بالا كەزىمىزدە اجەلەرىمىزدىڭ بار ءتاتتىنى ساندىقتىڭ تۇبىنە ءتۇيىپ, «قوناق كەلگەندە قويامىز» دەپ سارى مايداي ساقتايتىنى ەسىمىزدە. ءۇلكەندەردىڭ كوزىن الا بەرە قول جەتەر جەردەگى كامپيت-پەچەنەگە «ۇرلىققا» تۇسكەن كۇندەرىمىز دە ءتاتتى ەستەلىكتەردى ەسكە تۇسىرەدى. مۇنداعى ايتپاعىمىز, قازاقتىڭ ءار شاڭىراعى كونديتەرلىك ونىمدەردەن كەندە ەمەس. قۇدا-جەكجات تۇرماق, كورشى-قولاڭ ەسىگىمىزدەن ەنسە, داستارحانىمىزدا قۇرىعاندا ءبىر ۋىس كامپيت تۇرادى. بۇل – قوناققا دەگەن قۇرمەتتىڭ, ءىلتيپاتتىڭ بەلگىسى. وسىنداي نيەتپەن ءار ۇيدەن تابىلاتىن ءتاتتى ەلىمىزدەگى كونديتەرلىك ءونىمدەردىڭ وتىمدىلىگىن دە ۇلعايتىپ وتىر.
كامپيتىمەن تانىلعان كاسىپورىندار
قازىر قوناق كۇتكەندە عانا ەمەس, جاي كۇندەرى دە كىشكەنتايلارىمىز كامپيت-پەچەنەدەن قۇرالاقان قالمايدى. سوناۋ توقىراۋ جىلدارىندا دا تۇرالاماعان «ءتاتتى» نارىعىمىز بۇگىندە قاناتىن قاشىققا سەرمەگەن. كونديتەرلىك ءونىمدەردىڭ ەكسپورتى الىس-جاقىن ەلدەردىڭ ءبىرازىن قامتيدى. بۇل جايىندا ءسال كەيىنىرەك, الدىمەن ەلىمىزدەگى ءتاتتىمەن تابىسىن ەسەلەپ جۇرگەن كومپانيالاردىڭ بىرنەشەۋىن تىزە كەتسەك. ايتالىق, «قازالى كامپيتى». بىرنەشە جىل بۇرىن عانا نۇربەك قازبەرگەنوۆ ەسىمدى جاس كاسىپكەر پاتەنتتەپ, كىرپىش زاۋىتىنان وندىرىلەتىن اششى كامپيتتى كوپشىلىككە قايتا ۇسىنعان. بۇل وندىرىسكە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ جاسالىپ, «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا 18 ميلليون تەڭگە كولەمىندە نەسيە ءبولىنىپتى. جشس ءبۇگىندە قىتايدان, رەسەيدەن جەتكىزىلگەن سونى تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالىپ, ءونىمدەرىمەن ەل وڭىرلەرىن قامتۋعا اسىعۋدا. «قاراعاندى كونفەتتەرى» اق تا – تاعام ونىمدەرى وندىرىسىندە الدىڭعى قاتارلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى. فابريكا ءبىر جىلدا كونديتەرلىك ءونىمدەردىڭ 247 تۇرىنەن 12 مىڭ توننا ءونىم شىعارادى. وتكەن جىلى عانا 60 جىلدىعىن تويلاعان كاسىپورىن 1996 جىلدان باستاپ-اق جاڭا نىساندارمەن تولىققان. «قاراعاندى كونفەتتەرى» «ليسا اليسا», «ارتەمون», «بۋراتينو» كامپيتتەرىن, ۆافلي, تورتتاردىڭ وننان استام ءتۇرىن جانە باسقا دا تاتتىلەردى ءوندiرەدi. كونديتەرلىك ونىمدەر شىعاراتىن كومپانيالاردىڭ كوش باسىنداعىلارىنىڭ ءبىرى – «بايان سۇلۋ» دا كوپشىلىككە ءمالىم. بۇگىندە مۇندا ءتاتتىنىڭ 200-دەن استام ءتۇرى شىعارىلادى. ەسىگىن اشقانىنا وتىز جىلدان اسقان فابريكا تۇتىنۋشىلارىن ەڭ ءتاتتى جانە ساپالى ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. شەگەلەي ايتارىمىز, ەلىمىزدە ىرگە قالاپ, ءتاتتىنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن وندىرەتىن فابريكالاردىڭ ءتىزىمىن ودان ءارى دە جالعاي بەرۋگە بولادى.«راحاتتىڭ» تاتتىلەرى – ۋنيۆەرسيادا تورىندە
«راحاتتىڭ» تاتتىلەرىنەن ءدام تاتپاعانىمىز كەمدە-كەم شىعار. جەتپىس جىلدىق تاريحى بار كاسىپورىن 3500-گە تارتا ادامدى جۇمىسپەن قامتىعان. الماتى مەن شىمكەنت قالالارىندا ورنالاسقان «راحات» اق ونىمدەرى قازاقستان نارىعىندا عانا ەمەس, شەتكەرى ايماقتارعا – رەسەي, وزبەكستان, تاجىكستان, قىرعىزستان, گەرمانيا, قىتاي, اۋعانستان اۋماعىنا دا تارايدى. تمد-دان وزگە دە ەلدەر تاراپىنان «راحات» ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋىنا وراي, كومپانيا ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋدى جانە ەكسپورت كولەمىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاۋدا. اتاپ وتەرلىك جايت, «راحات» اق – سۋسامىر (ديابەت) اۋرۋىنان زارداپ شەگەتىن ادامدارعا ارناپ ارنايى ءونىم شىعارۋدى يگەرگەن قازاقستانداعى بىردەن-ءبىر كاسىپورىن. «ءتاتتى» كومپانيانىڭ تاعى ءبىر وزگەشەلىگى – سان قيلى جانە ايرىقشا شوكولاد ونىمدەرىن شىعارۋعا باسىمدىق تانىتۋى. جاقىندا عانا ءىرى كونديتەرلىك ءونىمدەردى شىعارۋشى اق پەن بيىل وتەتىن دۇنيەجۇزىلىك 28-قىسقى ۋنيۆەرسيادانى ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ ديرەكتسياسى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە كەلدى. سونىڭ نەگىزىندە كاسىپورىن ۋنيۆەرسيادانى 8,5 توننا شوكولاد, ۆافلي جانە پەچەنەمەن قامتاماسىز ەتپەك. «شەتەلدىك سپورتشىلار بايراقتى باسەكە اياقتالعان سوڭ, وتاندارىنا وسى كومپانيانىڭ ونىمدەرى – شوكولادتار مەن كامپيتتەردى وزدەرىمەن بىرگە الا كەتەدى دەپ ويلايمىز», دەيدى ديرەكتسيا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى كاميلا لۇقپانوۆا.«قازاق ليزينگتىڭ» قورجىنى نەمەسە ساكەننىڭ ساۋداسى
قازاقستاننىڭ كونديتەرلىك ونىمدەرى وتكەن جىلدان بەرى قىتايدىڭ شەنسي پروۆينتسياسىندا ساتىلا باستادى. 35 ميلليونعا جۋىق تۇرعىنى بار ايماققا وتاندىق ءونىمدى «قازاق ليزينگ» كومپانياسى اپارعان. بۇگىندە كورشى ەلدەگى كوممۋنيستىك پارتيا «قىتاي حالقىنا قۇنارلى تاعام» دەگەن ۇرانمەن قوسپاسىز ازىق-ت ۇلىككە ءمان بەرۋدە. قۇرعاق پورت سانالاتىن سيان قالاسىنا جەتكىزىلگەن قازاقستاندىق ءتاتتى ونىمدەر ينتەرنەت-دۇكەندەر ارقىلى دا ساۋدالانىپ جاتىر. ال ءبىزدىڭ ءونىمدى ساتىپ العان قىتايلىق كومپانيانىڭ شەنسي پروۆينتسياسىندا مىڭعا تارتا ساۋدا نۇكتەسى بار. جەرگىلىكتى ساتۋشىلار قوسپاسىز ونىمگە سۇرانىس جوعارى بولاتىنىنا سەنىمدى. جاقىندا الەۋمەتتىك جەلىدەن وسى سەكىلدى جاعىمدى جاڭالىقتى كوزىمىز شالعان. ساكەن سۇلەيمەنوۆ دەگەن قانداسىمىز قازاقستان تاۋارلارىن تۋ الىستاعى اقش-تا ساۋدالاپ ءجۇر ەكەن. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى قازىعۇرت اۋدانىنىڭ تۋماسى وسىدان توعىز جىل بۇرىن جاڭا قۇرلىققا كەتكەن. ول العاشقى ءتورت جىلىندا جۇك كولىگىمەن تاۋار تاسىمالداعانىن ايتادى. سودان كەيىن برۋكلين دۇكەندەرىن بالمۇزداقپەن قامتاماسىز ەتىپ, جەمىس-كوكونىس ساتقان. «كەيىنگى بەس جىلدا ءۇش-ءتورت ءتۇرلى بيزنەستە ءوزىمدى سىناپ كوردىم. سوڭعى يدەيام مەن ءۇشىن ءتىپتى ءساتتى بولدى. قازاقستاندا جاسالعان تاۋارلاردى برۋكليندەگى دۇكەندەرگە جەتكىزۋمەن اينالىسامىن. ءاسىرەسە, «راحات» پەن «بايان سۇلۋ» كونديتەرلىك فابريكالارىنىڭ ونىمدەرى ۇلكەن سۇرانىسقا يە. اقش ەلشىلىگى مۇرىندىق بولعان «BeshintheUSA» فلەشموبى قازاقتىڭ قازىسىنا دەگەن سۇرانىستى بىرنەشە ەسە ارتتىرىپ جىبەردى», دەپتى ساكەن.كونديتەرلىك ونىمدەرىمىز ورتالىق ازيانى قامتۋعا قاۋقارلى
بەيرەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ءاربىر قازاقستاندىق جىل سايىن كونديتەرلىك ونىمگە شامامەن 10 مىڭ تەڭگە جۇمسايدى ەكەن. ال ناننىڭ ادام باسىنا شاققانداعى جىلدىق شىعىنى – 5 مىڭ تەڭگە. ماماندار مۇنداي سالىستىرىم ناتيجەسىندە «ءتاتتى» يمپورتتى الماستىرۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى. ءتىپتى, قازاقستان ورتالىق ازيا ەلدەرىن كونديتەرلىك ونىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاۋقارلى كورىنەدى. راسىندا, ەلىمىزدىڭ كونديتەرلىك ءونىمدى ەكسپورتتاۋدا مۇمكىندىگى زور دەۋگە نەگىز بار. ويتكەنى, ورتالىق ازياداعى وزبەكستان مەن تاجىكستاندا, بۇدان بولەك, اۋعانستاندا ءتاتتى نارقىنىڭ تەگەۋرىنى تومەن. سونىمەن قاتار, ءبىزدىڭ ونىمدەردى رەسەي اۋماعىندا پۇلداۋدىڭ دا مۇمكىندىگى بارشىلىق. ءتاتتى نارىقتاعى باستى باسەكەلەستەرىمىزدىڭ ءبىرى ۋكراينا بولاتىن. ال وتكەن جىلى ءتۇرلى سەبەپتەرمەن ول جاقتان كەلەتىن تاۋارلاردىڭ كولەمى 40 پايىزعا دەيىن قىسقارىپ, ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 30 پايىزعا كەمىدى. بۇل احۋال دا جوعارىداعى پىكىرىمىزدى قۋاتتاي تۇسەتىنى ءسوزسىز. دەمەك, قازاقستاننىڭ «ءتاتتى نارىعى» تابىسىن ەسەلەي بەرمەك. اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان»
