وتاندىق ءبىلىمدى جاڭعىرتۋ – بارشاعا ورتاق ءىس

قازىرگى ۋاقىتتا ءبىلىم ينتەللەكتۋالدىق قانا ەمەس, سونىمەن قاتار, قوعام وركەندەۋىنىڭ ەكونوميكالىق بازاسىن قۇرايتىن مەملەكەتتىڭ ءىس-ارەكەتىنىڭ اسا ماڭىزدى سالاسى بولىپ تابىلادى. بۇل ەلباسى ۇسىنعان بەس حالىقتىق رەفورمانىڭ «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋى مەن 30 دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋگە نەگىزدەلگەن باعىتتارىمىز رەتىندە ايقىندالعان. وسى تۇرعىدا ەلباسى ۇلت جوسپارى اياسىندا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا بىرقاتار رەفورمالاردى جۇرگىزۋدى تاپسىردى. ونداعى ءتۇيىندى يدەيا بۇگىنگى ءبىلىم مەن عىلىم جۇيەسىنىڭ ۋاقىت تالابىنا جاۋاپ بەرە ءبىلۋى بولىپ تابىلادى. ەلىمىزدە ءبىلىم بەرۋدىڭ مازمۇنىن جاڭارتۋ وسى سالادا قىزمەت ەتەتىن تۇلعالارعا كوپتەگەن مىندەتتەر جۇك­تەيدى. «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى» اق فيليالى وب­لىس بويىنشا پەداگوگيكالىق قىزمەت­كەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينس­تيتۋتى ايماقتاعى پەداگوگتاردىڭ بىلىك­تىلىگىن ارتتىرۋمەن قاتار, ەلىمىزدەگى بىلىكتىلىكتى جەتىلدىرۋگە جاسالىپ جاتقان مۇمكىندىكتەردى ولاردىڭ ءوز پايداسىنا اسىرۋىنا, سول ارقىلى ەل مۇددەسىنىڭ العا باسۋىنا اتسالىسىپ كەلەدى. قازىر قازاقستاندا الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە باعىتتالعان ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا جۇيەسى قالىپتاسۋدا. بۇل وقۋ-تاربيە ۇدەرىسىنىڭ پەداگوگيكالىق تەو­رياسى مەن پراكتيكاسىنداعى ما­ڭىزدى وزگەرىستەر ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋدا. جاڭا بۋىن وقۋ ماتەريالدارىن دايىنداۋداعى, ولاردىڭ قىزمەتىن وزگەرتۋ مەن ءبىلىم بەرۋ پراكتيكاسىندا قولدانۋداعى يننوۆاتسيالىق كوزقاراس ءبىلىم بەرۋ سالاسىن جاڭعىرتۋدىڭ قۇرامداس بولىگى بولىپ تابىلادى. مۇعالىم ءوزىنىڭ ورنى مەن وقۋ ۇدەرى­سىندەگى رولىنە, وقۋشىعا دەگەن قارىم-قاتىناسىنا جاڭاشا كوزقاراستى قالىپ­تاستىرمايىنشا, ءبىلىم بەرۋدى ساپالى وزگەرتۋى مۇمكىن ەمەس. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, مۇعالىمدەردى, ادىسكەرلەردى جانە مەكتەپ باسشىلارىنىڭ ارنايى دايىندىعىنسىز جاڭا مەكتەپكە ءوتۋ اسىعىس بولار ەدى. ويتكەنى, وقىتۋدىڭ تۇبەگەيلى جاڭا ماقسات-مىندەتتەرىنىڭ, مازمۇنى مەن تەحنولوگيالارىنىڭ, باعالاۋدىڭ جاڭا فورمالارىنىڭ ءمانىن تۇسىنبەي جاڭا تەوريالىق يدەيالاردى پراكتيكا جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان دا, قۇزىرەتتىلىككە باعىتتالعان جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن ەسكەرە جانە وقىتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەن ادىستەرىن ەنگىزۋدىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرىن تاراتا وتىرىپ, پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت. ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن جاڭارتۋعا كوشۋ كادرلىق رەسۋرستارعا جاڭا تالاپتار قويىپ وتىر: ءبىلىم بەرۋگە قۇزىرەتتىلىك كوزقاراس اياسىنداعى جۇمىستارعا پەداگوگتەردى دايارلاۋ; پەداگوگتەردى دەنساۋلىقتى ساقتايتىن تەحنولوگيالارمەن قامتاماسىز ەتۋ; ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىن دارالاندىرۋ ارتىپ وتىرعان جاعدايدا جۇمىس ىستەۋگە دايىن بولۋدى قالىپتاستىرۋ. سوندىقتان, پەداگوگكە جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋدىڭ مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ستاندارتىنىڭ جاڭارتىلعان مازمۇنى مەن ءادىسناماسىن قابىلداۋعا; ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنىڭ باعدارلامالىق جانە ادىستەمەلىك قامتاماسىز ەتىلۋىنىڭ وزگەرۋىنە; پەداگوگيكالىق قىزمەتتىڭ ماقساتى مەن تاسىلدەرىنىڭ وزگەرۋىنە دايىن بولۋ كەرەك. قازىرگى كەزدە ءاربىر پەداگوگتى مىناداي سۇراقتار قىزىقتىرادى: جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىنىڭ قولدانىستاعى ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىنان ايىرماشىلىعى نەدە؟ مەكتەپتەگى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ تاسىلدەرى وزگەرە مە؟ «ناتيجەگە باعىت­تالعان ءبىلىم» تۇسىنىگى نەنى ءبىل­دىرەدى؟ جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ ماز­مۇنىنا مۇعالىم قالاي جانە قاي باعىتتا دايىندالۋى كەرەك؟ مىنە, وسى سۇراقتار­دىڭ شەشىلۋىنە پەداگوگتاردىڭ بىلىك­تىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتتارى ىقپال ەتۋدە. «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى» اق-تىڭ وبلىس­تىق فيليالى جانە «نازارباەۆ زيات­كەرلىك مەكتەبىمەن» بىرلەسكەن ماق­ساتتى جۇمىس­تارىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىس پەداگوگ­تەرى جاڭارتىلعان باع­دار­لامالار بويىنشا وقىتىلۋدا. ەندى بىزگە وسى تاجىريبەنى جۇيەلەپ, رەسپۋبليكا مۇعالىمدەرىنە تاراتۋ قاجەت. فيليال پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ شىعارماشىلىق تۇرعى­دان وسۋىنە ەرەكشە كوڭىل بولەدى. قازىرگى ۋاقىتتا جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن ەنگىزۋ, «ءرىSا-2012 قورىتىندىسى جانە ونىڭ تانىمدىق ۇدەرىستىڭ مەنتالدى دەڭگەيمەن ارا­قاتىناسى» جانە «ءوزىن ءوزى تانۋ» ءپانىن وقىتۋدىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك نەگىز­دەرى» بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرستارى بويىنشا ترەنەرلىك كۋرستار وتكىزىلدى. كۋرستاردىڭ باعدارلامالىق مازمۇنىن ساپالى جاڭارتۋ ماقساتىندا فيليال قىزمەتكەرلەرى شەتەلدىك بىلىكتىلىك ارتتىرۋ تاجىريبەسىن زەرتتەۋ جانە ەنگىزۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. مىسالى, جۇيەلىك كوزقاراس نەگىزىندە دامىتا وقىتۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋ; دۋالدى وقىتۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ تاجىريبەسىن زەرتتەۋ; جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ جاعدايىندا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى ۇيىمداستىرۋدىڭ تۇرلەرى مەن ادىستەرى جانە Smart وقىتۋ تەحنولوگيالارى. ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە جاڭا اقپا­رات­تىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بو­يىنشا مۇعالىمدەردىڭ جۇمىسىن ارتتىرۋ, ساندىق بىلىمدىك رەسۋرستاردىڭ رەسپۋبليكالىق بانكىن تولىقتىرۋ ءۇشىن ەلىمىزدە ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا «ساباقتىڭ ەرەكشە الەمى», «ەڭ ۇزدىك اكت-نى (اقپاراتتىق كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيا) پايدالانۋشى اۋىل مەكتەبى» جانە باسقا بەينە ساباقتاردىڭ بايقاۋ­لارى وتكىزىلدى. اعىمداعى جىلدا ينس­تيتۋتتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكىزىلگەن «وقۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرىن باعا­لاۋدىڭ قازىرگى ۇلگىلەرى مەن ادىستەرى: تاجىريبە جانە كەلەشەگى» تاقىرى­بىن­داعى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك on-line كونفەرەنتسياسى وسى جۇمىستىڭ دالەلى دەۋگە بولادى. وقۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرىن باعالاۋ ماسەلەسى وتاندىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى وقىتۋ ۇدەرىسىندە وزەكتىلىگىمەن ەرەك­شەلەنىپ وتىر. كونفەرەنتسيا مەكتەپ وقۋشىلارىن باعالاۋدىڭ قازىرگى ادىستەرىن ەندىرۋ ماسەلەلەرىن, شارتتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن تالقىلاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلدى. وقۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرىن باعالاۋ تاجىريبەسى مەن ونىڭ كەلەشەگى – تەك وتاندىق قانا ەمەس, سونىمەن بىرگە, الەمدىك دەڭگەيدە تالداپ, قاراستىرۋعا تۇرارلىق ماسەلە. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا ءبىلىم جانە ۇزدىكسىز كاسىبي ءبىلىم بەرۋ سالا­لارىنداعى جەتەكشى ماماندار جانە وبلىس, رەسپۋبليكانىڭ دەڭگەيلىك باعدار­لامالار كۋرسىن ءبىتىرىپ, سەرتي­فيكاتتالعان مۇعالىمدەرىمەن بىرگە, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ, قارا­عاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەر­سي­تەتىنىڭ, تاراز مەملەكەتتىك پەداگوگي­كالىق ينستيتۋتىنىڭ, كەمبريدج ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ ( ۇلىبريتانيا), بەلوتسەر­كوۆ ۇزدىكسىز كاسىبي ءبىلىم بەرۋ ينستي­تۋتىنىڭ (ۋكراينا), قازان مەملەكەت­تىك مادەنيەت ينستيتۋتىنىڭ (تاتار­ستان رەسپۋبليكاسى), پەرم مەملە­كەت­تىك گۋمانيتارلىق-پەداگوگيكا­لىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (رەسەي), «بيليم­كانا» قوعامدىق قورىنىڭ (قىرعىز رەس­پۋبليكاسى) وكىلدەرى قاتىستى. ءبىز SMart-قوعامدا, باسقاشا ايتقاندا,  اقىلدى قوعامدا ءومىر سۇرەمىز. ياعني, ءبىزدىڭ اينالامىزدا ءومىرىمىزدىڭ بارلىق اسپەكتىلەرىن جاقسارتاتىن تەحنيكالىق قۇرالدار جانە ءارتۇرلى سەرۆيستەر بار. SMart-ءبىلىمنىڭ باستى اسپەكتىسى – ءبىلىم الۋشىلاردىڭ سانى بويىنشا عانا ەمەس, سونداي-اق, ۋاقىتتىق جانە كەڭىستىكتىك كورسەتكىشتەردىڭ كومەگىمەن وقىتۋ بارلىق جەردە جانە ارقاشان قولجەتىمدى بولاتىن, ينتەراكتيۆتى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىندا كەدەرگىسىز پايدالانۋعا بولاتىن, وقىتۋ شەكاراسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن دۇنيەجۇزىندەگى بارلىق كونتەنتتەردىڭ كومەگىمەن ءموبيلدى قۇرىلعىلاردى قولدانۋ نەگىزىندە يكەمدى وقىتۋ. قازاقستاندى جاڭعىرتۋ – ءبارىمىزدىڭ ورتاق ءىسىمىز. ءبىلىم بەرۋدى جاڭعىرتۋ – بۇگىنگى زامان تالابى. قازىرگى تاڭدا جاڭا تەحنولوگيالارمەن وقىتۋ جۇيەلى تۇردە جولعا قويىلىپ كەلەدى. وعان مامانداردى قايتا وقىتۋ, ينتەراكتيۆتى ءبىلىم بەرۋ, ءتۇرلى تەحنولوگيالىق ءتاسىل­دەر ارقىلى وقۋعا دەگەن قولجەتىم­دىلىكتى ارتتىرۋ سىندى مىسالداردى ايتۋعا بولادى. وسى ورايدا, ينستيتۋت ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىمەن بىرلەسكەن جۇمىسقا ۇلكەن ءمان بەرەدى. ياعني, پەدا­گوگيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتى­لىگىن ارتتىرۋ سالاسىنىڭ وزەكتى باعى­ت­تارىنىڭ ءبىرى – پەداگوگتەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ عانا ەمەس, مۇمكىندىگىنشە سول پەداگوگتەر­مەن بىرلەسە وتىرىپ ءبىلىم بەرۋ باعى­تىن­داعى وزەكتى ماسەلەلەردى انىقتاۋ, ونى جاقسارتۋ جولدارىن تابۋ. ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا قوردالانعان ماسەلەلەر وتە كوپ. مىسالى, ءبىلىم جۇيەسىن جاڭارتۋ ۇدەرىسى بۇكىل الەمدەگى ءبىلىمنىڭ دامۋ ءۇردىس­تەرىنە سايكەستەندىرىلۋ ماقساتىن­دا باعالاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ قاجەت­تىلىگىن انىقتادى. وقۋشىلاردىڭ وقۋ جەتىستىكتەرى تەك ونىڭ پاندىك ءبىلىمى, بىلىگى مەن داعدىسى دەپ ەمەس, ونىڭ ءوز بەتىنشە ءبىلىم الۋ, وقۋ, وزىندىك جەكە تۇلعا رەتىندە جاسامپازدىعى دەپ ءتۇسىنۋ كەرەك. بۇگىنگى تاڭدا جاڭاشىل مۇعالىم باعالاۋدىڭ جاڭاشا جولىن قۇراستىرۋى ءتيىس. وقۋشىلاردى باعالاۋدىڭ جاڭا پىشىندەرى بالانىڭ ءتيىمدى وقۋىنا باعىتتالىپ, وقۋشىنىڭ تاپسىرمانى ورىنداۋى, العا جىلجۋى, جاقسى, كۇشتى جانە كەمشىن تۇستارىن انىق­تاۋعا نەگە نازار اۋدارۋ كەرەكتىگى تۋرالى اقپاراتتار الۋعا جانە رەتتەمەلى كەرى بايلانىس ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى باعالاۋ وقۋشىنى نەنى بىلمەيتىنى ەمەس, كەرىسىنشە, نەنى بىلە­تىنىنە شوعىرلاندىرۋ ءۇشىن پايدالانىلۋى كەرەك. بۇل ماسەلەنى اۋقىمدى قاراستىرۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن ەۆوليۋتسيا تۇسىنىگى پەداگوگتەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇيەسىندە وقىتۋ ساپاسىن باسقارۋدىڭ اقپاراتتىق نەگىزدەرى رەتىندە قابىلدانىپ وتىر. ينستيتۋتتىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامى قولدانىلاتىن ەۆوليۋتسيالىق-زەرتتەۋ ءبىلىم الۋشىلار مەن پەداگوگتەردىڭ, ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى مەن ءبىلىم باسقارماسى ۇيىمدارى اراسىنداعى سەنىمدى كەرى بايلانىستى قامتاماسىز ەتەدى, سونداي-اق, ءوزىن ءوزى باقىلاۋ, وزىندىك اتتەستات­تاۋ مەن وزىندىك سايكەستەندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەۆوليۋتسيا ۇدەرىسىندە باستى نازار ناتيجەدەن تالداۋعا, وقىتۋ ۇدەرى­سىن تۇزەتۋ, وقىتۋ جەتىستىكتەرى مەن پروب­لەمالارىن رەفلەكسيالاۋعا اۋدارى­لادى. وسىدان وقىتۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋ­شىلاردىڭ وقۋ ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسىنە جاۋاپ­كەرشىلىگىن قالىپتاستىرادى جانە ءبىلىم الۋشىلاردىڭ تانىمدىق ارەكەت­تەرىنىڭ بەلسەندى دامۋىنا جاعداي جاسايدى. زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ تۇجى­رىم­داماسى ادامدى تاربيەلەۋ مەن دامىتۋدى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتال­عان. وسىعان وراي ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن قازىرگى زاماناۋي قوعامنىڭ تالاپتارىنا ساي – وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم, بىلىك, داعدى, شىعارماشىلىق ارەكەت­تەرىن, تۇلعانىڭ كوزقاراستارى مەن مىنەز-ق ۇلىق قاسيەتىن دامىتۋى دەپ تۇسىنۋگە بولادى. ءبىلىم بەرۋ ماز­مۇنىن جاڭارتۋ جاعدايىندا ينس­تيتۋت وبلىس پەداگوگتەرىنىڭ وقۋشى ءبىلىمىن باعالاۋداعى جاڭاشىلدىقتى تاجىريبەدە تابىستى قولدانۋىنا ۇيىتقى بولىپ, پەداگوگتەرگە باعىت-باعدار بەرۋى ارقىلى وتاندىق ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ وتىر. رەسپۋبليكامىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىندە ينستيتۋتتىڭ يننوۆاتسيالىق باعىتتا جاسالىپ جاتقان جۇمىستارى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ انىقتاپ بەرگەن ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىمەن بىتە قايناسىپ دامۋ ۇستىندە. بۇل ءبىلىم بەرۋدى جاڭعىرتۋدىڭ تالاپتارىنا سايكەس پەداگوگيكالىق كادرلاردى ساپالى جانە ءتيىمدى دايىنداۋ, حالىقارالىق تاجىريبەلەردى زەردەلەي وتىرىپ, بىلىكتىلىك كوتەرۋ جۇيەسىندە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق وزگەرىستەرگە تەز بەيىمدەلۋدى قامتاماسىز ەتۋدە. وسى ورايدا, ينستيتۋتتىڭ تەحني­كالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ بويىن­شا قىزمەتكەرلەرى وتكەن جىلدىڭ 14-18 جەلتوقسانى كۇندەرى اۆستريا استا­ناسى ۆەنا قالاسىنداعى WIFI International ەكونوميكانى دامىتۋعا قولداۋ ينستيتۋتىندا بىلىكتىلىك­تەرىن ارتتىردى. تاعىلىمداماعا باعىتتال­­عان «اۆستريانىڭ كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ءجۇ­يەسى» تاقىرىبىندا وتكەن كۋرس اۆستريا­نىڭ كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىمەن تانىسىپ, باسىم باعىتتارىن انىقتاۋ جانە باسەكەلەستىكتىڭ ارتىقشىلىق­تارىن قاراستىرۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سىن زەردەلەۋ, پەداگوگيكالىق كادرلار­دىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ جۇيەسىندەگى باسىمدىلىقتاردى انىقتاۋ جانە سول ارقىلى ەلىمىزدەگى پەداگوگتەردى وقىتۋدىڭ باعدارلامالارىن جەتىلدىرۋ جولدارىن قاراستىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلدى. قازىرگى زامان تالابىنا ساي ەلىمىزدەگى «ءبىلىم تۋرالى» زاڭنىڭ 5-بابىندا «بارلىق وقۋ ورىندارى مەملەكەتتىك جالپى مىندەتتى ستاندارتقا سايكەس, مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە قازاق ءتىلىن ءبىلۋ مەن دامىتۋدى, ورىس ءتىلى جانە ءبىر شەتەل ءتىلىن وقىپ ۇيرەنۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس» دەپ كورسەتىلگەن. وسىعان بايلانىستى ينستيتۋت قىزمەتىندەگى باستى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى رەتىندە «تىلدەردىڭ ۇشتۇعىرلىعى» مادەني جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ قولعا الىنىپ وتىر. ينستيتۋتتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن حالىقارالىق جانە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيلەردە بىرقاتار ءىس-شارالار وتكىزىلدى. وسى مادەني جوبانى ىسكە اسىرۋ اياسىندا ينستيتۋتتىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامىنا اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنۋ مەن دامىتۋ ماقساتىندا قىزمەتكەرلەرىمىز ءۇشىن اعىلشىن تىلىنەن تەگىن كۋرس ۇيىمداستىرىلىپ, وتكىزىلىپ جاتىر. عاليا سىزدىقباەۆا, «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدىڭ ۇلتتىق ورتالىعى» اق فيليالى جامبىل وبلىسى بويىنشا پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى تاراز