بيۋدجەت قايتا پىسىقتالدى

ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىن كوزدەيدى پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن بۇرناعى كۇنى وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «2011-2013 جىلدارعا ارنالعان رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەتى تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ماقۇلداندى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز» اتتى جولداۋىندا جانە «نۇر وتان» حدپ ءحىىى سەزىندە سويلەگەن سوزىندە ۇكىمەت الدىنا بىرقاتار ناقتى مىندەتتەر قويعان بولاتىن. وسى مىندەتتەردەن تۋىن­دا­عان باعدارلامالار جەدەل تۇردە دايىن­دا­لىپ, تالقىلاۋدان ءوتتى. بۇل باعدار­لا­ما­لاردىڭ بارلىعى قارجىلىق قولداۋدى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان 2011-2013 جىلدارعا ار­نالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ قاجەت, دەدى ۇكىمەت باسشىسى وتى­رىستى اشقان كىرىسپە سوزىندە. مۇنداي ءوز­گە­رىستەر ەنگىزۋگە 2010 جىلعى ەكونومي­كا­نىڭ ءوسۋى جانە 2011 جىلعا ارنالعان ماكرو­ەكو­نوميكالىق ەسەپتەر مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى جانار ايتجانوۆانىڭ مالىمدەۋىنشە, 2011 جىلدىڭ العاشقى ايىندا قىسقا مەرزىمدى ەكونوميكالىق ينديكاتور وتكەن جىل­دىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 106,9 پا­يىز­دى قۇراعان. ونەركاسىپ ءوندىرىسى 5,8 پايىز, قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 2,2 پايىز, بولشەك ساۋداداعى تاۋار اينالىمى 11,1 پايىز, كولىك قىزمەتى 7 پايىزعا ارتقان. ال­عاش­قى ايدىڭ وسىنداي كورسەتكىشەرى 2011 جى­لى ەكونوميكانىڭ ءوسىمى 5 پايىز كولە­مىن­دە بولادى دەپ بولجام جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مي­نيسترلىگىنىڭ بولجامى بويىنشا, بيىلعى جى­لى اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنىڭ كولە­مى 5,0 پايىزعا جانە ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولە­مى 4,8 پايىزعا وسپەك. مۇناي ءوندىرۋ 81 ميلليون توننا كولەمىندە بولماق. بيىلعى جىلى ەكسپورت كولەمى 59 058,4 ميلليون دوللار, تاۋار يمپورتىنىڭ كولەمى 33 768,9 ميلليون دول­لار كولەمىندە بولادى دەپ بولجانۋدا. ۇكىمەت وتىرىسىندا قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ   جوعارىدا اتالعان زاڭ جو­با­سىن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2011 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ ءتۇسىمى 4 تريلليون 249,3 ميلليارد تەڭگە نەمەسە قول­دانىستاعى بيۋدجەتتەن (4 تريلليون 041,4 ميلليارد تەڭ­گە) 207,9 ميلليارد تەڭ­­گە­گە ارتىق بولجانىپ وتىر. رەسپۋب­لي­كا­لىق بيۋد­جەت­تىڭ شىعىسى 4 تريلليون 945,1 ميلليارد تەڭگە نەمەسە بۇ­رىن بەكىتىلگەن مولشەردەن 301,3 ميلليارد تەڭگە ار­تىق بولماق. سو­نىمەن بىرگە بيۋدجەت ءتۇسى­مىنە 2010 جىلدان قال­­عان 82,9 ميلليارد تەڭگە قار­جى دا قوسىلادى. جوبا بويىنشا رەسپۋب­لي­كالىق بيۋدجەت­تىڭ شى­عىس بولىگىندە باسىمدىق بەرىلگەن باع­دار­لامالار دا انىقتالدى. نەگىزىنەن بيۋدجەتتە قاراستىرىلعان قارجى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا (20,5 ميلليارد تەڭگە), دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­سىنا (7,1 ميلليارد تەڭگە), تۇر­عىنداردى جۇ­مىس­پەن قامتۋ باع­دار­لامانسىن ءىس جۇزىنە اسىرۋ­عا (40,2 ميلليارد تەڭگە) جۇمسال­ماق. ۇدەمەلى يندۋستريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا 56,9 ميلليارد تەڭگە, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋعا 15,2 ميلليارد تەڭگە, ەلدى مەكەندەردى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتا­ما­سىز ەتۋگە 8,2 ميلليارد تەڭگە قاراس­تى­رىل­عان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جول­داۋىنان تۋىندايتىن تۇر­عىن-ءۇي كوممۋنالدىق سا­لانى دامىتۋعا جانە جىلجىمايتىن م ۇلىك رىنوگىن قولداۋعا 75 ميلليارد تەڭگە, داع­دا­رىستان كەيىنگى تۇراق­تاندىرۋدىڭ جاڭا باع­دارلاماسىنا 8,8 ميلليارد تەڭگە, «ەڭبەك ونىمدىلىگى-2020» باعدارلا­ماسىنا 15 ميلليارد تەڭگە, گيدرو­تەح­نيكالىق قوندىرعى­لار جانە وزەن جاعا­لاۋلارىن بەكىتۋ شارا­لارىنا 9,9 ميلليارد تەڭگە جۇمسالماق. «ەڭبەك ونىمدىلىگى-2020» باعدارلاماسى­نىڭ نەگىزگى ماقساتى تۇرعىنداردى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ ارقىلى ەل ەكونوميكاسىنا قارقىندى دامۋ ۇدەرىسىن بەرۋ بولىپ تابى­لادى. ەلباسىنىڭ جولداۋىنان تۋىنداعان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن قولداۋ باعدارلا­ما­سىنىڭ اياسىندا 2011 جىلى 6 ميلليون شار­شى مەتر تۇرعىن ءۇي قورىن پايدالانۋعا بەرۋ كوزدەلگەن. بۇل باعدارلاما شەڭبەرىندە 500 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قورى مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قارجىسى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەدى. 2,3 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قورى ۇلەسكەرلەردى مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسى­رىلماق. ال 400 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي قورى كوممەرتسيالىق نەگىزدە جۇزەگە اسىرىل­ماق. 2,8 ميلليون شارشى مەتر تۇر­عىن ءۇي قورى جەكە مەنشىك نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلماق. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «نۇر وتان» حدپ ءحىىى سەزىندە سويلەگەن سوزىنەن تۋىن­دايتىن مىندەتتەرگە بايلانىستى ەلىمىزدە «ەڭبەك ونىمدىلىگى-2020» باعدارلاماسى قابىلدانىپ, جۇزەگە اسىرىلا باستادى. بۇل باعدارلاما ەلباسىنىڭ 2010 جىلعى 19 ناۋرىزدا جا­رىق­قا شىققان ەلىمىزدى ۇدەمەلى ين­دۋس­تريا­لىق-ين­نو­ۆاتسيالىق دامىتۋ باع­دار­لاما­سىنىڭ شەڭ­بەرىندەگى بەلگىلەنگەن ءمىن­دەت­تەردى جۇزەگە اسى­رۋعا ارنالعان. ال «ەڭ­بەك ءونىمدى­لى­گى-2020» باع­دارلاماسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى ەلىمىزدە بۇدان بۇرىن قابىلدانعان داعدارىسقا قارسى «بيزنەستىڭ جول كار­تاسى-2020» باعدار­لا­ماسىنىڭ جال­عاسى بو­لىپ تابىلادى. سونىمەن بىرگە, قايتا پىسىقتالعان رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەت اياسىندا الماتى قالا­سىنا 12,1 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. ونىڭ ىشىندە الماتى مەتروپوليتەنىنە 2,1 ميلليارد تەڭگە, «ايگەرىم» تۇرعىن ءۇي كەشەنىن اياقتاۋعا 2 ميلليارد تەڭگە بولىنبەك. ال استانا قالاسىنىڭ قۇرىلىسىن دامىتۋعا, ونىڭ ىشىندە №2 جەو-نى قايتا جاراق­تان­دىرۋعا 3,3 ميلليارد تەڭگە, ۇلەسكەرلەردىڭ قاتىسۋى­مەن  سالىناتىن تۇرعىن ءۇي قۇرى­لىسىن اياق­تاۋ­­عا 2 ميلليارد تەڭگە بولىنبەك. ۇكىمەت وتى­رىسىندا ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا ار­ناعان «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالاي­مىز» اتتى جولداۋىنان جانە «نۇر وتان» حدپ ءحىىى­ سەزىندە سويلەگەن سوزىنەن تۋىندايتىن مىندەتتەر قارجىلىق جاعىنان تولىق قامتا­ما­سىز ەتىلىپ, ناقتى جۇزەگە اسىرۋ باعىتىندا تياناقتى شەشىمدەر قابىلداندى. ۇكىمەت مۇشەلەرى جان-جاقتى تالقىلاۋ­دان كەيىن  «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2011-2013 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋب­لي­كالىق بيۋدجەتى تۋرالى» زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جو­با­سىن تولىق ماقۇلداپ, بەكىتتى. سونىمەن بىرگە ۇكىمەت وتىرىسىندا يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى  نۇر­مۇ­حام­بەت ابدىبەكوۆ «ەڭبەك ءونىم­دىلىگى-2020» باعدار­لا­ماسىنىڭ جوباسىمەن تانىستىردى. جىلقىباي جاعىپار ۇلى.