سولتۇستىك نەگە سوتسياليزممەن قوشتاسپايدى؟

ايماق باسشىسى ەرىك سۇلتانوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن اكىمدىكتىڭ وتىرىسىندا تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى كەمەل وسپانوۆ حابارلاما جاساپ, «تىلدەر تۋرالى» زاڭنىڭ اتقارىلۋ بارىسىمەن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋگە ەرەكشە ەكپىن بەرىلگەن. «تىلدەردى وقىتۋ ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىندە قۇرىلعان 140 توپقا 2500-دەي مەملەكەتتىك قىزمەتشى قاتىسادى. 120 توپتا قازاق ءتىلى وقىتىلادى. «قازتەست» جۇيەسى بويىنشا 2500 ادام سىناق تاپسىرعان. الايدا, اتقارىلعان كەشەندى شارالارعا قاراماستان, ءتىل توڭىرەگىندەگى تۇيتكىلدەر از ەمەس. كەمەل قاراشا ۇلى قىنجىلا اتاپ وتكەندەي, باسقارما جەتەكشىلەرى مەن جاۋاپتى مامانداردىڭ وقىتۋ كۋرستارىنا قاتىسۋ بەلسەندىلىگى تومەن. ءتىل تۋرالى زاڭنامانىڭ ورىندالۋى اۋدان اكىمدەرى تاراپىنان جۇيەلى قاداعالانبايدى. جيىندا شىعىس جانە كىرىس قۇجاتتارىنىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى ۇلەسى 98-88 پايىز دەگەن تسيفر كولدەنەڭ تارتىلدى. وسى دەرەك قانشالىقتى قيسىندى, اۋدارمانىڭ ۇلەسى نەشە پايىز دەگەن ساۋال قويىلسا, جاۋاپ ايتۋ قيىن. ويتكەنى, بۇل باعىتتا مونيتورينگ جۇرگىزىلمەيتىندىكتەن, ءدال ەسەبىن الۋ مۇمكىن ەمەس. ەڭ سوراقىسى سول, پاتشالىق رەسەيدىڭ وتارلىق ەزگىسىن, قىلىشىنان قان تامعان كەڭەستىك زاماننىڭ توتاليتارلىق بەلگىسىن ەسكە تۇسىرەتىن, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەشقانداي ولشەمدەرىمەن قابىسپايتىن ەلدى مەكەندەر, جەر-سۋ, كوشە اتتارى جارتى مىڭعا جەتەعابىل. وبلىس ورتالىعىندا 350-دەي كوشە بولسا, شيرەك عاسىر بەدەرىندە سولاردىڭ بەستەن ءبىرى عانا وزگەرتىلگەن. باياندامادا كەلتىرىلگەندەي, لەنيننىڭ اتىندا – 79, كومسومولدىڭ قۇرمەتىندە – 68, وكتيابردى ۇلىقتايتىن – 52, سوۆەتپەن جىلاپ كورىسەتىن 74 اۋىل مەن كوشە ءالى كۇنگە دەيىن مۇرتى بۇزىلماي تۇر. انتونوۆكا, لاۆروۆكا, دولماتوۆكا سەكىلدى ءدۇبارا اتاۋلاردان كوز سۇرىنەدى. دزەرجينسكي, كالينين, پۋگاچەۆ, رازين, ەرماك, ۋليانوۆ, يليچ جانە تاعى باسقالارىنىڭ رۋحتارىن اسپەتتەۋ تىيىلماي كەلەدى. كەرىسىنشە, جۇرتشىلىق قانشا وتىنسە دە, قوجابەرگەن جىراۋ, ابىلاي حان, سەگىز سەرى, اقان سەرى, ۇكىلى ىبىراي, كەنەسارى سەكىلدى تۇلعالار تۋعان جەرىندە وگەيدىڭ كۇيىن كەشكەندەي اسەر قالدىرادى. ونوماستيكا سالاسىنداعى جۇمىستى جۇيەلەندىرۋ, بىرىزدەندىرۋ, يدەيالىق جاعىنان ەسكىرگەن اكىمشىلىك اۋماقتاردىڭ, ەلدى مەكەندەردىڭ اتتارىن وزگەرتۋ باعىتىندا اتقارىلۋى ءتيىس ناقتى شارالاردى بەلگىلەگەن ەرىك حامزا ۇلى قازاق تىلىندە جۇرگىزىلەتىن شىعىس قۇجاتتارىنىڭ ۇلەسىن 100 پايىزعا جەتكىزۋدى, قازاقستان تاريحىنا ەش قاتىسى جوق اتاۋلارعا, مادەني نىساندارعا قالىڭ جۇرتشىلىققا تانىمال, بەلگىلى اقىن-جازۋشىلاردىڭ, عالىمداردىڭ, قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ ەسىمدەرىن بەرۋدى تاپسىردى. ول ءۇشىن ماعىناسى تۇسىنىكسىز, ۇيلەسىمسىز جەر-سۋ اتتارىن تۇگەندەپ, ساراپتاۋدى, جان-جاقتى تالداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى, تۇرعىنداردىڭ وي-پىكىرلەرىن جەتە ەسكەرۋدى جۇكتەدى. «مەملەكەتتىك ءتىلدى جانە قازاقستان حالقىنىڭ باسقا دا تىلدەرىن دامىتۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر ءۇشىن باستى مىندەت بولىپ تابىلاتىنىن, ال تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ۇستانىمىنا ساي كەلمەيتىن اتاۋلاردى جاڭارتۋ قاجەتتىگى وبلىستا ايقىن بايقالىپ وتىرعانىن اتاپ كورسەتتى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان» سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى