ورتاق ماسەلەگە ورايلاس وي

ەلوردادا قىلمىستىق كىرىستەردى زاڭداستىرۋعا جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ەۋرازيالىق توپتىڭ XXIV جالپى وتىرىسى ءوتتى. ەلىمىز ەات كەلىسىمىنە قول قوي­عالى, ياعني 2011 جىلدان بەرى اتالعان توپتىڭ پلەنار­لىق وتى­­رىسى ءبىزدىڭ رەسپۋبليكا اۋما­­عىندا ءبىرىنشى رەت وتكىزىلدى. شاراعا ەۋرازيالىق توپ­قا مۇشە مەم­لەكەتتەر مەن باقى­لاۋشى ءمار­تەبەسىنە يە 15 ەل مەن 18 حالىق­­ارا­لىق ۇيىمدار وكىلدەرى قاتىس­تى. ەۋرازيا كەڭىستىگىندە تەررو­ريزم­دى قارجىلاندىرۋ جانە اق­شا­نى جىلىستاتۋدىڭ تيپو­لو­گيا­­لىق سحەمالارى, سونىمەن قا­تار, قىل­مىستىق كىرىستەردى جى­لىس­تاتۋ­مەن بايلانىستى قار­جى­لىق اعىن­داردى ساراپتاۋ جانە يگيل (قازاقستاندا تىيىم سالىنعان) تەر­روريستىك ۇيىمىن قار­­جى­­لان­­دىرۋمەن كۇرەسۋدەگى فاتف عالام­دىق جۇيەسىنىڭ وكىل­دەرى قولداناتىن جالپى شارا­لار جيىنتىعى تالقى بولعان وتى­رىس­تى پرەمەر-مينيستر­دىڭ ءبىرىن­شى ورىنباسارى باقىت­جان ساعىنتاەۆ اشتى. ول ءوز ءسوزىن­دە لاڭ­كەس­تىك­تىڭ جاڭا سىن-تەگەۋ­رىندەرىنىڭ پايدا بولۋى جاھان­دىق قوعامعا ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا ءتيىمدى جولدارىن ىزدەۋدى تالاپ ەتەتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق, كىرىس­تەردى زاڭداستىرۋعا جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ەات مۇشەلەرى مەن باقى­لاۋ­شىلارىنىڭ ءار جاڭا كەز­دەسۋى ۇيىمنىڭ تاريحى­نا جاڭا پاراق قوساتىنىن قاداپ ايتتى. بۇل ءبىزدى فاتف جاھاندىق جەلىسىنىڭ ماڭىزدى جانە اجىراماس بولىگى ەتەدى, ەات-تىڭ باستى ءمىن­دەتى – سەنىم­دىلىك پەن قارجى ۇيىم­دارى­نىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپ بەرۋ, مەم­لەكەتتەر اراسىندا ينتە­گرا­­­تسيا­­­ل­ىق ىنتىماقتاستىق ور­ناتۋ, قىلمىستىق كىرىستەردى زاڭ­داستى­رۋ­عا جانە تەرروريزمدى قار­جى­لان­دى­رۋعا قارسى ءىس-قيمىلدى ءبىر­گە ءجۇر­گىزۋ بولىپ تابىلادى, دەدى ۇكىمەت باسشى­سىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. سونىمەن قاتار, اتقارىلىپ جات­قان جۇمىستاردىڭ ترانس­شەكارالىق قىلمىستاردىڭ الدىن الۋعا مۇمكىن­دىك بەرەتىنىنە توقتالىپ, الەم­دەگى سوڭعى وقيعالار وزگەشە شارا­لار قاراستىرۋعا ءماجبۇر­لەي­تىنىن نازارعا الدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, ادامزات پەن الەمگە تونگەن قاۋىپ-قاتەرگە قارسى ارەكەت ەتۋ بارى­سىندا بارلىق قاجەتتى شارالاردى قولدانۋدا. وسى رەتتە ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەر ۇلتتىق زاڭنامالاردىڭ جاڭار­تىلعان حالىقارالىق ستان­دارت­تارعا سايكەستىگىن باعالاۋدىڭ ەكىنشى راۋندى ەات-عا مۇشە ەل­دەرىنىڭ الدىنا جاڭا مىندەتتەر قويا­تىنىن باسا ايتتى. جانە دە ەات-تىڭ XXIV جالپى وتىرىسى اقشانىڭ جىلىستاۋىمەن جانە تەررو­ريزمدى الەمدىك دەڭگەيدە قارجى­لاندىرۋمەن كۇرەستە ءبىرىڭ­عاي ءتاسىل ازىرلەۋ ۇدەرىسىندە سالماق­تى ۇلەس قوساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. قازىرگى تاڭدا ەات-قا مۇشە مەم­­­لە­كەتتەر ءۇشىن يراك پەن ليۆان­­­نىڭ يسلام مەملەكەتى (قازاقستاندا تىيىم سالىنعان) دەپ اتالا­تىن تەرروريستىك ۇيىمىنىڭ ءىس-ارە­كەتىمەن كۇرەسكە باعىتتالعان بىرىك­كەن شارالاردى كۇشەيتۋ ءما­سە­لەسى نەگىزگى باسىمدىق­قا يە بو­لىپ وتىر. ەسىرتكى ساۋداسىن, قىل­­­مىس پەن تەرروريزمدى قارجى­لان­­دىرۋ جانە قۇقىقتىق ماسەلە­لەردىڭ قورىتىندىلارى جاسالعان وتىرىس اياسىندا ەات توراعاسى, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قارجىلىق مونيتورينگى بويىنشا فەدەرالدىق قىزمەتىنىڭ ديرەكتورى يۋري چيحان­چين ءسوز الدى. وسىدان ءبىر­نەشە كۇن بۇ­رىن ورىن العان قاي­عى­­لى وقي­عاعا بايلانىستى قازاق­ستان تۇر­­عىن­دارىنا كوڭىل ايتا كەلە, يۋ.چيحانچين بۇگىنگى كۇن­نىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعان وزەكتى ماسە­لەل­ەر­دىڭ ءبىرى دە وسى تەررور­لىق ءىس-قيمىلعا قارسى كۇرەس پەن لاڭ­كەس­تىك ارەكەتتەردى قارجى­لان­دىرۋ­عا قارسى باعىتتا ەكەندىگىن ايتت­ى. بۇل رەتتە ول قازاقستاننىڭ حالىقارا­لىق الاڭعا وتە بەلسەندى قاتىسىپ, لاڭكەستىكپەن كۇرەسۋدە باسىم باعىتتاردى قولعا الىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. ەلميرا ماتىباەۆا, «ەگەمەن قازاقستان»