كەشە استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى اياسىندا جانە 8 ناۋرىز حالىقارالىق ايەلدەر كۇنىنە ورايلاستىرىلعان قازاقستان ايەلدەرىنىڭ العاشقى سەزى بولدى. ونى پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ءتورايىمى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا اشتى.
سەزدىڭ باستى ماقساتىنا كەلەتىن بولساق, ول – تاۋەلسىزدىك العان 20 جىل ىشىندەگى ايەلدەردىڭ اتقارعان جۇمىسى مەن الدا تۇرعان مىندەتتەرىن ناقتىلاۋ. بۇعان قوسا, ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءورلەۋىندەگى ايەلدەردىڭ ءرولىن تالقىلاۋ, مەملەكەتتىك گەندەرلىك جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياساتتى ودان ءارى دامىتۋدى ايقىنداۋ.
تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان بۇل قۇرىلتايعا اتالمىش ۇلتتىق كوميسسيانىڭ بۇرىنعى جانە قازىرگى قۇرامدارىنىڭ مۇشەلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مەملەكەتتىك ورگاندار, ديپلوماتيالىق كورپۋس, ۇكىمەتتىك ەمەس جانە حالىقارالىق ۇيىمدار, ساياسي پارتيالار, باق وكىلدەرى, تانىمال مادەنيەت, ونەر جانە ادەبيەت قايراتكەرلەرى, سپورتشىلار, سونداي-اق جاقىن جانە الىس شەتەلدەردە تۇراتىن وتانداس ايەلدەر قاتىستى (ەلباسىنىڭ سەزدەگى سويلەگەن ءسوزى بولەك جاريالانىپ وتىر).
اتام قازاق باياعىدان-اق اناسىن – قورعانىم, اپكەسىن – ەس تۇتار ايبىنىم, قارىنداسىن – قادىرلىم, قىزىن ىزەت پەن ۇياتتىڭ ۇلگىسى دەپ بىلگەن. ءوز الدىنا ەل بولىپ كەتكەنگە دەيىن الاقانىنا سالىپ ايالاپ, زەرلى تاقيا, ۇكى تاققان بورىك كيگىزىپ, قۇتتى قوناعىنداي سىيلاعان. بىزدەر وسى قۇرىلتايعا كەلگەن ارداقتى جانداردى كورگەندە ۇلگى-ونەگەسى بولەك اتاقتى انالارىمىز بەن اياۋلى ارۋلارىمىز كوز الدىمىزعا كەلىپ, بار ەكەن-اۋ, دەگەندە كوكجيەك كەڭىپ سالا بەردى. وسى ارادا پلاتوننىڭ: «ۇل تاربيەلەي وتىرىپ, جەر يەسىن تاربيەلەيمىز, قىز تاربيەلەۋ ارقىلى ۇلتتى ءتاربيەلەيمىز» دەگەن ءسوزى ويىمىزعا ورالدى. شىنىندا, ۇرپاق ءتاربيەسى انانىڭ قولىندا. سودان دا شىعار, انانى ۇرپاعىنىڭ پانام دەپ جۇرەتىنى.
بىتكەن ءىس پەن الدا تۇرعان مىندەتتەردى مەملەكەت باسشىسى تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ سارالاپ شىققان سوڭ سەزد دەلەگاتتارى ءسوز الىپ, تاۋەلسىز وتانىمىزدىڭ 20 جىل ىشىندەگى جەتكەن جەتىستىكتەرىن تىلگە تيەك ەتتى.
الماتى قالاسىنداعى ى.التىنسارين اتىنداعى №159 گيمنازيانىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى اياگۇل ميرازوۆا كەڭەس وكىمەتى ىدىراپ, ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان تۇستاعى حالىقتىڭ قاجىرلى ىسىنە توقتالىپ, ءوزى قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان گيمنازيانىڭ 45 تۇلەگى «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن شەتەلدە ءبىلىم الۋعا قول جەتكىزگەنىن, ينتەللەكتۋالدىق مەكتەپتەر ومىرگە كەلىپ, الەمدىك دەڭگەيدەگى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اشىلۋى ۇلكەن وقيعا بولعانىن ايتا كەلىپ, مۇنى تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ جەمىسى دەپ باعالادى. سول سەكىلدى ەندى 10 جىلدان كەيىن مەكتەپ ءبىتىرۋشىلەردىڭ مەملەكەتتىك ءتىلدى 100 پايىز ءبىلۋ ماسەلەسىنىڭ شەشىلەتىنى ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزگە قۋانىش ۇيالاتادى, دەي وتىرىپ, «قۋانا بىلمەگەنگە قۇت, باعالاي بىلمەگەنگە باق قونبايدى» دەپ, رەسپۋبليكالىق اۋقىمدا «قىز تاربيەسى, ايەل قايراتكەرلىگى» دەگەن اتپەن عىلىمي-ادىستەمەلىك زەرتتەۋ ورتالىعىن قۇرۋدى ۇسىندى.
بۇدان كەيىنگى ءسوزدى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى راقىمشىلىق ەتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كوميسسيانىڭ ءتورايىمى زينايدا فەدوتوۆا الدى. بۇگىنگى سەزد ءۇلكەن تاريحي وقيعا – قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ءوتكىزىلىپ وتىر. ال قوعامدا اتقارىلعان جۇمىستاردى تىزبەلەگەن كەزدە ايەلدەردىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن اتقارىپ كەلگەن جۇمىستارىن ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. سەبەبى, ءبىز ءنازىك جانداردىڭ ەڭبەگىن باعالاۋ ارقىلى بولاشاقتاعى پەرسپەكتيۆالارىمىزدى دا ايقىنداۋعا مۇمكىندىك الامىز, دەدى ز.فەدوتوۆا ءوز سوزىندە. وسىلاي دەي كەلە, ول ەلباسىعا ءوز اتىنان جانە سەزگە قاتىسۋشىلار اتىنان, سونداي-اق, ەلدىڭ بارلىق ايەلدەر قاۋىمى اتىنان وسىنداي اۋقىمدى شارانىڭ وتكىزىلۋىنە باستاماشى بولعانىنا ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە ەلىمىزدە وتە ءۇلكەن, تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولعان. جانە ول ءومىردىڭ بارلىق سالالارىن قامتىعان. قازاقستان بۇكىل الەمگە ءوزىنىڭ قايتالانباس ءتاجىريبەلىك ۇلگىسىن, ياعني مەملەكەتتى قۇرۋ تاجىريبەسىن كورسەتىپ بەردى. ءبىز قازىر وسىنداي تابىستى ەلدە ءومىر ءسۇرۋ ارقىلى ءوز وتانىمىزبەن ماقتانامىز. بۇگىنگى سەزدىڭ قاتىسۋشىلارى قازاقستاننىڭ جاس تاريحىنىڭ تەك كۋاگەرلەرى عانا ەمەس, ولار وسى قوعامدى قۇرۋعا ۇلكەن ۇلەس قوسۋشىلار بولىپ تابىلادى. ءبىز, ياعني سەزگە قاتىسۋشىلار, جاس شامامىز, مۇددەمىز, كاسىبىمىز جاعىنان ءار ءتۇرلىمىز. ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز دا ءار ءتۇرلى. بىراق تا, ءبىزدىڭ بارلىعىمىزدى ءبىر عانا وي, ءبىر عانا نيەت بىرىكتىرەدى. ياعني, ءبىزدىڭ مۇددەمىز – بولاشاعىمىز, بالالارىمىزدىڭ بولاشاعى تۇرعىسىنان كەلگەندە ءبىر جەرگە توقايلاسادى. وتباسى – قوعامنىڭ ىرگەتاسى سانالادى. ءبىز بۇگىنگى كۇنى وتباسىندا ناعىز ادامي قۇندىلىقتار مەن قاسيەتتەردىڭ ساقتالۋىنا, ولاردى ودان ءارى دامىتۋعا نازار اۋدارۋىمىز قاجەت, دەدى ز. فەدوتوۆا. ول ءسوزىنىڭ سوڭىندا ەلباسىعا مىقتى دەنساۋلىق, قىزمەتىنە جەمىس تىلەدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ساليدات قايىربەكوۆا «دەنى ساۋ ايەل – ۇلتتىڭ بولاشاعى, ۇلت بولاشاعى ۇرپاق ساۋلىعىندا» دەگەن قاناتتى ءسوزدى ەسكە الىپ, باتىردى دا, اقىندى دا دۇنيەگە الىپ كەلەتىن انالار مەيرامى الدىندا ءوتىپ جاتقان بۇل سەزدىڭ تاعىلىمى مەن تالىمىنە توقتالدى جانە 20 جىل ىشىندەگى وتاندىق مەديتسينانىڭ جەتىستىگىن ايتىپ, ەگەمەندىك العان العاشقى جىلدارى نەبىر قيىندىقتاردىڭ باستان وتكەنىنە دالەل-دايەكتەر كەلتىردى. مەملەكەت ادام دەنساۋلىعىنا ەرەكشە قامقورلىق جاساپ وتىرعانىن, 2015 جىلعا قاراي بۇل جۇيەدە تۇبەگەيلى وزگەرىستەردىڭ بولاتىنىن, انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ ماسەلەلەرى شەشىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. شالا تۋعان بالالاردى كۇتىپ-باعۋ بويىنشا تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە العاشقىلاردىڭ قاتارىندا ەكەنىمىزدى, انا ءولىمى 2 ەسەگە, بالا ءولىمى 1,5 ەسەگە ازايعانىن العا تارتتى.
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى دينار نوكەتاەۆا اياۋلى انالار, زامانداستار, بۇگىن كوكتەمنىڭ العاشقى كۇندەرىنىڭ بىرىندە تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ اسەمدىك پەن ادەمىلىكتىڭ, ادەپتىلىك پەن نازىكتىلىكتىڭ, شىدامدىلىق پەن مەيىرىمدىلىكتىڭ سيمۆولى – قازاقستان ايەلدەرىنىڭ تۇڭعىش سەزى وتۋدە, بۇل ەل شەجىرەسىنە قوسىلاتىن ەلەۋلى كۇن دەسە دە بولعانداي. ءبارىمىزدىڭ, ءتىپتى ادامزات اتاۋلىنىڭ باستاۋىندا انا تۇر, دەي كەلىپ, جىل سايىن قوعامدا ايەلدەردىڭ ءرولى ارتىپ وتىرعانىن اتاپ كورسەتتى. ايەل بەسىك يەسى, دەمەك, ايەلدىڭ جايى تۇزەلمەي بەسىگىمىز تۇزەلمەيدى. بەسىگىمىز تۇزەلمەي, ەلىمىز تۇزەلمەيدى. قانشاما تاريحتى پاراقتاساق تا قازاق ايەلى بۇگىنگىدەي قايراتكەرلىك دارەجەگە جەتكەن جوق. قازاق ايەلدەرى قازىر دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت, بيلىك, بيزنەس, باسقا سالالاردا دا از ەمەس. مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن حالقىمىزدىڭ گۇلدەنگەن شاعى, قۇلپىرعان ءساتى, دەپ حالىق قالاۋلىسى كوپ بالالى وتباسىلارعا جاعداي جاساۋ ىسىنە ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتى مۇددەلى بولۋى ءتيىس ەكەنىنە ەكپىن ءتۇسىردى. ونداي ارداقتى وتباسىلاردىڭ ۇلگى, ونەگەسىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا ناسيحاتتاپ وتىرۋى قاجەت. قازاق ەلىنىڭ التىن عاسىرى باستالدى دەگەن ءسوزدى باتىل ايتۋعا بولادى, دەدى.
سەزد بارىسىندا ءسوز العان «باتىس قازاقستان وبلىسى ازاماتتىق اليانس» اسسوتسياتسياسىنىڭ ءتورايىمى ايگۇل تۋركينا بۇگىندە ەلىمىزدەگى ايەلدەر قاۋىمىنىڭ ەر ازاماتتارمەن يىقتاسا ءجۇرىپ, ۇلكەن مەملەكەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە اتسالىسىپ جۇرگەنىنە توقتالدى. بۇگىن وسى ءبىر ءمارتەبەلى مىنبەردە تۇرىپ, نازىك تە اياۋلى ايەلدەر قاۋىمىن جاڭارۋدىڭ بەلگىسى – كوكتەم مەرەكەسىمەن قۇتتىقتايمىن. مەن ءوز ءومىرىمدى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بايلانىستىرعانىما 7 جىلعا جۋىق مەرزىم ءوتىپتى. بۇگىندە ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ازاماتتىق اليانسقا شوعىرلانعان. ال العاشىندا وسىنداي ۇيىمداردىڭ باستاۋىندا نەبارى 6-اق ۇيىم تۇرعان ەدى. كەيىن مەملەكەت ىشىندە كۇردەلى رەفورمالىق وزگەرىستەر ءجۇردى. 2003 جىل ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار ءۇشىن التىن ارىپپەن جازىلعان جىل بولدى. ءدال سول جىلى پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن ءبىرىنشى رەت ازاماتتىق فورۋم وتكىزىلگەن ەدى. ونىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتتىڭ ءۇشىنشى سەكتورعا دەگەن ايقىن قولداۋىن بايقادىق. بۇگىندە ەلىمىزدە 25 مىڭعا تارتا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم تىركەلسە, ولاردىڭ 250-ءى وتباسىنداعى ايەلدەر پروبلەمالارىمەن اينالىسادى. ال بۇل – دەموكراتيانىڭ ءبىر كورىنىسى», دەدى اليانس وكىلى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ لەيتەنانتى اينۇر قاسەنوۆا مەن تاۋەلسىزدىك تاريحىندا تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان ايەلدەر سەزىنە قازاقستاننىڭ قارۋلى كۇشتەرى قاتارىندا جۇرگەن 10 مىڭنان استام ايەل ازاماتشالاردىڭ اتىنان قاتىسىپ وتىرمىن. وسىنداي بيىك مىنبەردە سويلەۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن ابىروي دەپ بىلەمىن. كوپ جاعدايدا جۇرتشىلىق دارىگەر, مۇعالىم دەسە, وسى سالادا ىستەيتىن ءنازىك جانداردى ەسىنە ءتۇسىرىپ, كوزىنە ەلەستەتەدى. بۇگىندە مىڭداعان قىز-كەلىنشەكتەر تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ايبىندى ارمياسى ساپىندا قالتقىسىز قىزمەت ەتۋدە, دەپ وزدەرىنىڭ ازاماتتارمەن بىرگە وتان قاۋىپسىزدىگىن قورعاپ ءجۇرگەنىن, تاريحتا ماڭگى باتىرلىقتىڭ ۇلگىسى بولىپ قالعان مانشۇك مامەتوۆا, ءاليا مولداعۇلوۆا سياقتى داڭقتى قىزداردى ماقتانىش ەتەتىنىن العا تارتتى.
قۇرىلتايعا نيدەرلاندى كورولدىگى لەيدەن قالالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ لەكتورى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, شىعىستانۋشى زيفا-الۋا مۇراتقىزى اۋەزوۆا دا كەلگەن ەكەن. بۇل قازاقتىڭ ۇلى جازۋشىسى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ نەمەرەسى ەكەنىن ەسكە سالا كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىز. جاقسىنىڭ تۇقىمى قازاق ايەلدەرىنىڭ وسىنداي القالى جيىنىنا قاتىسقانىنا ءدان ريزالىعىن ءبىلدىرىپ, قازاق ەلىنىڭ بۇگىنگى اتاق-ابىرويى تورتكۇل دۇنيەنى باۋراپ تۇرعانىن ايتىپ, ءوزىنىڭ قازاق جۇرتىن باتىسقا تانىتۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقانىن, ءبىر زاماندارى قازاقتى بىلاي قويىپ, قازاقستاندى بىلمەيتىن بولسا, قازىر ولاي ەمەس, ەكونوميكامىزعا دا, مادەنيەتىمىزگە دە قىزىعۋشىلار كوپ ەكەنىن اتادى. مەن ءوزىم قىزمەتىمە وراي قازاقستاندىق ستۋدەنتتەرمەن, ماگيسترانتتارمەن, دوكتورانتتارمەن كەزدەسىپ, وي ءبولىسىپ, پىكىر الماسىپ تۇرامىن. مەن ءۇشىن تۋعان وتانىممەن وسىلاي قارىم-قاتىناس جاساۋ باقىت دەپ ويلايمىن. بالالارىم اباي ەلىنە, مۇحتار اتامنىڭ كىندىك قانى تامعان جەرگە كەلگەندە قازاق تىلىندە سويلەپ, ولاردىڭ رۋحىنا باس يەدى, دەدى.
ENRC قازاقستاننىڭ اتقارۋشى جانە باس قارجى ديرەكتورى زاۋرە زاۋربەكوۆا ءوز سوزىندە ءبۇگىنگى سەزد قازاقستان ايەلدەرىنىڭ مەملەكەتتىڭ ومىرىندەگى ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردى تالقىلاۋىمەن ەرەكشەلەنەتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, ول بايانداماسىندا قازاقستانداعى ەكونوميكالىق وزگەرىستەر, جۇزەگە اسقان ماڭىزدى رەفورمالار جانە ولاردىڭ وڭ ءناتيجەلەرىن جان-جاقتى تالقى تارازىسىنا سالدى. مەن قازاقستان تاۋ-كەن مەتاللۋرگيالىق ءوندىرىسىنىڭ وكىلى رەتىندە ەلىمىزدە جاقسى بيزنەس-كليمات قالىپتاسىپ وتىرعانىن ايتقىم كەلەدى. مەملەكەتتىڭ قولداۋى نەگىزىندە ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بۇلاردىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىنىڭ جەمىسى, دەدى ز. زاۋربەكوۆا. ول ءوز ءسوزىنىڭ قورىتىندىسىندا قازاقستان ايەلدەرىن كوكتەم مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, ماحاببات پەن تۇسىنىستىك, يگىلىك پەن باقىت تىلەدى.
«پەتروپاۆل قۇرىلىس ماتەريالدارى زاۋىتى» جشس اتقارۋشى ديرەكتورى ناتاليا كوندراتوۆا ەلىمىزدىڭ بەلسەندى دە بەدەلدى ايەلدەرىنىڭ باسىن قوسقان اۋقىمدى جيىنعا قاتىسۋ مارتەبەسىنە يە بولعانىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە ءبىزدىڭ كاسىپورىن يندۋستريالىق دامۋ جونىندەگى باعدارلامانى ىسكە اسىرىپ, 27 ملرد. تەڭگە قارجى كولەمىن قۇرايتىن 14 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرىپ وتىر. كاسىپورىن قۇرىلعان 4 جىلدىڭ ىشىندە ءبىز شاعىن كاسىپورىننان ورتا دارەجەدەگى كاسىپورىن دەڭگەيىنە كوتەرىلدىك. بىزدە قازىرگى تاڭدا كوپتەگەن قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعارۋ بويىنشا 15 جەلى جۇيەسى ىسكە قوسىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ارقىلى ەڭبەك ءونىمدىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرىمىز بار, دەدى ن. كوندراتوۆا.
ءسوز سوڭىندا زاۋىت وكىلى نازىك جانداردى حالىقارالىق ايەلدەر كۇنى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاپ, ولاردىڭ وتباسىلارىنا جاقسىلىق, بەرەكە-بىرلىك تىلەدى.
ءVىى قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ چەمپيونى عاليا نۇرعاليەۆا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ سوڭعى جىلدارداعى سپورتتاعى جەتكەن جەتىستىكتەرىنە جان-جاقتى باعام جاساپ, ەل ابىرويىن كوتەرگەن التىن مەدالدار وڭاي كەلمەگەنىن, ول ءۇشىن توگىلگەن تەر, جاساعان جاتتىعۋلار از ەمەستىگىن جەتكىزدى. سونىمەن قاتار, وتانىمىزداعى سپورت كەشەندەرى حالىقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت جاساپ جاتقانىن ايتتى. ال قىسقى ازيا ويىندارىنداعى جەڭىس قازاق ەلىن ءتورتكۇل دۇنيەگە تانىتۋعا سەپتەستى. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەتىمىزدىڭ قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ جاتىر, دەدى چەمپيون.
ال اتاقتى ءانشى مايرا مۇحامەدقىزى ءوز سوزىندە دۇنيەدە ەشقاشان ازبايتىن دا توزبايتىن, كەرىسىنشە, عاسىرلار سىنىنان وتكەن سايىن جارقىراي تۇسەتىن قۇدىرەت بولسا, ول – ونەر ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. ۋاقىت سىنىنا ءتوتەپ بەرە الماي, عاجايىپ عيماراتتار, كەيدە ءتىپتى تۇتاس قالالار جەر بەتىنەن جويىلىپ كەتىپ جاتادى. ال ونەر ءوزىن تۋدىرعان حالىقپەن ماڭگى بىرگە جاسايدى, دەپ قازاق ونەرىنىڭ دۇنيە جۇزىنە تانىلىپ وتىرعانىن, كۇن ساناپ كوركەيگەن استانانىڭ عاجاپ عيماراتتارى ەۋروپاداعى سالتاناتتى سارايلاردان بىردە كەم ەمەس ەكەنىن, ونى ءوزى سول ەلدەردە ونەر كورسەتىپ جۇرگەندە سالىستىرۋ ارقىلى تانىپ-بىلگەنىن كولدەنەڭ تارتتى. مەن قازاق بولعانىم ءۇشىن ماقتانامىن. ءار قازاق قازاق ەلىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانى ءۇشىن ماقتانۋى ءتيىس دەپ بىلەمىن, دەگەن ول كەرەمەت داۋىسىمەن ساراي ءىشىن ءان اۋەزىنە بولەدى.
ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جاستارىنىڭ اتىنان ءنازيرا بولدىرىكوۆا سويلەدى. مەن بۇگىن تاۋەلسىز ەلدىڭ جاس ازاماتتارىنىڭ اتىنان ءسوز الىپ وتىرمىن. 2011 جىل ەل دامۋىنداعى بەلەستى جىل بولىپ تۇر. بۇگىنگى ۇرپاق – انادان ونەگە, اتادان وسيەت ۇيرەنگەن ۇرپاق. ەندەشە, بىزگە جۇكتەلەر مىندەت از ەمەس, دەپ ءسوز اياعىن «قازاق ەلى ەركىن قىران سامعاعان, دۇبىرىنە قۇلاق تۇرگەن بار عالام», دەگەن ەكى جولمەن تۇيىندەدى.
كوكتەممەن بىرگە كەلەتىن ايەلدەر مەرەكەسىنە وراي وتكىزىلگەن بۇل قۇرىلتاي قازاقستاننىڭ ءنازىك جاندارىنىڭ بۇكىل ءبىتىم-بولمىسىن كورسەتىپ, بەسىك تەربەتكەن انانىڭ قۇدىرەتتى بولاتىنىن دا دايەكتەدى. وسى كۇندەرى بەسىگىڭدى تۇزە دەگەن ءسوزدى ءجيى ايتامىز. بۇل مۇحتار اۋەزوۆتىڭ انا تۋرالى ايتقان قاناتتى ۇعىمىنان ءۇزىپ العان ۇزىك. ءبىز قۇرىلتايداعى ايتىلعان ەلدىك ءىستى, مەرەيلى تابىستى, انالارعا بەرىلگەن باعانى ەستىگەندە, ويىمىزعا سول ۇلى جازۋشىنىڭ «ادامدى حايۋاندىقتان ادامشىلىققا كىرگىزەتىن – ايەل. ادام بالاسىنىڭ ادامشىلىق جولىنداعى تاپپاق تاراقياتى (تاعىلىمى) ايەل حالىنە جالعاسادى. سول سەبەپتى, ايەلدىڭ باسىنداعى ساسىق تۇمان ايىقپاي, حالىققا ادامشىلىقتىڭ باقىتتى كۇنى ك ۇلىپ قارامايدى. ال, قازاق, مەشەل بولىپ قالام دەمەسەڭ, تاعىلىمىڭدى, بەسىگىڭدى تۇزە! ونى تۇزەيمىن دەسەڭ, ايەلدىڭ ءحالىن تۇزە», دەگەن ءسوزى ويىمىزعا ورالدى. شىنىندا, بۇل قۇرىلتايدان داۋلەتىنە ساۋلەتى ساي قازاق ەلىنىڭ بۇگىنگى قارىشتى قادامى ايەل زاتىنىڭ باسىنداعى تۇماندى سەيىلتىپ قانا قويماي, بەسىگىن تۇزەپ, قايراتكەرلىك دارەجەگە كوتەرىپ وتىرعانىن دا كوردىك.
سەزد دەلەگاتتارى الداعى كەزدە دە ەل بولاشاعىن ەلباسىمەن بايلانىستىراتىنىن ءبىراۋىزدان ايتتى.
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» تىلشىلەر توبى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.