قىستان قايمىقپايتىن قارت

قىستا تىستا جەلەڭ ءجۇرىپ, قارمەن دەنەسىن ىسقىلاپ, سۋىق سۋعا جۋىنا­تىن ادامداردى كەيدە تەلەديداردان كو­رىپ, مۇنىڭ قۇپياسى نەدە ەكەن دەپ تاڭدا­نا­تىنىمىز راس. جۇرە بەرسەڭ, كورە بەرەدى ەكەن­سىڭ. ەندى جاقىندا مەن قىستىڭ ايا­زى­نان قاي­مىق­­پاي­تىن ءبىر اق­سا­قالدى ءوز كو­­زىممەن كور­گە­نىمدى ايتايىن... وسى جىل­عى قاڭتار ايى كۇن­دەرى­نىڭ بىرىندە قالامىزدىڭ ءماۋمىت باتىر كوشە­سىمەن كەلە جاتقانمىن. كۇن­نىڭ  ايازى قاتتى, بىلەتىنىم, سول كۇنى قالاداعى مەك­تەپتەردىڭ تومەنگى سىنىپ وقۋ­شى­لارىنا ساباق بولماي جاتتى. كوشەدە كىرپىگىنە مۇز قاتىپ, ءبۇر­سەڭ­دەپ بارا جاتقان ادامدار اراسىنان ش ۇلىقسىز كالوش كيگەن, جۇقا شالبار مەن مايكىدەن باسقا ەشتەمەسى جوق  قارت كىسىنىڭ بىرەۋمەن اڭگىمەلەسىپ تۇر­عا­نىن كوزىم شالىپ قالدى. ءسىرا, قا­سىن­داعى كىسىگە كۇننىڭ ايازى باتقان سى­ڭايلى, ول ت ۇلىبىنىڭ جاعاسىن ءتۇرىپ العان, اياعىنداعى ەتىكشەسىن ءجيى-ءجيى ءبىر-بىرىنە ۇرادى. جاقىنداي كەلە قىستى «مەنسىنبەي» تۇرعان اقساقالدى بىردەن تاني كەتتىم. ول – اۋدانىمىزعا بەلگىلى ەڭبەك ارداگەرى بولات حاليكوۆ ەكەن. ۇلكەن كىسىنىڭ بۇلاي تۇرعانىنا تاڭدانىپ, ونىمەن سالەمدەسۋدى دە ۇمىتىپ, جانىنان ءوتىپ كەتىپپىن. ارتىما جالتاق-جالتاق قا­راپ قويامىن, ەكەۋىنىڭ اڭگىمەسى ازىرگە بىتەر ەمەس. مەنى ايازدى كۇنى جالاڭاش تۇرعان اقساقالدىڭ جاع­دايى قىزىقتى­رىپ بارادى. وسى كۇننەن باستاپ ماعان ول كىسىنىڭ سىقىرلاعان ايازدا كوشەدە جەلەڭ تۇرۋىنىڭ قۇپياسىن بىلسەم دەگەن قىزىعۋشىلىق تۋدى. ءاۋ باستا قارت كىسى عوي, ۇلكەيگەندىكتىڭ بەلگىسى بولار دەپ, ويلاعانىم دا راس. كەيىننەن سۇراستىرا كەلە, ونىڭ ۇزاق جىلداردان بەرى قىستا قار باسىپ, دالادا سۋىق سۋعا شومىلا­تى­نىن  ەستىدىم. بولات اتايدىڭ ۇيىنە جا­قىن ورنالاسقان جۇرگىزۋشىلەردى وقىتىپ كۋالىك بەرەتىن «اۆتو-التىن» جشس دي­رەكتورى امانگەلدى قالىباەۆتىڭ اڭگى­مە­سىنەن كەيىن تولىعىمەن سەنۋگە تۋرا كەلدى. — مەنىڭ وسى قىز­مەتكە كەلگەنىمە  التى جىل­داي ۋاقىت بولدى. اق­ساقالدىڭ قىستا قارمەن ءۇستىن ىسقىلاپ, سۋىق سۋعا شومىلاتىنىن جىلدا كو­رىپ ءجۇرمىن. كەيبىر كورشىلەرى ونىڭ وسى قىلىقتارىن ەرسى كورەدى, قارتايعان عوي دەپ, ءاجۋالايدى. شىندىعىنا كەلگەندە بۇل – ناعىز دەنساۋلىقتى شىڭداۋ. ونىڭ دەنساۋلىعى كوتەرمەسە, دەنەسى سۋىققا ۇيرەنىسپەسە, مۇنداي قاقاعان ايازدا ونداي ىسكە بارماس ەدى, – دەيدى    امانكەلدى. وسىنداي اڭگىمەلەردەن كەيىن مەن  اتايدىڭ ۇيىنە بارىپ, وزىمەن تىلدەسسەم دەگەن ويعا كەلدىم. بۇل جوسپارىم  جۋىردا جۇزەگە استى. سول كۇنى دە اۋا رايى وسال بولمادى, سىرتتاعى تەرمومەتر -29 گرادۋس سالقىندىقتى كورسەتىپ تۇر ەدى. – بالام, قىستىڭ كوزى قىراۋدا  جالاڭاش ءجۇرۋدى بىرەۋلەرگە ەلىكتەگەننەن نەمەسە ەرىككەننەن جاساپ جۇرگەن جوقپىن, – دەپ باستادى ول اڭگىمەسىن. – مەن – قىستا ءوزىم قالاعان كەزدە قارمەن دەنەمدى ىسقىلاپ, جەلەڭ سىرتتا جۇرۋگە ابدەن داعدىلانعان اداممىن, وسىدان ءوزىم  ءلاززات الامىن. جالپى, تابيعاتتىڭ ىستىق-سۋىعىن جاقسى كورەمىن. جازدا ىسسىدان قاشىپ جۇرت كولەڭكەگە تىعى­لىپ جاتقاندا ماعان كەرىسىنشە, كۇننىڭ كوزىندە كوپ ءجۇرىپ, كۇيدىرىنگەن ۇنايدى. مۇنى جۇمباق قىلاتىن ەش قۇپياسى جوق. وسىعان  ەتىم ۇيرەنگەن, بۇل – مەنىڭ ۇزاق جىلداردان بەرگى سۇيىكتى ءىسىم. ال اناۋ-مىناۋ اۋرۋعا  ازىرگە باس يگەن جوقپىن. اقساقالىمىز وسىلايشا اڭگىمەسىن جالعاستىرا وتىرىپ: «بالام, سەن جاقسى كەلدىڭ, ارقام سۋىق سۋدى قالاپ تۇر», – دەپ شەشىنە باستادى. – اتا, نە ىستەمەك ويىڭ بار؟ – دەدىم مەن تاڭدانا. – كوشەنىڭ ارعى بەتىندەگى سۋ كولونكاسىنا با­رىپ, جۋىنىپ قايتقىم كەلىپ وتىر. سەن ەرىپ ءجۇر,  – دەدى ول ماعان. ەكەۋمىز تەمىر شەلەكتى داڭعىرلاتىپ ۇيىنەن 300 مەتردەي جەردە ورنالاسقان بۇرانعا دا كەلدىك. كۇننىڭ ىزعىرىق ايازى مىقتى, «تۋف» دەسەڭ تۇكىرىگىڭ  قاتادى. ۇيدەن  جالاڭاش شىققان اتاي شويىن شۇمەكتەن   سۋدى الىپ, جۋىنا باستادى, ۇستىنە شەلەكتەپ  سۋ قۇيىپ, راحاتتانىپ جاتىر.  مەنىڭ وسى جەردە ونىڭ سۋىققا ابدەن بويى ۇيرەنگەندىگىنە كوزىم جەتتى. ءيا, قاھارلى قىستا قارتتىق جاستا دالادا سۋعا ءتۇسىپ, قار باسۋدى ەكىنىڭ ءبىرى ىستەي المايدى. ناعىز سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋدىڭ بىردەن-ءبىر كەپىلى دە وسى بولار. بولات حاليكوۆ اقساقال قازىر 75 جاستا. بەس ۋاقىت نامازىن وقيدى, 2007 جىلى مەككەگە بارىپ, مۇسىلماندىقتىڭ ءبىر پارىزىن وتەپ قايتتى.  ۇيىندەگى ءزايناب اجەي ەكەۋى ومىرگە جەتى بالا اكەلگەن, بەس نەمەرە ءسۇيىپ وتىر. بالالارىنىڭ بارلىعىنا جوعارى ءبىلىم الۋلارىنا مۇمكىندىك جاساعان ۇلگىلى اتا-اجە. مۇحتار مىرزالين, جۋرناليست. اقتوبە وبلىسى, شالقار قالاسى.