قورجىندا – ءبىر كۇمىس, ءبىر قولا مەدال
دزيۋدوشىلارىمىز جەڭەدى دەپ كەلىپ ەدىك. وليمپيادانىڭ العاشقى كۇنىن التىن جۇلدەمەن باستاۋعا ءۇمىتتىڭ جەتەگىندە كەلگەن باسقالار سياقتى ءبىزدىڭ دە مۇمكىندىگىمىز بولعان. ەلدوس سمەتوۆ – ۇستىنەن قىلاۋ تۇسپەگەن سۋ جاڭا الەم چەمپيونى. وتگونتسەتسەگ گالبادراح قىزىمىز ءوز سالماعىندا الەمدەگى ۇشتىككە كىرەدى. سوندىقتان باسى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەديا ۇلى بولىپ بارلىعىمىز دزيۋدودان وتەتىن جارىسقا كەلدىك.
ءوزىمىزدىڭ بالۋاندار شىققانعا دەيىن وزگە ەلدەردىڭ ۇكىلەپ اكەلگەن ۇمىتتەرىن تاماشالاپ وتىرمىز. 60 كيلو سالماقتا فرانتسۋز بەن برازيليالىق بالۋاندار ساعىزداي تارتىسىپ جاتىر. رەفەري سىلبىرلاۋ كۇرەسكەنى ءۇشىن الاڭ يەسى كيتاداعا ەسكەرتۋ بەرگەن. كۇرەس اياقتالۋعا 40 سەكۋند قالعاندا, كيتادا ىشقىنىپ كەلىپ, قىرقا شالدى. الگىندە عانا كوڭىلى توق جۇرگەن فرانتسۋز وكىرىپ جىبەرە جازدادى-اۋ. جارالى ارىستانداي شابىنعانىمەن, ەندى ءبارى كەش ەدى. ول ەندى اۋىلىنا قايتادى. ءتورت جىلدىق ارمان وسى جەردە ادىرا قالدى.
ءبىزدىڭ گالبادراح قىزىمىز دا كوڭىلىمىزگە قاياۋ تۇسىرە جازدادى. سىلكىنىپ كەۋدەسىن كەرىپ شىققان جەرلەسىمىز العاشقى كەزدەسۋىندە-اق جارىس جولىنان شىعىپ قالۋعا شاق قالعان. شيدو الدى, ول ازدىق ەتكەندەي, قارسىلاسىنا ۆازاري ۇستاتىپ جىبەردى. ءبارىمىز ىشقىنىپ قالدىق. ابىروي بولعاندا, ول ەسىن تەز جيناپ, نەگىزگى ۋاقىتتىڭ ۇپايلارىن تەڭەستىرىپ, التىن ۇپايعا كۇرەسۋگە مۇرسات الدى. شابۋىلداپ ءجۇرىپ جەڭدى-اۋ ايتەۋىر.
ەلدوس ەردىڭ سويى ەكەندىگىن قاشان دا دالەلدەپ ءجۇر. بىراق وليمپيالىق ويىندار وسى دودادا بۇرىن توپ جارعاندارعا دا, ءبىر ەمەس, بىرنەشە دۇركىن الەم چەمپيوندارىنا دا: «كەلىپ قالىپسىز ۇيات بولار, جول سىزدىكى», دەپ سىزىلىپ تۇرمايدى. شىن مىقتىسىڭ با, باسقا جەردە ەمەس, وسى تاتاميدە دالەلدە. ءبىرىنشى توپتا رەسەيلىك بەسلان مۋدرانوۆ جولىنداعىنى قيداي سىپىرىپ كەلدى. ەكىنشى توپتا ءبىزدىڭ باتىر مىقتى بولدى. وزبەك جىگىتى دياربەك ورازبوەۆ – وتە تاسىلقوي بالۋان. ەلدوس وڭتايى كەلگەندە دياربەكتى توبىقتان قاعىپ, ءبىر بۇيىرىنە سۇلاتتى. قاسىمىزدا دەمىن ىشىنە تارتىپ وتىرعان وزبەك اعايىندار باسىن ۇستادى, ءبىز اسپانعا سەكىردىك.
اقتىق ايقاسقا شىعار باسپالداقتا ەلدوس ازەربايجان بالۋانى ورحان سافاروۆپەن بەلدەستى. ورحان – ۇزىن بويلى, ەلدوسقا دەيىن قارسىلاستارىن قوعاداي جاپىرىپ كەلگەن. ولار ءبىر-ءبىرىن الا الماي كوپ ءجۇردى. كەزدەسۋ اياقتالۋعا از قالعاندا, ەلدوس ورحوننىڭ ەكى قولىن بايلاي ۇستاعان قالپى شالقالاي بەرە توبىقتان قاقتى. يۋكو. جالقى دا بولسا يپپونعا بەرگىسىز التىن ۇپاي. ورحان جەڭىستىڭ قولىنان سۋسىپ بارا جاتقانىن جان دۇنيەسىمەن سەزىنىپ العا قاراي ۇمتىلدى. مۇندايدا «كەلسەڭ كەل» ابىروي بەرمەيدى. ەلدوس دۇرىس تاكتيكا تاڭدادى. ءۇش شيدو العانىمەن, باتىرىمىز فينالعا ءوتتى.
فينالدا, الدىن وزىپ ايتار بولساق, تەرەزەسى تەڭ كۇرەس بولدى. قايتا ءبىزدىڭ جىگىت الىمدىلاۋ, بەلسەندىلەۋ بولعان. قانداي تاماشا ادىستەرى سوڭىنا دەيىن ورىندالماي جاتتى. تارتىس بەسلان مۋدرانوۆتىڭ مىقتىلىعىن تاعى تانىتتى. بەلدەسۋ التىن ۇپايعا كەتتى. تاۋ جىگىتى توبىقتان وڭدىرماي قاقتى. ەلدوستىڭ اۋىرسىنىپ قالعانىن بايقاپ وتىرمىز. شارشاعانى دا سەزىلىپ تۇر. جوق, سوندا دا قايتپاي كەۋدەلەپ ىشكە ەندى. شالىپ جىقپاققا ارەكەتتەنگەن. بەسلان اۋەدە ءوز پايداسىنا اۋدارىپ كەتتى. توبىقتان قاعىپ, ءوز پايداسىنا يۋكو جازدى. الگىندە عانا كوز الدىمىزدا, قول جەتەر جەردە تۇرعانداي كورىنگەن التىن جارق ەتىپ, القالاپ وتىرعان قارسىلاستىڭ قولىندا كەتتى. اتتەڭ, بۇل التىن مەدال رەسەيلىكتەردىڭ الماي جۇرگەن التىن جۇلدەسى ەمەس قوي. ءبىزدىڭ قازاققا اۋاداي كەرەك ەدى. ەلدوس قازاق سپورت تاريحىنىڭ التىن پاراعىن اشۋعا دايىن بولاتىن. كۇشى دە جەتىپ تۇردى. نەگىزگى ۋاقىتتا بەلسەندى بولعانىن ايتتىق, سول ۋاقىتتا تورەشى قۇرعىر رەسەيلىككە ءبىر شيدو بەرىپ جىبەرگەندە, قازاقستاندا قىرىق كۇن تويىن, قىرىق كۇن ويىن وتكىزەر ۇلان-اسىر توي بولار ەدى.
گالبادراح سوڭعى گراند-سلام باسەكەلەرىنىڭ بارىندە باس جۇلدە الدى دەسە بولادى. ەكىدەن تومەندەگەن كەزى بولعان جوق. شيرەك فينالدا جاپوننىڭ الەم چەمپيونى امي كوندونى بەلدەن قاپسىرا ۇستاپ ءبىر ەمەس, ەكى رەت لاقتىردى. كوندو بىرىندە ەتپەتىمەن تۇسكەنىمەن, ەكىنشىسىندە ءبىر جاۋىرىنىمەن جىعىلدى. ۆازاري. قازاق كۇرەسىنىڭ تىلىمەن ايتقاندا, جارتىلاي جەڭىس. 50 سەكۋند ۋاقىت قالعان. مۇندايدا تاجىريبەلى بالۋاندار شيدو الماس ءۇشىن بەلسەندىلىك كورسەتكەندەي, قولعا جابىسىپ, وڭدى-سولعا سۇيرەپ ءجۇرىپ الادى. ءبىزدىڭ قىز كوندونىڭ ىڭعايىنا قاراي كۇرەسىپ كەتتى. ەكەۋى ۇمار-جۇمار قۇلاعان. گالبادراح اياققا جارماسىپ, تارتىپ جاتقانداي ەدى, ايىرىلىپ قالدى. جىرىندى الەم چەمپيونىنا وسىنىڭ ءوزى جەتكىلىكتى ەدى. كەۋدەسىنە شىعىپ جاتىپ الدى. 20 سەكۋند ۇستاسا يپپون, تازا جەڭىس. جاپون ودان ايىرىلا قويماس.
گالبادراح ءۇشىنشى ورىن ءۇشىن كۇرەستە ەشكىمدى بويىنا تەڭ كورگەن جوق. جۇبانىش باسەكەسىنىڭ العاشقى بەلدەسۋىندە ماجار قىزىن, لوندون وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرىنىڭ ەكى قولىن تاس قىلىپ بايلاپ الدى دا, ارتقا قاراي سەرپە كوتەرىپ شالقالاي لاقتىردى. يپپون. قولا مەدال ءۇشىن تارتىستا ءوزىنىڭ جەرلەسى, الەمدەگى ۇزدىك مۋنگحبات اكپەسىن جۇلدەسىز قالدىرعان, فينالعا وتەر جەردە ءسۇرىنىپ, ءوزىن كۇتىپ تۇرعان كۋبالىق ماەسترو الۆارەسپەن تاتاميگە شىقتى. ەكى شيدو الدى. جارىس وسىلاي اياقتالسا, جەڭىس قارا مارجاندا. ءبىزدىڭ قىز ۆا-بانككە كەتتى. ۋاقىتتى ساعىزداي سوزىپ جۇرگەن الۆارەستى قۇرساۋداي قىسىپ, ىڭعايىنا كەلتىردى دە, توبىقتان قاعىپ, توپ ەتكىزدى. ۆازاري. قىلپىلداپ وتىرعان ءبىزدىڭ كوڭىل دە توعايىپ قالدى. ال قولا مەدال سالدەن كەيىن قولىمدا بولادىنى ويلاپ ۇلگەرگەن الۆارەستىڭ كوڭىل كۇيىن قۇدايىم ەشكىمگە بەرمەسىن. التىن مەدال ارگەنتينالىق پاۋلا پارەتونىڭ ولجاسى ەكەن. اسىلىق ايتپايىق, ءبىزدىڭ كوڭىلىمىزدە گالبادراح ودان مىقتى كورىندى.
جارىستان سوڭ جەڭىمپاز بەن جۇلدەگەرلەر ءباسپاسوز ورتالىعىندا دۇنيە جۇزىنەن جينالعان جۋرناليستەردىڭ الدىندا سۇحبات بەردى. گالبادراح كوندومەن كۇرەستە ورنى تولماس قاتەلىك جىبەرگەنىن, ءوزىنىڭ ۇتىپ جاتقانىنا مالدانىپ قالعانىن ايتتى. سىرت كوزگە شىناشاقتاي كورىنەتىن وسى شىمكەنتتىك قىزدىڭ بويىندا الاپات كۇش بار. قۇداي قوش كورسە, بۇل قىز وليمپيادا «التىنىن» الماي قويمايدى. قازاقستان ماعان سەنىپ, قۇراماعا شاقىردى. باپكەرىمىز ەكەۋىمىزگە بارلىق جاعدايدى جاسادى. جارىس كەزىندە مەنى قولداعان جەرلەستەرىمىزدى, قازاقستان تۋىن كوپ كوردىم. سول ءۇشىن ۇلكەن راحمەت ايتامىن. بولاشاقتا دا قازاق ەلىن جاقسى جەڭىستەرىممەن قۋانتا بەرەمىن دەپ ويلايمىن – دەدى قولا جۇلدەگەر.
ەكى كۇنگى جارىستى قورىتىندىلايتىن بولساق, 237 شاقىرىمدىق توپتىق جارىستا ۆەلوشاباندوزىمىز اندرەي زەيتس 142 سپورتشىلاردىڭ اراسىندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ توپ باسىنا شىققان. الايدا, مارەگە جاقىنداعاندا, كۇشى جەتپەي قالدى. «بارىمدى سالدىم, ايانعانىم جوق. شىنىمدى ايتسام, لوندونداعى الەكساندر ۆينوكۋروۆ سەكىلدى باس جۇلدە الۋدى ارمانداعانىمدى دا ايتايىن. كۇشىم سوڭىنا دەيىن جەتپەدى, بۇيىرعانى وسى ەكەن», دەدى. 100 مەتر قاشىقتىقتا سۋعا ءجۇزۋشىمىز دميتري بالاندين سەگىزىنشى ورىنمەن فينالعا ءوتتى. ال ءزۇلفيا چينشانلونى الماستىرعان اۋىر اتلەت مارگاريتا ەليسەەۆانىڭ مەدال الۋعا مۇمكىندىگى بار ەدى. ول جۇلقا كوتەرۋدە – 80, سەرپە كوتەرۋدە 106 كيلو ناتيجەسىمەن 5-ورىنعا شىقتى. باس باپكەر الەكسەي ني مارگاريتانىڭ جاتتىعۋدا جۇلقا كوتەرۋدەن 90 كيلوعا دەيىن كوتەرىپ جۇرگەندىگىن ايتقان. وسىنداي ءىرى دوداعا العاش قاتىسقان قىز تولقۋىن باسا الماعان سىڭايلى. ال العاشقى كۇنى شارشى الاڭعا شىققان بەرىك ءابدىراحمانوۆ امەريكالىق جاس پەرى كارلوس بالدەراسقا ەشقانداي قايرات كورسەتە المادى. كارلوس جىلدامدىعىمەن شالدىرماي كەتتى. باس باپكەر مىرزاعالي ايتجانوۆ تا وسىنى ايتادى.
ەكىنشى كۇنى مەدال الۋعا ءۇمىتتىلەر ىشىنەن دزيۋدوشى جانساي سماعۇلوۆ پەن اۋىر اتلەت ارلي چونتەي اتالعان. الايدا, العاشقى كەزدەسۋىندە جىرىندى ياسپەر لەفەۆرانى جولىنان ىسىرعان جانساي كەلەسىدە الەم چەمپيونى جاپون ان با ۋلۋعا قايرات كورسەتە المادى. ال ارلي چونتەي قوسسايىس قورىتىندىسىندا ءتورتىنشى ورىندى قاناعات تۇتتى.
«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارناۋلى ءتىلشىسى
باقتيار تايجان
ريو-دە-جانەيرودان حابارلايدى
جۇلدەلەر جيىنتىعى (8 تامىزداعى مالىمەت بويىنشا)
| № |
قۇرامالار |
التىن |
كۇمىس |
قولا |
بارلىعى |
| 1 |
اقش |
3 |
5 |
4 |
12 |
| 2 |
قىتاي |
3 |
2 |
3 |
8 |
| 3 |
اۆستراليا |
3 |
0 |
3 |
6 |
| 4 |
يتاليا |
2 |
3 |
2 |
7 |
| 5 |
كورەيا |
2 |
2 |
1 |
5 |
| 6 |
ۆەنگريا |
2 |
0 |
0 |
2 |
| 7 |
رەسەي |
1 |
2 |
2 |
5 |
| 8 |
ۇلىبريتانيا |
1 |
1 |
0 |
2 |
| 8 |
شۆەتسيا |
1 |
1 |
0 |
2 |
| 10 |
جاپونيا |
1 |
0 |
6 |
7 |
| 11 |
تايلاند |
1 |
0 |
1 |
2 |
| 11 |
تايپەي |
1 |
0 |
1 |
2 |
| 13 |
ارگەنتينا |
1 |
0 |
0 |
1 |
| 13 |
بەلگيا |
1 |
0 |
0 |
1 |
| 13 |
كوسوۆو |
1 |
0 |
0 |
1 |
| 13 |
نيدەرلاند |
1 |
0 |
0 |
1 |
| 13 |
ۆەتنام |
1 |
0 |
0 |
1 |
| 18 |
كانادا |
0 |
1 |
1 |
2 |
| 18 |
قازاقستان |
0 |
1 |
1 |
2 |
| 20 |
برازيليا |
0 |
1 |
0 |
1 |
| 20 |
دانيا |
0 |
1 |
0 |
1 |
| 20 |
فرانتسيا |
0 |
1 |
0 |
1 |
| 20 |
يندونەزيا |
0 |
1 |
0 |
1 |
| 20 |
جاڭا زەلانديا |
0 |
1 |
0 |
1 |
| 20 |
فيليپپين |
0 |
1 |
0 |
1 |
| 20 |
وڭتۇستىك افريكا |
0 |
1 |
0 |
1 |
| 28 |
وزبەكستان |
0 |
0 |
2 |
2 |
| 29 |
يسپانيا |
0 |
0 |
1 |
1 |
| 29 |
گرەكيا |
0 |
0 |
1 |
1 |
| 29 |
پولشا |
0 |
0 |
1 |
1 |
ۆەتنام تاريحىنداعى تۇڭعىش التىن مەدال
ريو-دە-جانەيروداعى وليمپيالىق ويىنداردىڭ ءبىرىنشى كۇنى ۆەتنام سپورتشىلارى وزدەرىنىڭ تاريحىنداعى ءبىرىنشى وليمپيالىق التىن مەدالدى جەڭىپ الدى. وعان مەرگەن حوانگ سۋن ۆين قول جەتكىزدى.
ۆەتنام مىلتىق اتۋشىسى بۇدان ءتورت جىل بۇرىن لوندوندا ساتسىزدىككە ۇشىراعان سپورتشىنىڭ ءبىرى بولدى. ونىڭ اۋەلگىدە پنەۆماتيكالىق تاپانشامەن اتۋدا فينالعا شىعۋىنا ءبىر عانا وعى جەتپەي قالدى, سوسىن تاپانشامەن 50 مەترلىك نىسانانى كوزدەۋدە قولا مەدال الۋعا 0,1 بالى كەم بولىپ شىقتى.
ال ريو تورىندە حوانگ سۋن ۆين ءبىرىنشى جارىس كۇنى-اق پنەۆماتيكالىق تاپانشامەن اتۋدا التىن مەدال جەڭىپ الىپ, ۆەتنامعا ءوزىنىڭ تاريحىنداعى ءبىرىنشى التىن مەدالدى الىپ بەردى.
كاسىپقوي سپورتشى جارىستان شىعىپ قالدى
كاسىپقويلاردىڭ بوكستان ورتا سالماقتاعى بۇرىنعى چەمپيونى, فرانتسۋز حاسسان ن`دام ن`جيكام (34-2, 20 كو) وليمپيادا شىڭىن باعىندىرۋعا باستاعان جورىعىن ابىرويسىز اياقتادى. كاسىپقويلار ساپىنا وتكەسىن 12 جىلدان كەيىن بەرىلگەن مۇمكىندىكتى پايدالانۋعا ۇمتىلعان ول 1/16 فينالدا برازيليالىق ميشەل بورحەستىڭ تەگەۋرىنىنە قارسى تۇرا المادى.
32 جاستاعى بۇل بوكسشى وليمپيالىق ويىنداردا باعىن سىناپ كورمەك بولعان كاسىپقويلار اراسىنداعى ەڭ اتاقتىسى كورىنەدى. ول ەكىنشى, ءۇشىنشى راۋندتاردا قاتتى قيمىلدادى. بىراق ونىڭ قارسىلاسى وسى كەزدە سوققىنى بۇدان دا كوپ جاساپ ۇلگەردى. بۇعان جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەردىڭ بورحەستى قاتتى قولداۋى دا اسەر ەتكەن سياقتى.
يرلاند بوكسشىسى دوپينگپەن قولعا ءتۇستى
ريو-دە-جانەيرودا ءوتىپ جاتقان وليمپيالىق ويىنداردا يرلانديانىڭ ورتا سالماقتاعى مايكل و’رەيللي ەسىمدى بوكسشىسى دوپينگپەن ۇستالىپ قالدى. شاماسى, ول ەندى وليمپياداعا قاتىسا المايتىن شىعار.
يرلانديانىڭ اماتور بوكسى فەدەراتسياسى 23 جاستاعى مايكل و’رەيلليدىڭ ريو-دە-جانەيرودا الىنعان دوپينگ تەكسەرىمىنەن وتە الماي, ويىندارعا قاتىسۋدان ۋاقىتشا الاستاتىلعانىن مالىمدەدى. ەندى بوكسشى ۆ سىناماسىنىڭ اشىلۋىن كۇتىپ وتىر. وسىدان كەيىن ونى رەسمي تۇردە ويىنداردان الاستاتۋ نەمەسە ديسكۆاليفيكاتسيا جاساۋ نە كىناسىزدىگىن اتاپ كورسەتۋ شاراسى جاسالادى. ەگەر تىيىم سالىنعان پرەپاراتتار پايدالانعانى راستالسا, ول وليمپياداداعى دوپينگكە بايلانىستى الاستاتىلعان ءبىرىنشى سپورتشى بولعالى تۇر.
و’رەيللي ءوزىنىڭ ءبىرىنشى جەكپە-جەگىن 12 تامىزدا وتكىزۋى ءتيىس ەدى.
دامير قوجامقۇل
ەنشىسى ەرەن ەلدوس
قازاق جاستارى اراسىندا دزيۋدودان تۇڭعىش الەم چەمپيونى اتانعان ەلدوس سمەتوۆ ريوداعى وليمپيادانىڭ ءبىرىنشى جارىس كۇنىندە كۇمىس مەدالعا قول جەتكىزىپ, اسحات جىتكەەۆتىڭ 2008 جىلعى بەيجىڭدەگى جەتىستىگىن قايتالادى. ول فينالدا بەسلان مۋدرانوۆپەن بەلدەسۋدىڭ قوسىمشا ۋاقىتىندا ءبىر ادىسكە ءتۇسىپ قالىپ, باس جۇلدەگە جەتە الماي قالدى. دەگەنمەن, ەل-جۇرتى ەلدوستىڭ وسى كۇمىس مەدالىنىڭ ءوزىن ۇلكەن تابىسقا بالاپ, قاتتى قۋانىپ جاتىر.
ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز 1997 جىلى 5 جاسقا تولعان كەزىنەن تارازداعى دزيۋدو كۇرەسىمەن اينالىسا باستايدى. 1992 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا ت. رىسقۇلوۆ اۋدانى, جالپاقساز اۋىلىندا تۋعان ەنشىسى ەرەن ەلدوس العاشقى باپكەرى احمەت جۇماعۇلدىڭ قولىنا تۇسكەننەن باستاپ, دزيۋدونى جانىنا سەرىك ەتىپ كەلەدى. ونىڭ الماتىدا وتكەن جارىستان العاش رەت ولجالى ورالۋى وتباسىندا كىشىگىرىم توي بولعان ەكەن. ءبىرىنشى ورىن العان وعلان قولىنداعى ماقتاۋ قاعازىن ۇستاپ ۇيىنە كەلەدى. بالاسىنىڭ جەڭىسىنە قۋانعان اتا-اناسى شاتتىقتان تۋىستارىن شاقىرىپ, كوڭىلدى وتىرىس تا جاساپتى.
– كىشكەنتاي كەزىمنەن تەك قانا ءبىرىنشى ورىن الامىن دەگەن ۇلكەن ماقسات قويعانمىن. بەس جاسىمنىڭ وزىندە قولىممەن جەردى تىرەپ جۇرە الاتىنمىن. جانە سول جاسىمنىڭ وزىندە ءتۇرلى سالتولاردى قينالماي جاساپ, شپاگاتقا ەركىن وتىراتىنمىن. اعالارىم باقبەرگەن, جاندوسپەن جاتتىعۋ زالىنا بارعان كەزىمدە ءوزىم بىلەتىن سپورتتىق ەلەمەنتتەرگە قوسىمشا, جاڭاشا ءبىر دۇنيەلەر قوسىپ ونەرىمدى كورسەتىپ جاتقانىمدا, جاتتىقتىرۋشىم احمەت جۇماعۇلدىڭ: «مىنا بالا كىم؟» دەپ تاڭىرقاي قاراعانى جادىمنان وشپەك ەمەس. سول زالداعى دزيۋدو كۇرەسىنىڭ تاسىلدەرى ماعان بىردەن ۇنادى. كوڭىلىمە قوندى. جاتتىعىپ ءجۇردىم. ۋاقىت وتە كەلە وتباسىمنان كاسىپقوي سپورتشى بولىپ مەن عانا قالدىم, – دەيدى وتكەن شاقتى ەسكە الىپ ەلدوس.
ەلدوستىڭ جارقىن جەڭىستەرىنىڭ ءبىرى – 2014 جىلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ ينچحون قالاسىندا وتكەن ازيا ويىندارىنداعى التىن جۇلدەسى. اتالمىش دوداعا تىڭعىلىقتى دايىندالعان سايىپقىران ازيا ويىندارىندا اتوي سالۋ ءۇشىن چەليابينسكىدە وتەتىن الەم چەمپيوناتىن «قۇرباندىققا» شالىپ جىبەردى. ءتورت جىلدا ءبىر وتەتىن قۇرلىقتىق دودادا قارسىلاستارىنىڭ الدى بولۋدى ماقسات ەتكەن ەلدوس ءۇشىن بۇل سىننىڭ ءباسى جوعارى بولاتىن.
مۇن ول اقتىق سىندا موڭعولدىڭ مىقتى بالۋانى بولدبااتار گانباتتى ساباسىنا ءتۇسىرىپ, چەمپيوندىق اتاققا قول جەتكىزدى. وسىلايشا ول ازيا ويىندارىندا دزيۋدو كۇرەسىنەن العاش رەت چەمپيون اتانعان قازاق بالاسى رەتىندە تاريحقا ەندى.
ازيا ويىندارىندا ءوزىنىڭ شىن مىقتى ەكەنىن دالەلدەي بىلگەن ەلدوستى الدا ۇلكەن دودالار كۇتىپ تۇردى. گران-پري جارىستارىنىڭ كەزەكتى كەزەڭدەرى مەن ماستەرس دەپ اتالاتىن تۋرنيرلەردى بىلاي قويعاندا, سمەتوۆ ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى دودا استانادا وتەتىن الەم چەمپيوناتى ەدى.
بۇل جارىستا دا توپ جارعان ول تۇڭعىش رەت دزيۋدو كۇرەسىنەن قازاق وعلاندارى اراسىنان شىققان الەم چەمپيونى اتاعىنا قول جەتكىزدى.
وسىلايشا ليتسەنزيانىڭ ءتۇپكىلىكتى تاعدىرىن ازيا چەمپيوناتىندا شەشىپ ەدى.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان»,
تابيعات ابايلداەۆ,
جۋرناليست
جامبىل وبلىسى
دەنيز
بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز – دەنيز! تۇرىك تەلەسەريالىنداعى دەنيز ەسىمدى كەيىپكەر ەكەن دەپ ويلاماڭىز, جو-جوق, ول ەمەس. ريو وليمپياداسىندا ەل نامىسىن قورعايتىن وتانداسىمىزدىڭ ەسىمى – جانسەل, تەگى – دەنيز. تۇركيادا بوي تۇزەگەن قارىنداسىمىز مۇستافا وزتۇرىك ەلىمىزدە نەگىزىن قالاعان تاەكۆوندو سپورتىن جانىنان سەرىك ەتىپتى. ونىڭ اناسى دا سپورتشى, دزيۋدودان سپورت شەبەرى اتانعان. جانسەل 6 جاسىندا اناسىمەن بىرگە تۇركياعا كوشكەن. اناسى سول ەلدە تۇرادى.
جانسەلدىڭ ءوزى سپورتپەن دوستىعىن ۆولەيبولمەن باستاعان. ال 2009 جىلى تاەكۆوندو سپورتىنىڭ سەكتسياسىنا بارىپتى. سودان بەرى تاەكۆوندامەن تالماي جاتتىعىپ كەلەدى. بىرنەشە رەت تۇركيانىڭ چەمپيونى اتانعان. ەۋروپا مەن وزگە ەلدەردە وتكەن حالىقارالىق تۋرنيرلەردە دە قارسىلاستارىن قاپى قالدىرىپ, ءوز سالماعىندا توپ جارعان. ونىڭ قيمىلىنىڭ شيراقتىعى مەن جەڭىسكە دەگەن تالپىنىسى بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ نازارىنا ىلىنگەن. تاەكۆوندوشى قىزدىڭ سپورتتاعى جەتىستىگىنە كوڭىل اۋدارعانداردىڭ قاتارىندا بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ قول جۇلدەگەرى ارمان شىلمانوۆ تا بار.
شىن مىقتىنى قاپىسىز تانيتىن وليمپيادا جۇلدەگەرى جانسەلمەن تانىسىپ, وعان قازاقستاننىڭ نامىسىن قورعاۋعا ۇسىنىسىن ءبىلدىرىپتى. تاەكۆوندوشى قارىنداستىڭ ۇسىنىستان باس تارتپاۋىنا ەكى جايت سەبەپ بولسا كەرەك. بىرىنشىدەن, كىندىك قانى تامعان تۋعان ەلگە ورالۋ مۇمكىندىگى, ەكىنشىدەن, وليمپيادا جۇلدەگەرىنىڭ وزىنەن ءتالىم الۋ ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ ماڭدايىنا جازىلا بەرمەيتىن باق ەمەس پە؟ راس, اناسىمەن دە كەڭەسىپتى. ءسويتىپ, ەلگە ورالدى. ونى ەلدە ارمان شىلمانوۆتىڭ ءوزى جاتتىقتىرۋدى قولعا الدى.
تۋعان ەلدىڭ, تۋعان جەردىڭ قادىرى الىستا جۇرگەندە سەزىلەدى عوي. جانسەل دە ەلدىڭ ىستىق ىقىلاسىن دا, تۋعان جەردىڭ تىنىسىڭدى كەڭەيتەر جۇپار اۋاسىن دا ساعىنىپتى. ەلگە ساعىنىش جەتەلەپ كەلگەن جانسەلدى ارمان شىلمانوۆتاي وليمپيادا ءجۇلدەگەرى تۇلەپ ۇشقان اتىراۋ جۇرتشىلىعى قۇشاق جايا قارسى الدى. جۇدىرىقتاي جۇرەگى الىپ ۇشىپ جەتكەن قارىنداستىڭ تارىقپاۋى ءۇشىن جاڭادان بوي كوتەرگەن شاعىن اۋداننان ءبىر بولمەلى پاتەر بەرىلدى. قولىنا ءبىر ميلليون تەڭگە اقشالاي سىياقى ۇستاتىلدى.
جانسەل ەلگە ورالعاندا, اتىراۋدى تاڭداپتى. نەگە؟ مۇنىڭ ءمانىسى مىنادا: ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان تۇستا, تاەكۆوندونىڭ حاس شەبەرى مۇستافا وزتۇرىك العاش رەت ءوز مەكتەبىن ءدال وسى اتىراۋدا اشقان ەدى. سودان بەرى بۇل وڭىردەگى تاەكۆوندو مەكتەبىنەن قازاقستاننىڭ كوك بايراعىن تالاي مارتە بيىككە كوتەرگەن تارلان تاەكۆوندوشىلار تۇلەپ ۇشتى. ولاردىڭ قاتارىندا بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ارمان شىلمانوۆ, بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ قاتىسۋشىسى ليا نۇركينا, لوندون وليمپياداسىندا اتويلاعان گۇلنافيس ايتمۇحامبەتوۆا بار. ءمىنە, الەمدىك دودالاردان ۇدايى جەڭىسپەن ورالعان وسىنداي تاەكۆوندوشىلاردىڭ جولىن جالعاعان جانسەلدىڭ دە باعى جاندى.
الدىمەن مانيلادا وتكەن ليتسەنزيالىق تۋرنيردەگى جەكپە-جەكتە وعان قايرات كورسەتەر قارسىلاس شىدامادى. بابى دا كەلىسىپ, باعى دا جانعان جانسەل سول تۋرنيردە ەلىمىزدىڭ كوك بايراعىن جەلبىرەتىپ, ءانۇرانىن شىرقاتىپ عانا قويماي, وليمپيادا ويىندارىنىڭ جولداماسىن ۇتىپ الدى. بۇدان سوڭ كورەيادا وتكەن وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا اتتاندى. بىرەشە حالىقارالىق تۋرنيرلەردە كوك بايراقتى كوكتە جەلبىرەتتى.
– ەندى جانسەلدىڭ وليمپيادادا قازاقستاننىڭ قورجىنىنا جۇلدە سالارىنا بەك سەنىمدىمىز. ول بۇل دوداعا تىڭعىلىقتى دايارلاندى. وعان بارشا وتانداسىمىز ءۇمىت ارتىپ وتىر. ول ەل ءۇمىتىن اقتايدى, – دەدى جاقىندا گازەت تىلشىسىنە بەيجىڭ وليمپياداسىنىڭ قولا ءجۇلدەگەرى, بەلگىلى تاەكۆوندوشى ارمان شىلمانوۆ.
جىگەرى مىقتى جانسەلدىڭ باعى جانعاي!
جولداسبەك شوپەعۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ
