"ون ەكى جىلدىق وقىتۋعا كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشەمىز"

وتانىمىزداعى ءبىلىم بەرۋ ىسىندە ءبىرازدان بەرى وزەكتى بولىپ كەلە جاتقان جاڭارتىلعان مازمۇنداعى 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ ىسىنە قاتىستى ءباسپاسوز ءماسليحاتى كەشە ەلورداداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ءوتتى. وعان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى قاتىسىپ, جۋرناليستەردىڭ الۋان ءتۇرلى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. العاشقى ءسوزدى مينيسترلىكتىڭ مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى زەينەپ ماقسۇتوۆا الىپ, 2019 جىلى 6 جاستان باستاپ 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋگە كوشۋدى قامتاماسىز ەتۋ ەلىمىزدىڭ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك ءبىلىم جانە عىلىمدى دامىتۋ باعدارلاماسىندا بەلگىلەنگەن جوسپار بويىنشا ىسكە اسىرىلاتىنىن ايتىپ, بالانى مەكتەپكە 6 جاس­تان بەرۋ تاجىريبەسى ەۋروپانىڭ 21 مەملەكەتىندە كەڭ تاراعانىن, سول سەكىلدى الەم ەلدەرىنىڭ 60 پايىزى وسى تاسىلمەن وقىتىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن بىرگە, مەملەكەتىمىزدىڭ «ءبىلىم تۋرالى» زاڭىندا بالانىڭ 11 جىلدىق مەكتەپكە بارۋ جاسى 6 نە 7 دەپ بەلگىلەنگەنىن, ال 2019 جىلدان باستاپ بالا ءبىلىم ۇياسىنا 6 جاسىندا بارۋ مىندەتىن بەلگىلەيتىن نورما كۇشىنە ەنەتىنىن, ول اتالمىش زاڭنىڭ 31-بابىندا بار ەكەنىن دە ەسكە سالدى. «12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋدىڭ ءمانى – مەكتەپكە دەيىنگى سىنىپتىڭ بىرىڭعاي تيپتىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن ەنگىزۋدە, ياعني 5-6 جاسار بالا ءۇشىن ءنولىنشى سىنىپ (0) ەنگىزىلەدى. ول مەكتەپ­الدى دايىندىق دەلىنەدى. 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ سحەماسى «0 سىنىپ (مەكتەپالدى دايارلىق) +11 سىنىپ» ءپرينتسيپى بويىنشا ىسكە اسادى. بارلىق سىنىپتاردىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنعا كوشىرىلۋى 2020 جىلعا قاراي اياقتالادى. بۇل رەتتە قولدانىستاعى مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم بەرۋ ستاندارتى وزگەرمەيدى», دەدى ز.ماقسۇتوۆا. ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنىنا كوشۋگە كەلسەك, مىسالى, 2016 جىلى – 1 سىنىپتار, 2017 جىلى – 2, 5, 7 سىنىپتار, 2018 جىلى – 3, 6, 8, 10 سىنىپتار, 2019 جىلى – 4, 9, 11 سىنىپتاردى اۋىستىرۋ كوزدەلگەن. جاڭارتىلعان باعدارلاما اياسىندا بازالىق وقۋ جانە جازۋ داعدىلارى قالىپتاستىرىلىپ, اقپاراتتىق-كوممۋنيكا­تسيا­لىق تەحنولوگيا باعىتى ورىستەپ, سونداي-اق, ما­­تەما­تيكالىق, مادەني, ازاماتتىق ساۋاتتى­لىق جانە عىلىمي ءبىلىم بەرۋ ورنىقتىرىلماق. بۇعان قوسا, 5 كۇندىك وقۋ اپتاسىنا كوشۋ دە جۇزەگە اسىرىلادى. ۇستىمىزدەگى جىلى وسىنداي يگىلىكتى ءىستى ساپالى اتقارۋ ىسىنە ءوز ۇلەسىن قوساتىن 63 مىڭ پەداگوگ ءبىلىم جەتىلدىرۋ كۋرستارىنان ءوتىپتى. جالپى, 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ ءىسى 2002 جىلدان بەرى ايتىلىپ كەلەدى. 2013 جىلى 50 مەكتەپتە وتكىزىلگەن تاجىريبەنىڭ قورىتىندىسىنا قاراساق, 10 سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشى 38,7 بالل, ال رەسپۋبليكالىق كورسەتكىش ودان 2,8 باللعا جوعارى ەكەن. ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا تەك استاناداعى جۋرناليستەر عانا ەمەس, وڭىردەگى باق وكىلدەرى دە قاتىسىپ, وزدەرىن مازالاپ جۇرگەن سۇراقتارىن مينيسترلىك وكىلدەرىنىڭ الدىنا كولدەنەڭ تارتتى. ولاردىڭ كوبى 3 ءتىلدى ءبىلىم بەرۋگە قاتىستى ويلارىن ورتاعا سالدى. مىسالى, الماتى وبلىسىنان ءوز پىكىرىن ايتقان ارىپتەسىمىز مەكتەپتەردىڭ 81 پايىزى اۋىلدىق جەردە, اعىلشىن ءتىلىن وقىتۋ 3 جىلدىڭ ىشىندە قالاي جۇزەگە اسا قويار ەكەن دەگەن كۇمانىن جەتكىزدى. ءتيىستى مەكەمەنىڭ لاۋازىم يەلەرى بۇعان قازىر جان-جاقتى دايىندىق ءجۇرىپ جاتقانىن, 3 وڭىردەن 75 مۇعالىمنىڭ اعىلشىن تىلىندە وقىپ جۇرگەنىن اتادى. ال 5 كۇندىك وقۋعا قاتىستى قويىلعان سۇراقتاردا ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر قايتادان وڭىرلەردە كوبەيىپ كەتپەي مە دەگەنگە سايدى. وعان قايتارىلعان جاۋاپ, بۇل ماسەلە الدىن الا ويلاستىرىلىپ جاتقانىن, بۇرىن 19 ءپان وقىتىلىپ كەلسە, ول ەندى 14-كە تومەندەيتىنىن ەسكە سالدى. مۇنداي جاعدايدا مۇعالىمدەردىڭ ايلىعىنا كەسىرى تيمەي مە, دەگەن پىكىرگە ولاي بولمايتىنىنا دايەكتەر كەلتىرىلدى. ال اعىلشىن ءتىلى مۇعالىمدەرىن وقىتۋ باردا, ولارعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار, ادىستەمەلەر جاعى ويلاستىرىلۋدا ما دەگەن سۇراق تا قويىلىپ جاتتى. سول سەكىلدى قازىر 6 جاستاعى بالالار ءبىلىم الىپ جۇرگەن وقۋلىقتار مەكتەپالدى دايىندىقتان وتپەگەن, بالاباقشا تابالدىرىعىن اتتاماعاندارعا قيىن ءتيىپ جاتقانى تۋرالى سۇراققا, ول قۇرالدار ارنايى ساراپتامادان وتكەنىن العا تارتتى. سۇلەيمەن مامەت, «ەگەمەن قازاقستان»