ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين باستاعان پارلامەنت وكىلدەرى رەسمي ساپارمەن فينليانديا رەسپۋبليكاسىنا باردى, دەپ حابارلادى ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
حەلسينكي قالاسىندا قازاقستاندىق ماجىلىسمەندەر فينليانديا پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى ماريا لوحەلامەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى قازاقستان فينليانديا پارلامەنتارالىق كوميسسيا جەتەكشىلەرىمەن كەزدەسىپ, «وتانيەمي» تەحنوپاركىنە باردى.
ن.نىعماتۋليننىڭ ايتۋىنشا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ جولىنداعى اۋقىمدى رەفورمالارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا فينليانديالىق ارىپتەستەردىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋدى زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ, ءبىلىم سالاسىن جەتىلدىرۋ, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيانى دامىتۋ, عىلىمي جانە ىسكەر ورتامەن ىقپالداستىق سالاسىنداعى تاجىريبەلەرى وتە ماڭىزدى.
م.لوحەلامەن اڭگىمە بارىسىندا ءماجىلىس توراعاسى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستى تۇراقتى نىعايتۋ جولىنداعى ءوزارا بايلانىس وتە جوعارى دەڭگەيدە قارقىن الىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
م.لوحەلا ءوز كەزەگىندە قوس مەملەكەتتىڭ ارىپتەستىگىن جوعارى باعالاي كەلە, پارلامەنتتىك كوميتەتتەر ارقىلى ىقپالداستىقتى ارتتىرا تۇسۋگە ىنتالىلىق ءبىلدىردى.
ءماجىلىس توراعاسى حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمدار اياسىندا كۇن ءتارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋ جولىندا دا كۇش-جىگەردى ءۇيلەستىرۋگە دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى.
قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى جانە كەلەر جىلى فينليانديا تاۋەلسىزدىگىنىڭ 100 جىلدىعى, سونىمەن بىرگە, ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناعانىنا 25 جىل تولاتىن اتاۋلى كۇندەردى العا تارتقان ءماجىلىس توراعاسى ارىپتەسىن ءبىزدىڭ ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
فينليانديا بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا وندىرىسشىلەر كونفەدەراتسياسى, فين ەكسپورتىنا ىقپالداستىق, تەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيانى قارجىلاندىرۋ جونىندەگى وكىلدەرمەن كەزدەستى.
جۇزدەسۋ بارىسىندا ەكى مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى تالقىعا سالىندى.
ن.نىعماتۋلين ءوز سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇسىنعان «قازاقستاندىق دامۋ جولىنىڭ» ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى باياندادى. ءماجىلىس ءتوراعاسى اتاپ وتكەندەي, قازاقستاندا تاۋەلسىزدىك العان جىلدار ىشىندە ءىجو دوللارمەن ەسەپتەگەندە 20 ەسە, ورتاشا جالاقى 17 ەسە ارتىپ, 2 ملن جۇمىس ورنى اشىلدى.
ن.نىعماتۋلين فين كومپانيالارىن 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن بىرلەسە جۇزەگە اسىرۋعا شاقىرىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى جاڭعىرتۋ سالاسىنداعى مۇمكىندىكتەردى باسا اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاندا باسىم باعىتتاردا جۇمىس ىستەيتىن ينۆەستورلار ءۇشىن ۇجىمدىق تابىس سالىعىنان, 10 جىل مەرزىمگە جەر سالىعىنان, 8 جىلعا م ۇلىكتىك سالىقتاردان بوساتۋ سەكىلدى ارتىقشىلىقتار قاراستىرىلعان. سونىمەن بىرگە, نىساندار پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن ينۆەستورلارعا كۇردەلى شىعىنداردىڭ 30 پايىزى قايتارىلادى. سونداي-اق, وتكەن جىلى الەمنىڭ 35 ەلى بويىنشا ينۆەستورلار ءۇشىن ۆيزاسىز رەجىمنىڭ ءتىزىمى كەڭەيتىلدى. كەلەر جىلعا دەيىن ول ءتىزىمنىڭ كولەمى 54 ەلگە دەيىن جەتۋگە ءتيىس. ولاردىڭ قاتارىندا فينليانديانىڭ دا بار ەكەنى ءوز-وزىنەن تۇسىنىكتى», دەپ اتاپ ءوتتى ن.نىعماتۋلين.
توراعا اتاپ وتكەندەي, حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ مويىنداۋىنشا, الەم بويىنشا ۇزدىك فيسكالدىق ساياساتتىڭ ءبىرى قازاقستاندا. دۇنيەجۇزىلىك بانك «Doing Business» رەيتينگىنىڭ (بيزنەستى جۇرگىزۋدىڭ جەڭىلدىگىن انىقتايتىن رەيتينگ) كورسەتكىشى بويىنشا قازاقستان 41-ورىنعا كوتەرىلگەن. «سالىق سالۋ» كورسەتكىشى بويىنشا 189 مەملەكەتتىڭ ىشىندە 18-ورىندا.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە فين ارىپتەستەرىنىڭ قاتىسۋىن اسىعا كۇتەدى. سەبەبى, فينليانديا – سولتۇستىك ەۋروپا ەلدەرىنىڭ قاتارىندا قازاقستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا-ەكونوميكالىق ءارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى. بۇل مەملەكەت ينۆەستيتسيا كولەمى بويىنشا سولتۇستىك ەۋروپا ەلدەرى اراسىندا ەكىنشى ورىنعا يە.
قازاقستاندا ەنەرگەتيكا, تەلەكوممۋنيكاتسيا, كولىك, كەن ورنى, اۋىل شارۋاشىلىعى, ساۋدا, باسقا دا سالالار بويىنشا 70-كە تاياۋ فينليانديالىق كومپانيالار جۇمىس ىستەيدى.
ايتا كەتەيىك, قازاقستان فينليانديانىڭ ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ساۋدا جانە ەكونوميكالىق ارىپتەسى.
كەزدەسۋ كەزىندە فينليانديالىق ءىرى كاسىپكەرلەر قازاقستانداعى جۇمىس ءتاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى. ولاردىڭ قاتارىندا تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا جانە مۇناي-حيميا سالالارىنا قوندىرعىلار جەتكىزۋ مەن سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالعان كومپانيا وكىلدەرى بار.
بۇل – قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن تانىسۋدىڭ ەرەكشە مۇمكىندىگى. سەبەبى, ەۋروپا بويىنشا ەڭ يننوۆاتسيالىق ايماق تانىلعان عىلىمي-زەرتتەۋ كلاستەرى فينليانديانىڭ ەسپوو قالاسىندا ورنالاسقان.
رەسمي ساپار بارىسىندا نۇرلان نىعماتۋلين حەلسينكي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىمەن جانە ۇستازدارىمەن كەزدەستى.
ەكى كۇنگە سوزىلعان كەزدەسۋلەردى قورىتىندىلاي كەلە, ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋگە ەكى جاقتىڭ دا ءوزارا ىنتالى ەكەنىن باسا ايتتى.
«وتكەن بارلىق كەزدەسۋلەر ەلباسىمىزدى جانە ونىڭ بارلىق باستامالارىن فينليانديادا وتە جاقسى بىلەتىنىن كورسەتتى. سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ 25 جىل ىشىندەگى تابىستارىن دا وتە جوعارى باعالايدى. وسى جولدا ءبىزدىڭ پارلامەنتتەردىڭ نەگىزگى مىندەتى – ەكى مەملەكەت پرەزيدەنتتەرىنىڭ ستراتەگيالىق كەلىسىمدەرىن ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ», دەدى ن.نىعماتۋلين.
ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين باستاعان پارلامەنت وكىلدەرى رەسمي ساپارمەن فينليانديا رەسپۋبليكاسىنا باردى, دەپ حابارلادى ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
حەلسينكي قالاسىندا قازاقستاندىق ماجىلىسمەندەر فينليانديا پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى ماريا لوحەلامەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى قازاقستان فينليانديا پارلامەنتارالىق كوميسسيا جەتەكشىلەرىمەن كەزدەسىپ, «وتانيەمي» تەحنوپاركىنە باردى.
ن.نىعماتۋليننىڭ ايتۋىنشا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ جولىنداعى اۋقىمدى رەفورمالارىن جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا فينليانديالىق ارىپتەستەردىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋدى زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ, ءبىلىم سالاسىن جەتىلدىرۋ, اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيانى دامىتۋ, عىلىمي جانە ىسكەر ورتامەن ىقپالداستىق سالاسىنداعى تاجىريبەلەرى وتە ماڭىزدى.
م.لوحەلامەن اڭگىمە بارىسىندا ءماجىلىس توراعاسى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستى تۇراقتى نىعايتۋ جولىنداعى ءوزارا بايلانىس وتە جوعارى دەڭگەيدە قارقىن الىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
م.لوحەلا ءوز كەزەگىندە قوس مەملەكەتتىڭ ارىپتەستىگىن جوعارى باعالاي كەلە, پارلامەنتتىك كوميتەتتەر ارقىلى ىقپالداستىقتى ارتتىرا تۇسۋگە ىنتالىلىق ءبىلدىردى.
ءماجىلىس توراعاسى حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمدار اياسىندا كۇن ءتارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابۋ جولىندا دا كۇش-جىگەردى ءۇيلەستىرۋگە دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى.
قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى جانە كەلەر جىلى فينليانديا تاۋەلسىزدىگىنىڭ 100 جىلدىعى, سونىمەن بىرگە, ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناعانىنا 25 جىل تولاتىن اتاۋلى كۇندەردى العا تارتقان ءماجىلىس توراعاسى ارىپتەسىن ءبىزدىڭ ەلىمىزگە رەسمي ساپارمەن كەلۋگە شاقىردى.
فينليانديا بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ بارىسىندا وندىرىسشىلەر كونفەدەراتسياسى, فين ەكسپورتىنا ىقپالداستىق, تەحنولوگيا مەن يننوۆاتسيانى قارجىلاندىرۋ جونىندەگى وكىلدەرمەن كەزدەستى.
جۇزدەسۋ بارىسىندا ەكى مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى تالقىعا سالىندى.
ن.نىعماتۋلين ءوز سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇسىنعان «قازاقستاندىق دامۋ جولىنىڭ» ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى باياندادى. ءماجىلىس ءتوراعاسى اتاپ وتكەندەي, قازاقستاندا تاۋەلسىزدىك العان جىلدار ىشىندە ءىجو دوللارمەن ەسەپتەگەندە 20 ەسە, ورتاشا جالاقى 17 ەسە ارتىپ, 2 ملن جۇمىس ورنى اشىلدى.
ن.نىعماتۋلين فين كومپانيالارىن 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن بىرلەسە جۇزەگە اسىرۋعا شاقىرىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى جاڭعىرتۋ سالاسىنداعى مۇمكىندىكتەردى باسا اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاندا باسىم باعىتتاردا جۇمىس ىستەيتىن ينۆەستورلار ءۇشىن ۇجىمدىق تابىس سالىعىنان, 10 جىل مەرزىمگە جەر سالىعىنان, 8 جىلعا م ۇلىكتىك سالىقتاردان بوساتۋ سەكىلدى ارتىقشىلىقتار قاراستىرىلعان. سونىمەن بىرگە, نىساندار پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن ينۆەستورلارعا كۇردەلى شىعىنداردىڭ 30 پايىزى قايتارىلادى. سونداي-اق, وتكەن جىلى الەمنىڭ 35 ەلى بويىنشا ينۆەستورلار ءۇشىن ۆيزاسىز رەجىمنىڭ ءتىزىمى كەڭەيتىلدى. كەلەر جىلعا دەيىن ول ءتىزىمنىڭ كولەمى 54 ەلگە دەيىن جەتۋگە ءتيىس. ولاردىڭ قاتارىندا فينليانديانىڭ دا بار ەكەنى ءوز-وزىنەن تۇسىنىكتى», دەپ اتاپ ءوتتى ن.نىعماتۋلين.
توراعا اتاپ وتكەندەي, حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ مويىنداۋىنشا, الەم بويىنشا ۇزدىك فيسكالدىق ساياساتتىڭ ءبىرى قازاقستاندا. دۇنيەجۇزىلىك بانك «Doing Business» رەيتينگىنىڭ (بيزنەستى جۇرگىزۋدىڭ جەڭىلدىگىن انىقتايتىن رەيتينگ) كورسەتكىشى بويىنشا قازاقستان 41-ورىنعا كوتەرىلگەن. «سالىق سالۋ» كورسەتكىشى بويىنشا 189 مەملەكەتتىڭ ىشىندە 18-ورىندا.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنە فين ارىپتەستەرىنىڭ قاتىسۋىن اسىعا كۇتەدى. سەبەبى, فينليانديا – سولتۇستىك ەۋروپا ەلدەرىنىڭ قاتارىندا قازاقستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا-ەكونوميكالىق ءارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى. بۇل مەملەكەت ينۆەستيتسيا كولەمى بويىنشا سولتۇستىك ەۋروپا ەلدەرى اراسىندا ەكىنشى ورىنعا يە.
قازاقستاندا ەنەرگەتيكا, تەلەكوممۋنيكاتسيا, كولىك, كەن ورنى, اۋىل شارۋاشىلىعى, ساۋدا, باسقا دا سالالار بويىنشا 70-كە تاياۋ فينليانديالىق كومپانيالار جۇمىس ىستەيدى.
ايتا كەتەيىك, قازاقستان فينليانديانىڭ ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ساۋدا جانە ەكونوميكالىق ارىپتەسى.
كەزدەسۋ كەزىندە فينليانديالىق ءىرى كاسىپكەرلەر قازاقستانداعى جۇمىس ءتاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى. ولاردىڭ قاتارىندا تاۋ-كەن, مەتاللۋرگيا جانە مۇناي-حيميا سالالارىنا قوندىرعىلار جەتكىزۋ مەن سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋگە باعىتتالعان كومپانيا وكىلدەرى بار.
بۇل – قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن تانىسۋدىڭ ەرەكشە مۇمكىندىگى. سەبەبى, ەۋروپا بويىنشا ەڭ يننوۆاتسيالىق ايماق تانىلعان عىلىمي-زەرتتەۋ كلاستەرى فينليانديانىڭ ەسپوو قالاسىندا ورنالاسقان.
رەسمي ساپار بارىسىندا نۇرلان نىعماتۋلين حەلسينكي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرىمەن جانە ۇستازدارىمەن كەزدەستى.
ەكى كۇنگە سوزىلعان كەزدەسۋلەردى قورىتىندىلاي كەلە, ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋگە ەكى جاقتىڭ دا ءوزارا ىنتالى ەكەنىن باسا ايتتى.
«وتكەن بارلىق كەزدەسۋلەر ەلباسىمىزدى جانە ونىڭ بارلىق باستامالارىن فينليانديادا وتە جاقسى بىلەتىنىن كورسەتتى. سونىمەن بىرگە, قازاقستاننىڭ 25 جىل ىشىندەگى تابىستارىن دا وتە جوعارى باعالايدى. وسى جولدا ءبىزدىڭ پارلامەنتتەردىڭ نەگىزگى مىندەتى – ەكى مەملەكەت پرەزيدەنتتەرىنىڭ ستراتەگيالىق كەلىسىمدەرىن ساپالى زاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ», دەدى ن.نىعماتۋلين.
سوڭعى جاڭالىقتار
استانادا مەكتەپ اۋماعىندا جانجالداسقاندار جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى
زاڭ مەن ءتارتىپ • كەشە
تاەكۆوندودان الەم چەمپيوناتى: قازاق قىزى توپ جاردى
سپورت • كەشە
قۇس ساڭعىرىعىنان «جاسىل» ەنەرگيا ءوندىرىلدى
شارۋاشىلىق • كەشە
الماتىدا تۇرعىن ءۇي ورتىنەن ءتورت ادام قۇتقارىلدى
وقيعا • كەشە
