شۇباتتىڭ شيپاسى بيوپرەپارات ارقىلى ارتا ءتۇستى

قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە مەديتسينا سالاسىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن يننوۆاتسيالاۋ ماقساتىندا عىلىمي جوبالار ازىرلەپ, وندىرىسكە ەندىرىپ وتىراتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى اشىلعان. ولار ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ 2015-2017 جىلدارعا ارنالعان عىلىمي جوبالار گرانتىن جەڭىپ العان ەدى. قازىر وسىنىڭ ەسەبىنەن «شۇباتتىڭ نەگىزىندە دارىلىك سىعىندىلارمەن ۇيلەسكەن جاڭا قىشقىلدى ءسۇت بيوپرەپاراتىن الۋدىڭ تەحنولوگياسىن زەرتتەپ, وڭدەۋ» اتتى عىلىمي جۇمىس جۇزەگە اسىپ وتىر. حالىق مەديتسيناcىندا ەم­دىك قا­سيەتى بار ءسۇت ونىمدەرى­نىڭ قا­­تارىندا تۇيە ءسۇتى دە بار. ينس­­تي­تۋت بازاسىندا ءوندىرى­لىپ جات­قان شۇبات ونىمدەرى نە­­گىزىنەن پاستەرلەنىپ الىنۋدا. بۇل ءسۇتتىڭ قۇرامىنداعى بيو­لو­گيالىق قۇندى زاتتار مەن ءدا­رۋ­­مەندەردى تابيعي قالپىندا ساق­تاپ, ماڭىزىن جوعالتپاۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى. ءتورت ت ۇلىكتىڭ ىشىندە بيە ءسۇتى­نەن باسقاسىنىڭ ءبارى دە ءپىسىرۋ­دى قا­جەت ەتەدى. پىسپەگەن ءسۇت ءونىم­دە­رى باسقا اۋرۋلاردىڭ تارالۋىنا نەگىز بولادى. تۇيە اۋرۋ بول­سا, ودان الىناتىن شۇباتتى تۇ­تىنۋ قاۋىپتى. وسى سەبەپتى عا­لىمدار ينفەكتسيا تۋعىزاتىن ميك­روورگانيزمدەردىڭ جويىلۋىن قاتاڭ قاداعالاۋعا العان, سونىمەن قاتار جاڭا ءونىمنىڭ ساقتالۋ مەرزىمى دە ۇزارتىلعان. تۇيە ءسۇتىنىڭ اقۋىزىندا ەمدىك انتيوكسيدانتتى, يممۋندى رەت­تەۋ­شى قاسيەتتەرگە يە يممۋنوگلوبۋلين مەن لاكتوفەرريننىڭ بار بولۋى, مىنە, وسىنداي بيوپرەپارات شىعارۋعا نەگىز بولىپ وتىر. دالەل رەتىندە ايتار بولساق, ۋني­ۆەرسيتەت كلينيكاسىندا قانت ديابەتىمەن تىركەلگەن ءبىر­قاتار ناۋقاستارعا وسى جو­با شەڭبەرىندە دايىندالىپ جاتقان قىشقىلدى ءسۇت ءونى­مىن بيوقوسپا تۇرىندە قول­دانعاندا, ناۋقاستاردىڭ اع­زا­سىنداعى قانت مولشەرى ءتو­مەندەپ, ەمدەلۋشىلەردىڭ يممۋ­ن­د­ىق جۇيەلەرىنىڭ قىزمەتى جو­عارىلاعاندىعى بايقالدى. پرەپاراتتىڭ باسقا اعزالارعا كەرى اسەرى بولعان جوق. اتالعان كور­سەتكىشتەر تاجىريبەلىك زەرت­تەۋ جۇمىستارىنىڭ وڭ ءناتي­جە­لە­رىمەن دالەلدەندى. بۇل تۇيە ءسۇتى­نىڭ تيىمدىلىگىمەن قاتار, ادام اع­زاسىن اۋرۋعا شالدىقتىراتىن باكتەريا مەن ۆيرۋستاردان, ءتۇرلى اسقىنۋلاردان قورعاپ, كەرى اسەرىن تيگىزبەيتىن, قانت ديابەتىنىڭ الدىن الۋعا جانە قانت ديابەتىمەن اۋىراتىن ناۋ­قاس­تاردى ەمدەۋ ماقساتىندا قول­دانۋعا بولاتىنىن دالەلدەپ بەر­دى. بيوپرەپارات شۇباتتىڭ ەم­دىك قاسيەتىن ارتتىرىپ, قانت دەڭگەيىن تومەندەتۋ قاسيەتىنە يە. بۇگىنگى تاڭدا تۇركىستاندا­عى مە­ديتسينالىق عىلىمي-زەرت­تەۋ ينس­تيتۋتى س.اسفەندياروۆ اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىمەن, قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىمەن, وڭ­تۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك فار­ماتسەۆتيكالىق اكادەمياسىمەن بىرلەسىپ عىلىمي-زەرت­تەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ وتىر. جوبا زەرتتەۋلەرىنىڭ ءنا­تي­جە­سىندە عىلىمي سەمينارلار ۇي­ىم­­داستىرىلىپ, تالقىلانعان ءما­­سەلەلەر جايىنداعى ءمالى­مەت­تەر تۇركيانىڭ, باسقا دا شەت مەملەكەتتەردىڭ عىلىمي با­­سىلىمدارىنا ۇسىنىلدى. بۇگىندە «شۇبات نەگىزىندە ءازىر­لەن­گەن «ينۋللاكت-فيتو» ەمدىك-پرو­فيلاكتيكالىق بيويوگۋرتى» اتتى ونەرتابىستىق جا­ڭا­لىق پا­تەنت الۋ ءۇشىن ۇلت­تىق زيا­ت­كەرلىك مەنشىك ينستيتۋتىنا ءجى­­بەرىلدى. عالىمداردىڭ ەندىگى ماق­ساتى – ساتىلىمعا دەيىنگى شۇ­بات­تىڭ نەگىزىندە دارىلىك سى­عىن­دىلارمەن ۇيلەسكەن قانت دي­ا­بەتىنە قارسى قىشقىلدى ءسۇت بيو­پرەپاراتىن الۋدىڭ تەح­نولوگيا­سىن زەرتتەپ, ءوڭ­دەپ, ءبيوونىم رەتىندە جاپپاي شىعارۋدى قولعا الۋ. ول ءۇشىن تۇركىستاندا تۇيە شا­رۋا­شى­­لىعىن كەڭىنەن دا­مى­تۋعا بارىنشا ءمۇم­كىن­دىك بەرەتىن زاما­ناۋي قون­دىر­عىلارمەن جانە اپپاراتتار­مەن جابدىقتالعان ۆيۆاري قاجەت. بەكجىگىت سەردالى تۇركىستان