بالىق شارۋاشىلىعى باتىل قولداۋدى قاجەتسىنەدى

ەلىمىزدىڭ بالىق شارۋاشىلىعى سالاسىندا قوردالانعان ماسەلەلەر كوپ. كەڭەس وداعى جىلدارىن ەسكە العاندا باسقا سالالاردى ماقتاماساق تا ءدال وسى بالىق شارۋاشىلىعى ىسىندە رەسپۋبليكامىز ۇلكەن تابىسقا قول جەتكىزىپ تۇرعانىن ەسكە سالعىم كەلەدى. 1991 جىلى بالىق اۋلاۋ جانە بالىق ونىمدەرىن شىعارۋ كولەمى قازاقستاندا 80 مىڭ تونناعا جەتكەن ەدى. ەل ەكونوميكاسىنىڭ بارلىق سالاسىنا دا بالىق شارۋاشىلىعى ءوز ونىمدەرىن تاماق, جەمازىق, تەحنيكالىق قوسپالار تۇرىندە جەتكىزىپ تۇراتىن. اتاپ كەتەر بولساق, تاماق ونىمدەرىنەن باسقا بالىق ۇنى مەن مايى, بيولوگيالىق بەلسەندى قوسپالار جانە ت.ب. بۇگىنگى تاڭدا بالىق شارۋاشىلىعىمەن مەملەكەتتىك دەڭگەيدە جۇيەلى تۇردە اينالىساتىن ەشكىم جوق دەسەك ارتىق ەمەس. ءبارىن دە بالىقشىمىز دەگەندەردىڭ ەركىنە سالىپ, قويا بەردىك. ونەركاسىپتىك نەگىزدە بالىق اۋلايتىن ءىرى كومپانيالار جوق. وسىنىڭ كەسىرىنەن بالىق اۋلاۋ كولەمى بىرنەشە ەسە ازايىپ كەتتى. ال تىيىم سالىنعان بالىقتاردى ۇرلاپ اۋلايتىن براكونەرلەردى ۇستايتىن بالىق ينسپەكتسياسى مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كۇشى ءالسىز. بالىق اۋلايتىن توعانداردى, كولدەردى جالعا الاتىندار سانى جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلە جاتقانىمەن, ولاردىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى وتە تومەن. اۋلاناتىن بالىق كولەمى دە جىل ساناپ ازايا تۇسۋدە. جالعا العانداردىڭ بارلىق ماقساتى قولداعى بالىققا يە بولۋ عانا, ولاردى كوبەيتىپ, ساپالى بالىقتار ءوسىرۋ ىسىمەن اينالىساتىندار سانى وتە از. بۇل ىستەر تۋرالى تەك قاعاز جۇزىندە عانا اقپار بەرۋگە ءبارى ماشىقتانىپ العان. بالىق تۇرلەرىن وندىرەتىن بۇرىنعى پيتومنيكتەرمەن ەشكىم دە ىنتىماقتاسىپ جۇمىس ىستەمەيدى. ولاردان بالىق تۇرلەرىن دە, جەم-ازىقتار دا الىپ جاتقاندار شامالى. قولداعى بار بالىقتى بايىتپاي, وسىرمەي سۇزە بەرگەن سوڭ توعاندار مەن كولدەردىڭ بالىعى مۇلدە ازايىپ كەتكەنىن كورىپ ءجۇرمىز. بۇرىن ءبىر-ەكى ساعاتتىڭ ىشىندە عانا شەلەكتەپ اۋلاناتىن توعانداردان قازىر كۇنىمەن وتىرعاندا ورتا شەلەكتى تولتىرا المايسىڭ. بالىقتىڭ ۋىلدىرىق شاشاتىن جەرىنە وتەتىن وزەندەردىڭ ارنالارى دا تازالانبايدى. سونىڭ كەسىرىنەن ونىڭ كوبەيۋىنە كوپ كەدەرگى كەلۋدە. وسىنىڭ ءبارى حالىقتى ازىق-ت ۇلىكپەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ جونىندە پرەزيدەنتتىڭ بەرگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋعا كەدەرگى كەلتىرەدى ەمەس پە؟ مي, بۇلشىق ەت, جاس بالانىڭ وسۋىنە جاقسى اسەر ەتەتىن قاجەتتى دارۋمەندەر جانە ت.ب. بەرەتىن بالىق ونىمدەرىن قازىر ءار ادام جىلىنا 4,3 كگ عانا تۇتىنادى. ال عىلىمي دالەلدەنگەن وزىق نورماسى 14 كگ بولاتىن. ەلىمىزدىڭ كەيبىر وڭىرلەرىنە ول مۇلدە جەتكىزىلمەيدى. بالىق وڭدەيتىن كاسىپورىندار ونىمدەرىنىڭ ساپاسى شەتەلدىك ارىپتەستەرىمەن سالىستىرعاندا مۇلدە تومەن. ونىڭ ۇستىنە, شيەلەنىستى گەوساياسي احۋالدىڭ كەسىرىنەن بالتىق بويى ەلدەرىنەن جەتكىزىلەتىن ساپالى ونىمدەر قازىر كەلمەيتىن بولىپ, رەسەيلىك ساپاسىز ونىمدەرگە عانا قاناعاتتانۋعا تۋرا كەلىپ وتىر. مىنە, وسىنداي جاعدايدى جاقسارتۋدى ۇكىمەت قولعا الۋى كەرەك دەپ سانايمىز. ماجىلىستەگى «نۇر وتان» پارتياسى مەن قازاقستاننىڭ كوممۋنيستىك حالىق پارتياسى فراكتسيالارى قوسىلىپ, وسى ماسەلە بويىنشا 2022 جىلعا دەيىنگى ارالىقتا جۇزەگە اساتىن ارنايى تۇجىرىمداما ازىرلەۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىق. دەپۋتاتتار ءوز تاراپىنان مۇنداي باستامانى قولداۋعا ءازىر, ويتكەنى, حالقىمىزدىڭ دەنساۋلىعى مەن ازىق-ت ۇلىكتىڭ پايدالى تۇرلەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلۋىنە ءبىز دە تىكەلەي مۇددەلىمىز. رومان كيم, ءماجىلىس دەپۋتاتى