اۋەزوۆتىڭ «قيلى زامانى» قايتا قويىلدى

ەلورداداعى جاستار تەاترىندا جامبىل وبلىستىق قازاق دراما تەاترى كورەرمەنگە مۇحتار Əۋەزوۆتىڭ "قيلى زامان" پوۆەسىن جاڭا قويىلىمدا ۇسىندى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, رەجيسسەر بولات ۇزاقوۆ ساحنالاعان شىعارما جەلىسىنىڭ ەرەكشەلىگى – تاريحي شىندىققا, ارحيۆتىك دەرەكتەرگە قۇرىلۋىندا. قويى­لىم­­نىڭ تاريحى تۋرالى, بۇكىل ۇلى دالانىڭ تامىرىن ءبۇل­كىلدەتكەن كوتەرىلىستىڭ جەتى­سۋداعى ءبىر وشاعى جايىندا نۇرلان ورازالين قىسقاشا بايانداي كەلىپ: «حالقىمىزدىڭ ازاتتىققا دەگەن قۇشتارلىعىن جىرلاعان شىعارمانى مۇحاڭ نەبارى وتىزعا جەتەر-جەتپەس جاسىندا جازىپ, ەكى جىلدان سوڭ تۇرمەگە قامالعان بولاتىن», – دەدى. جازۋشى سپەكتاكلدىڭ العاشقى نۇسقاسى 1987 جىلى جارىق كورۋى ءتيىس بولعانىن, الايدا, رەجيس­سەر قادىر جەت­پىسباەۆ ساح­نالاعان تۋىن­دىعا رۇقسات ەتىلمەي, توق­تاتىل­عانىن ايتتى. «ال ەندى كەيىن ونىڭ جا­رىق كورۋىنە كەڭەس سايا­ساتى قا­لاي رۇقسات ەتتى دەسەك, 1972 جىلى شىڭعىس ايتماتوۆ «نوۆىي مير» جۋرنالىندا ءوزى شىعارماعا العىسوز جازىپ, «بۇل الەمدىك جاۋھارلارعا تالاسسىز قوسى­لاتىن, بايانداۋ ۇلگىسى, تابي­عاتى بولەك وتە قۇندى تۋىن­دى» دەگەن باعا بەرىپ, ۇستاز الدىنداعى شاكىرتتىك ءمىن­دە­تىن ورىندادى. سونداعى ادام­دار­دىڭ ۇرپاعى قازىر زالدا وتىر. سونىڭ ءبىرى مەن ءوزىممىن. مەنىڭ بابالارىم وسى قارقارا تۇرمەسىندە اتىلعان كىسىلەر... ال مىنا سپەكتاكل ءتاڭىرتاۋدىڭ ەتەگىن­دەگى قاندى وقيعانىڭ كۋاسى بولعان قىرشىنداردىڭ رۋح­ىن جاڭعىرتىپ, 1997 جىلى قايتا تۇلە­دى. ول ۋاقىتتا تۋىندىنى ءاۋ­باكىر راحيموۆ ساحنالادى. ودان بەرى ارادا 20 جىلعا جۋىق ۋاقىت وتكەنىنە قارا­ماس­تان, بۇعان ات ءىزىن سالعان تەاتر ۇ­جىمى بولعان ەمەس. مىنە, ەندى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى تويلاناتىن قارساڭدا مۇنى بىزگە تارازدىق تەاتر تارتۋ ەتىپ وتىر», – دەدى. سپەكتاكلدىڭ دەكوراتسيا­سى, ياعني مۇنداعى بارلىق وقي­عا­نىڭ كيىز ءۇي ۇلگىسىندەگى شاڭىراقتا ءوربۋى, ءورشىل رۋحى, وتتى, جالىندى ديناميكاسى ۇنادى. بۇل جەردە قازاقتىڭ كيىز ءۇيى سيمۆوليكالىق ءرول اتقارادى. وسى ارقىلى بۇكىل قازاق دالاسىنداعى جاعداي بايان­دالدى. تاريحي تۋىندىنىڭ بۇگىنگى قوعام يدەياسىمەن تۇتاس­قان ۇلتتىق مۇراتى جىگەر­لەن­دىرەدى. قويىلىم سوڭىندا ەكران ارقىلى الاش ارداقتىلارى مەن جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە قاتى­سۋشى جاس بوزداقتار بەينەسىنىڭ كورىنىس تابۋى ەركىندىك جىرىن شارىقتاتا كوتەرەتىن ءساتتى دەتال ەدى. اۆتور مەن رەجيسسەردىڭ ءوزارا تۇيسىك-تۇسىنىگى قالتقىسىز قابىسىپ, مەجەلەگەن مۇراتقا قاپىسىز جەتكەن دەۋگە تولىق نەگىز بار. * * * تاۋەلسىزدىك مەرەكەسىنە وراي جامبىل وبلىستىق تەاترلارى مۇنان دا باسقا رۋحاني تارتۋلار, ماسەلەن, وبلىستىق قازاق دراما تەاترى م.اۋەزوۆتىڭ «ەڭلىك-كەبەك» سپەكتاكلىن, جامبىل وبلىستىق ورىس دراما تەاترى س.مارشاكتىڭ «مارعاۋدىڭ ءۇيى» ەرتەگىسىن, ش.ايتماتوۆتىڭ «تەڭىز جاعالاپ جۇگىرگەن تار­عىل توبەت», ف.بۋلياكوۆتىڭ «كۇيەۋگە شىققان كەمپىرلەر» قو­يى­لىم­دارىن الىپ كەلدى. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان» سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات, «ەگەمەن قازاقستان»