حات-قورجىن

...ريزاشىلىق بىلدىرەدى وقىرمانعا قۋانىش سىيلادى اۋىل-ايماق باسپاسوزگە جازىلىپ وتىرۋدى ەش ۇمىت قال­دىر­عان ەمەس. بۇگىنگى تاڭ­دا از با, كوپ پە اقجايىق اۋ­دا­نىنىڭ تۇر­عىندارى 1300 داناعا جۋىق «ەگەمەن قازاق­ستان» گازەتىن جازدىرتىپ الدىرادى. وڭىردە باسىلىم وقىرماندارىنىڭ سانى ارتىپ كەلەدى, ويتكەنى باسىلىمنىڭ تۇراقتى بولۋىنا جاناشىرلار از ەمەس. بيىلعى جىلدىڭ ەكىن­شى جارتىسىنان باستاپ اۋدان ورتالىعى چاپاەۆتاعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 15 ادام ەلىمىزدىڭ باس گازەتى «ەگەمەن قازاقستاندى» تۇراقتى وقۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. ولار­عا بۇل قۋانىشتى سىي­­لاعان «موس­كۆيچ» جانار-جاعارماي بەكەتىنىڭ ديرەكتورى يسا­تاي مۇقانعاليەۆ ەسىمدى ازامات. ول وتكەن قاسيەتتى را­ما­زان ايى­نىڭ قۇرمەتىنە وقىرماندارعا «ەگەمەنگە» جازىلۋدى ءوز ەسەبى­نەن وتەپ بەردى. بولات ەسقاليەۆ باتىس قازاقستان وبلىسى, اقجايىق اۋدانى ...ءوتىنىش جاسايدى قايراتكەرگە ەسكەرتكىش قويساق دەپ ەدىك... مەملەكەت قايراتكەرى, سو­تسياليستىك ەڭبەك ەرى, بىلىك­تى باسشى ەركىن نۇرجان­­ ۇلى اۋەل­بەكوۆتىڭ ەسىمى كوك­­شە­لىكتەر جادىندا. ول كوكشەتاۋ, تورعاي, قىزىلوردا وبلىستارىن باسقارعان كەزدە ءوڭىر تىرشىلىگىنە جاڭا لەپ, جىلى شىراي كەلگەنىن جۇرت­شىلىق جاقسى بىلەدى. ەر­كىن نۇرجان ۇلىنىڭ قاجىر-قاي­راتىمەن تۇرعىزىلعان عي­ماراتتار, تۇتاس تۇرعىن ءۇي اۋداندارى, الەۋمەتتىك-تۇر­مىستىق, ءما­دەنيەت وشاقتارى ءالى كۇنگە كوز قۋانتادى. ءبىزدىڭ پارىزىمىز – ءوز وتانىنا, حالقىنا شەك­­­سىز سۇيىسپەنشىلىگىن ارناعان قايراتكەردىڭ ۇلى مۇراتتارىن بولاشاق ۇرپاققا جەتكىزۋ. بۇل ورايدا ونىڭ تۋعان قا­لاسى كوكشەتاۋدا ەڭسەلى ەس­­­كەرت­كىشى نەمەسە ءبيۋستى تۇر­عى­زىلاتىن ۋاقىت جەتتى دەپ ەسەپ­تەيمىز. بىراق, ەل تىلەگى ورىندالۋى كەشەۋىلدەپ بارادى. اقمولا وبلىسى اكىمدىگىنىڭ جانىنداعى تاريحي-مادەني مۇرالاردى قورعاۋ مەن پايدالانۋ كوميسسياسى ءماجىلىسىنىڭ 2011 جىل­عى №11 شەشىمىمەن 2015 جىلى, ياعني, ە.ن.اۋەلبەكوۆتىڭ تۋعانىنا 85 جىل تولۋىنا بايلانىستى ەسكەرتكىش (بيۋست) اشىلۋى جوسپارلانعان بولاتىن. بيىل وبلىستىق «ەل ءبىر­لىگى» قوعامدىق بىرلەستىگى وسى ماسەلەمەن مادەنيەت جانە سپورت مي­نيسترلىگىنە دە حات جولدادى. قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن ارداگەرلەر ءوز موينىنا الادى, ەسكەرتكىشتىڭ ەسكيزى بەكىتىلگەن. تەك, جەرگىلىكتى بي­لىك­تەن ونى ور­­نا­تا­تىن جەر تەلىمى ءبولىنۋىن سۇرايمىز. ارداگەرلەر اتىنان – كوكشەتاۋ قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى شياپ اليەۆ ...العىس ايتادى شيپاگەر شاپاعاتى مەن اقتەرەك ورتا مەك­تەبىندە قىرىق جىل ۇستازدىق قىزمەت اتقارىپ, شاكىرت تاربيەلەۋ ىسىنە ۇلەسىمدى قوسقان ارداگەر ۇس­­تازبىن. ەڭبەگىم ەلەنىپ, «ءبى­لىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى», «ۇزدىك ەڭبە­گى ءۇشىن», «ەڭبەك وزاتى» مەدالدارىنىڭ يەگەرى اتاندىم. قولىما قالام العانداعى ماقساتىم – حالىقتىڭ ىستىق ىقى­لاسىنا بولەنىپ, بۇگىندە دەن­ساۋلىق كۇزەتىندە جۇرگەن اب­زال دا قايىرىمدى ماماندىق يە­لەرىنە ءوز العىسىمدى ءبىلدىرۋ ەدى. ونشا-مۇنشا اۋرۋعا دەس بەرمەيتىن ەدىم, بىردە اياق اس­تىنان دەنە قىزۋىم قاتتى كو­تەرىلىپ جاتىپ قالدىم. ون­دايدا اۋرۋعا اراشا تۇرار ءدا­رى­گەرگە جۇگىنەرىمىز حاق. سودان اۋىلداعى دارىگەرلىك امبۋلاتوريا مەدبيكەسى ال­تىنكۇل مۇحامەدقۇلقىزى مەن تە­راپەۆت-دارىگەر اليك سە­­رىكوۆكە كەلگەنىمدە, دەرەۋ تەك­سەرىپ, سىرقات ءتۇرىن وكپەگە سۋ­ىق تيگەن دەپ انىقتاپ, جەدەل اۋدان ورتالىعى ۇزىناعاشقا الىپ كەلدى. وندا اۋداندىق اۋ­رۋحانانىڭ باس دارىگەرى, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى دوعدىرگۇل مولداحالىقوۆا باسقاراتىن دارىگەرلەر ۇجىمى قابىلداپ, ەم-دومدارىن جاسادى. اۋىرىپ تۇردىڭ, اۋناپ تۇر­دىڭ دەگەن, ون كۇننىڭ ىشىندە سىرقاتىمنان ايىعىپ ۇيگە شىقتىم. قاشاندا جاقسىنىڭ جاسا­عان جاقسىلىعىن ايتقان ءلا­زىم. ءوزىمنىڭ ءسۇيىپ وقيتىن «ەگەمەنىم» ارقىلى ورتالىق ەمحانانىڭ مەڭگەرۋشىسى, جۇق­پالى اۋرۋلار دارىگەرى گۇل­نار ەشەتاەۆاعا, تەراپيا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اي­گۇل قويايداروۆاعا انالىق ال­عىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى.  كۇلان يبراگيموۆا, زەينەتكەر ۇستاز الماتى وبلىسى, جامبىل اۋدانى ...ماقتان تۇتادى بىزدە ءبارى بار شالقار اۋدانىنىڭ ءموڭ­كە بي اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى «بىزدە ءبارى بار» دەپ ماقتانادى. ماقتانسا ماقتانعانداي, اۋ­دان­داعى اۋىلداردىڭ اراسىندا ال­عاشقى بولىپ كوگىلدىر وتىن­­نىڭ قىزىعىن كوردى. جەرى شۇيگىن, سۋى مول. سۋ دەمەكشى, باس­تاۋىن مۇعالجار تاۋىنان الىپ, شالقار كولىنە قۇياتىن قاۋىلجىر وزەنى اۋىل ىرگەسىنەن ءوتىپ جاتىر. بيىل بالىق كوپ دەيدى. «كوپتىگى سونداي, قولمەن ۇستاپ جاعاعا لاقتىرا بەرەمىز», – دەيدى اۋىلدىڭ ايتقىشتارى. اۋىل دۇكەندەرىندە قاجەتتى زاتتىڭ ءبارى بار. تۇرعىنداردىڭ ءتۇرلى تويلارى ءۇشىن كاسىپكەرلەر كنياز­باەۆتاردىڭ كەڭ تويحاناسى دايىن. قوعامدىق مونشا تۇرعىزعان ەلەگەن تاسانوۆقا تۇر­عىندار ءدان ريزا. مونشا قىزمەتى زەينەتكەرلەر ءۇشىن تەگىن بولسا, ب.رىمبەرديەۆانىڭ تىگىن تسەحى دا كوڭىلدەن شىعىپ وتىر. اۋىل ادامدارىنىڭ تۇرمىس جاعدايىنىڭ جاقسارعان­دى­عىنىڭ بەلگىسى بولار, قىزىل, سارى كىر­پىش­تەردەن بيىك ۇيلەر سالۋ, اۋلالارىن ءتۇرلى-ءتۇستى قىم­بات ما­تەريالدارمەن قور­شاپ, ادەمى قاقپالار ورناتۋ سانگە اينالعان. بەردىباي كەمال اقتوبە وبلىسى ...اسەرىمەن بولىسەدى ءسوز قادىرى قاشاندا قىمبات بۇگىنگى كۇن – ەرتەڭگى  تاريح. تاريح قويناۋىنا ەنگەن تۇل­عا­لارىمىزدى حالىققا تانىتىپ, ارتتا قالعان مۇرا­سىن كوپشىلىككە تانىستىرۋ – وسى ءبىر قىزىعى مەن شى­جى­عى كوپ جۋرناليستي­كا سالا­سى­­­نىڭ ەنشىسىنە تيەرى ان­ىق. جالپى ونەر ادامدارى, ۇلت جا­نا­شىرلارىنىڭ  تاعدىرى مەن شىعارماشىلىقتارىن وقىر­­مان­عا, كورەرمەنگە  جەت­كى­زە ءبىلۋ – جۋر­ناليستىڭ قابىلەت-قا­رى­مىنا بايلانىستى بولسا كەرەك. «كتك» تەلەارناسى ۇسىنعان «جۇرەكجاردى» باعدارلاماسى  ءسۇتتىڭ قايماعىن قالقىپ الىپ, مايەگىن سىعىپ كورەرمەنگە تارتا بىلگەن تۋىندى. كوگىلدىر ەك­رانداعى ءمانسىز-ماعىناسىز شوۋ­لاردان گورى, وسىنداي سۇبەلى قازاقي باعدارلامالار قا­جەت-اق. ادەمى اۋەز, سۇلۋ سوزبەن كوم­­كەرىلگەن باعدارلامانى ءجۇ­­رەگىڭ ەلجىرەپ تىڭداماۋ ءمۇم­كىن ەمەس. «جۇرەكجاردى» – ۇلت رۋحانياتىنىڭ الىپ­تارى ق.مىرزاليەۆ, ءا.كە­كىلباەۆ, ءا.نۇرشايىقوۆ, ت.مول­داعاليەۆ, ش.مۇرتازا, ق.ءجۇمادىلوۆ, د.يسا­بەكوۆ سىندى تۇلعالارمەن قاتار ونەردە, تەاتر ساحناسىندا, كينو سالاسىندا ويىپ تۇرىپ ورىن العان ا.ءاشىموۆ, تۇڭعىشباي ءال-تارازي, س.وراز­باەۆ, س.مە­رەكە ۇلى, د.جول­جاقسىنوۆ سياقتى تامىرىن تەرەڭگە جاي­عان الىپ بايتەرەكتەرمەن تانىستىرعان تۋىندى. ءسوز قادىرى قاشاندا قىمبات. باعدارلامانىڭ ەرەكشە تۇسى – ادام ءومىرىن كوركەم كارتينا ىسپەتتەس سۋرەتتەۋىندە جانە پوەزيا­مەن ۇشتاستىرا بىلۋىندە. ايمان مۇقىشوۆا شىعىس قازاقستان وبلىسى