الاياقتار

جالعان كاسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ, جالعاندى جالپاعىنان باسقاندار ازايماي كەلەدى. جالعان مەكەمە-كاسىپورىن قۇرۋ قىلمىستىق ىستەر قاتارىنا جاتادى. جالعان كاسىپكەرلىككە ءتان باستى سيپات – سالىق تولەۋدەن جالتارۋ دەسەك, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ءدال وسىنداي جاعدايدا مەملەكەتكە تۇيەنىڭ تابانىنداي 4 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە شىعىن كەلتىرىلىپتى. سوتقا دەيىنگى تەرگەپ, تەكسەرۋ بارىسىندا وسى قوماقتى سومادان مەملەكەتكە قايتارىلعانى 80 ميلليون تەڭگە عانا ەكەن. تەك بيىلعى جىلى وڭىردە جالعان كاسىپكەرلىكتىڭ 15 دەرە­گى انىقتالعان. سوعان ساي 5 قىل­مىستىق ءىس سوتقا جول­دانعان. سون­داي-اق, بيىل جالعان كاسىپ­كەرلىك قۇرعان ءتورت كىسىگە قا­تىستى سوتتىڭ ايىپتاۋ ۇكىم­دەرى شى­عارىلعان. ولاردىڭ جالعان كاسىپكەرلىك سيپاتىنداعى قىلمىسىنان مەملەكەتكە 2 ميلليارد 267 ميلليون تەڭگە شاماسىندا شىعىن كەلگەن. ياعني مۇنىڭ ءوزى وسىنشاما كولەمدەگى جەكە تابىس, كورپوراتسيالىق جانە قوسىمشا قۇن سالىعى تولەنبەي قالدى دەگەن ءسوز. بۇگىندە ءۇش ۇكىم زاڭدى كۇشىنە ەنگىزىلىپتى. بۇل جونىندە گازەت تىلشىسىنە سوت اكتىلەرىنىڭ زاڭدىلىعىن قاداعالاۋ جانە قىل­مىستىق ىستەر بويىنشا مەم­لەكەتتىڭ مۇددەسىنە وكىلدىك ەتۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى نۇرلان ماقاتوۆ مالىمدەدى. وبلىستا وتكەن جىلى دا 2013-2014 جىلدارى «IndustrialComplex», «پروگرەسس LTD», «ساردار­ستروي» جشس-ءنىڭ اتىنان جالعان كاسى­پكەر­لىك قىز­مەتپەن اي­نالىسقان ن.قۇ­باليەۆا, ا.وراز­عاليەۆا ءجا­­نە ر.ەر­كىن­عاليەۆانىڭ قىل­­­مىستىق ىستەرى سوتتا قا­رالعانىن اي­تا كەتكەننىڭ ارتىقشىلىعى بولا قويماس. ولار مەملەكەت قا­زىناسىنا 650 ميلليون تەڭ­گە شىعىن كەلتىرگەن. بۇل كورى­نىس كون­تراگەنتتەردىڭ سالىق تولە­مەۋىنەن ورىن العان. وسى ۇشەۋى 2015 جىلى شارتتى مەر­­زىمگە سوتتالعان. ەڭ باس­تىسى, وسى قىل­مىستاردى تىكەلەي ۇيىم­داس­تىرۋ­شى ە.دۇيسەكەنوۆ 2016 جىل­دىڭ 23 اقپانى كۇنى سوت ۇكىمى بويىنشا مۇلكى تاركىلەنىپ, ءۇش جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. قازىرگى كۇنى جەرگىلىكتى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن سوت جۇيە­سىندە وسى ماسەلەلەر بويىنشا جۇيەلى جۇمىستار قولعا الىنعانى كوڭىلگە ءۇل­كەن مەدەۋ. مۇنىڭ ناقتى مى­­سالدارى دا جوق ەمەس. اي­تالىق بيىلعى 2016 جىلى سوتقا جالعان تۇلعالاردىڭ اتىنا راسىمدەلگەن جانە جال­عان كاسىپ­كەرلىكتىڭ بەل­گىلەرى بايقالعان «زاڭ­دى تۇلعالاردىڭ» مەملەكەتتىك ءتىر­كەۋىن بۇزۋ تۋرالى تالاپ-ارىز­دار جولدانعان. قازىر ونىڭ ءبىر­قا­تارى قاناعات­تاندىرىلىپ, قالع­ان­دارى قارالۋ ۇستىندە ەكەنىن بىلدىك. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» باتىس قازاقستان وبلىسى