«قالتقىسىز قىزمەت ەتەمىز»

ەل تىنىشتىعى, قوعام قاۋىپسىزدىگى مەملەكەت ءۇشىن اسا ماڭىزدى ماسەلە. ال بەيبىت زاماندا ەل ءىشى تىنىشتىعىن ەڭ الدىمەن, ىشكى اسكەرلەر كۇزەتەتىنى ءمالىم. سولاردىڭ اراسىنداعى اۋقىمى جاعىنان ەڭ ۇلكەنى – «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىلىعى. ونىڭ قۇرامىنا سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي, قاراعاندى, اقمولا وبلىستارىنداعى ءتيىستى اسكەري بولىمدەر مەن ۇلتتىق ۇلاننىڭ استانا قالاسىندا ورنالاسقان ون اسكەري ءبولىمى ەنەدى. جاقىندا وسى «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىسى گەنەرال-مايور ەركىن بوتاقانوۆپەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ورايى كەلدى. – ەركىن سوۆەتبەك ۇلى, الدىمەن قولباسشى رەتىندە ۇلتتىق ۇلان­نىڭ قىسقاشا تاريحى مەن رولىنە توق­تالىپ وتسەڭىز. – بىردەن ايتالىق, قازاقستان قا­رۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان ساتتەن-اق قۇقىقتىق تارتىپكە ايرىق­شا كوڭىل ءبولىپ, ەگەمەندىلىك تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلدانعاننان كەيىن ءبىر ايعا دا جەتپەستەن, العاشقى كۇشتىك قۇرىلىم رەتىندە ىشكى اسكەردى قۇرۋ تۋرالى جارلىق شىعارعان بولاتىن. ىشكى اسكەرلەرىمىزدىڭ دەربەس جاۋىنگەرلىك تاريحى دا سول 1992 جىلدىڭ 10 قاڭتارىنان باستالادى دەۋگە بولادى. ىشكى اسكەردىڭ جەكە قۇرامى العا قويىلعان تاپسىرمالاردى لايىقتى ورىنداپ, ازاماتتاردىڭ, جالپى حالىقتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن قاۋىپسىزدىگىن, قوعام قۇندىلىقتارىن, مەملەكەت تىنىشتىعى مەن تۇراقتى­لىعىن قورعاۋدا قالتقى­سىز قىزمەت اتقارىپ كەلەدى. 2014 جىلدىڭ 21 ساۋىرىندە ەلى­مىزدىڭ ىشكى اسكەرلەرى پرەزيدەنت جار­لىعىمەن ۇلتتىق ۇلان بولىپ قايتا قۇرىلدى. بۇل, البەتتە, اتالعان اسكەري قۇرامدى زامان تالابىنا ساي جاساقتاپ, جەتىلدىرۋ ماقساتىندا جاسالعان وڭ قادام بولدى. ۋاقىتتان قالماي ءىل­گەرى­لەپ, مۇمكىندىگىنشە دامىپ وتىرۋ قاي سالاعا دا ءتان. جالپى ادامزاتقا قا­ۋىپ توندىرەتىن لاڭكەستىك, ەكس­ترەمزيم, سە­پاراتيزم ءتارىزدى زوبالاڭدار قازاق ەلىندە دە قىلاڭ بەرە باستاعانى جاسىرىن ەمەس. ولارمەن كۇرەستە ەل ىشىندە عانا ەمەس, الەم بولىپ كۇش ءبى­­رىك­تىرۋ قاجەتتىگىن ءار جەردە ورىن العان وقيعالاردىڭ ءوزى دالەلدەپ وتىر. بەيبىت حالىقتى وسىنداي وقيعالاردان قورعاۋدا قىراعىلىق, ۇتقىرلىق, شاپ­شاڭ­دىق تانىتىپ جۇرگەن ۇلتتىق ۇلاننىڭ بۇگىنگى ءرولى ەرەكشە. – ەندى ناقتى ءوزىڭىز باسقارىپ وتىرعان «ورتالىق» وڭىرلىك قول­باس­شى­لىعى تۋرالى ايتقانىڭىز ورىن­دى بولار؟ – «ورتالىق» وڭىرلىك قول­باس­شى­لىعى بويىنشا كۇن سايىن 2500 ءاس­كەري قىزمەتشى  جاۋىنگەرلىك قىز­مەتىن اتقارۋعا شىعادى. سولاردىڭ 1600-ءى تۇزەۋ مەكەمەلەرىن كۇزەتسە, 900 ادام قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ بويىنشا قىزمەتكە كىرىسەدى. ولار جاۋىنگەرلىك قىزمەتتەرىن استانا, قاراعاندى, جەزقازعان, پەتروپاۆل, كوكشەتاۋ, قوستاناي, ستەپنوگور سياقتى ءىرى قالالاردا اتقارادى. ازاماتتىق قور­عانىستىڭ 52859 اسكەري ءبولىمى دە 2014 جىلى, ۇكىمەتتىڭ ارنايى قاۋلىسىنا سايكەس, ۇلتتىق ۇلان «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنا ەنگىزىلدى. ۇلتتىق ۇلاننىڭ قۇرامىنا ازا­ماتتىق قورعانىستىڭ اسكەري بولىمدەرى ەنگىزىلگەن سوڭ, جۇكتەلەتىن مىندەتتەر مەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ دە ارتقانى تۇسىنىكتى. اسىرەسە, بىلتىر مەن بيىلعى جىلدارى اۋا رايىنىڭ توسىن مىنەز تانىتىپ, جاۋىن-شاشىننىڭ مول بولۋى ءبىراز قيىندىقتار تۋعىزدى. كوكتەمدە كۇننىڭ كۇرت جىلىنۋىنان سولتۇستىك قازاقستان, اقمولا, قارا­عاندى وبلىستارىنداعى ءبىرشاما ەلدىمەكەندەردى سۋ باسۋ قاۋپى ءتوندى. سول تۇستاردا قاتەردىڭ الدىن الۋ مەن زارداپتارىن جويۋ جۇمىستارىنا ۇلتتىق ۇلاننىڭ «ورتالىق» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنا قاراستى 5451, 52856, 5516, 6637, 6697 اسكەري بولىمدەر­دەن 700-دەن استام ادام, 100-گە جۋىق تەح­نيكا جۇمىلدىرىلدى. قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان, اقمولا, قارا­عاندى وبلىستارىنداعى سۋ باسۋ قاۋ­پى جوعارى ەلدىمەكەندەردەن ەكى مىڭ­نان استام حالىق وسى اسكەريلەردىڭ كۇ­شىمەن قاۋىپسىز جەرلەرگە كوشىرىلىپ, كەرەك-جاراقتارمەن قامتاماسىز ەتىلدى. – بەيبىت زاماننىڭ وزىندە باسىن قاتەرگە تىگىپ, باسقانىڭ ومىرىنە اراشا ءتۇسىپ جاتاتىن ازاماتتارىمىز بار. ماقتانىشپەن ايتاتىن سونداي ەر جىگىتتەردىڭ بىرنەشەۋىن اتاپ وتسەڭىز... – ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري قىز­مەتشىلەرى ەل ازاماتتارىنىڭ كونس­تيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قورعاۋدا تىنىم تاۋىپ كورگەن ەمەس. زامان قانشا تىنىش دەسەك تە, كوپ ىشىنەن «بۇيرەكتەن سيراق شىعاراتىندار» شىقپاي تۇرمايدى. ەل تىنىشتىعى ءۇشىن كەۋدەسىن وققا توساتىن ۇلتتىق ۇلان ساربازدارى دا از ەمەس. ايتالىق, اسىلبەك قوڭىروۆ, ەربول وتارباەۆ, جاندوس بايانباەۆ سىندى ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن ۇلاندىقتار «ايبىن» وردەنىمەن, «جاۋىنگەرلىك ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالسا, قاراعاندىلىق پولكوۆنيك قايرات ۇمبەتوۆ بەيبىت كۇندەگى كوزسىز باتىرلىعى ءۇشىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قولىنان مەملەكەتىمىزدىڭ جوعارعى ناگراداسى – «حالىق قاھارمانى» اتاعىنا يە بولدى. قازاق ەلى قاي زاماندا دا باتىر دا باتىل پەرزەنتتەرگە كەندە بولماعان. ونىڭ ىشىندە ەرەكشە ىرىكتەۋدەن وتەتىن ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى وتانعا ادال قىزمەت ەتۋگە بەرگەن انتىنان اينىماق ەمەس. ولار حالقىمىز­دىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قىز­عىشتاي قورىپ, دەر كەزىندە كومەككە كەلۋگە قاي كەزدە دە ءازىر! – اڭگىمەڭىزگە راحمەت.  قايرات ءابىلدينوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» قاراعاندى