جاڭارۋ

وسىدان جيىرما جىل بۇ­رىن بىزدە ارماندار كوپ ەدى. ارينە, ارمان تاۋ­سىلمايدى عوي. الايدا, ول كەزدە سول ءبىر ار­ماندار تۇگىل ناقتى قولعا الىن­عان ىستەردىڭ ورىن­دا­لارىنا كۇمان كەلتىرۋشىلەر دە كوپ بولاتىن. ەندى باي­قاساق, «ارمان اداستىر­مايدى» دە­گەن ءسوز راس ەكەن. قازىر قازاق­ستان­­دىق­تار وسى جىلدار ارا­لىعىندا جا­سال­عان نەبىر ءىرى ءىستى كورىپ, ونىڭ يگىلىگى مەن جەمىسىن ناقتى تاتقان سوڭ وعان كوز جەتكىزدى. بۇعان دالەل دە بار. ەل­باسى جول­داۋىن­دا وسى جىلدار بو­يىنا ءبىز قازاق­ستاندىقت­ار­دىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ءۇشىن قا­جەت نارسەنىڭ ءبارىن جاسادىق دەدى. حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاق­سارتۋدى مەملەكەت الدەقا­شان قول­عا الدى. «دەنساۋلىق – زور بايلىق» بولسا,  سپورت ونىڭ كەپىلى ەكەندىگى جۇزەگە استى. دەنساۋلىقتى ساقتاۋ وڭاي, ال ونى قالپىنا كەلتىرۋ قيىن. بىراق دەنساۋلىقتى ساقتاۋ ءۇشىن, الدى­مەن وعان قولايلى جاعداي جا­سالۋى كەرەك. بۇل تۇرعىدان العان­دا ءبىزدىڭ ەلدە ءار قالادا, ءار اۋداندا اتىنا زاتى ساي جاڭا زامانعى اۋرۋحانالار, مەديتسينالىق ورتا­لىق­تار بوي كوتەردى. جازىل­ماس اۋرۋدى ەمدەۋدىڭ باسپال­داق­تارى قالاندى. الماتى, اس­تانا قال­ا­لارى­نداعى ماز­مۇنى ءبىر توبە, ءمانى ايرىقشا مەديتسي­نا­لىق ور­تا­لىقتار – سو­نىڭ العاش­قى اي­عاق­­تارى. جەتەكشى شەتەلدىك كلينيكالارمەن بايلانىسى بار 150 تەلەمەديتسينا ورتا­لىق­تارى قۇ­رىل­دى. ونداعى ما­مانداردىڭ ور­نى بولەك. ولار ەندى ءوزىن-ءوزى دا­مى­تا بەرەدى. دەمەك, اۋىر­ماي ۇزاق جا­ساۋدىڭ شىڭىنا قازاقستان­دىق­تار دا بىرتە-بىرتە كوتەرىلە بەرەدى. ال سىرقاتتانا قالعان جاع­دايدا ەم ىزدەيتىن جەر مولاي­عان سوڭ, ساۋىققاندا قايتىپ اۋىر­­ماي­تىن جولعا ءتۇسۋ ەڭ دۇرىس امال بولىپ تابىلادى. اۋى­رىپ ەم ىزدەگەنشە, اۋىر­ماي­­تىن جول ىزدە دەگەندەي, وعان دا ءبىزدىڭ ەلدە جاعداي جا­سال­عاندىعىن جۇرت جاسىر­ماي­دى. سونىڭ ءبىرى كارەتە ورتا­لى­عى­نىڭ قىزمەت­كەرى ەرجان. ول ايتادى: – اقبۇلا­ق­تىڭ بويى مە­­نىڭ, جالپى قالا تۇرعىن­دا­رى­نىڭ ءجيى كەلەتىن جەرى. وندا جازى, قىسى كۇندە­لىك­تى كوپ ادام جي­نا­لادى. قىس­تا اقبۇلاقتىڭ بەتى مۇز بوپ قاتادى. جالتىراعان اي­دىن ۇستىندە قاراقۇرىم ادام كونكيمەن سىرعانايدى. ءمولدىر اۋا, تىنىق جەل كوكىرەكتى اشا تۇسەدى. ونان كەيىن شىڭىلتىر ايازدىڭ استىندا دەنە بۋسا­نىپ, ەكى بەت نارتتاي قىزا­را­دى. ال جازدا اقبۇلاق تولقىپ اعادى. ونىڭ كولدەي كەڭەي­تىل­گەن تۇ­سىندا قايىقپەن سپورت­تىق جا­رىس­تار ۇيىم­داس­تى­رىلادى. ەر­تەڭ­گىسىن ياكي كەشكىسىن اقبۇلاق­تىڭ ەكى جاعا­سىن بويلاي دەن­ساۋلىعىن تۇزەپ ءجۇ­گىرگەن ادامدار قاراسى تىپتەن مولايادى, دەيدى. راس. بۇرىن بۇل ارا ءتۇ­بىندە جىلتىرعان سۋى جىلاپ اققان, اقپاسا كەۋىپ ساسىعان, جاعاسىن وڭكەي قامىس باسقان, قوقىس ءتو­گىل­گەن ەسكى ءبىر ارنا بولاتىن. ءبۇ­گىندە ونىڭ ور­نىندا جوعارى­دا ايتقانى­مىز­داي, كەرىلە اق­قان كىشىگىرىم وزەن. جاعاسىنا گۇل ءبىتىپ, ساعاسىنا نۇر جۇققان سوڭ اتىنا ساي قۇلپىرىپ, ونە بو­يىنا وتىرعىزىلعان قالىڭ اعاش كوركىنە, تۇرعىندار دەن­ساۋ­لى­عى­نىڭ شيپاسىنا اينالدى. ەل ساۋلىعى وسى اقبۇلاق­تان باستاۋ العانداي بولادى. بۇل جەردە جاستاردىڭ ج ۇلىن- قۇر­تىنا اينالعان ەسىرتكى زات­تا­رى­نىڭ كوزىن جويۋ ءۇردىسى قا­لىپتاسقان. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ۇرپاق تامىرىنا بالتا شا­باتىن كەسەلدى ءۇزىلدى-كەسىلدى كەسۋ كورىنىستەرىن وسى ارادا كورسەتتى. جاستارعا قىلمىستان قاشىق بول, ەسىرتكىدەن ادا بول دەپ قى­زىل ءسوز ايتقاننان گورى, ولارعا ناق­تى تۇردە جاماننان قاشىق بولۋعا جاعداي جاسالعان ارتىق. ونداي جاعدايدىڭ ىرگە­تاسى قا­لانىپ, شاڭىراعى بەكىدى. سو­نىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى اق­بۇ­لاق­تىڭ بو­يىنداعى «قازاق­ستان» مەن «الاتاۋ» سپورت كەشەندەرى. وندا جازدا كونكي تەۋىپ, قىسى, جازى سۋدا ءجۇزىپ, نەبىر سپورت تۇرلەرى­مەن اي­نا­لى­سۋعا بولادى. بۇلار الەم­دىك دەڭ­گەيدەگى جارىس دودا­لا­رى وتە­تىن بەرەكەلى ورداعا اينالدى. سپورت دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن سپورتشىلارىمىز بەن جانكۇيەرلەرىمىز قاتارى مولايا ءتۇستى. سوعان ساي ەلىمىزدە بارلىق ستاديوندار قالپىنا كەل­تىرىلدى.  قازىر ەڭبەكتەگەن ءسا­بي­دەن باستاپ, ەڭكەيگەن قاريا­لارى­مىزعا دەيىن قازاقستاننىڭ 20 قالاسىن اينالىپ وتكەن وليمپيالىق الاۋ ەستافەتاسىن كوردى. ول ءار جۇرەككە دەن­ساۋ­لىق شىراعىن جاقتى. دەنى ساۋدىڭ – جانى ساۋ دەگەندەي, قا­­زاق­ستاندىقتار دەن­ساۋ­لىعى مىق­تىنىڭ جاسى ۇزاق, ءىسى تازا بولاتىندىعىن ۇقتى. «ءبىزدىڭ بار­لىعىمىز دا, ءار ءتۇرلى حا­لىق­تاردىڭ وكىلدەرى رۋحاني تۇر­عىدا باي تۇستىك, جانىمىز جو­­مارتتانا ءتۇستى» دەدى بۇل تۋ­رالى ەلباسى. ازيادانىڭ قار­ساڭىندا بىرنەشە بىرەگەي سپورت­­تىق عيماراتتار سالىندى. كونكيمەن سىرعاناۋ ستاديونى, اتاق­تى ۆەلوترەك, «بارىس» سپورت كەشەنى, «استانا-ارەنا» ستاديون­دارى جانە  الماتىداعى قايتا ءازىر­لەنگەن اتىشۋلى مەدەۋ, شىم­بۇلاقتارعا قوسا «تابا­عان» مەن «سولداتسايداعى» جا­ڭا قىس­قى سپورت كەشەندەرى ەل يگىلىگىنە اينالدى. ولاردىڭ ءبارى بۇقارا­لىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا جاسالعان جاعداي. كەز كەلگەن قازاقستاندىق مۇندا دەن­ساۋ­لىق­تارىن شىڭداي الادى. ءبىزدىڭ حالىق «دەنساۋلىق – زور بايلىق» دەپ ونى بارىنەن جو­عارى قويادى. دەنساۋلىق بو­لۋى ءۇشىن, ەڭ اۋەلى تازا اۋا, دۇرىس تاماق جانە جايلى دا س­اپالى تۇرمىس, بەيبىت ءومىر قا­جەت. مۇنداي جاعداي قازىر بار. ەلىمىزدىڭ بارلىق تۇكپىرىندە بەرەكەلى ىستەر قولعا الىندى. سونىڭ ءبىرى, وزگەلەرگە ۇلگى-ونەگە بولعان استانانىڭ جاسىل بەلدەۋى. ول بۇگىندە ورمانعا ۇلاس­تى. ال ءبىر ءتۇپ اعاش اي­نالاداعى زياندى وراسان كومىر-قىشقىل گازىن ءسىڭىرىپ, بىرنەشە ادامعا حوش ءيىستى دەم بەرەتىنىن ەسكەرسەك, تاۋەلسىزدىك جىل­دا­رىن­دا تامىر تارتىپ, جاپى­راق جاي­عان ورمان, توعايلار كەڭىس­تىكتى كىردەن تازالاۋعا قانشاما ساف ال­تىنداي سامال قوستى دەسە­ڭىز­شى! مۇنداي ىزگىلىكتى ىستەر تۋ­رالى كوپ ايتۋعا بولادى. دەمەك, كونستيتۋتسيا­مىزدا ەلى­مىز­دىڭ باس­تى قۇندى­لىعى ادام, ونىڭ دەن­ساۋ­لىعى بولىپ تابى­لاتىندىعى ءبىرىنشى جازىلعان­داي قازاق­ستان­دىقتار­دىڭ دەن­ساۋ­لىعىن ۇزارتۋ­دىڭ تەتىگى دە جاسالدى دەگەن ءسوز, ەندىگى قالعان مىندەت سول باردى ۇزبەي وڭىنان پايدالانۋ عانا. ءبىزدىڭ باستى بايلىعىمىز – ادام, ونىڭ دەن­ساۋلىعى. جا­سال­عان دا, جاسالار دا ىزگىلىكتىڭ, جاق­­سى ءىس­تىڭ ءبارى سوعان ارنا­لا­دى. ءويت­كەنى, ودان ارتىق بايلىق جوق. الەكساندر تاسبولاتوۆ.