تاتۋلىق تاعىلىمى

تۇڭعىش پرەزيدەنت قورىنىڭ الماتىداعى باس كەڭسەسىندە «ازاماتتىق جانە ەتنوستىق توپتار – جالپىۇلتتىق بىرلىك پەن بەيبىت قاتار ءومىر سۇرۋگە قول جەتكىزۋ ستراتەگيالارى» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. قازاقستان حالقى اسسامبلەيا­سىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان شارانى قازاقستان­دىق نەمىستەردىڭ «ۆوزروج­دەنيە» قاۋىمداستىعى مەن  كون­راد ادەناۋەر اتىنداعى قور ۇيىم­داستىردى. قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – پرەزيدەنت اكىم­شىلىگىنىڭ قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسى حاتشىلىعىنىڭ مەڭ­گەرۋ­شىسى ەرالى توعجانوۆ, گەر­مانيانىڭ ەلشىسى رولف مافاەل, ەقىۇ-نىڭ از ۇلتتار ءىسى بويىنشا جوعارعى كوميسسارىنىڭ اعا كەڭەسشىسى اندرەي حانجين جانە گەرمانيا بۋندەستاگىنىڭ دەپۋ­تاتتارى مەن وتاندىق ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىس­قان كونفەرەنتسيادا قازىر­گى الەمدەگى ەتنوستاردىڭ شوعىر­لانۋى مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتىڭ ساقتالۋى جايىندا اڭگىمە ءوربىدى. الەمدەگى گەوساياسي وقيعالار ادام­داردىڭ ەتنوستىق شوعىر­لانۋىنا دا اسەر ەتەتىنى سوڭعى جىلدارى انىق بايقالىپ كەلە­دى. اسىرەسە, دەموگرافيالىق ءدۇم­پۋلەردەن كەيىنگى جانە داعدارىس جاعدايىنداعى ميگراتسيالىق قوزعالىس دامىعان ەلدەردىڭ باس اۋرۋىنا اينالا باستاعانداي. قازىرگى ەۋروپا ەلدەرى ءۇشىن تۇرعى­لىقتى ەتنوستاردىڭ قالىپتى دامۋىنا تەڭىز داۋىلىنداي الاساپىران اكەلگەن بوسقىندار ماسە­لەسى وتكىر تۇر. تاياۋ شىعىس­تاعى, اراب الەمىندەگى, افري­كا قۇر­لى­عىنداعى ساياسي-ەكونومي­كالىق تۇراقسىزدىق پەن سوعىس ءورتى مىڭداعان ادامداردىڭ مەكەنجايىن تاستاپ شىعىپ, كارى قۇرلىققا اعىلۋىنا جول اشتى. بۇل ونسىز دا دامۋ تاريحىندا ەتنيكالىق ەكسپانتسيادان كوز اشپاعان ەلدەر ءۇشىن ۇلكەن ماسەلە تۋدىرىپ وتىر. ماسەلەن, بۇگىنگى گەرمانيادا از ۇلتتار جايى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قارالاتىن ماسەلەگە اينالدى. نەمىس توپىراعىنا تابان تىرەگەن ەتنوستىق توپتار ەل­دىڭ ەكونوميكاسىنا عانا ەمەس, الەۋ­مەتتىك-ساياسي دامۋىنا دا ىق­پال ەتىپ وتىر. ويتكەنى, اۋماققا ەن­گەن ءاربىر بوسقىن تۇتىنۋشى عانا ەمەس, ۇلتتىق مادەنيەتتى تارا­تۋ­شى دا بولىپ سانالادى. دە­مەك, قان­شالىقتى ازاماتتىق قو­عام قۇرۋ­عا نيەتتى بولعانىمەن, گەر­ما­نيا بيلىگى ءۇشىن ەتنوستىق توپ­تار­دىڭ مۇددەسىن كوزدەيتىن دە قا­دام­دارعا بارۋىنا تۋرا كەلىپ وتىر. الماتىداعى جيىندا وسى ماسەلەلەر وتكىر قوزعالدى. جانە بۇل اڭگىمەلەردىڭ قازاق ەلىندە ءسوز بولۋى دا كەزدەيسوقتىق ەمەس. ەلىمىزدە ازاماتتىق جانە ەتنوس­تىق توپتار اراسىنداعى تاتۋ­لىق, بەيبىت ءومىر سۇرۋگە قول جەت­كىزۋدىڭ جاسامپاز جوباسى ءساتتى ىسكە اسىپ وتىر. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ شاڭىراعى اس­تىندا اتقارىلىپ وتىرعان جۇمىس­تاردىڭ ءوزى كوپتەگەن ەلدەر ءۇشىن ۇلگى بولاتىنى انىق. – قازاقستاننىڭ كوپۇلتتى ەل رەتىن­دەگى دامۋ مودەلى ءبىزدى قات­تى قىزىق­تىرادى. قازىر ەۋروپا ەل­دەرى ەتنوستىق دامۋعا قاتىستى كوز­قاراسىن قايتا قاراۋ ۇستىندە. ونداعان ۇلتتى ءبىر يدەيا اياسىنا ۇيىتىپ, ولاردىڭ سالت-ءداستۇرى مەن مادەنيەت, ءتىلىن ساقتاپ, دامى­تۋعا جول اشاتىن جۇمىستى ۇلگى تۇ­تا­­مىز. ءارى بيىل ەقىۇ ءتور­اعا­سى رەتىندە گەرمانيا ءوز تارا­پى­­­نان قازاقستان كوتەرگەن ءتورت تاراپ­تى ۇسىنىستى ءارى قاراي دامى­تىپ جالعاستىراتىن بولادى, – دەدى كونفەرەنتسيا بارىسىندا گەر­مانيانىڭ ەلشىسى رولف مافاەل. ەلشى ەمەۋرىن بىلدىرگەن قازاق­ستاندىق ءتورت تاراپتى ۇسىنىس ەلىمىز 2010 جىلى ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا جەتەكشىلىك ەتكەن كەزدە ايتىلعان بولاتىن. ءبىزدىڭ ميسسيا ۇيىم جۇمىسىن ماقتانىش, جاۋاپكەرشىلىك, توزىمدىلىك پەن بەرىكتىك ۇستانىمىمەن جالعاس­تىرۋدى كوزدەگەن ەدى. قالماحانبەت مۇقامەتقالي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى