتۇسۋى ءبىر حيكايا. ەسىمحانوۆ مۋزىكا مەك­تەبىن بىتىرەر تۇستا الەمگە ءماشھۇر پيانيست, ۇلا­عات­تى ۇستاز ۆلاديمير كراي­نەۆ الماتى, قاراعاندى قالالا­رىن­دا كونتسەرت قويادى. الماتىدا ءوت­كەن كونتسەرتكە قاتىسقان دانيار ۇستاز­عا وڭاشا ءبىر تۇستا ون مينۋت ۋاقىتىن ءبو­لىپ, جاس مۋزىكانتتى تىڭداپ كو­رۋىن ءوتىنىپتى. ارينە, كراينەۆ بۇ­نى بىردەن ۇناتىپ, ءمۇم­كىندىگى بولسا گاننوۆەرگە كەلىپ, ءوز كلاسىندا ءبىلىم الۋعا شا­قى­رادى. گەرمانيادا وقۋ ءۇشىن مول قارا­جات كەرەك. ال, قاراپايىم پەداگوگتاردا ونداي قارجى بولمايتىنى ايدان انىق. سودان اتا-اناسى اقىلداسا كەلە ۇلىنىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن, ونەردىڭ تورەسى كلاسسيكالىق مۋزىكا جولىندا پاتەرلەرىن سا­تىپ, دانياردى گەرمانياعا اتتان­دى­رادى. «ول قارا­جات ماعان ءبىر جىل­عا جەتتى. ارى قاراي ءوزىم جۇ­مىس ىستەپ, كونتسەرتتەر قويىپ, وقۋىم­دى جالعاستىردىم. ال­عاش­قى جىل­­دار­دا ءبىراز قيىنشىلىق كوردىم. 2004 جىلى فرانتسيادا ءوت­كەن ءبىر باي­قاۋعا قاتىسقان بولا­تىن­مىن. جە­ڭىم­پاز اتانباسام دا, ماريان ريابيتسكي ەسىمدى مە­نەدجەردىڭ كوزى ءتۇسىپ, سول ارقىل­ى جەكە كونتسەرتتەر ءوت­كىزە باس­تا­دىم. ودان 2005-2007 جىل­دارى پرەزي­دەنتتىڭ «بو­لا­­شاق» ستيپەن­ديا­سىن الىپ ءجۇردىم. مەن وسى كونتسەرتتەردەن تۇسەتىن قار­جى­نىڭ, «بولا­شاق» ستي­پەن­­ديا­سىنىڭ ار­قا­سىندا وقۋىمدى قي­نال­ماي, «وتە جاق­سى» دەگەن باعاعا جال­عاس­تىرىپ وتىر­دىم» – دەيدى پيانيست. ءيا, گاننوۆەردە ون جىل بويى ءبىلىم الۋ وڭاي ەمەس. وندا دا جوعارى دارەجەلى, ياعني, سولو كلاسىنىڭ دي­پ­لومىن الۋ تالانتقا قوسا قا­جىر­لى ەڭبەكتى, الاڭ­داماي مۋزىكاعا بەرىلۋدى تالاپ ەتەدى. جو­عارى مەكتەپتىڭ ەكى باس­پال­داعىن بىتىرگەن بۇكىل ستۋدەنت­تەر­دىڭ اراسىنان (پيانيست, سكريپ­كاشى, ۆيولەنچەليست, ت.ب) سولو كلا­سىنا ءتورت ستۋدەنتتى عانا قا­بىل­دايدى ەكەن. ونىڭ دا وزىندىك شارت­تارى بار. ايتپاقشى, «جو­عا­رى مەكتەپ» دەگەنىمىز بىزدىڭشە كونسەرۆاتوريا دەگەندى بىلدىرەدى. دانياردىڭ جاتسا دا, تۇرسا دا ارمانى سولو كلاسىنىڭ ديپ­لومىن الۋ بولعان. ايتپەسە, قان­شا جىل­دار بويى گاننوۆەردە وقۋ ماڭىزسىز سەكىلدى كورىنىپتى. ارمانى ورىن­دا­لىپ, ديپلوم 2009 جىلى قولعا تيگەن. باس­­قا جەتىستىكتەرى دە جوق ەمەس. 2006 جىلى گرەكيانىڭ رەتيمنو قالا­سىن­دا وتكەن پيانيستەردىڭ «زايلەر» اتىن­­داعى حالىقارالىق باي­­­قاۋىن­دا ءبىرىنشى ورىندى يەم­­دەنسە, 2009 جى­لى اقش-تىڭ تەم­پە قالا­سىندا ءوت­كەن پيا­نيس­تەردىڭ «بيو­زەن­­دور-فەر» حا­لىق­ارا­­­لىق باي­قاۋىن­دا جۇلدەلى ەكىن­­­­شى ورىنعا قول جەتكىزگەن. باس­­قا دا كوپتەگەن باي­قاۋ­لار­دىڭ تۇراقتى قا­تىسۋ­شى­سى. ەۋروپا­نىڭ كوپتەگەن مەم­لەكەت­تەرىندە كونتسەرت وتكىزگەن. جاس پيانيست قازىر ال­ما­تى­داعى جام­بىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونياسىنىڭ ءسوليسى. وعان قوسا ەلورداداعى ۇلت­تىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىتۋشىلىق قىزمەت ات­­­قارادى. ءوزى ءپىر تۇتاتىن ۆلاديمير كراينەۆ, كريستيان تسيمەرمان, گريگوري سوكولوۆ سىندى الەم­دىك دارە­جە­دەگى مايتالمان پيا­نيس­­تەر­دىڭ دەڭ­گەيىنە جەتۋدى كوك­سەي­دى. پيانينودا باحتان باستاپ قازىرگى زامان مۋ­ز­ى­كانت­تارىنىڭ ءبارىنىڭ شى­عار­ما­سىن وي­­ناي­دى. الاي­دا سو­لاردىڭ ىشىنەن ەرەك­شە ۇنا­تا­تىنى بەتحوۆەن, شۋ­بەرت, برامس­تىڭ شىعارما­شى­لىعى ەكەن. ونىڭ ويىنشا, اتا-انا پەرزەنتىن مۋزىكالىق مەكتەپكە بەرگەندە ءبىر نارسەنى ەسكەرۋ كەرەك. ول بالادا بالالىق شاق بول­ماي­دى. بەينەلەپ ايتقاندا جاس تالاپكەر جاتسا-تۇرسا اسپاپتىڭ جا­نىنان تا­بىلۋ كەرەك. ءايت­پەسە, ون جەردەن تالانت­تى بولسا دا, تاجىريبەسى ازدىق ەتسە, جەتىستىككە جەتۋ وتە قيىن. كلاسسي­كالىق مۋزى­كا­عا دا وزىندىك كوز­قاراسى بار: «ادام وزىمەن ءوزى بەتپە-بەت قالادى. ءوز جان ءدۇ­نيە­سىمەن سىرلاسادى. كلاس­سي­كا­لىق مۋزى­كانى تۇسىنبەيمىن دەۋ قاتەلىك. ونى ءتۇسىنۋ دەگەن شارت­تى ۇعىم. ونى ءبىرىنشى تىڭداۋ كەرەك. ونىڭ قۇدىرەتتىلىگى – ءار ادامنىڭ ءارتۇرلى تۇسىنە­تىن­دىگىندە. ءار ادامدا ءار­تۇرلى وي-سەزىم تۋدىرا­تىن­دىعىن­دا. ءاسى­رە­سە, وسى عاسىردا ادامداردا ءوز ءوزى­مەن بەت­پە-بەت قالۋعا ۋاقىت تاپشى. سون­دىقتان كلاسسيكالىق مۋ­زىكا وزگە ەمەس, ءوز جان دۇنيەڭدى تەرەڭ ءتۇسىنۋ ءۇشىن قاجەت». ايگۇل سەيىلوۆا.