ماقتاارالدىڭ قاۋىن-قاربىزى ەۋروپا داستارقانىندا

جىل سايىن ماقتا ەگىلە بەرگەننەن كەيىن جەر جارىقتىق تا شارشايدى ەكەن. كوبىرەك ءونىم الۋ ءۇشىن ۋلى حيميكاتتار كوپ بەرىلەدى. ونىڭ ۇستىنە كوسەككە تۇسەتىن قۇرت سەكىلدى ماقتا زيانكەستەرى كوبەيىپ كەتتى. ناعىز سۋارىلاتىن كەزەڭدە سۋ تاپشىلىعى بولىپ, قوزاپايالاردىڭ سولىپ قالاتىنى بار. نۇرجان وسىنىڭ ءبارىن ەكشەي كەلىپ, باۋ-باقشا ونىمدەرىنە دەن قويعان. بىراق, ويلانىپ-تولعانىپ جۇرگەندە كوكتەمنىڭ كوپ كۇندەرىن بەكەرگە وتكىزىپ الىپتى. كەش ەكتى. ەرتە كوكتەم­نەن پلەنكا استىنا كوشەت ەگىپ العاندار قاۋىن-قار­بىزىن ساتىپ ءبىتىپ جاتقاندا مۇنىكى ەندى نىشان بەرىپ جاتقان. «ءبىتتىم» دەپ ويلادى بۇل. «ەسىل ەڭبەك, ماڭداي تەر, قۇيىلعان قارجى ءبارى بوسقا كەتتى. بانكروت بولدى دەگەن وسى». ءوزىن ءوزى جەگىدەي جەپ جۇرگەندە قاۋىن-قاربىزدارى كوڭىلگە قۋا­نىش ۇيالاتىپ, سارىالا, تورىالا بولىپ ەگىستىكتە جايقالىپ ءوسىپ جاتتى. – ءبىر كۇنى باقشالىقتا جۇرگەن بالام جۇگىرىپ كەلدى,– دەيدى. نۇرجان تۇبەكوۆ. – «اكە, جەردىڭ باسىنا «كاماز»-دارمەن ورىستار كەلدى. قوجايىندى شاقىرىپ كەل دەپ مەنى جىبەردى» دەيدى. بۇل كەلەدى. باقشالىق باسىندا ءبىر ەمەس, بىرنەشە جۇك ماشيناسى ەكى يىنىنەن دەمالىپ ەنتىگىپ تۇر. رەسەيلىك الارماندار. ولار بازاردان ەمەس, باقشالىق باسىنان پىسكەن ونىمدەردى ءۇزىپ الۋ ءۇشىن ماقتاارالعا كەلگەن ەكەن. بۇ­دان باسقالاردىڭ قاۋىن-قاربىزى الدە­قاشان قازان بولعان. باعانى دا جەرگە ۇرماي جاقسى ۇسىنىس بەردى. بيىلعى كۇز ديقان قاۋىمىنا بەرەكەسىمەن كىردى. ماقتا ەك­كەن­دەردىڭ دە كوڭىلى توق, باعاسى جو­عارى. باقشالىققا وتكەندەردىڭ دە ۇرتى مايلى. ولار 28 مىڭ گەكتار جەردەن 610 مىڭ توننا قاۋىن-قار­بىز الدى. وسىنىڭ 450 مىڭ تون­ناسى الىس جانە جا­قىن شەتەلدەرگە ەكسپورتتالعان. جىل­داعىداي ەمەس, ديقاندار بيىل وتە جوعارى ءونىم العان. بۇگىندە رەسەي مەن بەلارۋس مەملەكەتىنەن ماقتاارالدىڭ باق­شا ونىمدەرىنە سۇرانىس كوپ. بۇل جاقتىڭ تابيعاتىنا قاراعاندا ول مەملەكەتتەردە كۇن سالقىن, جا-ۋى­ن­-شاشىن كوپ. مەزگىلىندە ءپىسىپ ۇلگەرمەيدى. قىزىق بولعاندا, وڭتۇستىكتىڭ باۋ-باقشا داقىلدارىن تاسىمالدايتىن رەسەي جانە بەلارۋس كاسىپكەرلەرى ءبىر بولىگىن باتىس ەۋروپاعا ساتادى ەكەن. سوندا مىر­­زاشول ديقاندارىنىڭ بەي­نەتىمەن وسكەن, كۇن كوزىنەن قۋات العان شى­رىن قاۋىن-قاربىزداردىڭ ەۋرو­پالىقتار داستارقانىنىڭ كوركى بولعانى عوي. ماقتاارال مەن رەسەيدىڭ اراسىن ايداۋ جول جاساعان كاسىپ­كەرلەرىمىزدىڭ ءبىرى اندرەي سوكو­لوۆ: «بۇل جاقتىڭ قاۋىن-قاربىزىنىڭ ءدامى ەرەكشە. كۇن كوزىنە جاقىن بولعاندىقتان شىعار. ال ءبىزدىڭ جاقتىڭ وسىنداي باقشا داقىلدارى سىرتى كوز تارتقانىمەن, ءسولى كەرمەكتەۋ, قانتى از. سوندىقتان, ءبىزدىڭ تۇتىنۋ­شىلارىمىز وڭتۇستىكتەن اپارعان قاۋىن-قاربىزعا ەرەكشە تاپسىرىس بەرەدى», دەيدى. باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان» وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى