2015 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتى ەسەبىنىڭ (قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ ەسەبىنە قورىتىندى) نەگىزگى تۇجىرىمدارى
2015 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىنىڭ ماكروەكونوميكالىق جاعدايلارى 2015 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ (بۇدان ءارى – ۇكىمەت) 2014 جىلعى 27 تامىزداعى وتىرىسىندا ماقۇلدانعان (№37 حاتتاما) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا نەگىزدەلگەن. ماكروەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر 2014 جىلعى قاراشادا, سونداي-اق 2015 جىلعى اقپاندا جانە قاراشادا ناقتىلاندى (2014 جىلعى 4 قاراشاداعى №48 جانە 14 قاراشاداعى №50, 2015 جىلعى 17 اقپانداعى №9 جانە 17 قاراشاداعى №47 حاتتامالار). رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ءوسۋ قارقىنى باياۋلاعان جاعدايدا, مۇنايعا الەمدىك باعا تومەندەگەن, ينفلياتسيا دەڭگەيى وسكەن, ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ اقش دوللارىنا باعامى ەداۋىر السىرەگەن تۇستا جۇرگىزىلدى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ (بۇدان ءارى – ستاتيستيكا كوميتەتى) الدىن الا دەرەكتەرى بويىنشا 2015 جىلعى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ (بۇدان ءارى – ءجىو) ءوسۋ قارقىنى ناقتى ماندە 1,2%-دى قۇرادى, بۇل بولجامدى كورسەتكىشكە سايكەس كەلەدى. سونىمەن بىرگە, بولجامدى كورسەتكىشتەرگە ءتورت مارتە ناقتىلاۋ جۇرگىزىلگەنىنە قاراماستان, نومينالدى تۇردەگى ءجىو ءىس جۇزىندە جوسپارلى مانىنەن 823,2 ملرد. تەڭگەگە (2015 جىلعى قاراشا) تومەن قالىپتاسىپ, 40 878,0 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. سىرتقى كونيۋنكتۋرا ناشارلاعاندىقتان, سوڭعى رەت ناقتىلانعان كەزدە بولجام 98,2%-عا ماقۇلدانعانىمەن, ونەركاسىپ ءوندىرىسى كولەمىنىڭ ءوسۋ قارقىنى تومەندەۋ باعىتىنا 101,9%-عا تۇزەتىلدى. 2015 جىلعى ءىس جۇزىندەگى كورسەتكىش 98,6%-دى (بولجامنان 0,4 پايىزدىق تارماققا جوعارى) نەمەسە 14,6 ترلن. تەڭگەنى قۇرادى. تاۋ-كەن ءوندىرۋ سالاسىنداعى جالپى قوسىلعان قۇن (بۇدان ءارى – جقق) ءجىو-دە 2010 جىلعى 18,5%-دان 2015 جىلى 12,9%-عا تومەندەدى. سونداي-اق ءجىو قۇرىلىمىندا قايتا وڭدەۋ سالالارى ۇلەسىنىڭ تومەندەۋ ءۇردىسى بايقالادى. 2015 جىلى ول 9,9%-عا دەيىن قىسقاردى (2010-2013 جىلدارى ول ءجىو-دە 10,4-10,8%-دى قۇرادى). ەنەرگيا جەتكىزگىشتەرگە باعالار تومەن بولعان تۇستا, 2015 جىلى تاۋار ەكسپورتى قۇلدىراۋىنىڭ جالعاسۋى, سونىڭ سالدارىنان تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستورلار كىرىستەرىنىڭ كۇرت قىسقارۋى تولەم بالانسىنىڭ اعىمداعى وپەراتسيالارى شوتىنىڭ تەرىس سالدوسىنا اكەپ سوقتى, ول 2014 جىلعى 6,4 ملرد. اقش دوللارى مولشەرىندەگى پروفيتسيتپەن سالىستىرعاندا, 2015 جىلى (-) 5,8 ملرد. اقش دوللارى دەڭگەيىندە قالىپتاستى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جالپى سىرتقى بورىشى (بۇدان ءارى – جسب) 2014 جىلدىڭ دەڭگەيىمەن سالىستىرعاندا 2,5%-عا تومەندەپ, 2016 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا 153,5 ملرد. اقش دوللارىن قۇرادى. سونىمەن بىرگە, مەملەكەتتىك جانە مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن بورىش 2015 جىلى 47,7%-عا ءوستى جانە 12,9 ملرد. اقش دوللارىن نەمەسە جسب قۇرىلىمىندا 7,4%-دى قۇرادى. 2015 جىلى نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيالار كولەمى 7 024,7 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, 2014 جىلعى دەڭگەيگە شاققاندا 3,7%-عا ۇلعايدى. 2015 جىلى ينفلياتسيا جوسپارلانعان ءدالىزدىڭ جوعارى شەگىن 3,6 پايىزدىق تارماققا (بۇدان ءارى – پ.ت.) اسىپ كەتىپ, 13,6%-دى (2014 جىلى – 7,4%) قۇرادى. بۇل رەتتە ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا ارنالعان باعالار 10,9%-عا (8,0%-عا), ازىق-ت ۇلىك ەمەس تاۋارلارعا – 22,6%-عا (7,8%-عا) ءوستى. جىل ىشىندەگى اقىلى قىزمەتتەر 8,1%-عا (6,4%-عا) قىمباتتادى. سىرتقى سوققىلارعا قاراماستان, الەۋمەتتىك سالاداعى جاعداي تۇراقتىلىعىن ساقتاۋدا, نومينالدى اقشا كىرىستەرى 7,3%-عا, ناقتى كىرىستەر – 0,7%-عا ءوستى. 2015 جىلعى 4-توقساندا ورتاشا ايلىق نومينالدى جالاقى 4,1%-عا ءوستى. جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 5,0%-دى قۇرادى, بۇل بولجامدى كورسەتكىشكە سايكەس كەلەدى. جۇرگىزىلگەن ناقتىلاۋلار مەن تۇزەتۋلەرگە قاراماستان, 7 755 ملن. تەڭگە يگەرىلمەگەن, سونىڭ ىشىندە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار 7 265,3 ملن. تەڭگەنى يگەرمەگەن, 2014 جىلى ءبولىنىپ, ۇكىمەتتىڭ شەشىمىمەن تولىق پايدالانۋعا رۇقسات ەتىلگەن, پايدالانىلماعان (تولىق پايدالانىلماعان) نىسانالى دامۋ ترانسفەرتتەرىنىڭ قايتارىلعان سوماسى 489,7 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. ۇكىمەتتىڭ پايدالانىلماعان رەزەرۆى 7 015 ملن. تەڭگەنى (43,8%), ۇنەمدەلگەن بيۋدجەت قاراجاتى – 1 694,6 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. پايدالانىلماعان جانە نىسانالى ماقساتى بويىنشا پايدالانىلماعان 4 157,3 ملن. تەڭگە سوماسىنداعى نىسانالى ترانسفەرتتەر بيۋدجەتكە قايتارىلدى. پايدالانىلماي جانە نىسانالى ماقساتى بويىنشا پايدالانىلماي قايتارىلعان بيۋدجەتتىك كرەديتتەر سوماسى 175 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ جارعىلىق كاپيتالىن قالىپتاستىرۋعا جانە ۇلعايتۋعا ءبولىنىپ, قازىناشىلىقتىڭ قولما-قول اقشانى باقىلاۋ شوتتارىندا جاتقان قاراجات قالدىقتارى 132 209,5 ملن. تەڭگەنى, سونىڭ ىشىندە 2015 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى – 76 462,7 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. بۇدان باسقا, مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورىنداۋعا بولىنگەن 5,1 ملرد. تەڭگە پايدالانىلماي قالعان. ەسەپ كوميتەتىنىڭ 2015 جىلى جۇرگىزگەن باقىلاۋ-تالدامالىق جانە اۋديتورلىق ءىس-شارالارىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار سوماسى 1 648,0 ملرد. تەڭگەنى, سونىڭ ىشىندە 2015 جىلى بولىنگەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ كەزىندە 316,2 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار – 174,4 ملرد. تەڭگە. ەسەپ كوميتەتىنىڭ باعالاۋىنشا, ۇكىمەت, جالپى العاندا, 2015 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۇسىمدەرىنىڭ جوسپارلى پارامەترلەرى جانە شىعىستارىنىڭ اتقارىلۋى بويىنشا قابىلداعان مىندەتتەرىن ورىنداپ شىقتى. 2015 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باعالاۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۇسىمدەرىنىڭ اتقارىلۋىن باعالاۋ
2015 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۇسىمدەرى 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 375,8 ملرد. تەڭگەگە ۇلعايىپ, 7 730,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسكەن تۇسىمدەردىڭ جالپى كولەمىندە كىرىستەردىڭ ۇلەسى – 79,4%-دى, وتەلگەن بيۋدجەتتىك كرەديتتەردىڭ ۇلەسى – 1,5%-دى, قارىز تۇسىمدەرىنىڭ ۇلەسى – 19,1%-دى قۇرادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ اتقارىلۋىن باعالاۋ 2015 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرى بويىنشا ناقتىلانعان جانە تۇزەتىلگەن جوسپار 5 806,8 ملرد. تەڭگە سوماسىندا بەلگىلەنگەن. كىرىستەردىڭ ءىس جۇزىندەگى تۇسىمدەرى جوسپارلى كولەمىنەن 330,2 ملرد. تەڭگەگە اسىپ كەتىپ, 6 137,0 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. كىرىستەردىڭ جالپى سوماسىندا سالىقتىق تۇسىمدەر – 3 332,9 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە 54,3%-دى, ترانسفەرتتەر تۇسىمدەرى – 2 632,5 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە 42,9%-دى, سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەر – 162,8 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە 2,7%-دى, نەگىزگى كاپيتالدى ساتۋدان تۇسكەن تۇسىمدەر – 8,8 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە 0,1%-دى قۇرادى. 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, كىرىستەر قۇرىلىمىنداعى سالىقتىق تۇسىمدەردىڭ ۇلەسى 7,7 پ.ت.-عا ازايدى (2014 جىلى – 62%, 2015 جىلى – 54,3%), ترانسفەرتتەر مەن سالىقتىق ەمەس ءتۇسىمدەر تيىسىنشە 7,3 پ.ت.-عا (2014 جىلى – 35,6%, 2015 جىلى – 42,9%) جانە 0,4 پ.ت.-عا (2014 جىلى – 2,3%, 2015 جىلى – 2,7%) ۇلعايدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرى 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 228,2 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 3,9%-عا ءوستى. سونىڭ ىشىندە ترانسفەرتتەر تۇسىمدەرىنىڭ سوماسى 529,2 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 25,2%-عا, سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەر – 31,1 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 23,6%-عا, نەگىزگى كاپيتالدى ساتۋدان تۇسكەن تۇسىمدەر 1,1 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 14,3%-عا ۇلعايدى. سونىمەن قاتار, سالىقتىق تۇسىمدەردىڭ كولەمى 333,2 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 9,1%-عا قىسقاردى. سوڭعى بەس جىلدا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىستەرىنىڭ قۇرىلىمىندا سالىقتىق تۇسىمدەردى ۇلتتىق قوردان جانە تومەنگى بيۋدجەتتەردەن ترانسفەرتتەرمەن الماستىرۋ ءۇردىسى بايقالادى. ماسەلەن, ەگەر 2011 جىلى ترانسفەرتتەر كىرىستەردىڭ 29,8%-ىن قۇراسا, 2015 جىلى ولاردىڭ ۇلەس سالماعى 13,1 پ.ت.-عا ءوسىپ, 42,9%-دى قۇرادى. قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ (بۇدان ءارى – مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى) دەرەكتەرى بويىنشا تەڭگەنىڭ ەركىن قۇبىلمالى ايىرباستاۋ باعامىنا وتۋىنە بايلانىستى, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسكەن قوسىمشا سالىقتىق تۇسىمدەر جالپى 300 ملرد.-تان استام تەڭگەنى قۇرادى. سالىقتاردىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرى بويىنشا جوسپارلى كورسەتكىشتەر ورىندالمادى. بيۋدجەتتىك سىنىپتاۋىشتىڭ 10 كودى (بۇدان ءارى – بسك) بويىنشا تۇسىمدەر جوسپارى ورىندالماعان, اتقارىلماعان جالپى سوما 23,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. ماسەلەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا وندىرىلەتىن تاۋارلارعا, ورىندالعان جۇمىستارعا جانە كورسەتىلگەن قىزمەتتەرگە سالىناتىن قوسىلعان قۇن سالىعى (بۇدان ءارى – ققس) (90,5%), قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا كەدەن وداعىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اۋماعىنان اكەلىنەتىن تەمەكى ونىمدەرىنە اكتسيز (94,6%), اكەتىلەتىن تاۋارلارعا سالىناتىن كەدەندىك باجدار (91,2%) بويىنشا جوسپاردان ەلەۋلى اۋىتقۋشىلىقتارعا جول بەرىلگەن. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسكەن سالىقتىق تۇسىمدەردىڭ (يمپورتقا سالىناتىن كەدەندىك باجدار مەن سالىقتاردى قوسپاعاندا) 40%-دان استامى مونيتورينگكە جاتاتىن 300 ءىرى سالىق تولەۋشىنىڭ 737,8 ملرد. تەڭگە نەمەسە تۇسكەن سالىقتاردىڭ جالپى سوماسىنىڭ 42,8%-ى مولشەرىندە سالىقتار تولەۋىنىڭ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى. سونىمەن قاتار 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, ولار بويىنشا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسكەن تولەمدەر 155,3 ملرد. تەڭگەگە ازايعان. 2015 جىلى مۇناي سەكتورى ۇيىمدارىنان تۇسەتىن تۇسىمدەردى قوسپاعاندا, زاڭدى تۇلعالاردان الىناتىن كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى (بۇدان ءارى – كتس) 1 224,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, ونىڭ اناعۇرلىم كوپ ۇلەسى – سالىقتىق تۇسىمدەردە (36,7%), شيكى مۇنايعا سالىناتىن جانە مۇنايدان وندىرىلگەن تاۋارلارعا سالىناتىن كەدەندىك اكەتۋ باجدارىندا – 690,5 ملرد. تەڭگە (20,7%). رەسەي فەدەراتسياسى جانە بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنان يمپورتتالاتىن تاۋارلارعا سالىناتىن ققس-دان باسقا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنا يمپورتتالاتىن تاۋارلارعا سالىناتىن ققس 362,7 ملرد. تەڭگەنى (10,9%) قۇرادى. كتس بويىنشا جوسپاردى اسىرا ورىنداۋعا ۆاليۋتانىڭ ەركىن قۇبىلمالى ايىرباس باعامىنا ءوتۋى (كتس بويىنشا قوسىمشا تۇسىمدەر سوماسى تەك 2015 جىلعى جەلتوقساندا 100 ملرد.-تان استام تەڭگەنى قۇرادى), جوسپارلى كورسەتكىشتەردىڭ تومەندەۋ جاعىنا تۇزەتىلۋى, سونداي-اق بولاشاق كەزەڭدەگى تولەمدەردىڭ ەسەبىنەن اۆانس بەرۋ اسەر ەتتى. ماسەلەن, 2016 جىلعى 1 قاڭتارعا كتس بويىنشا ارتىق تولەم 200,5 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, بۇل 2015 جىلعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا, 54,0 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 36,9%-عا كوپ. 2015 جىلى تۇسكەن كتس-نىڭ جالپى سوماسىنداعى ارتىق تولەمنىڭ ۇلەسى 16,4%-دى قۇرادى. 2015 جىلدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىنداعى وندىرىلگەن تاۋارلارعا, ورىندالعان جۇمىستارعا جانە كورسەتىلگەن قىزمەتتەرگە ققس (بسك 105101) 224,5 ملرد. تەڭگەگە جوسپارلانىپ, ءىس جۇزىندە 203,2 ملرد. تەڭگە سوماسىندا ءتۇستى, 21,3 ملرد. تەڭگە نەمەسە 9,5%-ى ورىندالماعان. 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, «نولدىك» مولشەرلەمە سالىنعان اينالىمدار بويىنشا ققس-نىڭ اسىپ كەتكەن سوماسىن قايتارۋدىڭ وسۋىنە بايلانىستى, ققس تۇسىمدەرى 130,7 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 39,1%-عا ازايعان. ماسەلەن, 759 سالىق تولەۋشىدەن اسىپ كەتكەن ققس-نى قايتارۋ تۋرالى مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى قاراستىرعان تالاپتاردىڭ جالپى سوماسى 1 250,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. بۇل رەتتە 2015 جىلى 432 سالىق تولەۋشى بويىنشا اسىپ كەتكەن ققس-نى بيۋدجەتتەن وتەۋ سوماسى 620,4 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى نەمەسە 2014 جىلعا قاراعاندا, 203,5 ملرد. تەڭگەگە جوعارى. ققس-نىڭ اسىپ كەتكەن سوماسىن قايتارۋدىڭ 441,3 ملرد. تەڭگە نەمەسە 71,1% مولشەرىندەگى نەگىزگى سوماسى 19 سالىق تولەۋشىگە تيەسىلى (جالپى سانىنىڭ 4,4%-ى). 2016 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا ققس-نىڭ اسىپ كەتكەن (دەبەتتىك سالدو) جالپى سوماسى 1 329,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, سونىڭ ىشىندە نولدىك مولشەرلەمە بويىنشا اينالىمدار ەسەبىنەن ەكسپورتتاۋشىلارعا – 733,9 ملرد. تەڭگە نەمەسە جالپى سوماسىنىڭ 55,2%-ى, وزگە دە اينالىمدار بويىنشا اسىپ كەتكەن سوما – 595,7 ملرد. تەڭگە نەمەسە 44,8%. 2015 جىلى كەدەندىك تولەمدەر جانە سالىقتار (بۇدان ءارى – كتجس) 1 521,9 ملرد. تەڭگەگە جوسپارلانىپ, 1 608,3 ملرد. تەڭگە نەمەسە 105,6% مولشەرىندە ءتۇستى. 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا كتجس تۇسىمدەرى 280,7 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 12,8%-عا ازايدى. مۇنايعا سالىناتىن ەكسپورت باجدارىنان تۇسكەن تۇسىمدەر كولەمى 2015 جىلى 585,2 ملرد. تەڭگەگە جوسپارلانىپ, 647,7 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە 110,7%-قۇرادى. 2015 جىلى ەاەو-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ بيۋدجەتىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى (بۇدان ءارى – قر) اۋدارعان كەدەندىك اكەلۋ جانە قورعاۋ باجدارىنىڭ سوماسى – 174,9 ملرد. تەڭگەنى, سونىڭ ىشىندە رەسەي فەدەراتسياسىنا – 163,2 ملرد. تەڭگەنى, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنا – 8,7 ملرد. تەڭگەنى, ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنا – 2,0 ملرد. تەڭگەنى, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنا – 1,0 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. ەاەو-عا مۇشە مەملەكەتتەردەن الىنعان ۇستەمە اۋدارىمداردىڭ سوماسى 156,5 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. 2010-2012 جىلدار ارالىعىندا كەدەندىك اكەلۋ باجدارىن ءبولۋ قر-نىڭ پايداسىنا وڭ سالدومەن قالىپتاستى, ال 2013-2015 جىلدار اراسىندا 98,2 ملرد. تەڭگە سوماسىنداعى تەرىس سالدو ورىن الدى. 2010 جىلعى 1 قىركۇيەك – 2015 جىل ارالىعىندا قر بيۋدجەتىنە 1 276,2 ملرد. تەڭگە ءتۇستى, قر-دان ۇستەمە اۋدارىمدار 1 237,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, 39,9 ملرد. تەڭگە سوماسىنداعى وڭ سالدو ورىن الدى. 2015 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسكەن سالىقتىق ەمەس تولەمدەردىڭ كولەمى 162,8 ملرد. تەڭگە نەمەسە جوسپارعا شاققاندا 107,5% بولدى. سالىقتىق ەمەس تۇسىمدەردىڭ نەگىزگى ۇلەسىن مەملەكەتتىك مەنشىكتەگى م ۇلىكتى جالعا بەرۋدەن تۇسكەن كىرىستەر (32,8 ملرد. تەڭگە نەمەسە 20,2%), ونىڭ ىشىندە 24,5 ملرد. تەڭگەسىن «بايقوڭىر» كەشەنىن پايدالانعانى ءۇشىن جالگەرلىك تولەمنەن تۇسكەن تۇسىمدەر قۇرايدى. سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ 2015 جىلى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى 2014 جىلى سالىق جانە كەدەن قىزمەتتەرىن بىرىكتىرۋ, سونداي-اق ەكونوميكالىق, قارجىلىق قىلمىستار جانە قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جانە انىقتاۋ جونىندەگى فۋنكتسيالاردى ورىنداۋ جاعدايىندا جۇزەگە اسىردى. 2016 جىلعى 1 قاڭتارعا سالىقتىق تۇسىمدەر بويىنشا بەرەسى 85,3 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 32,2 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 27,4%-عا از. ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ ەسەبىنە جاتقىزىلاتىن سالىقتار مەن تولەمدەر بويىنشا بەرەسىنىڭ جالپى سوماسى 57,1 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, بۇل 20,9 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 26,8%-عا تومەن. سالىق تەكسەرۋلەرىن جۇرگىزۋ تيىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى بايقالادى. ماسەلەن, ناتيجەسىز سالىق تەكسەرۋلەرىنىڭ ۇلەسى جوعارى بولىپ قالۋدا, ول جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋلەردىڭ جالپى سانىنىڭ 2014 جىلى – 35,9%-ىن, 2015 جىلى – 27,8%-ىن قۇرادى. سالىق تەكسەرۋلەرىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا 598,6 ملرد. تەڭگە سوماسىندا سالىقتار جانە تولەمدەر قوسىمشا ەسەپتەلگەن, ونىڭ ىشىندە 2016 جىلعى 1 قاڭتارعا نەبارى 34,4 ملرد. تەڭگەسى نەمەسە 5,8%-ى ءوندىرىپ الىندى, 62,8 ملرد. تەڭگەسى (10,5%) – بانكروت بولىپ جاريالانعان بورىشكەرلەر بويىنشا ەسەپتەن شىعارىلعان, 63,3 ملرد. تەڭگەسى (10,6%) – شاعىمدانۋ پروتسەسىندە, 1,6 ملرد. تەڭگەسى (0,3%) – شاعىمدانۋدى قاراۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ازايدى. 2012 جىلى «اقشا تولەمi مەن اۋدارىمى تۋرالى» زاڭعا كاسىپكەرلىك قىزمەتىندە قولما قول اقشا اينالىمىنىڭ شەكتى ماندەرىن 4000-نان 1000-عا دەيىنگى ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشتەرگە قاتايتۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىنە قاراماستان, قولما قول اقشا اينالىمى كولەمىنىڭ ەداۋىر تومەندەگەنى بايقالمايدى. جالعان كاسىپكەرلىككە قارسى ءىس-قيمىل سالاسىندا اياقتالماعان قىلمىستىق ىستەر بويىنشا 92,2 ملرد. تەڭگە سوماسىنداعى زالالدان ءىس جۇزىندە 2,0 ملرد. تەڭگەسى وتەلگەن, بۇل نەبارى 2,2%-دى قۇرايدى. بيۋدجەتتىڭ ايتارلىقتاي شىعىندارى سالىق تولەۋدەن جالتارۋ سحەمالارىن پايدالانۋ كەزىندە, سونىڭ ىشىندە جالعان كاسىپكەرلىك فيرمالارمەن ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلار ارقىلى قالىپتاسۋدا. 2015 جىلى سوت جالعان كاسىپورىن دەپ تانىعان 100 زاڭدى تۇلعا بويىنشا ولارمەن ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلارى ەسەبىنەن ءوز سالىقتىق مىندەتتەمەلەرىن 33,7 ملرد. تەڭگەگە, سونىڭ ىشىندە كتس-نى – 21,1 ملرد. تەڭگەگە, ققس-نى – 12,6 ملرد. تەڭگەگە ازايتقان 2 951 كونتراگەنت انىقتالدى. ونىڭ ىشىندە سالىقتىق باقىلاۋ شارالارىمەن 2038 كونتراگەنت بويىنشا بيۋدجەتكە 6,6 ملرد. تەڭگە نەمەسە 19,5% سوماسىنداعى سالىق ەسەپتەلدى. ەسەپ كوميتەتىنىڭ ءاۋديتى كامەرالدىق باقىلاۋدىڭ ءناتيجەلەرى بويىنشا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارىنىڭ حابارلامالارىن ورىنداماعان سالىق تولەۋشىلەرگە تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلمەۋ فاكتىلەرىن انىقتادى. 2016 جىلعى 1 قاڭتارعا سالىق تولەۋشىلەردىڭ تالاپتار بويىنشا قۇجاتتاردى (كۇماندى كونتراگەنتتەرمەن انىقتالعان ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلار, قوزعالعان قىلمىستىق ىستەر) ۇسىنباۋى سەبەپتى, مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى 795 سالىق تەكسەرۋىن توقتاتقان. الايدا, قۇجاتتاردى بەرمەگەنى ءۇشىن سالىق تولەۋشىلەرگە «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 219 جانە 288-باپتارىندا كوزدەلگەن اكىمشىلىك ىقپال ەتۋ شارالارى قولدانىلماعان. سالىق تەكسەرۋلەرىنىڭ جۇرگىزىلۋى جانە اياقتالۋى بويىنشا جۇمىستاردى تيىسىنشە ۇيىمداستىرماۋ, سونداي-اق ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋلاردىڭ دۇرىستىعىن انىقتاۋ, جالعان كاسىپكەرلىك بەلگىلەرى بار سالىق تولەۋشىلەردىڭ تىركەلۋىن كۇشىن جويدى دەپ تانۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇرگىزبەۋ قوسىمشا ەسەپتەلگەن سالىقتار بويىنشا تالاپ قويۋ مەرزىمدەرىنىڭ وتۋىنە بايلانىستى, بيۋدجەت شىعىندارىنا اكەپ سوعادى. مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى ۋاقىتشا ساقتاۋ قويمالارىندا ۇزاق ۋاقىت ساقتاۋدا جاتقان, قاجەت ەتىلمەگەن م ۇلىكتى تۇگەندەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزبەگەن جانە ولاردى مەملەكەتتىڭ كىرىسىنە اينالدىرۋ جونىندە شارالار قابىلداماعان. كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ كەزىندە قولدانىلاتىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى تيىمدىلىگىنىڭ جەتكىلىكتى دارەجەدە ەمەستىگى اتاپ وتىلەدى. «تاۋەكەلدەردى سەلەكتيۆتى باقىلاۋ جانە باسقارۋ» قۇرامداۋىشىنىڭ «تاۋەكەلدەردى جەدەل باسقارۋ» جانە «دەرەكتەردى تالداۋ جۇيەسى» مودۋلدەرىنىڭ فۋنكتسيونالدىق جانە تەحنيكالىق مۇمكىندىكتەرى باقىلاۋ-تالدامالىق مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن تاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ شارالارىن قابىلداۋدىڭ ءناتيجەلەرى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى اقپارات الۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. «كەدەندىك تەكسەرۋ» تاۋەكەلىن بارىنشا ازايتۋ شارالارىن قولدانۋ تيىمدىلىگىنىڭ تومەندىگىنە جول بەرىلگەن. مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى 2015 جىلى ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى باياۋلاعان تۇستا, مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك جانە ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالارىن ورىنداۋ ءۇشىن جالپى بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگىن قامتاماسىز ەتكەن. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ اتقارىلۋىن باعالاۋ 2015 جىلى بەكىتىلگەن كولەمدەرمەن (8 149,7 ملرد. تەڭگە) سالىستىرعاندا 664,5 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 8,2 %-عا ازايۋ جاعىنا تۇزەتىلگەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 7 485,2 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. ناقتى شىعىستار 7 469,2 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 38 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 0,5%-عا ۇلعايا وتىرىپ, تۇزەتىلگەن جوسپارعا شاققاندا 99,8%-دى قۇرادى. شىعىستاردىڭ قۇرىلىمىندا ايتارلىقتاي ۇلەس سالماعى شىعىندارعا تيەسىلى (90,9%), ولار 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 318,6 ملرد. تەڭگەگە (4,9%-عا) ۇلعايىپ, 6 789,8 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. قارجى اكتيۆتەرىن ساتىپ الۋعا ارنالعان 182,7 ملرد. تەڭگە مولشەرىندەگى شىعىستار جانە 190,8 ملرد. تەڭگە مولشەرىندە ۇسىنىلعان بيۋدجەتتىك كرەديتتەر تولىق كولەمدە اتقارىلدى. 2015 جىلى بيۋدجەتتىك كرەديتتەردىڭ ۇلەسى 1,6%-دان 2,6%-عا دەيىن ۇلعايىپ, قارىزداردى وتەۋ ۇلەسى 5,2%-دان 4,1%-عا دەيىن قىسقاردى. 2015 جىلى ءجىو-دەگى شىعىستاردىڭ ۇلەسى 2014 جىلعا شاققاندا 0,1%-عا جانە 2013 جىلعا شاققاندا 1,3%-عا ۇلعايا وتىرىپ, 18,3%-دى قۇرادى. بيۋدجەتتىڭ بىرنەشە مارتە ناقتىلانعانىنا جانە تۇزەتىلگەنىنە قاراماستان, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن 7,3 ملرد. تەڭگە قاراجاتتى يگەرمەگەن. 2016 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ قولما-قول اقشانى باقىلاۋ شوتتارىنداعى قاراجات قالدىعى 264,4 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. دەبيتورلىق بەرەشەك 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 36,6 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 21,5%-عا, 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا 84,6 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 69,3%-عا ۇلعايىپ, 2015 جىلى 206,6 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. دەبيتورلىق بەرەشەكتىڭ ءوسۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى قارجى ءتارتىبىنىڭ ساقتالماۋى, الىناتىن تاۋارلارعا جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە الدىن الا تولەم جاساۋ, نارازىلىق-تالاپ قويۋ جۇمىستارىنىڭ ناشار جۇرگىزىلۋى جانە سوت شەشىمدەرىن ورىنداۋدىڭ سوزىلۋى بولىپ تابىلادى. 2015 جىلدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا كرەديتورلىق بەرەشەك 2014 جىلدىڭ دەڭگەيىنە قاراعاندا 24,3 ملرد. تەڭگەگە (34,8%-عا) تومەندەپ, جىل سوڭىندا 45,4 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا كرەديتورلىق بەرەشەك سوماسى 25,4%-عا نەمەسە 9,1 ملرد. تەڭگەگە ۇلعايعان. كرەديتورلىق بەرەشەكتىڭ قالىپتاسۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنە سوت اكتىلەرىنىڭ بولۋى, اكتيۆتەردىڭ, زاپاستاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنىڭ انىقتالعان جانە بەلگىلەنگەن سومالارى, اقشا قاراجاتىن ۇرلاۋ, سونداي-اق تولەۋگە بەرىلەتىن شوت-فاكتۋرالاردىڭ ۋاقتىلى ۇسىنىلماۋى جاتادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىندارى شىعىندار 6 789,8 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, 99,8%-عا ورىندالعان. ولار 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 5%-عا, 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا – 18%-عا وسكەن. 2015 جىلى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىندارىنىڭ اتقارىلۋى 26 مەملەكەتتىك ورگان اكىمشىلىك ەتەتىن 625 بيۋدجەتتىك باعدارلاما بويىنشا 15 فۋنكتسيونالدىق توپ بولىنىسىندە جۇزەگە اسىرىلدى. تۇزەتىلگەن بيۋدجەتتە جوسپارلى شىعىندار بەكىتىلگەننەن 404,1 ملرد. تەڭگەگە ازايا وتىرىپ, 6 805,8 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى (2014 جىلعى جەلتوقساندا 7 209,9 ملرد. تەڭگە سوماسىندا). 2015 جىلدىڭ سوڭىندا شىعىندار بويىنشا 16,0 ملرد. تەڭگە ورىندالماعان, سونىڭ ىشىندە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار 7,3 ملرد. تەڭگەنى يگەرمەگەن, ۇكىمەتتىڭ پايدالانىلماعان رەزەرۆى 7 ملرد. تەڭگەنى (43,8%), ۇنەمدەلگەن بيۋدجەت قاراجاتى – 1,7 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. بۇل رەتتە شىعىنداردىڭ جىلدىق ماندەرى 14 فۋنكتسيونالدىق توپ بويىنشا ورىندالماعان. ەڭ كوپ اتقارىلماۋعا مىناداي توپتاردا جول بەرىلگەن: «وزگەلەر» – 7,6 ملرد. تەڭگە (47,8%), «قوعامدىق ءتارتىپ, قاۋىپسىزدىك, قۇقىقتىق, سوت, قىلمىستىق-اتقارۋ قىزمەتى» – 3,2 ملرد. تەڭگە (20,2%) «جالپى سيپاتتاعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەر» – 1,3 ملرد. تەڭگە (8,0%), «اۋىل, سۋ, ورمان, بالىق شارۋاشىلىعى, ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار, قورشاعان ورتانى جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ, جەر قاتىناستارى» – 915,3 ملن. تەڭگە (5,7%), «مادەنيەت, سپورت, تۋريزم جانە اقپاراتتىق كەڭىستىك» – 869,1 ملن. تەڭگە (5,4%), «دەنساۋلىق ساقتاۋ» – 763,3 ملن. تەڭگە (4,8%), «ءبىلىم بەرۋ» – 446,6 ملن. تەڭگە (2,8%), «قورعانىس» – 326,7 ملن. تەڭگە (2,0%), «كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا» – 291,3 ملن. تەڭگە (1,8%). بيۋدجەتتىك كرەديتتەردىڭ پايدالانىلۋى 2015 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ جانە تۇزەتۋ كەزىندەگى بيۋدجەتتىك كرەديت بەرۋدىڭ كولەمى بەكىتىلگەننەن 6,4 ملرد. تەڭگەگە قىسقارا وتىرىپ, 190,8 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. ءىس جۇزىندە 190,8 ملرد. تەڭگە (100%) مولشەرىندە بيۋدجەتتىك كرەديتتەر بولىنگەن. بيۋدجەتتىك كرەديت بەرۋدىڭ كولەمى 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 2015 جىلى 72,3 ملرد. تەڭگەگە (61%) ۇلعايعانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. 2015 جىلى بيۋدجەتتىك كرەديتتەردى وتەۋ بويىنشا تۇسىمدەر ناقتىلانعان جانە تۇزەتىلگەن جوسپاردا 113,4 ملرد. تەڭگەگە كوزدەلگەنىمەن, 112,8 ملرد. تەڭگەنى نەمەسە 99,5%-دى قۇرادى. جوسپار, نەگىزىنەن, تولەنگەن مەملەكەتتىك كەپىلدىكتەر بويىنشا تالاپتاردى زاڭدى تۇلعالاردىڭ قايتارۋى بويىنشا سوماسى 434,3 ملن. تەڭگە (28,8%) بەرەشەكتىڭ مەرزىمىنەن كەشىكتىرىلۋىنە بايلانىستى ورىندالماعان. اتالعان كورسەتكىش بويىنشا جوسپاردىڭ ورىندالماۋى جۇيەلى سيپاتقا يە ەكەندىگىن اتاپ وتكەن ءجون. 2015 جىلى بيۋدجەتتىك كرەديت بەرۋدى 8 بيۋدجەتتىك باعدارلاما ارقىلى ءتورت رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىسى جۇزەگە اسىرعان. بۇل رەتتە اكىمشىلەر بولىنىسىندە بيۋدجەتتىك كرەديت بەرۋدىڭ ەڭ كوپ ۇلەسى: جالپى سومانىڭ 62,9%-ى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە جانە 31,5%-ى – اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە تيەسىلى. بيۋدجەتتىك كرەديت بەرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى – جىلۋمەن-, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە سالۋ; اگروونەركاسىپتىك كەشەن سۋبەكتىلەرىن قولداۋ بويىنشا ءىس-شارالار جۇرگىزۋ (31,5%); تۇرعىن ءۇيدى جوبالاۋ جانە (نەمەسە) سالۋ (21,4%) بولىپ تابىلادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىنان بيۋدجەتتىك كرەديت بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا 2015 جىلدىڭ قورىتىندىلارىمەن جەرگىلىكتى بيۋدجەت دەڭگەيىندە 1 364,4 ملن. تەڭگە اتقارىلماعان, ونىڭ 1 222,2 ملن. تەڭگەسى يگەرىلمەگەن, ۇنەمدەۋ مەن قاراجات قالدىعى 142,2 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. تالداۋ كورسەتكەندەي, يگەرىلمەگەنگە جاتقىزىلعان بيۋدجەتتىك كرەديتتەردى يگەرۋ كرەديتتىك شارتتاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس, 2015 جىلعا ەمەس, ودان كەيىنگى قارجىلىق كەزەڭدەرگە كوزدەلگەن. وسىعان بايلانىستى, ەسەپ كوميتەتىنىڭ پىكىرىنشە, كەيىنگى قارجى جىلدارى ىشىندە يگەرىلۋى كوزدەلگەن سومالاردى قوسپاعاندا, ەسەپتى كەزەڭدەگى بيۋدجەتتىك كرەديتتەردىڭ يگەرىلۋىن جانە پايدالانىلۋىن ەسەپكە الۋ تەتىگىن زاڭنامامەن رەتتەۋ تالاپ ەتىلەدى. ورتالىق دەڭگەيدەگى بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرىنىڭ ەسەپتەرىندە ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلۋى 2015 جىلعا كوزدەلگەن بيۋدجەتتىك كرەديتتەر تىكەلەي جانە تۇپكىلىكتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلە وتىرىپ يگەرىلگەن دەپ كورسەتىلگەنى انىقتالدى. سونىمەن بىرگە ولار وڭىرلەردە يگەرىلمەگەن, جوسپارلانعان كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىلمەگەن. اوك سۋبەكتىلەرىن قولداۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن 2015 جىلى 60 ملرد. تەڭگە (2014 جىلى – 40 ملرد. تەڭگە) بولىنگەن. بۇل رەتتە تىكەلەي جانە تۇپكىلىكتى ناتيجەلەردىڭ ساندىق كورسەتكىشتەرىن تومەندەتە وتىرىپ, ولاردى جوسپارلاۋعا فورمالدى ءتاسىل بەلگىلەنگەن. ماسەلەن, 2015 جىلى جوسپارلى كورسەتكىش 2,5 ەسەگە اسىپ كەتىپ, 2 249 اۋىل شارۋاشىلىق تاۋارىن وندىرۋشىگە كرەديت بەرىلگەن, ەگىستىك الاڭدارىن قامتۋ جوسپارلى دەڭگەيدەن 4,3 ەسەگە (1,2 ملن. گا) اسىپ كەتىپ, 5,2 ملن. گا-نى قۇرادى. وسىعان ۇقساس جايت, 2014 جىلى ولار بويىنشا اسىپ كەتۋ تيىسىنشە 3,6 جانە 5,7 ەسەنى قۇراعان. 2014-2015 جىلدارى بيۋدجەتتىك كرەديت ەسەبىنەن (0,01%-بەن) ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردى جىلدىق 6,53%-بەن جانە 3,41%-بەن 54,5 ملرد. تەڭگە سوماسىنا قورلاندىرۋ جۇزەگە اسىرىلعان. ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر 2014 جىلى العان قارىز قاراجاتىن تۇپكىلىكتى الۋشىلارعا جىلدىق 8,41% جانە 11,53%-بەن, 2015 جىلى – جىلدىق 7,41%-بەن بەرگەن. ەسەپتى كەزەڭدە كرەديت بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا باقىلاۋمەن قامتىلعان سوما 38,5 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, 18,1 ملرد. تەڭگەگە – قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار, 20 ملرد. تەڭگەگە ءتيىمسىز پايدالانىلعانى انىقتالدى. مەملەكەتتىڭ قارجى اكتيۆتەرىن ساتىپ الۋ سوڭعى ءۇش جىلدا قارجى اكتيۆتەرىن ساتىپ الۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 830,1 ملرد. تەڭگە باعىتتالدى. سونىمەن قاتار, شىعىستار سەرپىنى ولاردىڭ كولەمدەرىنىڭ 2015 جىلى ەداۋىر قىسقارعانىن كورسەتىپ وتىر. ەگەر, اكتيۆتەردى ساتىپ الۋعا 2013 جىلى 167,5 ملرد. تەڭگە جۇمسالسا, 2014 جىلى – 480 ملرد. تەڭگە, 2015 جىلى – 182,6 ملرد. تەڭگە1 جۇمسالعان. 2015 جىلعا بەكىتىلگەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە جالپى سوماسى 448,0 ملرد. تەڭگەگە قارجى اكتيۆتەرىن ساتىپ الۋ كوزدەلگەن. شىعىستار سوماسى تۇزەتىلگەننەن كەيىن 182,6 ملرد. تەڭگەگە دەيىن نەمەسە بەكىتىلگەن بيۋدجەتتەن 2,5 ەسەگە ازايعان. 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, ول 310,9 ملرد. تەڭگەگە نەمەسە 2,7 ەسەگە قىسقارعان. حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ اكتسيالارىن ساتىپ الۋعا 1,0 ملرد. تەڭگە, اكتسيونەرلىك قوعامداردىڭ جارعىلىق كاپيتالىن تولىقتىرۋعا – 181,6 ملرد. تەڭگە بولىنگەن. بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرى قارجى اكتيۆتەرىن ساتىپ الۋعا كوزدەلگەن قاراجاتتى تولىعىمەن يگەرگەن. سونىمەن قاتار, 2016 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا 26 كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىسىنىڭ قولما-قول اقشانى باقىلاۋ شوتتارىندا (بۇدان ءارى – قبش) جارعىلىق كاپيتالدى قالىپتاستىرۋعا جانە ۇلعايتۋعا بولىنگەن جالپى سوماسى 132,3 ملرد. تەڭگە قالدىق قالىپتاسقان. كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ قبش-سىندا پايدالانىلماعان قالدىقتاردىڭ قالۋىنا بولىنگەن قاراجاتتىڭ كەيىنگى كەزەڭدەرگە قايتا ءبولىنۋى, وتكىزىلگەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ قورىتىندىلارى بويىنشا قاراجاتتىڭ ۇنەمدەلۋى دە سەبەپ بولعان. بۇعان قوسا, ۆاليۋتانىڭ قالىپتاسقان باعامىنىڭ ايىرماسىنا جانە تەڭگە باعامىنىڭ تۇزەتىلۋىنە بايلانىستى, قۇنى بىرنەشە ەسەگە ۇلعايعان جابدىقتاردى ساتىپ الۋ جۇزەگە اسىرىلماعان. سونداي-اق ەسەپتى كەزەڭدە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ قبش-سىندا مەملەكەتتىك تاپسىرمانى ورىنداۋعا بولىنگەن 5,1 ملرد. تەڭگە پايدالانىلماي قالعان. اۋديت بارىسىندا انىقتالعانداي, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ جارعىلىق كاپيتالىن تولىقتىرۋعا ۇكىمەتتىڭ شۇعىل شىعىندارعا ارنالعان رەزەرۆىنەن قوسىمشا 117,6 ملرد. تەڭگە بولىنگەن. بيۋدجەت تاپشىلىعىن جانە ونى قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن باعالاۋ 2015 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تاپشىلىعى 997,1 ملرد. تەڭگە مولشەرىندە بەكىتىلىپ, ناۋرىز ايىندا 1 256,5 ملرد. تەڭگەگە دەيىن, قاراشا ايىندا 1 257,7 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ۇلعايۋ جاعىنا قاراي ناقتىلاندى. 2015 جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعى ءىس جۇزىندە 912,1 ملرد. تەڭگە مولشەرىندە قالىپتاستى, بۇل تۇزەتىلگەن بيۋدجەتتەن 345,6 ملرد. تەڭگەگە تومەن. 2015 جىلى تاپشىلىق مولشەرى 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 169,1 ملرد. تەڭگەگە تومەندەپ, 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا 194,1 ملرد. تەڭگەگە ۇلعايدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تاپشىلىعىن قارجىلاندىرۋعا باعىتتالعان قاراجات كولەمى 1 173,5 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى (تارتىلعان قارىزدار سوماسى اراسىنداعى ايىرما – 1 479,4 ملرد. تەڭگە جانە ولاردى وتەۋ سوماسى اراسىنداعى ايىرما – 305,9 ملرد. تەڭگە). بيۋدجەت تاپشىلىعىنىڭ ءىس جۇزىندە قالىپتاسقان بارىنشا تومەن كولەمىنىڭ ناتيجەسىندە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ قالدىقتارى 261,4 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جەكەلەگەن باعىتتار بويىنشا پايدالانىلۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى تيىمدىلىگىن باعالاۋ
2015 جىلى مەملەكەتتىك جانە سالالىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە 2 816,8 ملرد. تەڭگەگە جوسپارلانىپ, 2 571,2 ملرد. تەڭگەسى نەمەسە 91,3%-ى, سونىڭ ىشىندە 2 109,4 ملرد. تەڭگە – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى, 289,5 ملرد. تەڭگە – جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى, 172,4 ملرد. تەڭگە – بيۋدجەتتەن تىس قاراجات يگەرىلگەن. 2015 جىلى ەسەپ كوميتەتى 2 مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تيىمدىلىگىن باقىلاۋدى جانە ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋدى جۇزەگە اسىردى. جوسپارلانعان 525,0 ملرد. تەڭگەنىڭ تەكسەرىلگەن مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋعا بولىنگەن 502,1 ملرد. تەڭگەسى, سونىڭ ىشىندە 499,9 ملرد. تەڭگە – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى, 2,2 ملرد. تەڭگە – جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى يگەرىلگەن. بيۋدجەت جانە وزگە دە زاڭنامانىڭ انىقتالعان بۇزۋشىلىقتارىنىڭ جالپى سوماسى 72,5 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, 49,2 ملرد. تەڭگە ءتيىمسىز پايدالانىلعان. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ (بۇدان ءارى – «سالاماتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسى) ىسكە اسىرىلۋ تيىمدىلىگىنە جۇرگىزىلگەن اۋديت. «سالاماتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى نەگىزگى باعىتتارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ازىرلەنگەن. باعدارلامانىڭ ماقساتى ەلىمىزدىڭ ورنىقتى الەۋمەتتىك-دەموگرافيالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ بولىپ تابىلادى. «سالاماتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسىنىڭ ءىس-شارالار جوسپارىن (بۇدان ءارى – ءىس-شارالار جوسپارى) ىسكە اسىرۋعا 2011-2015 جىلدار ارالىعىندا 429,3 ملرد. تەڭگە باعىتتالعان, ونىڭ ىشىندە 424,5 ملرد. تەڭگەسىن – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى, 4,8 ملرد. تەڭگەسىن – جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى قۇرايدى. «سالاماتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ تيىمدىلىگىنە جۇرگىزىلگەن ءاۋديتتىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردىڭ جالپى سوماسى 65,8 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى, سونىڭ ىشىندە 12,8 ملرد. تەڭگەسى –قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار, 34,6 ملرد. تەڭگەسى – ءتيىمسىز پايدالانىلعان, جالپى سوماسى 18,4 ملرد. تەڭگەسى – 138 بىرلىك راسىمدىك بۇزۋشىلىقتار. مەكتەپ مەديتسيناسى قىزمەتىن, دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ مەملەكەتتىك كاسىپورىندارىن كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ, مەديتسينالىق كومەك ساپاسى ستاندارتتارىن جانە پاتسيەنتتەردىڭ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋ بويىنشا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋ قامتاماسىز ەتىلمەگەن. قورشاعان ورتانىڭ حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا اسەرىنىڭ تاۋەكەلىن باعالاۋ جانە سالانىڭ ادامي الەۋەتىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن كادر رەسۋرستارىن دامىتۋ تۇجىرىمدامالارىن ازىرلەۋ جۇزەگە اسىرىلماعان. «سالاماتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ كەزىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك-جەكە-مەنشىك ارىپتەستىكتىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن تەتىكتەرى تولىق پايدالانىلماعان. ناتيجەلەردىڭ جەكەلەگەن كورسەتكىشتەرىن ەسەپتەۋ ءادىسناماسى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قولداناتىن حالىقارالىق تالاپتار مەن ستاندارتتارعا ساي ەمەس, بۇل الەمدىك رەيتينگتە قازاقستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن باعالاۋدىڭ انىقتىعىنا تەرىس اسەرىن تيگىزەدى. ۇلتتىق سكرينينگتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ ءتيىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى بايقالادى. ەرەسەك تۇرعىنداردىڭ اراسىندا اۋرۋلاردى انىقتاۋ بارلىعى 3,4%-دى, بالالاردىڭ اراسىندا 16,4%-دى قۇرايدى. «سالاماتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسىندا مەديتسينالىق كوللەدجدەردە ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جونىندە ءىس-شارالار كوزدەلمەگەن, مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ, مەديتسينا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسىم بولىگىندە ۋنيۆەرسيتەتتىك ەمحانالاردىڭ بولماۋى, جاتاقحانالاردا ورىنداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەلەرى تولىعىمەن شەشىلمەگەن. بۇدان باسقا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ىرگەلى جانە قولدانبالى عىلىمدى دامىتۋ ماسەلەلەرىنە جەتكىلىكتى دارەجەدە كوڭىل بولىنبەگەن. ۇيىمداردىڭ دارىلىك زاتتاردى ۇتىمدى جوسپارلاماۋ جانە ساتىپ الۋ پروبلەماسى تولىق كولەمدە شەشىلمەگەن, مەديكامەنتتەردىڭ جوسپارلاناتىن كولەمدەرى مەديتسينا كاسىپورىندارىنىڭ جىلدىق مۇقتاجىن اسىپ كەتەدى, بۇل كوبىنەسە اۋرۋحانالار مەن ەمحانالاردىڭ ءدارىحانا قورلارىنداعى ەداۋىر قالدىقتارعا اكەپ سوعادى. «اقپاراتتى قازاقستان – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن (بۇدان ءارى – «اقپاراتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسى) ىسكە اسىرۋدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا انىقتالعان قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار سوماسى – 145,1 ملن. تەڭگەنى, ءتيىمسىز پايدالانىلعان قاراجات – 14,6 ملرد. تەڭگەنى, راسىمدىك سيپاتتاعى بۇزۋشىلىقتار – 41,2 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. «اقپاراتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسىنىڭ ءىس-شارالار جوسپارىن (بۇدان ءارى – ءىس-شارالار جوسپارى) ىسكە اسىرۋعا 2013-2015 جىلدار كەزەڭىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 121,4 ملرد. تەڭگە باعىتتالىپ, سولاردىڭ 119,5 ملرد. تەڭگەسى نەمەسە 98,4%-ى يگەرىلگەن. ءىس-شارالار جوسپارىندا 2014 جىلى ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا ەنگىزىلۋى كوزدەلگەن قۇنى 9 ملرد. تەڭگەدەن اساتىن 6 اقپاراتتىق جۇيە بىرقاتار مەملەكەتتىك ورگانداردا (باس پروكۋراتۋرا, ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ, قارجى, ادىلەت مينيسترلىكتەرى) قامتاماسىز ەتىلمەگەن. 2015 جىلى مەملەكەتتىك ورگانداردا (مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى, قارجى مينيسترلىكتەرى, ەسەپ كوميتەتى) سوماسى 6,5 ملرد. تەڭگەگە ءتورت اقپاراتتىق جۇيەنى ەنگىزۋ ءىس-شارالار جوسپارىندا كوزدەلگەنىمەن, ءىس جۇزىندە ەسەپ كوميتەتىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى عانا ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا ەنگىزىلگەن. قالعان مەملەكەتتىك ورگانداردا قۇنى 6,1 ملرد. تەڭگەنىڭ ءۇش اقپاراتتىق جۇيەسى جوسپارلانعان كەزەڭدە ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا ەنگىزىلمەگەن. 2015 جىلعى نىسانالى ينديكاتورلار كورسەتكىشتەرىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باعالاۋدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا 2017 جىلعا جوسپارلانعان 25 كورسەتكىشكە قول جەتكىزبەۋ تاۋەكەلى ورىن الىپ وتىر. «اقپاراتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسىنىڭ 18 نىسانالى ينديكاتورىنىڭ كورسەتكىشتەرىن ازىرلەۋ ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزىلمەگەن, سونىڭ سالدارىنان ولاردىڭ جوسپارلى ءماندەرىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرىلگەن. مىسالى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق ءوزارا ءىس-قيمىلىن اۆتوماتتاندىرۋ 2017 جىلى – 80% دەڭگەيىندە جوسپارلانعان, ءىس جۇزىندە ول 2013 جىلى – 97%-دى, 2014 جىلى – 99,17%-دى جانە 2015 جىلى – 99,96%-دى قۇرادى; ءداستۇرلى تۇردە الىنعان قىزمەتتەردىڭ جالپى سانىنا اراقاتىناسى بويىنشا كورسەتىلگەن ەلەكتروندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ۇلەسى 2017 جىلى – 50% بولۋعا ءتيىس, ءىس جۇزىندە ول 2013 جىلى – 78,6%-دى جانە 2014 جىلى – 63,1%-دى قۇرادى; ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ ۇلەسىنە 2017 جىلى 65% دەڭگەيىندە قول جەتكىزۋ جوسپارلانعان, ءىس ءجۇزىندە ول 2013 جىلى – 86,7%-دى, 2014 جىلى – 86,9%-دى قۇرادى. «اقپاراتتى قازاقستان» مەمباعدارلاماسىندا ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن رەسۋرستارعا دەگەن قاجەتتىلىك ايقىندالماعان. ءىس-شارالار جوسپارىندا 25 تارماق بويىنشا جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جانە بيۋدجەتتەن تىس قاراجاتتىڭ كولەمدەرى كورسەتىلمەگەن, بۇل مەمباعدارلامالاردى مونيتورينگتەۋ ادىستەمەسىن ساقتاماۋ بولىپ تابىلادى. مەملەكەتتىك ورگاندارعا بولىنگەن بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ پايدالانىلۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ 2015 جىلى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرى ۇسىنعان اقپاراتتىڭ, باقىلاۋ-تالدامالىق جانە اۋديتورلىق ءىس-شارالار ناتيجەلەرىنىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلدى. باعالاۋ قورىتىندىلارى كورسەتكەندەي, مەملەكەتتىك ورگاندار بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ءتيىمسىز پايدالانىلۋىنا جول بەرۋدە, بيۋدجەتتىك باعدارلامالاردىڭ تىكەلەي جانە تۇپكىلىكتى ناتيجەلەرىنىڭ جەكەلەگەن كورسەتكىشتەرى تولىعىمەن يگەرىلگەنىمەن, ولارعا قول جەتكىزىلمەۋدە. بۇدان باسقا, تىكەلەي جانە تۇپكىلىكتى ناتيجەلەردىڭ كورسەتكىشتەرى ساپاسىز جوسپارلانىپ, قارجىلاندىرۋدىڭ تالاپ ەتىلگەن كولەمدەرى ءوسىرىلىپ كورسەتىلەدى, سوعان بايلانىستى, بولىنگەن قاراجات يگەرىلمەيدى نەمەسە باسقا بيۋدجەتتىك باعدارلامالارعا قايتا بولىنەدى. جەكەلەگەن بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرى تاراپىنان باقىلاۋدىڭ السىزدىگىنەن, وڭىرلەرگە قاراجات تولىق اۋدارىلعانىمەن, كەيبىر جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بيۋدجەتتىك باعدارلامالار ناتيجەلەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتپەۋدە. اۋديتورلىق ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا جەكەلەگەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ تيىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى, قۇرىلىس قىزمەتى جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ سالاسىنداعى بۇزۋشىلىقتار, ورىندالعان جۇمىستار كولەمىنىڭ انىقتىعىن قامتاماسىز ەتپەۋ انىقتالدى. باقىلاۋ وبەكتىلەرى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى زاڭنامانى بۇزا وتىرىپ, بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن الەۋەتتى ءونىم بەرۋشىلەردىڭ كونكۋرستارعا قاتىسۋىنا نەگىزسىز جول بەرگەن, شارتتى جەڭىلدىكتەردى دۇرىس ەسەپتەمەگەن, بەكىتىلگەن جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما جانە باسقالارى بولماسا دا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇرگىزگەن. بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرىن بيۋدجەتتىك ءوتىنىمسىز نە ولاردىڭ نەگىزسىز جانە انىق ەمەس ەسەپتەۋلەرى بويىنشا قارجىلاندىرۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ مەملەكەت اكتيۆتەرىن پايدالانۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋ 2016 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا رەسپۋبليكادا مەملەكەت قاتىساتىن 403 زاڭدى تۇلعا ەسەپتەلدى, سونىڭ ىشىندە: 131 اكتسيونەرلىك قوعام (بۇدان ءارى – اق), ولاردىڭ 11-ءى – تاراتىلۋ, بانكروتتىق ساتىسىندا تۇر نە جۇمىس ىستەمەيدى, 13-ءى – سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلدى جانە 2-ەۋى – تولەمدەر بويىنشا ءبولىپ تولەنە وتىرىپ ساتىلدى. 23 جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك (بۇدان ءارى – جشس), ولاردىڭ 3-ەۋى تاراتىلۋ, بانكروتتىق ساتىسىندا تۇر نە جۇمىس ىستەمەيدى; 139 رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورىن (بۇدان ءارى – رمك) جانە 110 رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك قازىنالىق كاسىپورىن (بۇدان ءارى – رم
