جول بويىندا جۇمىس كوپ

ادامزات بالاسىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى ءۇشىن ەڭ قاجەتتى سالا­لار­دىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن جول مەن كولىكتىڭ اتقارار ءرولى­نىڭ, ولار­دىڭ ۋاقىتتىڭ تالابى مەن سۇ­را­نى­سىنا سايكەس كەلۋىنىڭ وتە ما­ڭىزدى بولىپ تابى­لا­تى­نىن ايتىپ جاتۋ­دىڭ ءوزى ارتىق. وسى جول مەن كولىك ار­قىلى حا­لىقتىڭ بارىس-كە­لىس قا­تى­­ناستا­رى­مەن بىرگە ولار­دىڭ وزگە دە مۇق­تاج­دىق­تارى مەن قاجەت­تى­­لىك­تەرىنىڭ وتە­لۋى اتال­عان سالانىڭ دامي ءتۇسۋى­مەن تىكەلەي باي­لا­نىس­تى دەسەك جا­ڭىلىس­پاي­مىز. بۇل تۇرعى­دا كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مي­نيس­­­ترلىگى سوڭ­عى جىل­­دارى ايتار­لىقتاي يگى جۇ­­مىستار اتقارىپ كەلەدى. اتالعان مينيسترلىكتىڭ بەرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, سوڭ­عى جيىر­ما جىلدىڭ كولەمىندە كولىك سالاسىندا جالپى قۇنى 1,5 ترلن. تەڭگەنى قۇرايتىن 57 جوبا جۇزەگە اسى­رىلۋدا ەكەن. سونى­مەن بىرگە حا­لىقارالىق قارجى ينستيتۋتتا­رى­نان 644,95 ملرد. تەڭگە كولە­مىن­دە زايمدار تارتىل­عان. كولىك-كوم­مۋ­نيكاتسيا كە­شەنى­نىڭ نەگىزگى كور­سەتكىشتەرىنىڭ ءوسۋى سوڭعى 10 جىل­دىڭ ىشىندە ءبىرشاما دەڭگەيگە جەتكەن. ماسە­لەن, تاسىمالدانعان جۇك­تەر­دىڭ كولەمى 1,3-تەن 2,2 ملرد. تون­ناعا وسسە, جولاۋشى تاسىمالى 1,8 ەسەگە كوتەرىلگەن. ال جۇك اينا­لى­مى 1,4 ەسەگە, سو­نىمەن قاتار جو­لاۋ­شى اينالىمى 2 ەسەگە جوعارىلاعان. ىشكى جالپى ءونىم قۇرىلى­مىن­­داعى كولىك سالاسىنىڭ ۇلەسى 2010 جىلى 2009 جىلمەن سالىس­تىر­عاندا 7,5 پايىزعا وسسە, كو­لىك­تەگى ەڭبەك ونىمدىلىگى 13 پايىزعا ارت­قان. بيىل ەلىمىزدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوس­پارى جۇزە­گە اسىرىلا باستادى. وندا ەلىمىز­دىڭ ۇدەمەلى يندۋس­ت­ريا­لىق-يننو­ۆا­تسيالىق دا­مۋى­نىڭ نەگىزگى باعىت­تارى بەكىتىل­گەن-ءدى. سو­نىمەن قاتار 2010 جىلدىڭ قىر­كۇيەگىندە 2010-2014 جىل­دار­عا ارنالعان كولىك ينف­راقۇرى­لى­مىن دامىتۋ تۋرالى جا­ڭا سالالىق باعدارلاما دا قا­بىل­دان­عان. اتال­مىش باعدار­لاما شەڭبە­رىندە جال­پى قۇنى 2,8 ترلن. تەڭگەنى قۇراي­تىن 58 ينفرا­قۇ­رىلىمدىق جوبا جۇزەگە اسىرىل­ماق. ولاردىڭ قاتا­رىن­دا, «باتىس ەۋروپا – باتىس قى­­تاي» حالىقارا­لىق كولىك ءدالى­زىن قاي­تا سالۋ «قور­عاس-جەتىگەن» ءجا­نە «وزەن-تۇركى­مەنستانمەن مە­م­لەكەتتىك شە­كارا» تەمىر جول جەلىلەرىن سالۋ سەكىلدى ما­ڭىزدى جوبالار دا بار. بۇل جو­بالاردىڭ قاي-قايسى­سى دا ەل يگىلىگى ءۇشىن جا­سا­لىپ جاتقان يگى جۇ­مىستار ەكە­نى اي­قىن. بۇيىرتسا, ەلىمىز تاۋەلسىز­دى­گى­­نىڭ 20 جىلدىعى­نا وراي بيىل­عى جىلدىڭ جەلتوق­سانىندا جوعا­رىدا ايتىلعان جوبا­لاردى پايدا­لانۋعا بەرۋ جوسپار­لانىپ وتىر. وسىناۋ ءىرى جوبالاردى قامتيتىن باعدار­لا­­مانىڭ باستى ماقساتى, كو­لىك-كوم­مۋنيكاتسيا كە­شەنى­نىڭ نەگىزگى كور­سەتكىشتەرىن ىلگەرى دامىتۋ مەن كو­لىك بويىنشا جالپى قوسىم­شا قۇن كورسەتكىشىن 63 پا­يىزعا ءوسىرۋدى قام­تاماسىز ەتۋ ەكەن. «مىقتى بيزنەس – مىقتى مەملەكەت» ۇرانىن جۇزەگە اسىرۋ ماق­ساتىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بارلىعىنا باقىلاۋدىڭ جالپىعا بىردەي قاعيداتتارى مەن ەرەجەلەرى بەكىتىلگەن. كاسىپكەرلەرگە اكىمشى­لىك قىسىمدى ازايتۋ ءۇشىن كولىك سالاسىندا رۇقسات بەرۋ قۇجات­تارى­­نىڭ كولەمى 2 ەسەگە كەمىتىلگەن. الەۋمەتتىك مودەرنيزاتسيالاۋ ءجو­­نىندە ءسوز قوزعاي وتىرىپ, جولداۋدا ءبىلىم بەرۋ سالا­سىن رەفورمالاۋ قا­جەتتىلى­گىنە باسا نازار اۋدارىلدى. وسى­عان وراي كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مي­نيستر­­لىگىنىڭ الدىن­دا قا­زىر­گى تاڭ­دا ەرەكشە سۇرا­نىسقا يە ازا­مات­تىق اۆيا­تسيا جانە تەڭىز كو­لى­گى ءۇشىن ما­مانداردى دا­يىن­داۋ ءمىن­دەتى تۇر. ما­­ماندار­دىڭ جەتكىلىكتى بولۋى سول سا­لانى جەدەل دامىتۋدىڭ توتە جولى. ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءجۇ­يە­­­­سىن جاقسارتۋ جانە مىڭداعان وتان­­داس­تارىمىزدىڭ ومىرلەرىن ساق­تاپ قالۋ ماقساتىندا وزەكتى ماسە­لەلەر­دىڭ ءبىرى كولىكتىك مەديتسينانى دامى­تۋ ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. وسى رەتتە وتكەن جىلى جاڭا الەۋ­مەتتىك جوبا – «دەنساۋلىق» اتتى ەكى ارنا­يى ما­مان­­داندىرىلعان مە­دي­تسينا­لىق-دياگ­­نوستيكالىق پويىز­دار رەس­پۋب­لي­كامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىن ارالاسا, بيىل 3 مەديتسي­نا­لىق پو­يىز­دى ات­تان­دىرۋ جوسپارلانۋدا. ۋا­­قىتى­لى مەديتسينا­لىق قىزمەت كورسەتۋدى قام­­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن 16 تىكۇشاقتى جانە اەرو­جۇمىلعىش گوس­پ­يتال­دار­دى جۇ­مىلدىرۋ قا­جەت­تىگى دە مينيسترلىك قاپەرىندە. جولداۋدى جۇزەگە اسى­رۋ ماق­ساتىندا اۆتوموبيل جولدا­رى كوميتەتى رەسپۋبليكالاق ماڭى­زى بار اۆ­تو­جولدارداعى اپاتت­ى جاعداي­لار­دى تولىق ساراپتاۋدان وتكىزىپ, جالپى ۇزاق­تىعى 1,7 مىڭ شاقى­رىم بولا­تىن ەڭ قاۋىپتى 16 ۋچاسكەنى انىق­تاعان. بۇل جەرلەردە جى­لى­نا شامامەن العاندا 450 ادام جارىق دۇنيە­مەن قوشتاسادى ەكەن. بۇل جول-كولىك وقيعالارىنان قازا بولعان ادامدار سانىنىڭ 36 پايى­زىن قۇرايدى. سول سەبەپتى دە جول بويىندا دارىگەرلىك- قۇتقارۋ پۋنكتتەرىن ورنالاستىرۋ قار­تاسىن جاساۋ قاجەت. سونىمەن قا­ت­ار, ماسە­لەنى تۇبەگەيلى شەشۋ ماق­سا­تىندا جول-كولىك اپاتتارى ءجيى بولا­تىن جالپى ۇزاقتىعى 2,3 مىڭ شاقى­رىم اۆتوموبيل جولدارىن 2015 جىل­عا قاراي 1-ءشى تەحنيكالىق كاتە­گورياعا وتكىزۋ جوسپارلانۋدا. كولىكتىڭ بارلىق تۇرلەرىندە جى­­لىنا 3 مىڭ ادام, سونىڭ 97 پا­يىزى اۆتوكولىك اپاتتارىندا قازا بولىپ جاتقاندىقتان, بيىلعى جىل باسىن­دا زاڭنامالىق نەگىزدە بىرقاتار ءىس-شارالار قابىلدانعان. ولاردىڭ قا­تارىندا قالاارالىق جولاۋشى تا­سى­­مالدارىن ليتسەنزيالاۋ مەن تەح­نيكا­لىق باقىلاۋدى ساپالى جۇرگىزۋ جۇمىستارى بار. سونداي-اق, اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىلەرى­نىڭ قاجەتتى ەڭبەك ءوتىلىن 3 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ سىندى شارالار دا نازاردا تۇر. تۇرعىنداردىڭ ءوزىن-ءوزى جۇ­مىس­­پەن قامتۋ ماسەلەسىن كولىك سالاسى بويىنشا جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كولىك­تىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جو­با­لارىندا قوسىمشا جۇمىس ورىن­دا­رىن قۇرۋ ەرەكشە ماڭىزعا يە. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» ترانزيتتىك ءاۆتودالىزىن قايتا سالۋ مەن «قورعاس-جەتىگەن», «وزەن-ءتۇر­كىمەنستانمەن شە­كارا» تەمىر جول جەلىلەرىن سالۋ جو­بالارىندا ءجۇر­گىزىلىپ جاتقان جۇمىستارعا جەرگىلىكتى تۇرعىن­دار­دى تارتۋ ودان ءارى جالعاسپاق. جال­پى العاندا, بار­لىق جوبالارعا بيىلعى جىلى 60 مىڭعا جۋىق ادام تارتىلماق. جوعارىدا اتال­­عان حالىق ءۇشىن ات­قارىلىپ جاتقان ءجا­نە اتقارى­لۋعا ءتيىس جۇ­مىستار ءوز جەمىسىن بەرمەي قوي­ماي­تى­نى ايدان انىق. قول­­عا الى­­نىپ جاتقان جو­با­لار­عا جەرگىلىكتى تۇر­­عىن­دار­دى جيىرەك تارتۋ, بۇل جۇمىسسىز­دىق ءما­سە­­لە­سىن شەشۋ­دىڭ دە ال­عى­شارتتارى ىسپەتتى. سونىمەن بىرگە, جۇ­مىس­­شىلاردىڭ جوبا اياقتالار تۇس­قا دەيىن سالادا بەلگىلى ءبىر كاسىپتى مەڭ­گەرىپ الۋلارىنا مول مۇمكىندىك تۋعىزباق. جول-كولىك سالاسىندا اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى ىستەردىڭ قاي-قاي­سى­سى دا كەزەك كۇتتىرمەيتىنى حاق. ءويت­كەنى, مۇنىڭ بارلىعى دا سايىپ كەلگەندە, وتانداستارىمىز بەن كەلەشەك ۇرپاق يگىلىگى ءۇشىن جاسالىپ جاتقان شارۋالار بولىپ تابىلادى.