الماتىدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ارحيۆىندە استانا كۇنىنە وراي «استانا – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جەتىستىگى مەن گۇلدەنۋىنىڭ, بولاشاعىنىڭ سيمۆولى» اتتى تاريحي-دەرەكتى كورمە اشىلىپ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى مەن تاريحشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
استانانىڭ تۋعان كۇنى دەگەندە الماتىلىقتار ءبىر كەزدەرى وزدەرىنىڭ استانالىقتار بولعانىن مىندەتتى تۇردە ەسكە الاتىنى بار. الاتاۋدىڭ ەتەگىندەگى جاسىل جەلەككە ورانعان «گۇل-قالانى» قالاي عانا قيىپ كەتتى ەكەن دەگەن جەدەل وي جەتەگىندەگىلەردىڭ ءوزى ءبىر شوعىر. ساعىم ويناعان سارى دالادا كوكپەن تالاسقان ەڭ بيىك ءزاۋلىم عيماراتتار العاش رەت ورتالىق ازيا ايماعىندا, ءتىپتى, تمد كەڭىستىگىندە تۇرعىزىلاتىنىنا سەنەتىن جان بولمادى. «استانا الماتىعا قايتا كوشىپ كەلەدى» دەگەن جەلسوزگە دە تىيىم سالىنبادى. بىراق, استانا جازدىڭ اپتابىنا, قىستىڭ بورانىنا, ساۋەگەيلىك ءسوزدىڭ «ىستىعى مەن سۋىعىنا» «توتەپ بەرىپ» كۇن ساناپ وسكەن جاس سابيدەي, بۋىنى قاتايىپ وركەندەي بەردى, وركەندەي بەردى...
ۇلى كوش قالاي باستالىپ ەدى؟
قاس-قاعىم ساتتىك كورىنىستەردى قالتقىسىز قامتىعان فوتوشەجىرە ارحيۆ فويەسىندە, ونىڭ ءار قاباتىندا, عيماراتتىڭ اۋلاسىندا كەلۋشى كورەرمەندەرگە كەڭىنەن تانىستىرىلۋ ءۇشىن بارلىق سانىمەن جاساقتالىپ قويىلىپتى. ءار سۋرەت – تاريح. ءار سۋرەت تۇنعان شەجىرە.
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلورداسى – استانانىڭ تۋعان كۇنى ءجاي تاريحي داتا ەمەس. استانا – دۇنيەجۇزىلىك كارتادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى اتتى جاڭا رەسپۋبليكانىڭ دۇنيەگە كەلۋى ارقىلى ۇلى دالادا سالتانات قۇرعان جاسامپازدىق پەن جاڭاشىلدىقتىڭ رۋحىن پاش ەتكەن شىرايلى شاھار. استانا – ءححى عاسىردىڭ قالاسى, – دەپ دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا ءسوز باستاعان پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور بوريس جاپاروۆ, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسى بويىنشا سول جىلدارى ەڭ دۇرىس بالاما رەتىندە اقمولا قالاسىنىڭ تەكتەن-تەك تاڭدالماعانىنا ايرىقشا توقتالدى.
–استانانىڭ الەمگە تانىلۋى – تۋعان ەلىمىزدىڭ, قازاقتىڭ تانىلۋى دەپ ۇعىنۋىمىز كەرەك, – دەپ ءسوزىن تۇيىندەگەن دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ باس مودەراتورى بوريس الىكەن ۇلى جينالعانداردىڭ نازارىن «استانا – ورىندالعان ارمان» اتتى دەرەكتى فيلمگە اۋدارۋىن ءوتىندى.
تاريحي تاسپادان سوڭ دوڭگەلەك ۇستەل باسىنا جينالعاندار, ولاردىڭ كوبى تاريحي سول وقيعاعا بىردەن-ءبىر قاتىسقان ازاماتتار, ىشكى ويلارىن ىركىپ قالماي ورتاعا سالدى.
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى بولات باەكەنوۆ, پروفەسسورلار گەورگي كان مەن اكىمجان ءارىپوۆتىڭ, قحا مۇشەلەرى شاحيسمايل اسيەۆ, پاۆەل فەودوريدي, كنياز ميرزوەۆ پەن باسقا دا شەشەندەردىڭ شەشىلە ايتقان وي-پىكىرلەرى ەلباسىنىڭ باتىل شەشىمى مەن ەرەن ەڭبەگىنە ارنالدى.
ساياسي ءماندى پىكىرتالاس مەرەكەلىك كونتسەرتكە ۇلاستى. قازاقستاننىڭ بولاشاعى جاس بۇلدىرشىندەر, وتان-انا, ەلوردا-استانا تۋرالى شىرقالعان شۋاقتى انمەن كەلۋشىلەردىڭ كوڭىلىن جادىراتتى.
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
