مينيستر بلوگەردىڭ فەيسبۋك ارقىلى جولداعان سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى

جۋىردا فوتوگراف, بلوگەر ماكسيم روجين ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مىرزاحمەتوۆكە تابيعاتتى قورعاۋعا بايلانىستى قابىلدانعان شەشىمدەرگە قاتىستى مىناداي ءتورت سۇراق جولداعان بولاتىن. «بىرىنشىدەن, بەكىرە بالىقتارىن عىلىمي ماقساتتار ءۇشىن اۋلاۋدى توقتاتىپ جاتىر ەكەنسىز. بالكي, مەن ماسەلەگە تەرەڭدەي الماي جاتقان شىعارمىن. بۇل شەشىمنىڭ نەگىزى نەدە؟ ەكىنشىدەن, قىتاي اۋلارىن ساتۋعا جانە تاسىمالىنا تىيىم سالىپسىز. سەبەبى قىتاي تورلارىنىڭ ءبىز بىلمەيتىن زياندى جاقتارى بار ما؟ ۇشىنشىدەن, ورمان ءورتى ءجۇرىپ وتكەن الاڭدارداعى اعاشتاردى كەسۋگە تىيىم سالىپ جاتىر ەكەنسىز. ياعني, سانيتارلىق ماقساتتا كەسۋگە تىيىم. ورتتەن نە قالادى دەيسىز. قيسىنعا سالساق, بۇل ءتيىمسىز ەمەس پە؟ تورتىنشىدەن, قارۋ-جاراق دۇكەندەرىندە اڭشىلىق ماۋسىمى جوق كەزدە, وق ساتۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىپسىز. سوندا, بارلىق وق-جاراقتارعا ما, الدە بەلگىلى ءبىر وق-ءدارىنىڭ تۇرىنە مە؟». مينيسترلىكتىڭ قوعاممەن بايلانىس باسقارماسىنىڭ باسشىسى جاسۇلان ابدىحالىقوۆ ءمينيستردىڭ جاۋابىن الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا جاريالادى. «ءبىرىنشى سۇراعىڭىزعا بايلانىستى ايتارىم: بەكىرە بالىعى قىزىل كىتاپقا ەنگەن جانە جويىلىپ كەتۋ قاۋىپى بار بالىق ءتۇرى بولىپ سانالادى. سوندىقتان, بەكىرە بالىعىن وندىرىستىك اۋلاۋعا تيىم سالىنعان بولاتىن. الايدا, تەك عىلىمي زەرتتەۋ مەن قاداعالاۋ ماقساتىنا 10% مولشەرىندە كۆوتاعا رۇقسات ەتىلەتىن. وكىنىشكە قاراي, وسى كۆوتانى پايدالانعان براكونەرلەر تەڭىزدە تيىم سالىنعان جەردە بالىق اۋلاۋدى توقتاتپاي وتىر. سوندىقتان, بەكىرە بالىقتاردىڭ كوبەيۋىنە توسقاۋىل بولىپ وتىرعان وسى «ساڭىلاۋلاردى» بارىنشا تەز جاپقانىمىز ءجون دەپ بىلەمىن. ەكىنشى ساۋالىڭىزعا كەلسەك, بۇل قىتايدان تاسىمالداناتىن حالىق اراسىندا «قىتاي تورى» اتانىپ كەتكەن اۋدىڭ بۇل ءتۇرى ناعىز تابيعاتتىڭ قاس جاۋى. بۇل اۋلار شىرىمەيتىن حيميالىق مونوتالشىقتاردان جاسالادى جانە ءبىر-اق رەت پايدالانىلادى. ماتەريالىنا بايلانىستى ەكولوگيالىق زيانىن ايتپاعاندا, سۋداعى بالىقتارعا شاتىلىپ كەلتىرەتىن زالالى دا وراسان. ءارتۇرلى سۋ قويمالارىندا ولاردىڭ بارلىعى توننالاپ جينالىپ, بالىقتار قىرىلۋدا. سۋ ەلەكتر ستانتسيالارىنا دا وتە قاۋىپتى. قىتايدىڭ وزىندە دە, بۇل اۋلارعا تىيىم سالىنعان. ماسەلەن, ۆەدومستۆانىڭ ينسپەكتسيالارى زاڭسىز ورناتىلعان جانە لاقتىرىلىپ تاستالعان اۋلاردى تازالاۋ ءۇشىن كۇن سايىن تەكسەرىس جۇرگىزۋگە ءماجبۇر بولىپ وتىر. ال براكونەرلەر ءۇشىن مۇنداي اۋلار ارزان. سول سەبەپتەن, ءتيىستى بۇيىرىق قابىلداندى. ۇشىنشىدەن, ءسىز كوتەرىپ وتىرعان ماسەلە – تابيعات انامىزدىڭ ءتول بالاسى – تال-داراقتارعا بايلانىستى. تاراتىپ ايتسام, «سانيتارلىق ماقساتتا اعاش كەسۋ» دەگەن ۇعىم بار. ياعني ورمان ورتتەرى ورىن العان ايماقتاردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا اعاشتار كەسىلەدى. اسىرەسە, بۇل قىلقان جاپىراقتى قاراعاي سىندى ورماندارعا قاتىستى. بۇل جەردە ورتەنگەن اعاشتىڭ قابىعى جارامسىز بولعانىمەن, ءىشى ءبۇتىن بولادى. سول سەبەپتەن, ونى ادەيى ورتەيتىندەر بار. بۇل سونداي جاعدايلاردى بولدىرماس ءۇشىن جاسالىپ وتىرعان شارا. بۇعان قوسا, سەكسەۋىل اعاشتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان ءتيىستى شەشىم قابىلدادىق. ونسىز دا ورمانى از ەلىمىز. وڭدى-سولدى وتاۋعا جول بەرسەك, كيەلى تابيعات, كەلەر ۇرپاق ءبىزدى كەشىرمەيدى دەپ ويلايمىن. ءCىزدىڭ وق-دارىلەرگە بايلانىستى ءتورتىنشى سۇراعىڭىزعا كەلسەك, بۇل تابيعاتتى قورعاۋمەن قاتار, ازاماتتارىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە دە تىكەلەي بايلانىستى ماسەلە دەر ەدىم. جالپى, ەرەجەگە سايكەس بەلگىلى ءبىر مەرزىمدە «اڭشىلىق ماۋسىمى» جاريالانادى. وسى ۋاقىت ارالاعىندا وق-ءدارى ساتاتىن دۇكەندەردىڭ ساۋداسى قىزىپ, اڭشىلار ارنايى رۇقساتپەن بۇيىرعان اڭ-قۇسىن اۋلاۋعا شىعادى. بۇل زاڭدى قۇبىلىس. ال, ەندى وسى اڭشىلىق ماۋسىمى جابىق مەرزىمدە, ياعني رۇقسات ەتىلمەگەن كەزەڭدە دە وق-ءدارى ساتۋ توقتامايدى. سوندا, بۇل وق-دارىلەردىڭ بارلىعى قايدا كەتىپ جاتىر؟ مىنە, قاراما-قايشىلىق! قالاي دەسە دە, بۇل ۇسىنىس جىل ون ەكى اي براكونەرلىكپەن اينالىساتىندارعا از دا بولسا, توسقاۋىل بولماق. وز كەزەگىندە, بۇل شەشىمدى دە, قالىڭ كوپشىلىك وڭ قابىلدايدى دەگەن ويدامىن» دەلىنگەن جاۋاپتا. سونىمەن قاتار اسقار مىرزاحمەتوۆ تابيعاتقا جانى اشيتىن, ءوز ەلىنىڭ پاتريوتىمىن دەگەن ازاماتتاردى وسى ۇيعارىمداردىڭ ورىندالۋىنا اتسالىسۋعا جانە قانداي دا ءبىر زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى بايقاعان جاعدايدا دەر كەزىندە حابارلاسىپ, ءتول تابيعاتىمىزدى قورعاۋعا بەي-جاي قاراماۋعا شاقىراتىنىن ايتتى.