2000
*24 قازاندا پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى بولدى. وندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا جىل سايىنعى ءداستۇرلى جولداۋىن ارنادى. ەلباسى جولداۋدا مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ كەلەشەگى, قوعامدى دەموكراتيالاندىرۋ تالابى, مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزى بولىپ تابىلاتىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتىڭ پروبلەمالارى تۋرالى جان-جاقتى قامتي ايتىپ, كەلەر جىلعا ناقتى مىندەتتەر قويدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 25 قازان كۇنگى نومىرىندە جولداۋ ءماتىنى جاريالاندى.
*25 قازاندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ دانيا كورولدىگىنە رەسمي ساپارمەن باردى. دانيا كورولەۆاسى مارگرەتە ءىى-مەن, ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى پ.ن.راسمۋسسەنمەن كەزدەسۋلەردە ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ تۇبەگەيلى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
*30 قازاندا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ يسپانياعا رەسمي ساپارى بولدى. ساپار كەزىندە مەملەكەت باسشىسى يسپانيا ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى حوسە ماريا ازنارمەن جانە ىسكەر توپتارمەن كەزدەستى. ساپار ناتيجەسىندە تاراپتار ءتۇرلى سالالارداعى ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستاردى نىعايتۋعا مۇددەلى ەكەندىكتەرىن قۋاتتادى. حالىقارالىق اۆتوموبيل قاتىناسى تۋرالى كەلىسىم جانە 2000-2003 جىلدارعا ارنالعان ءبىلىم جانە مادەنيەت سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسى سەكىلدى ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول قويىلدى. «تالگو» كومپانياسىنىڭ جۇردەك جولاۋشى پويىزدارىن پايدالانىپ, «الماتى – استانا باعىتى بويىنشا جۇردەك پويىزداردىڭ ءجۇرىسىن 12-14 ساعاتقا دەيىن قىسقارتۋ», «استانا قالاسىنىڭ تۇرمىستىق قالدىقتارىن الىسقا توگۋدى جانە ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسارتۋدى جاڭعىرتۋ» جوبالارى ءۇشىن مەملەكەتتىك ەمەس زاەمداردى تارتۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزۋ ساپاردىڭ ناقتى ناتيجەسى بولدى.
*1 قاراشادا استاناعا كەلگەن ساۋديا بەكزاداسى سۇلتان بين ابدۋل ءازيز ءال ساۋد پەن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. ەلباسى ساۋديا كورولى فاحدتىڭ استانا قالاسىندا پارلامەنت سەناتى عيماراتىن سالۋ ماقساتىنا قايتارىمسىز 15 ميلليون دوللار بولمەك نيەتىنە شىن ىقىلاستى ريزاشىلىعىن جەتكىزدى. سونداي-اق, 1875-1876 جىلدارى مەككەگە بارعان قۇنانباي قاجىنىڭ ءوز قاراجاتىنا تۇرعىزعان عيماراتىن تاۋىپ, قالپىنا كەلتىرۋگە جاردەمدەسۋ جونىندەگى ءوتىنىشىن دە ايتتى. «ءبىز ەكى مۇسىلمان مەملەكەتىنىڭ قارىم-قاتىناسىن قاي سالادا دا دامىتۋعا ءازىرمىز. قاجىلىق ساپارلارىن ۇيىمداستىرۋدان دا قارجى ايامايمىز», دەپ اقتارىلا سويلەگەن بەكزادا استانا مەن قاراعاندى اراسىن جالعايتىن اۆتوكولىك جولىن قالپىنا كەلتىرۋگە 12 ميلليون دوللار بولۋگە كەلىسىمىن بەردى. قاراشانىڭ 2-سىندە ەسىلدىڭ سول جاق بەتىندە پارلامەنت سەناتى عيماراتىنىڭ قاداسىن قاعۋ ءراسىمى بولىپ ءوتتى.
*6 قاراشادا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ پاكىستان يسلام رەسپۋبليكاسى اتقارۋشى بيلىگىنىڭ باسشىسى پەرۆەز مۋشاررافپەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا تاراپتار ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (وەس) شەڭبەرىندە ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى اسپەكتىلەرىن تالقىلادى.
*15 قاراشادا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇلىبريتانيا مەن سولتۇستىك يرلاندياعا ءۇش كۇندىك رەسمي ساپارى باستالدى. ۇلىبريتانيا پاتشايىمى ەليزاۆەتا II قازاقستان باسشىسىن قازاقستاندا ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە, زاڭدىلىق پەن دەموكراتيانى ورناتۋعا, سونداي-اق, جاھاندىق اۋقىمدا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ىسىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن «اۋليە ميحايل مەن اۋليە گەورگيدىڭ ۇلكەن كرەسى» وردەنىمەن ماراپاتتادى. پرەمەر-مينيستر توني بلەرمەن كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستان ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا سالۋدان ۇلىبريتانيا الەم ەلدەرى اراسىندا ەكىنشى ورىندا تۇرعانى رازىلىقپەن ايتىلدى. ن.ءا.نازارباەۆ لوندوننىڭ ەكونوميكا مەكتەبىندە ءدارىس وقىپ بەردى.
*18 قاراشادا ۇلىبريتانياعا جاساعان رەسمي ساپارىنان قايتار جولدا قازاقستان باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ماسكەۋگە سوعىپ, رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەستى.
*27 قاراشادا ءتيىمدى ۇلتتىق ساقتاندىرۋ يندۋسترياسىن قالىپتاستىرۋ جانە ونىڭ باسىم باعىتتارىن ودان ءارى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ساقتاندىرۋدى دامىتۋدىڭ 2000-2002 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جانە ونى ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى.
*4 جەلتوقساندا مينسك قالاسىندا تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى ەلدەرى باسشىلارىنىڭ ءسامميتى وتكىزىلدى. بۇل تۋرالى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ 5 جەلتوقسان كۇنگى نومىرىندە «تىرلىك ءۇشىن بىرلىك كەرەك» تاقىرىبىمەن ماقالا جاريالاندى.
*8 جەلتوقساندا پرەزيدەنت جانىنداعى شەتەل ينۆەستورلارى كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتىپ, وندا «قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ ەتيكا كودەكسى تۋرالى» دەكلاراتسيا قابىلداندى. قۇجاتتا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەز كەلگەن وكىلى قاتىساتىن بيزنەستى جۇرگىزۋ بارىسىنداعى بارلىق مامىلەلەر مەن وپەراتسيالاردا ەڭ جوعارى پرينتسيپتەردى ساقتاۋ, قازاقستان زاڭدارىن دۇرىس قولدانباۋ نەمەسە اينالىپ ءوتۋ بولىپ تابىلاتىن قانداي دا ءبىر ارەكەتتەرگە بارماۋ, زاڭسىز نەمەسە قاجەت ەمەس تولەمدەرگە بايلانىستى ارەكەتتەرگە نەمەسە كەلىسىمدەرگە تىكەلەي نەمەسە جانامالاي ادەيى قاتىسپاۋ سياقتى كوپتەگەن مىندەتتەمەلەر كورسەتىلگەن. مۇنىڭ ءوزى ۋاقىت تالابىنان تۋعان ورىندى شەشىم ەدى.
*13 جەلتوقساندا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ «حابار» تەلەارناسى ارقىلى تىكەلەي ەفيردە رەسپۋبليكا حالقىمەن جۇزدەستى.
*15 جەلتوقساندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ VII سەسسياسى بولدى. سەسسيادا پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ ءسوز سويلەدى. ەلباسى ءوز ءسوزىن يتاليان ساياساتشىسى كاۆۋردىڭ پىكىرىن بەيىمدەي وزگەرتىپ, «ءبىز قازاقستاندى سومدادىق, ەندى قازاقستاندىقتاردى سومدايىقشى!» دەگەن تىلەكپەن اياقتادى.
*30 جەلتوقساندا ەلىمىزدىڭ رۋحاني ورتالىعى الماتى قالاسىندا حالقىمىزدىڭ مادەني ومىرىندە ەلەۋلى وقيعا بولدى: قازاقتىڭ اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى كۇردەلى جوندەۋدەن كەيىن قايتا اشىلدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن «مادەنيەتتى قولداۋ جىلى» دەپ جاريالانعان 2000 جىلدا اتقارىلعان قىرۋار يگى ىستەردىڭ ءبىرى وسى بولدى.
