ۇبت-نى ۇتقىر ۇيىمداستىرعان ۇتىلمايدى

ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ سىناعى – ءومىردىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسقان مەكتەپ بىتىرۋشىلەر ءۇشىن ەڭ جاۋاپتى ءسات, ءومىر سىنىنىڭ باستاۋى. ەڭ باستىسى, الابۇرتقان البىرت تۇلەكتەرگە قولايلى جاعداي جاساۋ, دەمەۋ بولۋ, قولداۋ كورسەتۋ. ويتكەنى, تەستىلەۋگە دايىندىق پەن ونىڭ ناتيجەسىن ويلاپ, جۇيكەسى قاجىعان وقۋشى سىناق كەزىندە ءتۇرلى جاعدايعا تاپ بولۋى مۇمكىن. ونىڭ مىسالدارى وسىعان دەيىن بولدى. سوندىقتان, تەستىلەۋ ماۋسىمى بارلىق مەكتەپتەر مەن ۇستازدار قاۋىمىنا عانا ەمەس, اتا-انالارعا دا اجەپتاۋىر جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنى جاسىرىن ەمەس. بيىل شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا 8379 تۇلەك مەكتەپ ءبىتىردى. ونىڭ ىشىندە 5524 تۇلەك ۇبت-عا قاتىستى. وسى ورايدا تەستىلەۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى جونىندە شىعىس قازاقستان وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم بەرۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سايرانگۇل جۇمادىلوۆامەن سويلەسكەن ەدىك. بيىل شىعىس وڭىرىندە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ ناتيجەلەرى جوعارى كورسەتكىشتەرىمەن ەرەك­شە­لەنىپ وتىر. ايتالىق, سوڭعى ءۇش جىل كولەمىندە وبلىستا ەڭ جوعارى – 125 بالل جيناعان وقۋشى تىركەلمەگەن ەكەن. وسى جولى ەكى بىردەي وقۋشى 125 بالدان ەنشىلەپ, مەكتەپتەرىنىڭ مەرەيىن اسىرىپتى. ولاردىڭ ءبىرى – سەمەي قالاسىنداعى №17 مەكتەپتىڭ تۇلەگى كامشات بولات بولسا, ەكىنشىسى – اباي اۋدا­نىنىڭ اباي اتىنداعى مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ تۇلەگى اقەركە ماراتوۆا. سونداي-اق, وبلىس بويىنشا ءۇش وقۋشى 124 بالدان جينادى. اتاپ ايتقاندا, سەمەي قالاسىنداعى №37 مەكتەپ-گيمنازيا تۇلەگى جا­نەل بالتابەكوۆا, وسكەمەن قالا­سىنداعى №3 مەكتەپ-گيمنازيا تۇلەگى الينا يشكەەۆا جانە №44 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ وقۋشىسى شۇعىلا ايتقازينا وسىنداي جوعارى كورسەتكىشتەرگە يە بولدى. وبلىس بويىنشا 398 وقۋشى «التىن بەلگىگە» ۇمىتكەر بولعان ەدى. ولاردىڭ ىشىندە 221 وقۋشى, ياعني ۇمىتكەرلەردىڭ 56 پايىزى ءوز بىلىمدەرىن دالەلدەگەن. – جالپى, بىلتىر ورتاشا بالل 80,4 پايىز بولسا, بيىل بۇل كورسەتكىش 82 بالعا كوتەرىلدى. وقۋشىلاردىڭ تەستىلەۋگە دايىن­دىق دەڭگەيى وتە جوعارى بولعانىن اتاپ ايتقان ابزال. وعان دالەل, تەس­تىلەۋ وتكەن 16 پۋنكتتىڭ ىشىندە ۇبت ەرەجەسىن بۇزعان بىردە-ءبىر وقۋشى بولعان جوق. بارلىق ۇدە­رىس قالىپتى جاعدايدا ءوتتى. وقۋشى دا, اتا-انالار دا شاعىم تۇسىرگەن جوق. بۇل وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى مەن اۋداندىق ءبىلىم بولىمدەرىنىڭ مەكتەپ ءبىتىرۋشى تۇلەكتەرمەن جوسپارعا سايكەس اتقارعان جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى دەپ ەسەپتەيمىن. وبلىس كولەمىندە ۇبت جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. وعان بەس بىردەي وقۋشىنىڭ 125-124 بال­دان ەنشىلەۋى دالەل بولا الادى. ال 100 بالدان اسىرىپ جيناعان وقۋ­شىلار سانى – 1374. بۇل دا بىل­تىرعىمەن سالىستىرعاندا, الدە­قايدا جوعارى كورسەتكىش. شەكتى دەڭگەيدەن وتپەي قالعان بالالار سانى – 826. بۇل وتكەن جىلمەن سالىس­تىرعاندا 230 وقۋشىعا از. «ەكى­لىك» العان وقۋشىلار سانى بىل­تىرعىعا قاراعاندا 46 وقۋ­شىعا تومەن­دەدى. بۇرىن ۇبت كورسەتكىشى وبلىس اكىمدەرىنىڭ رەي­تينگىنە ەنە­تىندىكتەن, ءبىز رەس­پۋبليكا اۋ­قى­مىنداعى ورنىمىزدى انىق­تاۋ­عا ۇم­تىلاتىنبىز. قازىر مۇنداي مەجە­لەۋ جوق. مينيسترلىك تاراپىنان دا مەكتەپ جانە ءبىلىم سالاسى جەتەكشىلەرىن كىنالاۋعا شەكتەۋ قويىلدى, – دەدى سايرانگۇل اح­مەت­كارىمقىزى. جالپى, وبلىس كولەمىندە ءوس­كە­مەن قالاسىنداعى و.بوكەي اتىن­داعى №44 مەكتەپ-ليتسەيدىڭ كور­سەتكىشى وزىق. اتالعان مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ بيىلعى ۇبت-دان جيناعان بالىنىڭ ورتاشا دەڭگەيى – 117. سونداي-اق «التىن بەلگىگە» ءۇمىت­كەر 9 وقۋشىنىڭ بارلىعى دا ۇستاز­دارىنىڭ سەنىمىن اقتادى. ياعني, ءبىلىم ساپاسى – 100 پايىز. – بۇل – وقۋشى مەن مۇعالىمنىڭ 11 جىلدىق ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى. مەك­تەبىمىزدە باستاۋىش جانە ور­تا سىنىپتاردىڭ ءبىلىم قورى, ءپان دايارلىعى بويىنشا مۇعالىم­دەر جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ, وقۋشىلاردىڭ دايىندىق ساباق­تارىن كۇشەيتۋ, اتا-انالارمەن تىعىز بايلانىس ورناتۋ, ەڭ باس­تى­سى, بالالارعا رۋح بەرىپ, نامىس­تارىن جانۋ سىندى كوپتەگەن كە­شەن­دى جۇمىس اتقارىلادى. مۇعا­لىم­دەرىمىز ۋاقىتپەن ساناسپاي, كۇنى-ءتۇنى ەڭبەكتەنىپ, وقۋشىلارىن جەكە­لەگەن پاندەر بويىنشا دايىندايدى. جالپى, ۇبت-عا دايىندىقتى 11 سىنىپتا عانا جۇرگىزۋدى قۇپ­تا­مايمىن. ويتكەنى, ونجىلدىق ءبىلىمدى 9 ايدا جاتتاپ الۋ مۇمكىن ەمەس. سول سەبەپتى وقۋشىنىڭ 9 سىنىپقا دەيىنگى نەگىزگى ءبىلىمدى تۇبەگەيلى مەڭگەرۋىنىڭ ماڭىزى جوعارى. سونداي-اق, اتا-انانىڭ ءرولى ۇلكەن. وقۋشىنى ۇيدە اتا-انا قاداعالاماسا, جاعداي جاساماسا جاقسى ناتيجە بولا ما؟ «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل» دەيدى. ءبارىمىز بىرىگىپ قيمىلداۋىمىز كەرەك, – دەيدى №44 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ ديرەكتورى تاڭاتقان تۇمەنباەۆ. سونىمەن بىرگە, مەكتەپ ديرەكتورى تەستىلەۋدىڭ ارتىقشىلىعى دا, كەمشىلىگى دە بارلىعىن ايتادى. – ۇبت – ارينە, مەكتەپكە جەڭىل. ون ءبىر جىلدىق ءبىلىم جيناۋداعى مۇعالىم, اتا-انا جانە وقۋشى ەڭبەگى ءۇش ساعات ىشىندە بەلگىلى بولادى. دەگەنمەن, كەلەسى جىلدان باستاپ مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ ەكى دەڭگەيدە ەمتيحان تاپسىرۋى مۇمكىن ەكەندىگى ايتىلۋدا. ياعني, بۇرىنعى مەكتەپتەگى ەمتيحان مەن تاڭداعان جوعارى وقۋ ورنىندا ەكىنشى مارتە سىناق تاپسىرۋ جۇيەسى جاڭعىرۋى مۇمكىن. ۇبت-نىڭ ءبىر كەمشىلىگى, وقۋشىلاردىڭ بارلىق سۇراق پەن جاۋاپتى جاتتاپ الۋىندا جاتىر. ال بالانىڭ ويى, پىكىرى, كوزقاراسى, ءسوز قورى, ءتىل بايلىعى, ساراپتاۋى قالاي انىقتالادى؟! اۋىزشا ەمتيحانداردا وسى ماسەلەلەر ەسكەرىلىپ, مۇعالىم مەن وقۋشى ەڭبەگىن بىردەي باعالاۋعا بولادى. بالانىڭ قانداي دا ءبىر دۇنيەدەن قورىتىندى شى­عارۋى سىندى قاسيەتتەرىن كورە الاسىز. ال تەستىلەۋ كەزىندە «التىن بەل­گى» مەن «ۇزدىك اتتەستات» الاتىن وقۋشىلارعا جۇكتەلەتىن جاۋاپ­كەرشىلىك ۇلكەن. ءبىر بالل جەتپەي قالعان جاعدايدا ءۇمىت ۇزىلەدى. بۇل بارلىعىنىڭ جۇيكەسىنە سال­ماق تۇسىرەدى, – دەدى تاڭاتقان ءتۇ­مەن­باەۆ. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان» وسكەمەن