وقشاۋلانباي, ورتاعا ويىس

تاياۋدا ءبىر ورىس ازاماتىمەن ساپارلاس بولىپ, اڭگىمەلەسۋدىڭ رەتى ءتۇستى. ايتا كەتەرلىگى, بۇل كىسى كورگەن- تۇيگەنى مول, اڭگىمەنىڭ مايىن تامىزاتىن ادام ەكەن. ۇلكەن اجەسىن دە, ءوزىنىڭ اناسىن دا تىلىنە تيەك ەتە وتىرىپ, سول كىسىلەردەن ەستىپ ەدىم دەپ, ءبىراز جايتتاردى ءسوز ەتتى. اسىرەسە, «سمىسل جيزني – ۆ وبششەني», «چەم ۆىشە زابور سوسەدا, تەم دالشە ون وت تەبيا» دەگەن سوزدەرى جادىمدا قالىپ قويىپتى. ءبىر قىزىعى, كەيىندە «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنەن «قۇدايى كورشى» اتتى كولەمدى ماقالانى وقىپ وتىرعانىمدا وسى سوزدەر ەسىمە قايتادان ورالدى. ويلارى وزىق, قالامدارى ۇشقىر جۋرناليستەر انار تولەۋ­حانقىزى مەن قاراشاش توق­سانبايدىڭ بىرلەسىپ دايىنداعان بۇل ماقالاسى مەنىڭ جادىمدى جاڭعىرتىپ قانا قويعان جوق, سونداي-اق, ول كوڭىل­دى كۇپتى ەتىپ ءجۇر­گەن بۇگىنگى كۇن ءتار­تىبىنىڭ ەڭ وزەكتى ءبىر ماسەلەسىن قوز­­عاۋى­­مەن ماعان ۇلكەن اسەر قال­دىر­­دى. راسىن­دا, «كورشى اقىسى – ءتاڭىرى اقى­سى» دەپ, كورشىسىن قۇداي­داي سىي­لاعان كەشەگى قايما­نا قازاق ۋاقىت وتە كەلە مۇلدەم وزگە كۇيگە تۇسەدى دەپ ويلادىق پا؟ ماقالا اۆتور­لارى وسىنى مەڭزەي­دى, ءما­سە­لەنىڭ استارىنا ۇڭىلە كەلە, تەر­ەڭ­­­­­نەن تالداۋعا ۇمتىلادى, تۇيىق­تىقتان شىعاراتىن جولدى بىرگە ىزدەسۋگە شاقىرادى. ماقالا وسى­نى­سىمەن قۇندى, ءارى مەيلىنشە ماڭىز­دى. ەڭ باستىسى, بۇل تاقىرىپ مەم­لەك­ەتىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى سايا­ساتىنا تىكەلەي قاتىستى دەسەم, قاتە­لەسە قويماسپىن. ەندەشە, كوپ بولىپ كەڭەسىپ, كەلەلى مامىلەگە كەلسەك, قانە؟! «كوڭىل كوڭىلدەن سۋ ىشەدى» دەگەن ءسوز بار. وي تارازى­سى­نا سالىپ كورسەڭىز, ادام­نىڭ كوڭى­لىنىڭ كوتەرىڭكى بو­لىپ, اينالا­سىن­داعىلارعا ادام­گەر­شىلىكتىڭ, تاتۋلىقتىڭ, مەيىربان­دىلىقتىڭ, جاقسىلىقتىڭ نۇرىن شاشىپ جۇرگەنىنە نە جەتسىن, ءشىر­كىن. ال, مۇنداي احۋالدىڭ كو­رشى­لەر­دىڭ اراسىندا تۇبەگەيلى ورنى­عىپ جاتۋى, تۇپتەپ كەلگەندە, ەل ءبىرلى­گىنىڭ سەنىمدى كەپىلى ەمەس پە؟ سونداي-اق, بارىس-كەلىس, الىس-بە­رىس دەيتىن سوزدەر ۇدايى قاتار, قو­سار­­لانا ايتىلادى. «بەرىس­پەسەڭ – الىس­پايسىڭ, الىسپاساڭ – الىس­تاي­­سىڭ» دەگەن قاناتتى ءسوز جانە بار. «تىققانىڭ جوعالت­قانىڭ, بەر­گە­­نىڭ تاپقانىڭ», – دەپ تە بەكەر ەس­كەر­­تىل­­مەگەن. ال بۇل تەك ءسوزدىڭ ۇي­­قا­سى ءۇشىن قول­دانىلماعان, دانا حال­­قى­مىز كەنەۋلى ءسوزدى مانەرلى كەس­­­تە­لەگەندە نەعۇرلىم ۇعىنىقتى بولۋىن ەسكەر­گەن ءارى ماسەلەنىڭ سايا­سي-الەۋ­­مەتتىك جاعىنا دا تەرەڭ ءمان بەرگەن. ءيا, وقشاۋلانۋ ەشۋاقىتتا ەش­كىمگە ابىروي اپەرگەن ەمەس. كور­شى­لەر­دىڭ مامىرا-جاي قا­رىم-قا­تى­ناستارىن ورنىقتىرۋ­دىڭ سىر­تىندا, مەملەكەتتەردىڭ دە ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستا بولۋى بىزگە اسا قاجەت-اق. اسىرەسە, قازاق­ستان ءۇشىن وقشاۋلانۋ ساياساتى جەڭىلىسپەن تەڭ ەكەندىگىن ايتىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق. مەن مۇنى بەكەردەن بەكەرگە ايتىپ جاتقانىم جوق. قازىر ءار جەردەن: «جەرىمىزدى قىتاي­لارعا بەرىپ قويدىق», «ەل بايلىعى شەتەل­دەرگە تەگىن ساتىلىپ كەتىپ جا­تىر», «ۇلتتىق مۇددە ەسكەرۋسىز قالۋ­دا» دەگەن ءتارىزدى اڭگىمەلەر ءجيى ەس­تى­لۋدە. شىنداپ كەلگەندە, اشىق ەكو­نو­­ميكا جاعدايىندا ءبىزدىڭ وزگە مەم­لە­كەت­تەرمەن دوستىق قارىم-قاتىناس­تا بولۋىمىز تىپتەن دە اڭقاۋ­لىق پەن كىرىپتارلىقتىڭ كورىنى­سى ەمەس ەكەندىگى ەستە بولعا­نى ءلازىم. كەرى­سىنشە, «كورشى­لەرىمىز­­بەن دۇ­رىس قارىم-قاتىناس ورنىق­تىرۋ ار­قىلى ەلىمىزدىڭ قارىش­تاپ دامۋى­نا تولىق جول اشىپ وتىر­مىز», دەۋگە تولىق نەگىز بار. «دوسى كوپ ەلدىڭ ىرىسى كوپ» دەگەن­دەي كورشى­لەرى­مىزبەن تاتۋ بولايىق, اعايىن! «قۇدايى كورشىنىڭ» دە كوزدەگەنى وسى. كەنجەبولات جولدىباي, ساياساتتانۋشى استانا