06 ناۋرىز, 2011

انانى ارداقتاپ, قىزدى قۇرمەتتەۋدىڭ ۇلگىسى

606 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن
كەشە استاناداعى تاۋەلسىز­دىك سارايىندا قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جا­نىن­داعى  ايەلدەر ىستەرى جانە وتبا­سىلىق-دەموگرافيالىق سايا­سات جونىندەگى ۇلتتىق كوميس­سيا­نىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆ­تىڭ قاتىسۋىمەن وتان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى اياسىندا جانە 8 ناۋرىز حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىنە وراي­لاس­تى­رىلعان قازاقستان ايەلدەرىنىڭ العاشقى سەزى  بولدى. ونى پرەزيدەنت جا­نىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ءتورايىمى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا اشتى.

سەزدىڭ باستى ماقساتىنا كەلەتىن بولساق, ول – تاۋەلسىزدىك العان 20 جىل ىشىندەگى ايەلدەردىڭ اتقارعان جۇمىسى مەن الدا تۇر­عان مىندەتتەرىن ناقتىلاۋ. بۇعان قوسا, ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءور­­لەۋىن­دەگى ايەلدەردىڭ ءرولىن تالقى­لاۋ, مەملەكەتتىك گەندەرلىك جانە وت­باسىلىق-دەموگرافيالىق سايا­سات­تى ودان ءارى دامىتۋدى ايقىنداۋ. تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان بۇل قۇرىلتايعا اتالمىش ۇلتتىق كوميسسيانىڭ بۇرىنعى جانە قا­زىرگى قۇرامدارىنىڭ مۇشەلەرى, پار­لامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگاندار, ديپلوماتيالىق كورپۋس, ۇكىمەتتىك ەمەس جانە حا­لىقارالىق ۇيىمدار, ساياسي پارتيالار, باق وكىلدەرى, تانىمال مادەنيەت, ونەر جانە ادەبيەت قايراتكەرلەرى, سپورتشىلار, سون­داي-اق جاقىن جانە الىس شەتەلدەردە تۇراتىن وتانداس ايەلدەر قا­تىستى (ەلباسىنىڭ سەزدەگى سويلەگەن ءسوزى بولەك جاريالانىپ وتىر). اتام قازاق باياعىدان-اق انا­سىن – قورعانىم, اپكەسىن – ەس تۇ­تار ايبىنىم, قارىنداسىن – قادىرلىم, قىزىن ىزەت پەن ۇياتتىڭ ۇلگىسى دەپ بىلگەن. ءوز الدىنا ەل بولىپ كەتكەنگە دەيىن الاقانىنا سالىپ ايالاپ, زەرلى تاقيا, ۇكى تاق­قان بورىك كيگىزىپ, قۇتتى قونا­عىنداي سىيلاعان. بىزدەر وسى قۇ­رىلتايعا كەلگەن ارداقتى جان­دار­دى كورگەندە ۇلگى-ونەگەسى بولەك اتاقتى انالارىمىز بەن اياۋلى ارۋلارىمىز كوز الدىمىزعا كەلىپ, بار ەكەن-اۋ, دەگەندە كوكجيەك كەڭىپ سالا بەردى. وسى ارادا پلاتوننىڭ: «ۇل تاربيەلەي وتى­رىپ, جەر يەسىن تاربيەلەيمىز, قىز تاربيەلەۋ ارقىلى ۇلتتى ءتار­بيەلەيمىز» دەگەن ءسوزى ويىمىزعا ورالدى. شىنىندا, ۇرپاق ءتار­بيەسى انانىڭ قولىندا. سودان دا شىعار, انانى ۇرپاعىنىڭ پانام دەپ جۇرەتىنى. بىتكەن ءىس پەن الدا تۇرعان مىندەتتەردى مەملەكەت باسشىسى تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ سارالاپ شىققان سوڭ سەزد دەلەگات­تارى ءسوز الىپ, تاۋەلسىز وتانى­مىزدىڭ 20 جىل ىشىندەگى جەتكەن جەتىستىكتەرىن تىلگە تيەك ەتتى. الماتى قالاسىنداعى ى.ال­تىن­سارين اتىنداعى №159 گيم­نا­زيانىڭ ديرەكتورى, قازاق­ستان­نىڭ ەڭبەك ەرى اياگۇل ميرازوۆا كەڭەس وكىمەتى ىدىراپ, ەلىمىز تاۋەل­سىزدىك العان تۇستاعى حالىق­تىڭ قاجىرلى ىسىنە توقتالىپ, ءوزى قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان گيم­نا­زيانىڭ 45 تۇلەگى «بولاشاق» باع­دارلاماسىمەن شەتەلدە ءبىلىم الۋ­عا قول جەتكىزگەنىن, ينتەل­لەك­تۋال­دىق مەكتەپتەر ومىرگە كەلىپ, الەم­دىك دەڭگەيدەگى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اشىلۋى ۇلكەن وقيعا بولعانىن ايتا كەلىپ, مۇ­نى تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ جەمىسى دەپ باعالادى. سول سەكىلدى ەندى 10 جىلدان كەيىن مەكتەپ ءبىتىرۋ­شى­لەردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى 100 پايىز ءبىلۋ ماسەلەسىنىڭ شەشىلەتىنى ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزگە قۋا­نىش ۇيالاتادى, دەي وتىرىپ, «قۋا­نا بىلمەگەنگە قۇت, باعالاي بىلمەگەنگە باق قونبايدى» دەپ, رەسپۋب­ليكالىق اۋقىمدا «قىز تاربيەسى, ايەل قايراتكەرلىگى» دەگەن اتپەن عىلىمي-ادىستەمەلىك زەرت­تەۋ ورتا­لىعىن قۇرۋدى ۇسىندى. بۇدان كەيىنگى ءسوزدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىن­دا­عى را­قىم­­شىلىق ەتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كوميسسيانىڭ ءتورايى­مى زينايدا فەدوتوۆا الدى. بۇگىنگى سەزد ءۇل­كەن تاريحي وقيعا – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مە­رەي­تويى قارساڭىندا ءوت­كىزىلىپ وتىر. ال قوعامدا ات­قا­رىلعان جۇ­مىستاردى تىزبەلەگەن كەزدە ايەل­دەردىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اتقا­رىپ كەلگەن جۇمىس­تا­رىن ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. سە­بەبى, ءبىز ءنا­زىك جانداردىڭ ەڭ­بەگىن باعالاۋ ارقىلى بولاشاق­تا­عى پەرسپەك­تيۆا­لارىمىزدى دا اي­قىنداۋعا مۇمكىندىك الامىز, دەدى ز.فەدوتوۆا ءوز سوزىندە. وسىلاي دەي كەلە, ول ەلباسىعا ءوز اتىنان جانە سەز­گە قاتىسۋشىلار اتى­نان, سون­داي-اق, ەلدىڭ بارلىق ايەل­دەر قاۋى­مى اتىنان وسىنداي اۋقىم­دى شارانىڭ وتكىزىلۋىنە باستاما­شى بولعانىنا ريزاشىلى­عىن جەت­كىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, تاۋەل­سىزدىك جىلدارى ىشىندە ەلىمىزدە وتە ءۇل­كەن, تۇبەگەيلى وزگە­رىستەر بولعان. جانە ول ءومىردىڭ بارلىق سا­لا­لارىن قامتىعان. قا­زاق­ستان بۇكىل الەمگە ءوزىنىڭ قاي­تالانباس ءتاجى­ريبەلىك ۇلگىسىن, ياعني مەملەكەتتى قۇرۋ تاجىريبە­سىن كورسەتىپ بەردى. ءبىز قازىر وسىنداي تابىستى ەلدە ءومىر ءسۇرۋ ارقىلى ءوز وتانى­مىز­بەن ماقتانامىز. بۇگىنگى سەزدىڭ قاتىسۋشىلارى قازاقستاننىڭ جاس تا­ريحىنىڭ تەك كۋاگەرلەرى عانا ەمەس, ولار وسى قوعامدى قۇ­رۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسۋشىلار بو­لىپ تا­بىلادى. ءبىز, ياعني سەزگە قاتى­سۋ­شىلار, جاس شامامىز, مۇددەمىز, كاسىبىمىز جاعىنان ءار ءتۇرلىمىز. ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز دا ءار ءتۇرلى. بىراق تا, ءبىزدىڭ بارلىعىمىزدى ءبىر عانا وي, ءبىر عانا نيەت بىرىكتىرەدى. ياعني, ءبىزدىڭ مۇددەمىز – بولاشاعىمىز, با­لالارىمىزدىڭ بولاشاعى تۇر­عىسىنان كەلگەندە ءبىر جەرگە توقايلاسادى. وتباسى – قوعامنىڭ ىرگەتاسى سانالادى. ءبىز بۇگىنگى كۇنى وتباسىندا ناعىز ادامي قۇندىلىقتار مەن قاسيەت­تەر­دىڭ ساقتالۋىنا, ولاردى ودان ءارى دامىتۋعا نازار اۋدارۋىمىز قا­جەت, دەدى ز. فەدوتوۆا. ول ءسوزىنىڭ سوڭىندا ەلباسىعا مىقتى دەن­ساۋلىق, قىزمەتىنە جەمىس تىلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا «دەنى ساۋ ايەل – ۇلتتىڭ بولاشاعى, ۇلت بو­لا­شاعى ۇرپاق ساۋلىعىندا» دەگەن قاناتتى ءسوزدى ەسكە الىپ, با­تىردى دا, اقىندى دا دۇنيەگە الىپ كەلەتىن انالار مەيرامى ال­دىندا ءوتىپ جاتقان بۇل سەزدىڭ تاعىلىمى مەن تالىمىنە توقتالدى جانە 20 جىل ىشىندەگى وتاندىق مەديتسينانىڭ جەتىستىگىن ايتىپ, ەگەمەندىك العان العاشقى جىل­دارى نەبىر قيىندىقتاردىڭ باستان وتكەنىنە دالەل-دايەكتەر كەلتىردى. مەملەكەت ادام دەنساۋلى­عىنا ەرەكشە قامقورلىق جاساپ وتىرعانىن, 2015 جىلعا قاراي بۇل جۇيەدە تۇبەگەيلى وزگەرىس­تەردىڭ بولاتىنىن, انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرى شەشىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. شالا تۋ­عان بالالاردى كۇتىپ-باعۋ بويىن­شا تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە العاش­قىلاردىڭ قاتارىندا ەكەنىمىزدى, انا ءولىمى 2 ەسەگە, بالا ءولىمى 1,5 ەسەگە ازايعانىن العا تارتتى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋ­تاتى دينار نوكەتاەۆا اياۋلى انالار, زامانداستار, بۇگىن كوك­تەمنىڭ العاشقى كۇندەرىنىڭ بىرىندە تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ اسەم­دىك پەن ادەمىلىكتىڭ, ادەپ­تىلىك پەن نازىكتىلىكتىڭ, شىدام­دى­لىق پەن مەيىرىمدىلىكتىڭ سيمۆولى – قازاقستان ايەلدەرىنىڭ تۇڭعىش سەزى وتۋدە, بۇل ەل شەجىرەسىنە قو­سىلاتىن ەلەۋلى كۇن دەسە دە بولعانداي. ءبارىمىزدىڭ, ءتىپتى ادامزات اتاۋلىنىڭ باستاۋىندا انا تۇر, دەي كەلىپ, جىل سايىن قو­عامدا ايەلدەردىڭ ءرولى ارتىپ وتىر­عانىن اتاپ كورسەتتى. ايەل بەسىك يەسى, دەمەك, ايەلدىڭ جايى تۇزەلمەي بەسىگىمىز تۇزەلمەيدى. بەسىگىمىز تۇزەلمەي, ەلىمىز تۇزەل­مەيدى. قانشاما تاريحتى پاراق­تاساق تا قازاق ايەلى بۇگىنگىدەي قايراتكەرلىك دارەجەگە جەتكەن جوق. قازاق ايەلدەرى قازىر دەنساۋ­لىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت, بيلىك, بيزنەس, باسقا سالالاردا دا از ەمەس. مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن حالقىمىزدىڭ گۇلدەنگەن شاعى, قۇلپىرعان ءساتى, دەپ حالىق قالاۋ­لىسى كوپ بالالى وتباسىلارعا جاعداي جاساۋ ىسىنە ەلىمىزدىڭ ءار­بىر ازاماتى مۇددەلى بولۋى ءتيىس ەكە­نىنە ەكپىن ءتۇسىردى. ونداي ار­داقتى وتباسىلاردىڭ ۇلگى, ونە­گەسىن بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارى دا ناسيحاتتاپ وتىرۋى قا­جەت. قازاق ەلىنىڭ التىن عاسىرى باس­تالدى دەگەن ءسوزدى باتىل ايتۋعا بولادى, دەدى. سەزد بارىسىندا ءسوز العان «با­تىس قازاقستان وبلىسى ازامات­تىق اليانس» اسسوتسياتسياسىنىڭ ءتورايىمى ايگۇل تۋركينا بۇگىن­دە ەلىمىزدەگى ايەلدەر قاۋىمىنىڭ ەر ازاماتتارمەن يىقتاسا ءجۇرىپ, ۇلكەن مەملەكەتتىك ماسەلەلەردى شە­شۋگە اتسالىسىپ جۇرگەنىنە توق­تالدى. بۇگىن وسى ءبىر ءمار­تەبەلى مىنبەردە تۇرىپ, نازىك تە اياۋلى ايەلدەر قاۋىمىن جاڭارۋ­دىڭ بەلگىسى – كوكتەم مەرەكەسىمەن قۇتتىقتايمىن. مەن ءوز ءومىرىمدى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن باي­لا­نىستىرعانىما 7 جىلعا جۋىق مەرزىم ءوتىپتى. بۇگىندە ولاردىڭ با­سىم كوپشىلىگى ازاماتتىق اليانس­قا شوعىرلانعان. ال العاشىندا وسىن­داي ۇيىمداردىڭ باستاۋىن­دا نەبارى 6-اق ۇيىم تۇرعان ەدى. كەيىن مەملەكەت ىشىندە كۇردەلى رەفورمالىق وزگەرىستەر ءجۇردى. 2003 جىل ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دار ءۇشىن التىن ارىپپەن جازىلعان جىل بولدى. ءدال سول جىلى پرە­زيدەنتتىڭ باستاماسىمەن ءبىرىنشى رەت ازاماتتىق فورۋم وتكىزىلگەن ەدى. ونىڭ ناتيجەسىندە مەم­لە­كەتتىڭ ءۇشىنشى سەكتورعا دەگەن اي­قىن قولداۋىن بايقادىق. بۇگىندە ەلىمىزدە 25 مىڭعا تارتا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم تىركەلسە, ولاردىڭ 250-ءى وتباسىنداعى ايەلدەر پروب­لەمالارىمەن اينالىسادى. ال بۇل – دەموكراتيانىڭ ءبىر كو­رىنىسى», دەدى اليانس وكىلى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قا­رۋ­لى كۇشتەرىنىڭ لەيتەنانتى اينۇر قاسەنوۆا مەن تاۋەلسىزدىك تاريحىندا تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان ايەلدەر سەزىنە قا­زاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرى قا­تا­رىندا جۇرگەن 10 مىڭنان استام ايەل ازاماتشالاردىڭ اتىنان قا­تىسىپ وتىرمىن. وسىنداي بيىك مىنبەردە سويلەۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن ابىروي دەپ بىلەمىن. كوپ جاع­دايدا جۇرتشىلىق دارىگەر, مۇعا­لىم دەسە, وسى سالادا ىستەيتىن ءنا­زىك جانداردى ەسىنە ءتۇسىرىپ, كوزىنە ەلەستەتەدى. بۇگىندە مىڭ­داعان قىز-كەلىنشەكتەر تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ايبىندى ارمياسى سا­پىن­دا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋدە, دەپ وزدەرىنىڭ ازاماتتارمەن بىرگە وتان قاۋىپسىزدىگىن قورعاپ ءجۇر­گەنىن, تاريحتا ماڭگى باتىرلىق­تىڭ ۇلگىسى بولىپ قالعان مانشۇك مامەتوۆا, ءاليا مولداعۇلوۆا سياقتى داڭقتى قىزداردى ماق­تانىش ەتەتىنىن العا تارتتى. قۇرىلتايعا نيدەرلاندى كورولدىگى لەيدەن قالالىق ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ لەكتورى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, شى­عىس­تانۋشى زيفا-الۋا مۇرات­قىزى اۋەزوۆا دا كەلگەن ەكەن. بۇل قازاقتىڭ ۇلى جازۋشىسى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ نەمەرەسى ەكەنىن ەسكە سالا كەتكەندى ءجون كورىپ وتىر­مىز. جاقسىنىڭ تۇقىمى قازاق ايەلدەرىنىڭ وسىنداي القالى جيى­نىنا قاتىسقانىنا ءدان ري­زا­لى­عىن ءبىلدىرىپ, قازاق ەلىنىڭ بۇگىنگى اتاق-ابىرويى تورتكۇل دۇنيەنى باۋراپ تۇرعانىن ايتىپ, ءوزىنىڭ قازاق جۇرتىن باتىسقا تانىتۋ جو­لىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقانىن, ءبىر زاماندارى قازاقتى بىلاي قويىپ, قازاقستاندى بىلمەيتىن بولسا, قازىر ولاي ەمەس, ەكونوميكامىزعا دا, مادەنيەتى­مىز­گە دە قىزىعۋشىلار كوپ ەكەنىن اتادى. مەن ءوزىم قىزمەتىمە وراي قازاقستاندىق ستۋدەنتتەرمەن, ماگيسترانتتارمەن, دوكتورانتتارمەن كەزدەسىپ, وي ءبولىسىپ, پىكىر الماسىپ تۇرامىن. مەن ءۇشىن تۋعان وتا­نىممەن وسىلاي قارىم-قاتىناس جاساۋ باقىت دەپ ويلايمىن. بالالارىم اباي ەلىنە, مۇحتار اتامنىڭ كىندىك قانى تامعان جەرگە كەلگەندە قازاق تىلىندە سويلەپ, ولاردىڭ رۋحىنا باس يەدى, دەدى. ENRC قازاقستاننىڭ اتقارۋ­شى جانە باس قارجى ديرەكتورى زاۋرە زاۋربەكوۆا ءوز سوزىندە ءبۇ­گىنگى سەزد قازاقستان ايەلدەرىنىڭ مەملەكەتتىڭ ومىرىندەگى ەڭ ما­ڭىز­دى ماسەلەلەردى تالقىلاۋىمەن ەرەك­شەلەنەتىنىن اتاپ ءوتتى. سون­داي-اق, ول بايانداماسىندا قازاق­ستانداعى ەكونوميكالىق وزگەرىس­تەر, جۇزەگە اسقان ماڭىزدى رەفورمالار جانە ولاردىڭ وڭ ءنا­تيجەلەرىن جان-جاقتى تالقى تا­را­زىسىنا سالدى. مەن قازاقستان تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق ءوندىرى­سىنىڭ وكىلى رەتىندە ەلىمىزدە جاقسى بيزنەس-كليمات قالىپتاسىپ وتىر­عانىن ايتقىم كەلەدى. مەم­لە­كەتتىڭ قولداۋى نەگىزىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بۇلاردىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىك­تەرىنىڭ جەمىسى, دەدى ز. زاۋربەكوۆا. ول ءوز ءسوزىنىڭ قورىتىندىسىندا قازاقستان ايەلدەرىن كوكتەم مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, ماحاببات پەن تۇسىنىستىك, يگىلىك پەن باقىت تىلەدى. «پەتروپاۆل قۇرىلىس ماتە­ريالدارى زاۋىتى» جشس ات­قارۋشى ديرەكتورى ناتاليا كوندراتوۆا ەلىمىزدىڭ بەلسەندى دە بەدەلدى ايەلدەرىنىڭ باسىن قوسقان اۋقىمدى جيىنعا قاتىسۋ مارتە­بەسىنە يە بولعانىنا ريزاشى­لىعىن ءبىلدىردى. بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە ءبىزدىڭ كاسىپورىن يندۋس­تريالىق دامۋ جونىندەگى باعدار­لامانى ىسكە اسىرىپ, 27 ملرد. تەڭگە قارجى كولەمىن قۇرايتىن 14 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرىپ وتىر. كاسىپورىن قۇرىل­عان 4 جىلدىڭ ىشىندە ءبىز شاعىن كاسىپورىننان ورتا دارەجەدەگى كاسىپورىن دەڭگەيىنە كوتەرىلدىك. بىزدە قازىرگى تاڭدا كوپتەگەن قۇ­رىلىس ماتەريالدارىن شىعارۋ بويىنشا 15 جەلى جۇيەسى ىسكە قوسىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. ال­دىڭ­عى قاتارلى تەحنولوگيالاردى پاي­دالانۋ ارقىلى ەڭبەك ءونىم­دىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرىمىز بار, دەدى ن. كوندراتوۆا. ءسوز سوڭىندا زاۋىت وكىلى نازىك جانداردى حالىقارالىق ايەل­دەر كۇنى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, ولار­دىڭ وتباسىلارىنا جاقسى­لىق, بەرەكە-بىرلىك تىلەدى. ءVىى قىسقى ازيا ويىندارى­نىڭ چەمپيونى عاليا نۇرعاليەۆا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ سوڭعى جىلدارداعى سپورتتاعى جەتكەن جەتىستىكتەرىنە جان-جاقتى باعام جاساپ, ەل ابىرويىن كوتەرگەن التىن مەدالدار وڭاي كەلمەگەنىن, ول ءۇشىن توگىلگەن تەر, جاساعان جات­تىعۋلار از ەمەستىگىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار, وتانىمىزداعى سپورت كەشەندەرى حالىقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت جاساپ جاتقانىن ايتتى. ال قىسقى ازيا ويىن­دارىنداعى جەڭىس قازاق ەلىن ءتورت­كۇل دۇنيەگە تانىتۋعا سەپتەستى. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەتىمىزدىڭ قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا جۇزە­گە اسىپ جاتىر, دەدى چەمپيون. ال اتاقتى ءانشى مايرا مۇحامەدقىزى ءوز سوزىندە دۇنيەدە ەشقاشان ازبايتىن دا توزبايتىن, كەرىسىنشە, عاسىرلار سىنىنان وتكەن سايىن جارقىراي تۇسەتىن قۇدىرەت بولسا, ول – ونەر ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ۋاقىت سىنىنا ءتو­تەپ بەرە الماي, عاجايىپ عيما­راتتار, كەيدە ءتىپتى تۇتاس قالالار جەر بەتىنەن جويىلىپ كەتىپ جاتا­دى. ال ونەر ءوزىن تۋدىرعان حا­لىقپەن ماڭگى بىرگە جاسايدى, دەپ قازاق ونەرىنىڭ دۇنيە جۇزىنە تا­نىلىپ وتىرعانىن, كۇن ساناپ كور­كەيگەن استانانىڭ عاجاپ عي­ماراتتارى ەۋروپاداعى سالتا­ناتتى سارايلاردان بىردە كەم ەمەس ەكەنىن, ونى ءوزى سول ەلدەردە ونەر كورسەتىپ جۇرگەندە سالىس­تىرۋ ارقىلى تانىپ-بىلگەنىن كول­دەنەڭ تارتتى. مەن قازاق بولعا­نىم ءۇشىن ماقتانامىن. ءار قازاق قازاق ەلىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانى ءۇشىن ماقتانۋى ءتيىس دەپ بىلەمىن, دەگەن ول كەرەمەت داۋىسىمەن ساراي ءىشىن ءان اۋەزىنە بولەدى. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جاستارى­نىڭ اتىنان ءنازيرا بولدىرىكوۆا سويلەدى. مەن بۇگىن تاۋەلسىز ەلدىڭ جاس ازاماتتارىنىڭ اتىنان ءسوز الىپ وتىرمىن. 2011 جىل ەل دا­مۋىنداعى بەلەستى جىل بولىپ تۇر. بۇگىنگى ۇرپاق – انادان ونەگە, اتادان وسيەت ۇيرەنگەن ۇرپاق. ەندەشە, بىزگە جۇكتەلەر مىندەت از ەمەس, دەپ ءسوز اياعىن «قازاق ەلى ەركىن قىران سامعاعان, دۇبىرىنە قۇلاق تۇرگەن بار عالام», دەگەن ەكى جولمەن تۇيىندەدى. كوكتەممەن بىرگە كەلەتىن ايەل­دەر مەرەكەسىنە وراي وتكىزىلگەن بۇل قۇرىلتاي قازاقستاننىڭ ءنا­زىك جاندارىنىڭ بۇكىل ءبىتىم-بولمىسىن كورسەتىپ, بەسىك تەربەتكەن انانىڭ قۇدىرەتتى بولاتىنىن دا دايەكتەدى. وسى كۇندەرى بەسى­گىڭدى تۇزە دەگەن ءسوزدى ءجيى ايتا­مىز. بۇل مۇحتار اۋەزوۆتىڭ انا تۋرالى ايتقان قاناتتى ۇعىمى­نان ءۇزىپ العان ۇزىك. ءبىز قۇرىل­تايداعى ايتىلعان ەلدىك ءىستى, مەرەيلى تابىستى, انالارعا بەرىلگەن باعانى ەستىگەندە, ويىمىزعا سول ۇلى جازۋشىنىڭ «ادامدى حاي­ۋان­دىقتان ادامشىلىققا كىرگىزەتىن – ايەل. ادام بالاسىنىڭ ادام­شىلىق جولىنداعى تاپپاق تارا­قيا­تى (تاعىلىمى) ايەل حالىنە جالعاسادى. سول سەبەپتى, ايەل­دىڭ باسىنداعى ساسىق تۇمان ايىق­پاي, حالىققا ادامشىلىق­تىڭ باقىتتى كۇنى ك ۇلىپ قارا­مايدى. ال, قازاق, مەشەل بولىپ قالام دەمەسەڭ, تا­عىلىمىڭدى, بەسىگىڭدى تۇزە! ونى تۇزەيمىن دەسەڭ, ايەلدىڭ ءحالىن تۇزە», دەگەن ءسوزى ويىمىزعا ورالدى. شىنىن­دا, بۇل قۇرىل­تايدان داۋلەتىنە ساۋلەتى ساي قازاق ەلىنىڭ بۇگىنگى قارىشتى قادامى ايەل زاتىنىڭ باسىنداعى تۇماندى سەيىلتىپ قانا قويماي, بەسىگىن تۇزەپ, قاي­راتكەرلىك دارەجەگە كوتەرىپ وتىرعانىن دا كوردىك. سەزد دەلەگاتتارى الداعى كەز­دە دە ەل بولاشاعىن ەلباسىمەن بايلا­نىستىراتىنىن ءبىراۋىزدان ايتتى. «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» تىلشىلەر توبى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن  ورىنباي بالمۇرات.
سوڭعى جاڭالىقتار