مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ شىعىس وڭىرىنە جاساعان جۇمىس ساپارىندا وبلىس ورتالىعىنداعى جاڭادان سالىنعان قان ورتالىعى مەن «ازيا اۆتو قازاقستان» اكتسيونەرلىك قوعامىندا بولدى. الدىمەن قان ورتالىعى قىزمەتىمەن تانىسقان پرەزيدەنت دوناتسيا ءجانە قان قۇرامى ساپاسىن اۆتوماتتاندىرىلعان زەرتحانالىق باقىلاۋ ءادىسىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ورىنجايلاردى ارالاپ كوردى. مەملەكەت باسشىسى اتالعان مەكەمەدە «دونور ايلىعى» اياسىندا قان تاپسىرىپ جاتقان اسكەري قىزمەتشىلەرمەن سويلەسىپ, جاۋىنگەرلەرگە قان تاپسىرۋدىڭ قايىرىمدى ءىس ەكەنىن ايتتى. ءوز كەزەگىندە ساربازدار وتان قورعاۋعا ارقاشان ساقاداي ساي ەكەندىكتەرىن مالىمدەدى.
جالپى, وبلىستىق قان ورتالىعى دونور قانىمەن جانە ونىڭ كومپونەنتتەرىمەن قامتاماسىز ەتەدى. مەكەمەنىڭ جوبالىق قۋاتى جىلىنا 24 مىڭ ليتر قان ءازىرلەۋگە جەتەدى. – بىزدە وزىق مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار ورناتىلعان. زەرتحانالىق قۇرىلعىلاردىڭ بارلىعى 100 پايىزعا اۆتوماتتاندىرىلعان. دونوردان باستاپقى جانە جۇقپالى اۋرۋلارعا تەكسەرۋ, بيوحيميالىق تالداۋ الىنىپ, كەشەندى ساپالى ترانسفۋزيالىق كومەك جۇرگىزىلەدى. 1953 جىلى سالىنعان بۇرىنعى ورتالىقتا قان پرەپاراتتارىن دايىنداۋ كەزىندە زاماناۋي ستاندارتتاردى قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بولماعان ەدى. ويتكەنى, توزىعى جەتكەن قوندىرعىلار قان قاۋىپسىزدىگىنىڭ ساقتالۋىنا جول بەرمەدى, دەدى وبلىستىق قان ورتالىعى ينفەكتسيالىق-دياگنوستيكالىق زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشىسى گۇلدار ماتاەۆا. ال جاڭا نىساننىڭ اتالعان ولقىلىقتاردى تۇزەتۋدەگى ءھام ادام ومىرىنە اراشا تۇسۋدەگى ءمۇمكىندىگى زور.
پرەزيدەنت ورتالىق قىزمەتكەرلەرىمەن اڭگىمە بارىسىندا ءوڭىردىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرى قاجەتتى ەمحانالىق جانە دياگنوستيكالىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلىپ جاتقانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, ادام ءومىرىن اراشالاۋعا اتسالىساتىن ۇجىمنىڭ تابىستى بولىپ, قىزمەت ناتيجەلەرىنىڭ ارتا بەرۋىنە تىلەكتەستىگىن ءبىلدىردى. ءوز كەزەگىندە مەكەمە قىزمەتكەرلەرى مەديتسينا سالاسىنا جۇيەلى قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرعانى ءۇشىن ەلباسىنا ريزاشىلىقتارىن جەتكىزدى.
مەملەكەت باسشىسى ودان كەيىن «ازيا اۆتو قازاقستان» اق بازاسىنداعى تولىق تسيكلدى اۆتوموبيل كاسىپورىنى مەن اۆتوبولشەكتەر وندىرەتىن تەحنوپارك قۇرىلىسىن بىرىكتىرەتىن اۆتوونەركاسىپ كلاستەرىن قۇرۋ ءجونىندەگى ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ءجۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. پرەزيدەنتكە تەحنولوگيالىق تسيكل, وندىرىستىك جانە ينۆەستيتسيالىق كورسەتكىشتەر, سونداي-اق, جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كەستەسى باياندالدى. كاسىپورىن جەتەكشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كەزدە زاۋىتتا مەملەكەت تاراپىنان ءبولىنگەن 7 ميلليارد تەڭگەگە ينفراقۇرىلىم جۇرگىزىلىپ, كولىكتىڭ جاڭا تۇرلەرى شىعارىلا باستادى, ءتيىسىنشە كاسىپورىن ۇلەسى كۇرت ارتادى دەپ كۇتىلۋدە. زاۋىت كونۆەيەرىنەن شىققان «لادا لارگۋس» كولىكتەرى ەكسپو كورمەسىنە سۇرانىسقا ساي كولەمدە جەتكىزىلۋگە دايىن.
– ماشينا جاساۋ – يندۋستريالاندىرۋدىڭ نەگىزگى ءتىنى. ارينە, بۇگىندە كوپ كولىك وندىرىلەدى, باسەكە جوعارى. سىزدەر باسەكەگە باعا تۇرعىسىنان دا, ساپا جاعىنان دا توتەپ بەرۋلەرىڭىز كەرەك. كورشىلەرىمىز, ونىڭ ىشىندە رەسەي كولىكتى بىزدەن ساتىپ الاتىنداي, قازاقستاندىقتاردىڭ بارلىعى ءوز كولىگىمىزبەن جۇرەتىندەي جاعداي تۋعىزۋىمىز كەرەك. وسى ماقساتتا زاۋىتتا ءبىرىنشى كەزەكتە 60 مىڭ اۆتوكولىك, ەكىنشى كەزەكتە ودان دا كوپ اۆتوكولىك شىعارىلاتىن بولادى, دەدى ەلباسى.
سونىمەن قاتار, اۆتوكولىك شىعارۋدىڭ ەلىمىزدەگى جاڭا سالالاردىڭ ءبىرى ەكەندىگىن ايتقان مەملەكەت باسشىسى ەڭبەك ۇجىمىمەن جۇزدەسىپ, زاۋىتتىڭ تابىستى دامۋىنا جانە باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ جوعارى بولۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى. تەلەكوپىر بايلانىسى ارقىلى زاۋىتتىڭ كونۆەيەرلىك قۇراستىرۋ ۋچاسكەسىنىڭ ۇستاسى قاناعات يانگۋشاكوۆ وزىنە تيەسىلى كونۆەيەرلىك جەلىدە لادانىڭ كالينا جانە گرانتا ماركالى كولىكتەرى قۇراستىرىلىپ جاتقانىن, الەمدىك 4 برەندتىڭ 30-دان استام ءتۇرى جينالاتىنىن جەتكىزدى.
ال اعا شەبەر داۋرەن بالتاباەۆ زاۋىتتىڭ لوگيستيكالىق تسەحىندا جۇمىس ىستەيدى. ول 2014 جىلى «بولاشاق» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە گەرمانياداعى 7 ماشينا جاساۋ كاسىپورنىندا, ونىڭ ىشىندە «فولكسۆاگەن» اۆتوكونتسەرنىندە تاجىريبەدەن وتۋگە مۇمكىندىك العان ەكەن. «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ تۇلەگى ەلباسىنا قازاقستاندىق ءونىمنىڭ نەمىس كولىكتەرىنەن كەم تۇسپەيتىن ساپاعا يە بولاتىنىن ايتىپ, ۋادە بەردى.
ال زاۋىتتا قۇراستىرۋشى بولىپ ەڭبەك ەتەتىن الماس توقتاۋبەكوۆ كوللەدجدە وقىپ جۇرگەن كەزىندە «ازيا اۆتو» اق-تا ءتاجىريبەدەن ءوتىپ, كەيىن سىناق مەرزىمىمەن جۇمىسقا كىرگەن ەكەن. قازىر ينجەنەر بولىپ ىستەيتىن ول بۇگىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنان, ونىڭ ىشىندە «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتەن» دە زاۋىت الاڭىندا تاجىريبەدەن ءوتىپ جاتقان ستۋدەنتتەر قاتارىنىڭ ارتقانىن جەتكىزدى. سونداي-اق, قۇراستىرۋشى ۆلاديمير سەنكو زاۋىتتاعى 5 جىلدىق ەڭبەك وتىلىندە ءوز قولىمەن 40 مىڭ كولىكتى قۇراستىرعان ەكەن.
مەملەكەت باسشىسى بۇرىن شەتەلدىكتەردىڭ كولىك سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىنە تاڭعالاتىن بولساق, ەندى وزىمىزدە دە تاماشا كولىكتەردى شىعارا الاتىن شەبەر مامانداردىڭ قالىپتاسقانىن, زاۋىتقا ءتورتىنشى مارتە كەلگەن وسى ساپارىندا جاڭا قۇرىلىس الاڭدارىنىڭ سالىنىپ جاتقانىن كورگەنىن, ەلىمىزدە ۇزدىك ءارى باسەكەگە قابىلەتتى كولىكتەر شىعارىلا باستاعانىن, بۇل سالاعا كەلەشەكتە دە مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ جالعاساتىنىن اتاپ ءوتتى.
زاماناۋي ءاۆتووندىرىستى جولعا قويۋ باعىتىندا «ازيا اۆتو قازاقستان» اق جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جوبا جىلىنا 120 مىڭ اۆتوكولىك شىعارۋعا ەسەپتەلگەن. جوبا ارقىلى قازاقستاننىڭ ىشكى نارىعىنداعى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتىپ, ءونىمدى تاياۋ ەلدەرگە دە ەكسپورتتاۋ كوزدەلىپ وتىر. وسى باعىتتا الداعى ۋاقىتتا بىرقاتار كەلىسىمشارتتارعا قول قويىلماق.
ساپاردى تۇيىندەگەن مەملەكەت باسشىسى باق وكىلدەرىنە ارناپ بريفينگ وتكىزدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى شىعىس قازاقستان وبلىسى ەلىمىزدىڭ ءىرى ونەركاسىپتىك ءوڭىرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن جانە قازىرگىدەي كۇردەلى جاعدايدا جاقسى ءوسىم قارقىنىن كورسەتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
– مەن وبلىسقا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىندا كەلىپ وتىرمىن. ونەركاسىپتىك ءوندىرىس ءوسىمى بيىلعى 5 ايدا 39% بولعانى, اۋىل شارۋاشىلىعى 13%-عا وسكەنى, ال ەڭبەكاقى 11%-عا ۇلعايعانى قۋانتادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ وڭىردە يندۋستريالىق باعدارلامانىڭ, سونداي-اق, «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا اۆتوموبيل جولدارى قۇرىلىسىنىڭ ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتىپ, وبلىستىڭ ونەركاسىپتىك الەۋەتىنە توقتالدى.
– مۇندا «قازمىرىش», «قازاقمىس», وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى, ءۇلبى مەتاللۋرگيا كومبيناتى, ەڭ ءىرى سۋ-ەلەكتر ستانساسى سياقتى ەلىمىزدىڭ جەتەكشى كاسىپورىندارى ورنالاسقانى ءمالىم, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى جۇمىس ساپارىنىڭ بىرقاتار نەگىزگى تۇستارىنا توقتالىپ ءوتتى.
– مەن ءبىزدىڭ ماشينا جاساۋ يندۋستريامىزدىڭ العاشقى قارلىعاشى – «ازيا اۆتو» كاسىپورنىنا باردىم. قازاقستان ەشقاشان اۆتوموبيل شىعارماعان ەدى, ال قازىر بىزدە قۇراستىرۋ ءوندىرىسى جولعا قويىلدى. دامىعان اۆتوموبيل يندۋسترياسى بار كوپتەگەن ەل ناق وسى قۇراستىرۋدان باستاعان. سوسىن ماماندار دايارلاپ, جەرگىلىكتى قىزمەتكەرلەر ۇلەسىن ۇلعايتىپ, بىرتىندەپ ءتول ءوندىرىسىن ىسكە قوسقان, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى شەتەلدە وقىپ كەلىپ, بۇگىندە وتاندىق كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەپ جاتقان جاس مامانداردىڭ ۇلەسىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستان پرەزيدەنتى «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە قوسىلعان وبلىستىق قان ورتالىعى سياقتى الەۋمەتتىك مەكەمەلەر قىزمەتىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى.
– بۇل نىسان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى ءۇشىن وتە ماڭىزدى, حالىق تا مۇنى ءتۇسىنىپ, قان وتكىزۋ ءۇشىن توپ-توپ بولىپ كەلىپ جاتىر, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى وبلىستىڭ جالپى قالىپتى دامىپ كەلە جاتقانىن, ال تۇيتكىلدى ماسەلەلەر جۇيەلى شەشىمىن تاباتىنىن ايتتى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان»
وسكەمەن
