برەست بەكىنىسىنىڭ بەلگىسىز بەتتەرى

ا.پۋشكين اتىنداعى شىعىس قازاقستان وبلىستىق كىتاپحاناسىندا ءلايلا احمەتوۆانىڭ «1941. برەست بەكىنىسى. قازاقستان» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. اتالعان شاراعا ءوڭىر زيالىلارى, قالامگەرلەر مەن جۋرناليستەر جانە جاستار قاتىستى. سونداي-اق, كىتاپتىڭ تۇساۋ­كە­سەرىن شەمونايحا, بەسقاراعاي, اباي, جارما, اياگوز جانە گلۋبوكوە اۋداندىق كىتاپحانالارى مەن ءۇرجار, ماقانشى اۋداندارىنداعى اۋىلدىق كىتاپحانالار, كۇرشىم اۋدانىنىڭ تەرەكتى اۋىلدىق كىتاپ­حا­ناسى ونلاين جۇيەسى ارقىلى كو­رۋگە مۇمكىندىك الدى. اۆتورمەن كەزدەسۋگە اتالعان كىتاپقا ەسىم­دەرى ەنگەن قاھارمان جاۋىنگەرلەر­دىڭ تۋعان-تۋىستارى دا كەلدى. ءلايلا احمەتوۆا بۇل كىتابىندا اتى اڭىزعا اينالعان برەست بەكىنى­سىن­­دە سوعىس الدىنداعى كەزەڭ مەن 1941 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا بول­عان وقيعالاردى باياندايدى. زەرت­­­تەۋ ەڭبەگى 1941 جىلى فا­شي­س­ت­ەر­دىڭ العاشقى سوققىسىن قار­­سى العان قامالدا قىزمەت ەت­كەن­­دەردىڭ ءتىزىمى جاريالانۋىمەن ءجا­نە ءارى قارايعى تاعدىرلارى تار­­­ق­اتىلۋىمەن قۇندى. ولاردىڭ ارا­سىندا شىعىسقازاقستاندىقتار دا بار. – قىرقىنشى جىلدىڭ اقپان ايىندا سەمەيدەن اسكەر قاتارىنا اتتانعاندار ەشەلونمەن برەست-ليتوۆسكىگە باعىت الىپ, ولاردىڭ ءبىر بولىگى برەست قامالىنا ءبولىندى. بيىل 1 مامىردا مەن برەست بە­كى­نىس­ىن قورعاۋعا قاتىسقان 556 قازاقستاندىقتىڭ ەسىمىن تاپتىم. ولاردىڭ ىشىندە 88 سەمەيلىك جانە 10 شىعىسقازاقستاندىق جاۋىنگەر بار. ارينە, ىزدەۋ جۇمىستارى ءالى جالعاسادى. ويتكەنى, قامالدى قور­عاۋعا قاتىسقاندار مۇنىمەن شەك­تەلمەيدى. سول سەبەپتى بۇل ءبى­رىن­شى كىتاپ رەتىندە جارىققا شىق­تى. ماسەلەن, جارما اۋدانى­نىڭ بالا­جال كەنتىنىڭ وزىنەن 30 ادام برەست قامالىن قورعاۋعا قا­تىس­­قان. مەن ارحيۆ قۇجاتتارىنان تەك ەكەۋىن عانا تاپتىم, – دەيدى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋني­­ۆەر­سيتەتىنىڭ پروفەسسورى ءلايلا سەي­س­ەنبەكقىزى. كىتاپ اۆتورىنىڭ اي­تۋ­ىنشا, 44-اتقىشتار پولكى بوي­ىنشا تابىلعان كوپتەگەن قۇجات­تارعا سايكەس, پولكتىڭ باسىم بولىگى شىعىس قازاقستان وبلى­سىنان جاساقتالعان. الايدا, ۇرىس­قا قاتىسۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى تۇت­قىن­عا تۇسكەندىكتەن, كوپ جىلدار بويى ولاردى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قا­تى­سۋشىلارى ساناتىنا قوسپاعان. ءلايلا سەيسەنبەكقىزى وقۋ­شى­لار اتا-بابالارىنىڭ سوعىستا جا­ساعان ەرلىكتەرىنەن حاباردار بو­لۋى ءۇشىن اتالعان كىتاپتىڭ ءوڭىر مەكتەپتەرىندە كومەكشى قۇ­رال رەتىندە پايدالانىلۋىن جانە پۋشكين مەن اباي اتىنداعى وبلىس­تىق كىتاپحانالاردا ەسىمدەرى جا­زى­لعان شىعىسقازاقستاندىق جاۋىن­گەرلەردىڭ تىزىمىنە تۋ­عان-تۋىستارىنىڭ ءۇن قاتىپ, ەڭبەك­تىڭ ودان ءارى تولىعا ءتۇسۋى ءۇشىن قول­دا بار دەرەكتەرىمەن ءبولىسۋىن سۇرا­دى. كەزدەسۋگە كەلگەن ماي­دان­گەر­لەردىڭ ۇرپاقتارى مەن اعاي­ىن­دارى كىتاپتان بالعىباەۆ, دميتريەنكو, پوپوۆ جانە باسقا دا جاۋىنگەرلەردىڭ ەسىمىن تاۋىپ, قۋا­نىسىپ قالدى. بۇل رەتتە كىتاپ اۆ­تورى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاھار­ماندارىن بىرىگىپ ىزدەۋگە با­عىت­تالعان توپ قۇرىپ, بىرگە جۇمىس ىستەۋ­گە, وسىلايشا ىزدەۋسىز كەتكەن جەرلەستەردىڭ ەرلىككە تولى ءومى­رىن پاش ەتۋگە شاقىردى. ايتا كە­تەلىك, ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىن­دا شىعىس ءوڭىرىنىڭ وزىنەن 109 كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى شىققان بولاتىن.   وسكەمەن