2016 جىلعى 26 قازاندا كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, II, III, IV, V, VI سايلانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكو 64 جاسقا تولعان شاعىندا ۇزاققا سوزىلعان اۋىر ناۋقاستان قايتىس بولدى.
سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكو اقمولا وبلىسىنىڭ شورتاندى ەلدى مەكەنىندە 1952 جىلى 18 قىركۇيەكتە دۇنيەگە كەلگەن. 1973 جىلى كۋيبىشەۆ جوسپارلاۋ يستيتۋتىنىڭ ونەركاسىپ-ەكونوميكا فاكۋلتەتىن ەكونوميست ماماندىعى بويىنشا ءبىتىردى. ەڭبەك جولىن وسى جىلى پەنزا وبلىسى, كۋزنەتسك قالاسىنداعى اسپاپتىق جابدىقتاۋ جانە كوندەنساتورلار زاۋىتىندا ينجەنەر-ەكونوميست بولىپ باستادى.
اسكەري قىزمەتتەن سوڭ تۋعان ەلى قازاقستانعا قايتا ورالىپ, ون جىلعا جۋىق شورتاندى اۋداندىق كوميتەتىنىڭ نۇسقاۋشىسى قىزمەتىنەن قازاقستان كومسومولى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسىنا دەيىنگى ەڭبەك جولىنان ءوتتى. 1985-1991 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان كومپارتياسى كوكشەتاۋ قالالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى جانە سونىمەن قاتار, حالىق دەپۋتاتتارى كوكشەتاۋ قالالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى بولدى.
ال 1991-1993 جىلدارى قازاق كسر جاستار ءىسى, دەنە تاربيەسى جانە سپورت جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۋريزم, دەنە تاربيەسى جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتتەرىن اسقان جاۋاپەرشىلىكپەن اتقارا ءجۇرىپ, تاۋەلسىزدىك العان جاس مەملەكەتىمىزدىڭ قوعامدىق ومىرىنە بەلسەنە ارالاستى.
سەرگەي دياچەنكو تاۋەلسىزدىك العان العاشقى قيىن كەزەڭدەردە ءوزىنىڭ ەڭبەكقورلىعىنىڭ, ىسكەرلىگىنىڭ, بىلىكتىلىگىنىڭ, كاسىبي شەبەرلىگىنىڭ جانە تۋعان ەلىنە دەگەن شىنايى پاتريوتتىق رۋحىنىڭ ارقاسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جوعارى سەنىمىنە يە بولىپ, جاڭا قازاقستانىمىزدى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى بارلىق باستامالارىن قولداپ, جۇزەگە اسىرۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتتى.
سەرگەي دياچەنكو 1999 جانە 2005 جىلداردا وتكەن مەملەكەت باسشىسىن سايلاۋ ناۋقاندارىندا الماتى قالاسى بويىنشا ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەنىم ءبىلدىرىلگەن وكىلى بولۋى, سونىمەن بىرگە, وسى جىلدارى ەكىنشى شاقىرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانۋى پرەزيدەنتىمىزدىڭ سەرگەي دياچەنكوعا دەگەن سەنىمىن بۇرىنعىدان دا جوعارىلاتا ءتۇستى.
وزىنە جۇكتەگەن جاۋاپكەرشىلىك پەن زور سەنىمدى ابىرويمەن كوتەرە بىلگەن سەرگەي الەكساندروۆيچ ودان ءارى III, IV, V جانە VI سايلانعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ, مەملەكەتىمىزگە, حالقىمىزعا قاجەتتى ساپالى زاڭدار شىعارۋ ىسىنە بەلسەنە ارالاستى.
كەي جىلدارى ەلباسىنىڭ تاعايىنداۋىمەن اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سىندى لاۋازىمدى قىزمەتتەردى دە جوعارى دەڭگەيدە اتقاردى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ وزىنە دەگەن سەنىمىنە داق تۇسىرمەۋدى ماقسات ەتكەن ول تۋعان جەرگە دەگەن قۇرمەتىن بارىنەن بيىك قويىپ, ارقاشاندا قوعامنىڭ الەۋمەتتىك مۇددەسىن قورعاۋ ءۇشىن بار مۇمكىندىگىن پايدالاندى. ءاربىر سايلاۋشىنىڭ ءوتىنىش-تىلەگىنە, ارىز-شاعىمىنا دەر كەزىندە نازار اۋدارىپ, ءار ماسەلەنىڭ ناقتى شەشىمىن تابۋعا ات سالىستى.
وسىنىڭ بارلىعى سەرگەي دياچەنكونىڭ ازاماتتىق كەلبەتىن اشىپ, ناعىز حالىق قالاۋلىسىنا لايىقتى ابىرويىن ارتتىرا ءتۇستى.
سونىمەن بىرگە, سەرگەي دياچەنكو پرەزيدەنتىمىز توراعالىق ەتەتىن «نۇر وتان» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ جانە بيۋروسىنىڭ مۇشەسى بولا ءجۇرىپ, پارتيا قۇرىلعان كۇننەن باستاپ, وسى ۋاقىتقا دەيىن پارتيا جۇمىسىن جەتىلدىرۋگە ۇزدىكسىز ۇلەس قوستى.
وتانعا ادال ءارى ءادىل قىزمەت ەتۋدى ومىرلىك ۇستانىمى ەتكەن سەرگەي دياچەنكو ادامگەرشىلىك, ىزگى قاسيەتتەردى الدىڭعى ورىنعا قويىپ, كۇن سايىن بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋدەن دە جالىققان ەمەس. ناتيجەسىندە, ساياسي عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى اتانىپ, جۇزدەن استام عىلىمي جۇمىستاردىڭ, كىتاپتاردىڭ, وقۋلىقتار مەن ادىستەمەلىك قۇرالداردىڭ اۆتورىنا اينالدى. ساياسي عىلىمدار دوكتورى دارەجەسىنە كوتەرىلدى.
سەرگەي دياچەنكو ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتىنە دەيىن ەلباسىنىڭ ماڭىزدى تاپسىرمالارىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا, پارلامەنت ءماجىلىسى جۇمىسىنىڭ زامان تالابىنا ساي بولۋىنا, ەل ازاماتتارىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ, قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋ, قوعامدا تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمدى ساقتاۋ, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ابىرويىن كوتەرۋ جولىندا بۇكىل كۇش-جىگەرىن, ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن, كاسىبي شەبەرلىگىن جۇمساپ, ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەتتى.
وسى جولداعى ەلەۋلى ەڭبەكتەرى مەملەكەت تاراپىنان جوعارى باعالانىپ, «قۇرمەت بەلگىسى», «پاراسات», I دارەجەلى «دوستىق» وردەندەرىمەن, تمد-نىڭ «دوستاستىق» وردەنىمەن, كوپتەگەن مەدالدارمەن, قازاق كسر جوعارى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى.
ونىڭ قاسيەتتى وتانىمىز الدىنداعى ءاربىر ەڭبەگى كەلەر ۇرپاققا جالعاسىپ, ۇلگى-ونەگە بولارى ءسوزسىز.
سانالى عۇمىرىن مەملەكەتتىڭ وركەندەۋى مەن جارقىن بولاشاعىنا ارناعان بەلگىلى ساياساتكەر, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ارداقتى ازامات, اياۋلى ارىپتەسىمىز سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكونىڭ اقجارقىن اسىل بەينەسى, ادامگەرشىلىك جارقىن كەلبەتى ءبىزدىڭ جۇرەگىمىزدە ءاردايىم ساقتالادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ءماجىلىسى
ويى بيىك, جانى جايساڭ جان ەدى
سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكو ەلىمىزدەگى جاستايىنان پاتريوتتىق, وتانسۇيگىشتىك رۋحتا تاربيەلەنىپ وسكەن ۇرپاقتىڭ كورنەكتى وكىلى ەدى. كەزىندە جاستار ۇيىمىندا بىرگە قىزمەتتەس بولىپ ومىردە رۋحاني, ازاماتتىق سەنىممەن سەرىكتەسىپ وستىك. ول قوعام, مەملەكەت دەگەن ۇعىمدارعا ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىن. ادامگەرشىلىك, دوستىق, جولداستىق قاتىناسقا بەرىك, سەنىمدى. تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ جاۋاپتى قۇزىرلى قۇرىلىمدارىنىڭ لاۋازىمدى قىزمەتتەرىن ەلباسىنىڭ سەنىمىمەن ابىرويلى اتقاردى. سىيلاستىققا تازا, ۇلتىمىزدىڭ سالت-داستۇرىنە, ءتىلىنە اسا قۇرمەتپەن قارايتىن زيالى ازامات بولاتىن. ول تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ قۇقىقتىق كەڭىستىگىن, ازاماتتىق قوعام قالىپتاستىرۋعا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. سەرگەي جانى جاڭالىققا قۇمار, ادەبيەت, ونەر جاقسىلىقتارىنا قۇلاعى ءتۇرۋلى, كوكىرەگى اشىق, دوستىققا ىقىلاستى, جايساڭ جان بولاتىن. ول ءبىزدىڭ پارلامەنتتىك ارىپتەستىك, ادامي تۇلعالىق ورتامىزدى تولتىرىپ ءجۇرۋشى ەدى. جانى ءجانناتتا بولعاي. قۋانىش سۇلتانوۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتىتۇلعالىق كەلبەتى ايقىن سەزىلەتىن
ەلىمىزدىڭ بەلگىلى ازاماتتارىنىڭ ءبىرى سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكو ومىردەن وزدى. سەرگەي الەكساندروۆيچتى كوپتەن بىلەتىنمىن. توقسانىنشى جىلداردىڭ اياعىندا استاناعا كەلگەن سوڭ جاقسىراق تانىستىق. وبلىستار اكىمدەرى بولىپ جۇمىس ىستەگەن كەزدەرىمىزدە ارىپتەستەر رەتىندە ۇنەمى بايلانىسىپ تۇردىق. 2012 جىلى پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى بولعان كەزىمىزدە ابدەن جاقىن ارالاستىق. جۇمىسقا بايلانىستى كەيدە قيىن ماسەلەلەردى دە بىرگە اقىلداسىپ, شەشىم ازىرلەپ جۇردىك. سەرگەي الەكساندروۆيچتىڭ ۇستامدى مىنەزى, كورەگەندىلىگى ابدەن بايقالىپ تۇراتىن. ەكەۋمىز وتكەن ءومىر جولدارى جونىندە سىر شەرتكەن كەزدە ونىڭ سوناۋ كومسومول باسشىلارىنىڭ ءبىرى بولعانىن, ۇلكەن ءومىر مەكتەبىنەن ءوتىپ, تاربيە كورگەنىن تالاي ەستىگەنمىن. سەرگەي باۋىرىمىزدىڭ قىزمەتتەس جولداستارىمەن قارىم-قاتىناسى ونىڭ ءۇلكەن تۇلعا ەكەنىن سەزدىرىپ تۇراتىن. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ VI شاقىرىلىمىندا قايتا كەزدەسكەننەن كەيىن ءبىراز جىل قاتار جۇرگەن جولداسىمنىڭ سىرقاتىن ەستىپ, قولىمنان كەلگەنشە دەمەۋگە تىرىستىم. بىراق تاعدىردىڭ جازعانى ءوز دەگەنىن ىستەدى. ەلىمىز, حالقىمىز ءۇشىن ەلەۋلى, ادال قىزمەت ەتكەن بەلگىلى ازامات بۇل دۇنيەمەن قوشتاستى. ەندى ەسىمىزدە سەرگەي الەكساندروۆيچتىڭ ەسىمى, ونىڭ ادامگەرشىلىگى, ەڭبەكسۇيگىشتىگى, قاراپايىمدىلىعى, ادال جار, سۇيىكتى اكە بولعانى قالادى. وتباسىنا, ۇلى مەن قىزدارىنا قاتتى قايعىرىپ كوڭىل ايتامىن. باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتىتەك ابىروي بيىگىنەن كورىنىپ ءجۇردى
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى سەرگەي دياچەنكو دا مىناۋ جالعاننان ءوتتى... قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ ەكىنشى شاقىرىلىمىنان بەرى قاراي ۇزدىكسىز حالىق قالاۋلىسى بولىپ ءبىرازىمىزعا ارىپتەس, ماعان ءماجىلىس توراعاسى سايلانعان جىلدارىمدا ورىنباسار – سەنىمدى سەرىكتەس بولعان ازامات ەدى. اقمولا توپىراعىندا ءدۇنيەگە كەلگەن ول ەرتە اتقا قوندى. وتىزعا ەندى شىققانىندا كوكشەتاۋ كومپارتياسى قالالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولدى. سول كەزدەن باستاپ قولىنان ءىس كەلەتىن بىلىكتى باسشى كادر رەتىندە ەلگە تانىلا باستادى. الماتى قالالىق فيليالىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن وكىلى رەتىندە قوعامدىق شتاب باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولدى. 1999-2005 جىلدارعى سايلاۋدا دا ن.نازارباەۆتىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن وكىلى بولدى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن دە ابىرويلى اتقاردى. ەلباسى سەنىمىنىڭ ارقاسىندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ەكىنشى شاقىرىلىمىنان باستاپ دەپۋتاتتىققا سايلاندى. ءۇشىنشى, ءتورتىنشى جانە بەسىنشى شاقىرىلىمداردا ارىپتەستەرى وعان سەنىم ءبىلدىرىپ, ءماجىلىس ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارلىعىنا سايلاپ وتىردى. وسىنداي جاۋاپتى قىزمەتتە بىلىمدىلىگى مەن بىلىكتىلىگى ءاردايىم كورىنىپ تۇراتىن. ءماجىلىس دەپۋتاتى كەزدەرىمدە ارىپتەس, سپيكەر كەزىمدە ۆيتسە-سپيكەر بولعان, سەرىكتەسىم بولعان قيماس زامانداسىم ەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە بار قاجىر-قايراتىن قوسقان پاتريوت, ساياسي عىلىمدار دوكتورى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى رەتىندە ەلدىڭ ەسىندە قالارى انىق. قابيبوللا جاقىپوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتىەسىمىزدە ءاردايىم ساقتالادى
مەن سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكومەن پارلامەنت ءماجىلىسىندە 2004 جىلدان بەرى بىرگە قىزمەت ىستەدىم. وسى جىلدار ىشىندە سەرگەي الەكساندروۆيچتى تەك جاقسى جاعىنان ءبىلدىم. ول ادامگەرشىلىگى زور, قاراپايىم, ءوز ىسىنە تياناقتى, تالاپ قويا بىلەتىن ازامات ەدى. سەرگەي الەكساندروۆيچ مەملەكەتتىڭ, حالىقتىڭ مۇددەسىن ارقاشان جوعارى قوياتىن, زاڭداردىڭ دا ساپالى, ەل يگىلىگى ءۇشىن قابىلدانۋىنا ەرەكشە نازار اۋداراتىن. قازاقستاننىڭ دامۋىنا, ۇلتارالىق قاتىناستاردىڭ ساقتالۋىنا, ەلدەگى تۇراقتىلىققا دا ۇلكەن ۇلەس قوسقان ازامات. س.دياچەنكو پارلامەنت ءماجىلىسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە دە پالاتا جۇمىسىن جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىپ, باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن قارىم-قاتىناستى جاقسى ۇيلەستىرەتىن, زاڭ شىعارۋ ورگانىنىڭ قىزمەتىن مەملەكەتتىڭ دامۋىنا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ كوتەرىلۋىنە بۇرا بىلەتىن. وسىنداي اتقارعان ادال ەڭبەگىن كۇندەلىكتى قىزمەتىنەن كورىپ, ءبىلىپ جۇردىك. ءتىپتى, ءومىرىنىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن ول پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ, كوميتەتتىڭ, جۇمىس توپتارىنىڭ وتىرىستارىنا بەلسەنە قاتىسىپ, ءوز وي-پىكىرىن, ۇسىنىستارىن ايتىپ ءجۇردى, وزىنە جۇكتەلگەن دەپۋتاتتىق مىندەتتى ابىرويمەن ورىندادى. ارىپتەسىمىز, دوسىمىز سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكونىڭ جارقىن بەينەسى ءبىزدىڭ ەسىمىزدە ءاردايىم ساقتالادى. نۇرتاي سابيليانوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتىوتانىنىڭ پاتريوتى بولاتىن
تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىندا جاۋاپتى قىزمەت اتقارعان ءاربىر ازاماتتىڭ ەل تاريحىندا وزىندىك ورنى بار. بۇگىنگى جەتكەن جەتىستىك, شىققان بيىگىمىزگە ۇلەسى بولعان سونداي تۇلعالاردىڭ ءبىرى – سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكو. سەرگەي الەكساندروۆيچپەن پارلامەنت قابىرعاسىندا ءبىراز جىل ارىپتەس بولعان ۋاقىتتا مەملەكەتشىل, ىسىنە ادال, مادەنيەتتى, سەرگەك ويلى, قىزمەتىنە تياناقتى كاسىبي تۇلعانى تانىدىق. وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەرىنە ادال, ءار ءىستىڭ بايىبىنا ءۇڭىلگەن ازامات قاشاندا سايلاۋشىلارىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا بەيتاراپ قاراي المايتىن. دەپۋتاتتىق لاۋازىمىندا, اسىرەسە, الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە بەلسەنە كىرىسەتىن سەرگەي الەكساندروۆيچ ويعا العان ءىسىن اياعىنا دەيىن اپارۋعا ۇمتىلاتىن. سول جولدا دىتتەگەن ماقساتىنا جەتە ءبىلۋى ۇزاق جىلعى باسقارۋشىلىقتان كەلگەن ومىرلىك تاجىريبەسى عانا ەمەس, جەكە باسىنداعى ادامگەرشىلىك قاسيەتىنەن دە بولسا كەرەك. ول تاۋەلسىز قازاقستانعا, ەلباسىنا ادال قىزمەت اتقاردى. جيعان تاجىريبە, كورگەن ءتالىمىن, كۇش-جىگەرىن سول جولعا جۇمسادى. قازاق مادەنيەتىنە ايرىقشا قۇرمەتپەن قارايتىن س.دياچەنكومەن قارىم-قاتىناسىمىز وتە جىلى بولاتىن. سوڭعى كۇندەرىنىڭ بىرىندە سەرگەي الەكساندروۆيچپەن جۇزدەسىپ قالعانىمدا, دەندەگەن اۋىر ناۋقاسىنا قايراتىن جەڭگىزبەي, ادەتتەگىدەي جادىراڭقى كەيىپ تانىتىپ, جاي سۇراسقانى جادىمدا. تۋعان ەلىنە قالتقىسىز قىزمەت ەتكەن سىپايى دا سىرباز جان, اياۋلى ارىپتەس سەرگەي الەكساندروۆيچتىڭ ومىردەن وزعانىنا قيماستىق سەزىمىمىزدى جەتكىزە وتىرىپ, جاقىن-جۋىق, تۋىس-تۋمالارىنا كوڭىل ايتامىز. بەكبولات تىلەۋحان, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى
