توقسان توعىز بالەنىڭ ءبارىن كورىپ, توقسان بىردە تاۋەلسىزدىك الىپ ءتاي-ءتاي باسقان ەلىمىزدىڭ جيىرما بەس جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرىنە شۇكىر ەتپەي, كۇپىر ەتىپ جۇرگەندەر دە قانشالىق. سوندىقتان, كوشتىڭ جۇرە تۇزەلەرىن كوڭىلىمىزگە مەدەۋ قىلايىق. ول ءۇشىن كەمشىلىكتىڭ بەتىن كوپشىلىك بولىپ قايتارۋ قاجەت.
ماڭ-ماڭ باسقان تۇيەلى كەرۋەننىڭ كوشىندەي ءومىر ءوز جىراسىمەن جىلجىپ بارادى. ونى توقتاتۋعا يا وزگەرتۋگە قۇدايدان باسقانىڭ قۇدىرەتى جەتە قويماس, ءسىرا. وتكەن ءومىرىمىزدىڭ وزەكتى وزگەرىستەرى, مۇڭدى دا قۇندى قۇبىلىستارى وسى كوشكە ىلەسىپ بىرگە كەتىپ بارا جاتىر. باقىتتىڭ بالىن تاتۋ ءۇشىن, سوردىڭ سورپاسىن ىشكەن ەلمىز دەپ قايعىلى قاتپارلارىمىزدى قاۋزاي بەرمەي, ازاتتىقتىڭ ازانى ەستىلگەن بۇگىنگى كۇننىڭ قادىرىنە جەتە الساق جارار ەدى. اۋزىمىز اققا ءتيىپ, شاڭىراعىمىزعا شاتتىقتىڭ شامى جاعىلىپ, وتانىمىز بەن وتاۋىمىزدىڭ گۇلدەنىپ جاتقانى بەيبىت كۇننىڭ بەرگەنى ەمەي نەمەنە؟! كەشەگى كەڭەس كەزىندە بەس ۋاقىت نامازعا بەلىڭدى بۇكپەك تۇگىلى, دارەت الۋعا دا ءدارمەنىمىز جەتپەگەن. قۇدايدىڭ بارىن قۇپتاماي, قيامەتتى قيال دەيتىن ىزعارلى كۇننىڭ ىزاسى ەل ەسىنەن وشپەك ەمەس. ناداندىقتىڭ نايزاسىن سىلتەسە دە, ادالدىقتىڭ كاليماسىن, ادامدىقتىڭ قاعيداسىن ارىنداي ارداقتاعان اقساقالدى اتالار مەن اقجاۋلىقتى انالارىمىزدىڭ جاراتىلعانعا ەمەس, جاراتۋشىعا جالبارىنىپ, تاقۋالىق تانىتقانىن تاعىلىمدى تاعدىرىنان تانۋ قيىن بولماس.
«اتتەگەن-اي» دەگىزگەن الگى الەۋمەتتىك ماسەلەلەر قاتارىنان سوڭعى كەزدە قاسيەتتى ءدىنىمىزدىڭ قاراسى كورىنىپ جۇرگەنى قابىرعاڭا باتادى ەكەن. ماسەلە دىندە ەمەس. ماسەلە بەس پارىزدىڭ بەسىنشىسى سانالاتىن قاجىلىق ساپارىندا بولىپ تۇر. قاجىلىقتى ءوز دارەجەسىندە وتەي الىپ ءجۇرمىز بە؟ ەلىمىزدەگى قاجىلىق ساپارىن ۇيىمداستىراتىن كومپانيالاردىڭ جاعدايى قالاي؟ رۋحاني تازالىقتىڭ ءمانى مەن ماڭىزى نەدە؟ بۇل ەلدى تولعاندىرعان ەلەۋلى سۇراقتاردىڭ ءبىر پاراسى عانا. ەندى وسى ماسەلەنىڭ مانىسىنە بويلاپ, جاۋابىن تابۋعا تىرىسىپ كورەيىك.
سەنىڭ دەنساۋلىعىڭ بار, وتىراسىڭ, جاتاسىڭ, تۇراسىڭ, جۇرەسىڭ, وينايسىڭ دا كۇلەسىڭ. ال كەيبىر ادامدار ءۇشىن ءوز بەتىمەن قيمىلداۋدىڭ ءوزى مۇڭ بولىپ قالعان. سەن قالاعانىڭدى ىشەسىڭ, تويىپ تاماق جەۋگە دە تولىقتاي مۇمكىندىگىڭ بار. ال كەي ادامدار ءۇشىن ءوز قولىمەن اس ءىشۋ ارمانعا اينالعان. سەن بارعىڭ كەلگەن جەردىڭ بارىنە بارا الاسىڭ. جۇگىرۋ دە قيىن ەمەس. بىرەۋلەر مۇگەدەكتىڭ ارباسىنا تاڭىلعان. ولار ءۇشىن سەن سياقتى ۇزاق جاياۋ جۇرمەك تۇگىلى, وتىرعان ارباسىن ءبىر اينالىپ شىعۋدىڭ ءوزى جەتىستىك. سەن اينالاڭداعىلاردىڭ ءبارىن كورەسىڭ. كوزىڭ جەتپەگەندەردى عالامتوردان تاماشالاۋعا مۇمكىندىگىڭ بار. ال كوپ ادامدار قورشاعان ورتاداعى تاسكەرەڭ قوعامداعى زاتتاردىڭ اتىن عانا بىلەدى. مەن مۇنى ويدان شىعارىپ وتىرعان جوقپىن. بالكىم, ءبىر-ەكەۋىن بولسا دا كوشەدەن كەزدەستىرگەن شىعارسىڭ. ولاردى كورىپ ويلاندىڭ با؟ وزىڭدە بارمەن وزگەدە جوق نارسەنىڭ اراسىن ولشەپ كوردىڭ بە؟ قۇداي تاعالا ولارعا اۋرۋ بەرسە, جەككورگەندىكتەن ەمەس, ساعان دەنساۋلىق بەرسە, جاقسى كورگەندىكتەن ەمەس. ول ساعان دا, وعان دا سىناق بولۋى مۇمكىن. وسىنى ۇمىتپا. سەن شەتەلگە بارىپ دەمالعىڭ كەلەدى, ال كەيبىرەۋلەر ءۇشىن تۋعان جەردىڭ اۋاسىمەن تىنىستاۋ دا اۋىر. تۇمسىعىنا تۇمىلدىرىق كيگىزگەندەي اپپاراتپەن تىنىس الىپ جۇرگەن ادامدار قانشاما؟ ولاردىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسى مۇلدە بولەك. ولار تىنىمسىز تىرشىلىكتىڭ جالعان ەكەنىن جاقسى تۇسىنگەن. تۇندە ۇيقىعا جاتقان سايىن تاڭەرتەڭ ساپ-ساۋ بولىپ ويانۋدى ارماندايدى. كوپ نارسەنىڭ قادىرىنە جەتۋدى كوزدەيدى. بارىن باعالاماي جۇرگەندەرگە دەنساۋلىقتى, ۋاقىتتى قالاي پايدالانۋ كەرەكتىگىن تۇسىندىرگىسى كەلەدى. بىراق ءبىزدىڭ ءناپسىسى مەن تاكاپپارلىعىنا قۇل بولعان كوپ پەندەلەر ولاردىڭ ءسوزىن ءسوز قۇرلى كورمەيدى. ەستىسە دە ەسكەرمەيدى. كورسە دە كوڭىلىنە تۇيمەيدى. سەبەبى, ادام دەيتىن جاراتىلىس – ءبىر ءنارسەنىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن ءوز باسىنا كەلمەيىنشە تۇسىنبەيتىن تىرشىلىك يەسى عوي. ال سەنىڭ باسىڭ امان, ون ەكى مۇشەڭ ورنىندا. ولاي بولسا, ويلان دا, شۇكىرشىلىك ەت, تاۋبە دە! مىنە, قاجىلىق وسىنشاما نىعمەت بەرگەن راببىڭا دەگەن رازىلىعىڭدى بىلدىرەتىن بىرەگەي امال.
پەرىشتە بولماعاسىن پەندەلىككە سالىنىپ, كەيدە ءبىر ءىستىڭ جىلدام ءارى ءساتتى اياقتالۋىن اسىعا كۇتەتىنىمىز جاسىرىن ەمەس. ونىڭ جولىندا كەزدەسكەن كەدەرگىلەرگە توزىمدىلىك تانىتۋعا سابىرىمىز جەتپەي قالاتىن ساتتەر دە بولادى. ال وسى قاجىلىق ساپارى مومىن مۇسىلماننىڭ قاجىر-قايراتىن قاراپ, ءتوزىمىن تەكسەرىپ, سابىرىن سىنايتىن ساۋاپتى دا جاۋاپتى جول. وتكەن جىلعى وقىس وقيعالار مەن قايعىلى جاعدايلارعا تولى بولعان ۇلكەن قاجىلىققا 4,5 مىڭ قازاقستاندىق اتتانعانىن ايتا كەتسەك دەيمىز. سونىڭ ىشىنەن تورتەۋى سول ساپاردا قازا تاپقان. بىلتىرعى قاجىلىق ساپارى سوڭعى 25 جىلداعى ەڭ قاندى قاجىلىق رەتىندە مۇسىلمانداردىڭ ەسىندە قالدى. ويتكەنى, مەككە مەكەنىندە جۇزدەگەن ادامنىڭ ءومىرىن قيعان ەكى بىردەي قايعىلى وقيعا ورىن الدى. اۋەلى, قۇلشىلىق ساپاردىڭ باستالار ساتىندە ءال-حارام مەشىتىنە قۇرىلىس كرانى قۇلاپ, 107 ادام قازا تاپقان ەدى. ارتىنشا ادام ءنوپىرىنىڭ كوپتىگىنەن 800-دەن استام مۇسىلمان مەرت بولدى. «مۇنىڭ بارلىعىن ساۋد ارابياسى قاجىلىق مينيسترلىگىنىڭ قاجىلىقتى ۇيىمداستىرۋدا جىبەرگەن قاتەلىكتەرى», – دەيدى قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى.
ارينە, جان قينالماي ءجانناتتىڭ دا جوعى بەلگىلى عوي. سوندىقتان, وسى سياقتى وقيعالاردىڭ ورىن الۋى تاعدىر تاقتاسىندا تاڭبالانىپ تۇرعانىنا سەنگەننەن باسقا امال جوق.
نەگىزىندە, سالماقتى ساپاردىڭ ءساتتى وتۋىنە سەبەپكەر بولاتىن ءبىردەن-ءبىر ۇجىم, ول – قاجىلىق كومپانيالارى.
مىسالى, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىمەن جانە ءدىن ىستەرى جونىندەگى اگەنتتىكپەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ, قاجىلىققا بارۋشىلارعا جوعارى ساپاداعى بىرنەشە باعدارلامالار ءتۇرىن ۇسىنىپ جۇرگەن, ءوز تۇتىنۋشى تۇلعالارىنىڭ سەنىمىنە يە بولعان كومپانيالار دا جەتەرلىك. بيىلعى قاجىلىق ساپارىندا قىزمەت كورسەتەتىن تۋرفيرمالاردىڭ سانىن ەمەس, ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا قمدب كومپانيالار اراسىندا كونكۋرس جاريالاعان بولاتىن. سول كونكۋرسقا 10 كومپانيا ءوتىنىش ءبىلدىرىپتى. ولاردىڭ ىشىندە, «حيدايات نۇر», «ياسساۋي», «اتلاس تۋريزم», «حيكمەت ترەۆەل», «دەلتا ترەۆەل», «قىزمەت ساياحات», «ءال-مارۋا», «سانابل», «اڭسار كرۋيز», «نۇر-قازاقستان» سياقتى ءوز ءىسىن جوعارى دەڭگەيدە اتقارىپ جۇرگەن ۇجىمدار بار. كونكۋرستان قالىس قالعان كومپانيالار تىزىمدە كورسەتىلگەن 10 فيرمانىڭ قۇرامىنا ەنەدى. اتاپ ايتقاندا, «سەمبەكوۆا ي ك» فيرماسى «ياسساۋي» كومپانياسىمەن, «كاۋسار ساياحات» كومپانياسى «دەلتا ترەۆەل» فيرماسىمەن, «يمان ترەۆەل» فيرماسى «ءال-مارۋا» كومپانياسىمەن, «روبينزون» – «سانابل» فيرماسىمەن, «ورداباسى» – «اڭسار كرۋيز» فيرماسىمەن, «مينا تۋر», «تۆۆ تۋر» كومپانيالارى «نۇر-قازاقستان» فيرماسىمەن بىرىگىپ, قاسيەتتى ساپاردىڭ جۇگىن جۇمىلىپ كوتەرەتىن بولادى.
«اتالعان 10 تۋريستىك فيرمادان عانا ءتيىستى قۇجاتتاردى قابىلدادىق. وسى جىلى ءوتىنىش بىلدىرگەن 10 تۋرفيرمامەن جۇمىس جاساۋعا نيەتتىمىز. الايدا, ءسىزدەر وسىمەن بۇل كونكۋرستان تولىق وتتىڭىزدەر دەگەن ءسوز ەمەس. كونكۋرستىڭ نەگىزگى ۇلكەن ەكى تالابىن ورىنداۋلارىڭىز – ءمىندەت. ءبىرىنشىسى, اۋە تاسىمالىمەن اينالىساتىن «فلاي ناس» اۋە كومپانيالارىنىڭ وپەراتورلارىنا بيلەت قارجىسىنىڭ 300 كىسىگە كەمىندە 30 پايىز تولەنگەنى تۋرالى تۇبىرتەكتىڭ بولۋى, ەكىنشىسى, ساۋد ارابياسى كورولدىگى قاجىلىق مينيسترلىگىنىڭ جاڭا تالاپتارىنا سايكەس, حادج چەك (قاجىلاردى جيددا-مەككە-مادينا قالالارىنا تاسىمالداۋ جانە مينا مەن ارافات جازىعىنداعى شاتىرلاردا ورنالاسۋ ءۇشىن ءتولەنەتىن جارنا) قارجىسىنىڭ 300 كىسىگە تولەنگەندىگى تۋرالى ءتۇبىرتەكتىڭ بولۋى. وسى ەكى تالاپتى ورىنداعان سوڭ عانا سىزدەر كونكۋرستان ءوتكەن بولىپ سانالاسىزدار», – دەدى الماتى قالاسىندا وتكەن قاجىلىق كوميسسياسىنىڭ ءماجىلىسىندە كوميسسيا توراعاسى سەرىكباي وراز.
ارينە, وسىنداي تالاپتاردان وتكەن فيرمالاردىڭ ءالسىز بولۋى استە مۇمكىن ەمەس سياقتى. سەبەبى, ولاردىڭ ارقاسىنا ءبىر ادامنىڭ عانا ەمەس, ءبىر مەملەكەتتىڭ جۇگى ارتىلعانىن ەستەن شىعارماعان ابزال. سەگىز جىلدا سەنىمگە سەلكەۋ تۇسىرمەي, سەرىكتەستەرىنە بەرگەن سەرتىن ادال اتقارىپ كەلە جاتقان كومپانيالاردىڭ قاتارىندا «حيكمەت ترەۆەل» ۇجىمىنىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون.
– «ءبىز تۋريستىك سالانىڭ بارلىق باعىتتارىن قامتيمىز. حالىقارالىق تۋريزمنەن باستاپ, ۆيزالىق ءسۇيەمەلدەۋ, اۋەبيلەتتەردى ساتۋ جانە قوناقۇيلەردەن ورىن الىپ قويۋعا دەيىنگى قىزمەتتەردى كورسەتەمىز. دەسەك تە, باستى باعىتىمىز – قاجىلىق پەن ۇمرانى ۇيىمداستىرۋ. ءبىز قاجىلىققا بارۋشىلارعا جوعارى ساپاداعى ءبىرنەشە باعدارلامالار ءتۇرىن ۇسىنامىز. ابدەن تەكسەرىلگەن, سەنىمدى سەرىكتەرمەن عانا جۇمىس ىستەيمىز. سونداي-اق, قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسىمەن جانە ءدىن ىستەرى ءجونىندەگى اگەنتتىكپەن تىكەلەي قىزمەتتەسپىز. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن ءساتتەن باستاپ, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بارلىق باعىتتار بويىنشا جول اشىلدى. اللانىڭ قالاۋىمەن ەركىن ءجۇرىپ-تۇرۋدىڭ ارقاسىندا ءبىز ءدىن ۇستانۋ ەركىندىگىنە قول جەتكىزدىك. بۇل كوپتەگەن قاجىلىق-كومپانيالاردىڭ پايدا بولۋىنا ىقپال ەتتى», – دەيدى «حيكمەت ترەۆەل» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ايدوس دۇيسەنوۆ.
بازارعا بارساڭىز دا, دۇكەنگە بارساڭىز دا باعاسى قىمبات تاۋاردىڭ ساپالى ەكەنىن بىلەسىز. اقشاڭىزدى قيماي تۇرساڭىز دا ونى ۇزاق تۇتىنارىڭىزعا سەنىمدىسىز. ءبىز ءسوز قىلىپ وتىرعان كومپانيالاردىڭ دا قىزمەتىن سولاي سيپاتتاۋعا بولادى. قاراجاتىڭىز قانشالىقتى كوپ, قالتاڭىز نەعۇرلىم قالىڭ بولسا, سوعۇرلىم جايلى ورىنعا جايعاساسىز. قيالداعانىڭىزدى قيىندىقسىز تابۋعا مۇمكىندىك الاسىز. جۇپىنى جاعدايداعى ەمەس, جۇلدىزدى قوناقۇيدىڭ تۇرعىنى بولاسىز.
كەز كەلگەن ءىستىڭ ىلگەرى باسۋىنا باسشىلىق تاراپتىڭ تيگىزەر اسەرى مول. ولاردىڭ جۇيەلى جۇمىسى, ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى, باسشىلىق باعىتى ءتۇزۋ بولسا, ويعا العان شارۋانى شارشاماي, شالدىقپاي جەڭىل ءارى جەڭىسپەن اياقتاۋعا جول اشىق. بۇل ورايدا اللانىڭ ۇيىنە زيارات ەتۋشىلەردى زيانعا ۇشىراماسىن دەپ, كوزىنىڭ قاراشىعىنداي قورعاپ, قاريالارعا قارايلاسىپ, قۇرداستارىن قۇرمەتتەپ, جاستارعا جاناشىر بولىپ, ساپار مىندەتىن ساپالى جۇرگىزىپ جۇرگەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ اتقارعان ىسىنەن اتتاپ وتۋگە بولماس.
– قاجىلىقتى ۇيىمداستىرۋ ورايىندا قاپەردە بولاتىن بىرنەشە ماسەلە بار. بىرىنشىدەن, قاجىعا باراتىن وتانداستارىمىزدى جاپپاي ساۋاتتاندىرۋ, ولارعا اعارتۋشىلىق باعىتتا تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزۋ. ەكىنشىدەن, جەرلەستەرىمىزدى ءدىني باسقارمانىڭ ءدىني ادەبيەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ. ۇشىنشىدەن, قاجىلىقتى تابىس كوزىنە اينالدىرماۋ, كەرىسىنشە, ساۋاپقا كەنەلۋدى كوزدەۋ. ءتورتىنشىدەن, قايىرىمدىلىق باعىتتا قارجىلىق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى قاجىلىققا تەگىن اپارۋ. بەسىنشى, حالىق اراسىندا ۇلىق ساپاردىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن ارنايى كەزدەسۋلەر جاساپ, فيلمدەر, بەينەروليكتەر شىعارۋ. قاجىلىقتى ناسيحاتتاۋ جۇمىسى جاندانسا, حالقىمىزدىڭ اللانىڭ ءۇيى – قاعباعا بارۋعا ىقىلاسى ارتادى. قاجىلىق – تەڭدەسسىز ساۋاپقا كەنەلەتىن ساپار. سوندىقتان, بۇعان اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋىمىز كەرەك. يمان جولىنا تۇسە الماي ءجۇرگەن قانشاما باۋىرلارىمىز قاجىلىقتان كەيىن جاڭا ءومىر باستايدى. مىنەزى تۇزەلىپ, يمانى كامىلدەنەدى. ءبىز وسىعان ءمان بەرۋگە ءتيىسپىز. قاجىلىق تابىس تابۋ ەمەس, ول – ساۋاپقا بولەنۋ. وسى جاعىن ويلايىق», – دەگەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي ەرجان قاجى مالعاجى ۇلىنىڭ ماعىنالى ءمالىمدەمەسى ساۋاپتى ساپاردىڭ سالماعىن اڭعارتسا كەرەك.
ەندى قازاقستان قاجىلارى ءۇش قالادان تىكەلەي تاسىمالدانادى. بۇل تۋرالى قازاقستان قاجىلىق ميسسياسىنىڭ توراعاسى, نايب ءمۇفتي سەرىكباي قاجى وراز الماتىدا وتكەن قمدب تورالقا ءماجىلىسىندە اتاپ وتكەن بولاتىن. دالىرەك ايتساق, ساۋد ارابياسى كورولدىگى قاجىلىق مينيسترلىگىنىڭ قاجىلىق ساپارىن ۇيىمداستىرۋعا ەنگىزگەن جاڭا ەرەجەسىنە سايكەس, الماتى, استانا جانە شىمكەنت شاھارىنان شىعاتىن وتانداستارىمىز 5 ساعات 30 مينۋتتىڭ ىشىندە ءمادينا مەن جيدداعا جەتەتىن بولادى. بۇل, ءبىر جاعىنان, ۋاقىتتى ۇنەمدەسە, ەكىنشى جاعىنان جول ازابىن دا ازايتادى.
الەم مۇسىلماندارى ءۇشىن قۋانىشتى جاڭالىق. ول نە دەيسىز عوي؟ Waverly Labs دەپ اتالاتىن كومپانيا قىزمەتكەرلەرى قاجىلىققا كەلگەن جانداردىڭ ءبىر-ءبىرىمەن ءتىل تابىسىپ, ەمىن-ەركىن ءسويلەسە الۋى ءۇشىن ارنايى اۋدارماشى قۇرىلعى جاساپ شىعاردى. Pilot دەگەن اتاۋ بەرىلگەن قۇرىلعى قۇلاققا كيىپ الۋعا وتە ىڭعايلى جاسالعان. سمارتفون كومەگى ارقىلى باسقارۋعا بولاتىن قۇرىلعى كورشىڭىزدىڭ ايتقان ءسوزىن تىكەلەي اۋدارىپ بەرەدى. 250-300 دوللارعا باعالانىپ وتىرعان اۋدارماشى اسپاپ ساتىلىمعا تەك 2017 جىلى شىعارىلماق. پارىزىن وتەۋشىلەرگە پايدالى قۇرىلعىدان, وركەنيەت جەتىستىگىنەن قۇر قالماي, وعان ءبىزدىڭ وتانداستارىمىز دا قول جەتكىزەتىن بولسا, قاجىلىقتا قاجەتتى زاتىن قينالماي تاۋىپ, الاڭسىز ءجۇرۋىنە اناعۇرلىم كومەك بولار ەدى.
توقسان اۋىز ءسوزدىڭ تۇيىنىنە كەلەيىك. «كەز كەلگەن امال نيەتكە بايلانىستى» دەگەن ءسوزدى ءجيى ەستيمىز. بىراق سول ءسوزدىڭ ماعىناسىنا ءمان بەرىپ كوردىك پە؟ جوق الدە ەستىگەن كۇيى ەسكەرۋسىز قالدىردىق پا؟ ادام بالاسى قاسيەتتى مەكەنگە قادام جاسايمىن دەپ اۋلاسىنان اتتاپ, اۋىلىنان شىققان كەزدەگى نەگىزگى نيەتى قۇدايدىڭ رازىلىعى بولسا, وندا ول مىندەتتى تۇردە جەتەدى. جانە ونىڭ قاجىلىعى قابىل بولارى ءسوزسىز. ال ساۋاپتى ساپاردى ساياحاتقا اينالدىرىپ, شاريعاتتىڭ شارتىن ۇستاماي, شالالىق تانىتقانداردىڭ شارۋاسى شەكارادا شەشىلىپ جاتادى دەيدى كورگەندەر. نە كەرى قايتادى, نە بارىپ تۇرىپ قورجىنى بوس كەلەدى. سوندىقتان دا, باعىتىڭنىڭ باقىتقا جەتكىزگەنىن قالاساڭ, امالىڭنىڭ ادال اتقارىلعانىن تىلەسەڭ, نيەتىڭدى دۇرىستا.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»
توقسان توعىز بالەنىڭ ءبارىن كورىپ, توقسان بىردە تاۋەلسىزدىك الىپ ءتاي-ءتاي باسقان ەلىمىزدىڭ جيىرما بەس جىلدا جەتكەن جەتىستىكتەرىنە شۇكىر ەتپەي, كۇپىر ەتىپ جۇرگەندەر دە قانشالىق. سوندىقتان, كوشتىڭ جۇرە تۇزەلەرىن كوڭىلىمىزگە مەدەۋ قىلايىق. ول ءۇشىن كەمشىلىكتىڭ بەتىن كوپشىلىك بولىپ قايتارۋ قاجەت.
ماڭ-ماڭ باسقان تۇيەلى كەرۋەننىڭ كوشىندەي ءومىر ءوز جىراسىمەن جىلجىپ بارادى. ونى توقتاتۋعا يا وزگەرتۋگە قۇدايدان باسقانىڭ قۇدىرەتى جەتە قويماس, ءسىرا. وتكەن ءومىرىمىزدىڭ وزەكتى وزگەرىستەرى, مۇڭدى دا قۇندى قۇبىلىستارى وسى كوشكە ىلەسىپ بىرگە كەتىپ بارا جاتىر. باقىتتىڭ بالىن تاتۋ ءۇشىن, سوردىڭ سورپاسىن ىشكەن ەلمىز دەپ قايعىلى قاتپارلارىمىزدى قاۋزاي بەرمەي, ازاتتىقتىڭ ازانى ەستىلگەن بۇگىنگى كۇننىڭ قادىرىنە جەتە الساق جارار ەدى. اۋزىمىز اققا ءتيىپ, شاڭىراعىمىزعا شاتتىقتىڭ شامى جاعىلىپ, وتانىمىز بەن وتاۋىمىزدىڭ گۇلدەنىپ جاتقانى بەيبىت كۇننىڭ بەرگەنى ەمەي نەمەنە؟! كەشەگى كەڭەس كەزىندە بەس ۋاقىت نامازعا بەلىڭدى بۇكپەك تۇگىلى, دارەت الۋعا دا ءدارمەنىمىز جەتپەگەن. قۇدايدىڭ بارىن قۇپتاماي, قيامەتتى قيال دەيتىن ىزعارلى كۇننىڭ ىزاسى ەل ەسىنەن وشپەك ەمەس. ناداندىقتىڭ نايزاسىن سىلتەسە دە, ادالدىقتىڭ كاليماسىن, ادامدىقتىڭ قاعيداسىن ارىنداي ارداقتاعان اقساقالدى اتالار مەن اقجاۋلىقتى انالارىمىزدىڭ جاراتىلعانعا ەمەس, جاراتۋشىعا جالبارىنىپ, تاقۋالىق تانىتقانىن تاعىلىمدى تاعدىرىنان تانۋ قيىن بولماس.
«اتتەگەن-اي» دەگىزگەن الگى الەۋمەتتىك ماسەلەلەر قاتارىنان سوڭعى كەزدە قاسيەتتى ءدىنىمىزدىڭ قاراسى كورىنىپ جۇرگەنى قابىرعاڭا باتادى ەكەن. ماسەلە دىندە ەمەس. ماسەلە بەس پارىزدىڭ بەسىنشىسى سانالاتىن قاجىلىق ساپارىندا بولىپ تۇر. قاجىلىقتى ءوز دارەجەسىندە وتەي الىپ ءجۇرمىز بە؟ ەلىمىزدەگى قاجىلىق ساپارىن ۇيىمداستىراتىن كومپانيالاردىڭ جاعدايى قالاي؟ رۋحاني تازالىقتىڭ ءمانى مەن ماڭىزى نەدە؟ بۇل ەلدى تولعاندىرعان ەلەۋلى سۇراقتاردىڭ ءبىر پاراسى عانا. ەندى وسى ماسەلەنىڭ مانىسىنە بويلاپ, جاۋابىن تابۋعا تىرىسىپ كورەيىك.
سەنىڭ دەنساۋلىعىڭ بار, وتىراسىڭ, جاتاسىڭ, تۇراسىڭ, جۇرەسىڭ, وينايسىڭ دا كۇلەسىڭ. ال كەيبىر ادامدار ءۇشىن ءوز بەتىمەن قيمىلداۋدىڭ ءوزى مۇڭ بولىپ قالعان. سەن قالاعانىڭدى ىشەسىڭ, تويىپ تاماق جەۋگە دە تولىقتاي مۇمكىندىگىڭ بار. ال كەي ادامدار ءۇشىن ءوز قولىمەن اس ءىشۋ ارمانعا اينالعان. سەن بارعىڭ كەلگەن جەردىڭ بارىنە بارا الاسىڭ. جۇگىرۋ دە قيىن ەمەس. بىرەۋلەر مۇگەدەكتىڭ ارباسىنا تاڭىلعان. ولار ءۇشىن سەن سياقتى ۇزاق جاياۋ جۇرمەك تۇگىلى, وتىرعان ارباسىن ءبىر اينالىپ شىعۋدىڭ ءوزى جەتىستىك. سەن اينالاڭداعىلاردىڭ ءبارىن كورەسىڭ. كوزىڭ جەتپەگەندەردى عالامتوردان تاماشالاۋعا مۇمكىندىگىڭ بار. ال كوپ ادامدار قورشاعان ورتاداعى تاسكەرەڭ قوعامداعى زاتتاردىڭ اتىن عانا بىلەدى. مەن مۇنى ويدان شىعارىپ وتىرعان جوقپىن. بالكىم, ءبىر-ەكەۋىن بولسا دا كوشەدەن كەزدەستىرگەن شىعارسىڭ. ولاردى كورىپ ويلاندىڭ با؟ وزىڭدە بارمەن وزگەدە جوق نارسەنىڭ اراسىن ولشەپ كوردىڭ بە؟ قۇداي تاعالا ولارعا اۋرۋ بەرسە, جەككورگەندىكتەن ەمەس, ساعان دەنساۋلىق بەرسە, جاقسى كورگەندىكتەن ەمەس. ول ساعان دا, وعان دا سىناق بولۋى مۇمكىن. وسىنى ۇمىتپا. سەن شەتەلگە بارىپ دەمالعىڭ كەلەدى, ال كەيبىرەۋلەر ءۇشىن تۋعان جەردىڭ اۋاسىمەن تىنىستاۋ دا اۋىر. تۇمسىعىنا تۇمىلدىرىق كيگىزگەندەي اپپاراتپەن تىنىس الىپ جۇرگەن ادامدار قانشاما؟ ولاردىڭ ومىرگە دەگەن كوزقاراسى مۇلدە بولەك. ولار تىنىمسىز تىرشىلىكتىڭ جالعان ەكەنىن جاقسى تۇسىنگەن. تۇندە ۇيقىعا جاتقان سايىن تاڭەرتەڭ ساپ-ساۋ بولىپ ويانۋدى ارماندايدى. كوپ نارسەنىڭ قادىرىنە جەتۋدى كوزدەيدى. بارىن باعالاماي جۇرگەندەرگە دەنساۋلىقتى, ۋاقىتتى قالاي پايدالانۋ كەرەكتىگىن تۇسىندىرگىسى كەلەدى. بىراق ءبىزدىڭ ءناپسىسى مەن تاكاپپارلىعىنا قۇل بولعان كوپ پەندەلەر ولاردىڭ ءسوزىن ءسوز قۇرلى كورمەيدى. ەستىسە دە ەسكەرمەيدى. كورسە دە كوڭىلىنە تۇيمەيدى. سەبەبى, ادام دەيتىن جاراتىلىس – ءبىر ءنارسەنىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن ءوز باسىنا كەلمەيىنشە تۇسىنبەيتىن تىرشىلىك يەسى عوي. ال سەنىڭ باسىڭ امان, ون ەكى مۇشەڭ ورنىندا. ولاي بولسا, ويلان دا, شۇكىرشىلىك ەت, تاۋبە دە! مىنە, قاجىلىق وسىنشاما نىعمەت بەرگەن راببىڭا دەگەن رازىلىعىڭدى بىلدىرەتىن بىرەگەي امال.
پەرىشتە بولماعاسىن پەندەلىككە سالىنىپ, كەيدە ءبىر ءىستىڭ جىلدام ءارى ءساتتى اياقتالۋىن اسىعا كۇتەتىنىمىز جاسىرىن ەمەس. ونىڭ جولىندا كەزدەسكەن كەدەرگىلەرگە توزىمدىلىك تانىتۋعا سابىرىمىز جەتپەي قالاتىن ساتتەر دە بولادى. ال وسى قاجىلىق ساپارى مومىن مۇسىلماننىڭ قاجىر-قايراتىن قاراپ, ءتوزىمىن تەكسەرىپ, سابىرىن سىنايتىن ساۋاپتى دا جاۋاپتى جول. وتكەن جىلعى وقىس وقيعالار مەن قايعىلى جاعدايلارعا تولى بولعان ۇلكەن قاجىلىققا 4,5 مىڭ قازاقستاندىق اتتانعانىن ايتا كەتسەك دەيمىز. سونىڭ ىشىنەن تورتەۋى سول ساپاردا قازا تاپقان. بىلتىرعى قاجىلىق ساپارى سوڭعى 25 جىلداعى ەڭ قاندى قاجىلىق رەتىندە مۇسىلمانداردىڭ ەسىندە قالدى. ويتكەنى, مەككە مەكەنىندە جۇزدەگەن ادامنىڭ ءومىرىن قيعان ەكى بىردەي قايعىلى وقيعا ورىن الدى. اۋەلى, قۇلشىلىق ساپاردىڭ باستالار ساتىندە ءال-حارام مەشىتىنە قۇرىلىس كرانى قۇلاپ, 107 ادام قازا تاپقان ەدى. ارتىنشا ادام ءنوپىرىنىڭ كوپتىگىنەن 800-دەن استام مۇسىلمان مەرت بولدى. «مۇنىڭ بارلىعىن ساۋد ارابياسى قاجىلىق مينيسترلىگىنىڭ قاجىلىقتى ۇيىمداستىرۋدا جىبەرگەن قاتەلىكتەرى», – دەيدى قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى.
ارينە, جان قينالماي ءجانناتتىڭ دا جوعى بەلگىلى عوي. سوندىقتان, وسى سياقتى وقيعالاردىڭ ورىن الۋى تاعدىر تاقتاسىندا تاڭبالانىپ تۇرعانىنا سەنگەننەن باسقا امال جوق.
نەگىزىندە, سالماقتى ساپاردىڭ ءساتتى وتۋىنە سەبەپكەر بولاتىن ءبىردەن-ءبىر ۇجىم, ول – قاجىلىق كومپانيالارى.
مىسالى, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىمەن جانە ءدىن ىستەرى جونىندەگى اگەنتتىكپەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ, قاجىلىققا بارۋشىلارعا جوعارى ساپاداعى بىرنەشە باعدارلامالار ءتۇرىن ۇسىنىپ جۇرگەن, ءوز تۇتىنۋشى تۇلعالارىنىڭ سەنىمىنە يە بولعان كومپانيالار دا جەتەرلىك. بيىلعى قاجىلىق ساپارىندا قىزمەت كورسەتەتىن تۋرفيرمالاردىڭ سانىن ەمەس, ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا قمدب كومپانيالار اراسىندا كونكۋرس جاريالاعان بولاتىن. سول كونكۋرسقا 10 كومپانيا ءوتىنىش ءبىلدىرىپتى. ولاردىڭ ىشىندە, «حيدايات نۇر», «ياسساۋي», «اتلاس تۋريزم», «حيكمەت ترەۆەل», «دەلتا ترەۆەل», «قىزمەت ساياحات», «ءال-مارۋا», «سانابل», «اڭسار كرۋيز», «نۇر-قازاقستان» سياقتى ءوز ءىسىن جوعارى دەڭگەيدە اتقارىپ جۇرگەن ۇجىمدار بار. كونكۋرستان قالىس قالعان كومپانيالار تىزىمدە كورسەتىلگەن 10 فيرمانىڭ قۇرامىنا ەنەدى. اتاپ ايتقاندا, «سەمبەكوۆا ي ك» فيرماسى «ياسساۋي» كومپانياسىمەن, «كاۋسار ساياحات» كومپانياسى «دەلتا ترەۆەل» فيرماسىمەن, «يمان ترەۆەل» فيرماسى «ءال-مارۋا» كومپانياسىمەن, «روبينزون» – «سانابل» فيرماسىمەن, «ورداباسى» – «اڭسار كرۋيز» فيرماسىمەن, «مينا تۋر», «تۆۆ تۋر» كومپانيالارى «نۇر-قازاقستان» فيرماسىمەن بىرىگىپ, قاسيەتتى ساپاردىڭ جۇگىن جۇمىلىپ كوتەرەتىن بولادى.
«اتالعان 10 تۋريستىك فيرمادان عانا ءتيىستى قۇجاتتاردى قابىلدادىق. وسى جىلى ءوتىنىش بىلدىرگەن 10 تۋرفيرمامەن جۇمىس جاساۋعا نيەتتىمىز. الايدا, ءسىزدەر وسىمەن بۇل كونكۋرستان تولىق وتتىڭىزدەر دەگەن ءسوز ەمەس. كونكۋرستىڭ نەگىزگى ۇلكەن ەكى تالابىن ورىنداۋلارىڭىز – ءمىندەت. ءبىرىنشىسى, اۋە تاسىمالىمەن اينالىساتىن «فلاي ناس» اۋە كومپانيالارىنىڭ وپەراتورلارىنا بيلەت قارجىسىنىڭ 300 كىسىگە كەمىندە 30 پايىز تولەنگەنى تۋرالى تۇبىرتەكتىڭ بولۋى, ەكىنشىسى, ساۋد ارابياسى كورولدىگى قاجىلىق مينيسترلىگىنىڭ جاڭا تالاپتارىنا سايكەس, حادج چەك (قاجىلاردى جيددا-مەككە-مادينا قالالارىنا تاسىمالداۋ جانە مينا مەن ارافات جازىعىنداعى شاتىرلاردا ورنالاسۋ ءۇشىن ءتولەنەتىن جارنا) قارجىسىنىڭ 300 كىسىگە تولەنگەندىگى تۋرالى ءتۇبىرتەكتىڭ بولۋى. وسى ەكى تالاپتى ورىنداعان سوڭ عانا سىزدەر كونكۋرستان ءوتكەن بولىپ سانالاسىزدار», – دەدى الماتى قالاسىندا وتكەن قاجىلىق كوميسسياسىنىڭ ءماجىلىسىندە كوميسسيا توراعاسى سەرىكباي وراز.
ارينە, وسىنداي تالاپتاردان وتكەن فيرمالاردىڭ ءالسىز بولۋى استە مۇمكىن ەمەس سياقتى. سەبەبى, ولاردىڭ ارقاسىنا ءبىر ادامنىڭ عانا ەمەس, ءبىر مەملەكەتتىڭ جۇگى ارتىلعانىن ەستەن شىعارماعان ابزال. سەگىز جىلدا سەنىمگە سەلكەۋ تۇسىرمەي, سەرىكتەستەرىنە بەرگەن سەرتىن ادال اتقارىپ كەلە جاتقان كومپانيالاردىڭ قاتارىندا «حيكمەت ترەۆەل» ۇجىمىنىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون.
– «ءبىز تۋريستىك سالانىڭ بارلىق باعىتتارىن قامتيمىز. حالىقارالىق تۋريزمنەن باستاپ, ۆيزالىق ءسۇيەمەلدەۋ, اۋەبيلەتتەردى ساتۋ جانە قوناقۇيلەردەن ورىن الىپ قويۋعا دەيىنگى قىزمەتتەردى كورسەتەمىز. دەسەك تە, باستى باعىتىمىز – قاجىلىق پەن ۇمرانى ۇيىمداستىرۋ. ءبىز قاجىلىققا بارۋشىلارعا جوعارى ساپاداعى ءبىرنەشە باعدارلامالار ءتۇرىن ۇسىنامىز. ابدەن تەكسەرىلگەن, سەنىمدى سەرىكتەرمەن عانا جۇمىس ىستەيمىز. سونداي-اق, قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسىمەن جانە ءدىن ىستەرى ءجونىندەگى اگەنتتىكپەن تىكەلەي قىزمەتتەسپىز. تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن ءساتتەن باستاپ, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بارلىق باعىتتار بويىنشا جول اشىلدى. اللانىڭ قالاۋىمەن ەركىن ءجۇرىپ-تۇرۋدىڭ ارقاسىندا ءبىز ءدىن ۇستانۋ ەركىندىگىنە قول جەتكىزدىك. بۇل كوپتەگەن قاجىلىق-كومپانيالاردىڭ پايدا بولۋىنا ىقپال ەتتى», – دەيدى «حيكمەت ترەۆەل» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى ايدوس دۇيسەنوۆ.
بازارعا بارساڭىز دا, دۇكەنگە بارساڭىز دا باعاسى قىمبات تاۋاردىڭ ساپالى ەكەنىن بىلەسىز. اقشاڭىزدى قيماي تۇرساڭىز دا ونى ۇزاق تۇتىنارىڭىزعا سەنىمدىسىز. ءبىز ءسوز قىلىپ وتىرعان كومپانيالاردىڭ دا قىزمەتىن سولاي سيپاتتاۋعا بولادى. قاراجاتىڭىز قانشالىقتى كوپ, قالتاڭىز نەعۇرلىم قالىڭ بولسا, سوعۇرلىم جايلى ورىنعا جايعاساسىز. قيالداعانىڭىزدى قيىندىقسىز تابۋعا مۇمكىندىك الاسىز. جۇپىنى جاعدايداعى ەمەس, جۇلدىزدى قوناقۇيدىڭ تۇرعىنى بولاسىز.
كەز كەلگەن ءىستىڭ ىلگەرى باسۋىنا باسشىلىق تاراپتىڭ تيگىزەر اسەرى مول. ولاردىڭ جۇيەلى جۇمىسى, ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى, باسشىلىق باعىتى ءتۇزۋ بولسا, ويعا العان شارۋانى شارشاماي, شالدىقپاي جەڭىل ءارى جەڭىسپەن اياقتاۋعا جول اشىق. بۇل ورايدا اللانىڭ ۇيىنە زيارات ەتۋشىلەردى زيانعا ۇشىراماسىن دەپ, كوزىنىڭ قاراشىعىنداي قورعاپ, قاريالارعا قارايلاسىپ, قۇرداستارىن قۇرمەتتەپ, جاستارعا جاناشىر بولىپ, ساپار مىندەتىن ساپالى جۇرگىزىپ جۇرگەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ اتقارعان ىسىنەن اتتاپ وتۋگە بولماس.
– قاجىلىقتى ۇيىمداستىرۋ ورايىندا قاپەردە بولاتىن بىرنەشە ماسەلە بار. بىرىنشىدەن, قاجىعا باراتىن وتانداستارىمىزدى جاپپاي ساۋاتتاندىرۋ, ولارعا اعارتۋشىلىق باعىتتا تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزۋ. ەكىنشىدەن, جەرلەستەرىمىزدى ءدىني باسقارمانىڭ ءدىني ادەبيەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ. ۇشىنشىدەن, قاجىلىقتى تابىس كوزىنە اينالدىرماۋ, كەرىسىنشە, ساۋاپقا كەنەلۋدى كوزدەۋ. ءتورتىنشىدەن, قايىرىمدىلىق باعىتتا قارجىلىق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردى قاجىلىققا تەگىن اپارۋ. بەسىنشى, حالىق اراسىندا ۇلىق ساپاردىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن ارنايى كەزدەسۋلەر جاساپ, فيلمدەر, بەينەروليكتەر شىعارۋ. قاجىلىقتى ناسيحاتتاۋ جۇمىسى جاندانسا, حالقىمىزدىڭ اللانىڭ ءۇيى – قاعباعا بارۋعا ىقىلاسى ارتادى. قاجىلىق – تەڭدەسسىز ساۋاپقا كەنەلەتىن ساپار. سوندىقتان, بۇعان اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋىمىز كەرەك. يمان جولىنا تۇسە الماي ءجۇرگەن قانشاما باۋىرلارىمىز قاجىلىقتان كەيىن جاڭا ءومىر باستايدى. مىنەزى تۇزەلىپ, يمانى كامىلدەنەدى. ءبىز وسىعان ءمان بەرۋگە ءتيىسپىز. قاجىلىق تابىس تابۋ ەمەس, ول – ساۋاپقا بولەنۋ. وسى جاعىن ويلايىق», – دەگەن قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ توراعاسى, باس ءمۇفتي ەرجان قاجى مالعاجى ۇلىنىڭ ماعىنالى ءمالىمدەمەسى ساۋاپتى ساپاردىڭ سالماعىن اڭعارتسا كەرەك.
ەندى قازاقستان قاجىلارى ءۇش قالادان تىكەلەي تاسىمالدانادى. بۇل تۋرالى قازاقستان قاجىلىق ميسسياسىنىڭ توراعاسى, نايب ءمۇفتي سەرىكباي قاجى وراز الماتىدا وتكەن قمدب تورالقا ءماجىلىسىندە اتاپ وتكەن بولاتىن. دالىرەك ايتساق, ساۋد ارابياسى كورولدىگى قاجىلىق مينيسترلىگىنىڭ قاجىلىق ساپارىن ۇيىمداستىرۋعا ەنگىزگەن جاڭا ەرەجەسىنە سايكەس, الماتى, استانا جانە شىمكەنت شاھارىنان شىعاتىن وتانداستارىمىز 5 ساعات 30 مينۋتتىڭ ىشىندە ءمادينا مەن جيدداعا جەتەتىن بولادى. بۇل, ءبىر جاعىنان, ۋاقىتتى ۇنەمدەسە, ەكىنشى جاعىنان جول ازابىن دا ازايتادى.
الەم مۇسىلماندارى ءۇشىن قۋانىشتى جاڭالىق. ول نە دەيسىز عوي؟ Waverly Labs دەپ اتالاتىن كومپانيا قىزمەتكەرلەرى قاجىلىققا كەلگەن جانداردىڭ ءبىر-ءبىرىمەن ءتىل تابىسىپ, ەمىن-ەركىن ءسويلەسە الۋى ءۇشىن ارنايى اۋدارماشى قۇرىلعى جاساپ شىعاردى. Pilot دەگەن اتاۋ بەرىلگەن قۇرىلعى قۇلاققا كيىپ الۋعا وتە ىڭعايلى جاسالعان. سمارتفون كومەگى ارقىلى باسقارۋعا بولاتىن قۇرىلعى كورشىڭىزدىڭ ايتقان ءسوزىن تىكەلەي اۋدارىپ بەرەدى. 250-300 دوللارعا باعالانىپ وتىرعان اۋدارماشى اسپاپ ساتىلىمعا تەك 2017 جىلى شىعارىلماق. پارىزىن وتەۋشىلەرگە پايدالى قۇرىلعىدان, وركەنيەت جەتىستىگىنەن قۇر قالماي, وعان ءبىزدىڭ وتانداستارىمىز دا قول جەتكىزەتىن بولسا, قاجىلىقتا قاجەتتى زاتىن قينالماي تاۋىپ, الاڭسىز ءجۇرۋىنە اناعۇرلىم كومەك بولار ەدى.
توقسان اۋىز ءسوزدىڭ تۇيىنىنە كەلەيىك. «كەز كەلگەن امال نيەتكە بايلانىستى» دەگەن ءسوزدى ءجيى ەستيمىز. بىراق سول ءسوزدىڭ ماعىناسىنا ءمان بەرىپ كوردىك پە؟ جوق الدە ەستىگەن كۇيى ەسكەرۋسىز قالدىردىق پا؟ ادام بالاسى قاسيەتتى مەكەنگە قادام جاسايمىن دەپ اۋلاسىنان اتتاپ, اۋىلىنان شىققان كەزدەگى نەگىزگى نيەتى قۇدايدىڭ رازىلىعى بولسا, وندا ول مىندەتتى تۇردە جەتەدى. جانە ونىڭ قاجىلىعى قابىل بولارى ءسوزسىز. ال ساۋاپتى ساپاردى ساياحاتقا اينالدىرىپ, شاريعاتتىڭ شارتىن ۇستاماي, شالالىق تانىتقانداردىڭ شارۋاسى شەكارادا شەشىلىپ جاتادى دەيدى كورگەندەر. نە كەرى قايتادى, نە بارىپ تۇرىپ قورجىنى بوس كەلەدى. سوندىقتان دا, باعىتىڭنىڭ باقىتقا جەتكىزگەنىن قالاساڭ, امالىڭنىڭ ادال اتقارىلعانىن تىلەسەڭ, نيەتىڭدى دۇرىستا.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
پرەزيدەنت: ورتالىق ازيانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى – ورتاق مىندەت
پرەزيدەنت • كەشە
توقاەۆ: ارال باسسەينىندەگى ەكولوگيالىق احۋال الاڭداتارلىق
پرەزيدەنت • كەشە
پرەزيدەنت ارالدى قۇتقارۋ قورىنىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىزىن اتاپ ءوتتى
پرەزيدەنت • كەشە
فونوگرامماعا قاتىستى جاڭا ەرەجە كۇشىنە ەندى
مادەنيەت • كەشە
جانابىلوۆتەر ءىسى: پروكۋراتۋرا 4 جىل جازا سۇرادى
قوعام • كەشە
ارالدى قۇتقارۋ قورى قاتىسۋشىلارى اقورداعا كەلدى
پرەزيدەنت • كەشە
