قازاقتىڭ تالانتتى تۇلعالارىنا باسقالاردىڭ ورتاقتاسقىسى كەلىپ-اق تۇرادى. بۇل جاعىنان العاندا, ءتۇبى ءبىر وزبەك جۇرتى «وزىمسىنەتىن» جاندار جەتكىلىكتى. ارىدەگى ءال-فارابي بابامىزدى ايتپاعان كۇننىڭ وزىندە, بەرىدەگى گەنەرال راحيموۆتى تۋىسقان حالىقتىڭ ەنشىلەپ العانىن, باتىرعا كورسەتىلگەن كورشى ەلدەگى قۇرمەت ايعاقتاي تۇسەدى.
بەرتىندە تالانتتى سۋرەتشى ورال تاڭسىقباەۆ تا تەگى جاعىنان بولماسا دا, ناسيحاتى جاعىنان «وزبەك» بولعان-دى. ايتەۋىر, سابىر راحيموۆتىڭ زايىبى «اتتانداپ» ءجۇرىپ, باتىردى تۋعان جۇرتىمەن قايتا قاۋىشتىرىپ ەدى. الايدا, گەنەرالدىڭ ەرلىگىن ەلىنە پاش ەتۋدەگى ەڭبەك ءالى كەمشىن سوعىپ جاتىر. داڭقتى باسكەتبولشى ءالجان جارمۇحامەدوۆتى دە ورىستار «وزبەكستاندىق» دەپ باعالايدى. سوعان قاراعاندا قازاق ساڭلاقتارىنىڭ مارتەبەسى باسقا جۇرت قىزىعارلىقتاي بولعانى عوي. ال ءبىز بارىمىزدى باعالاۋعا, تالانتتارىمىزدى اسقاقتاتۋعا كەلگەندە ءالى باياعىداي بەيعام كۇيدەمىز...
ءالجان جارمۇحامەدوۆ – قازاقتان شىققان تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونى. توعىز دۇركىن كسرو چەمپيونى (1970-1978 جج, 1980 ج.), كسرو قۇراماسىنىڭ ساپىندا ءۇش مارتە ەۋروپا چەمپيونى (1967, 1971, 1979 جج.). 1972 جىلى وليمپيادا چەمپيونى اتاندى. 1979 جىلى «كسرو-عا ەڭبەك سىڭىرگەن سپورت شەبەرى» اتاعىنا يە بولدى. قوس ساۋساعى مەن كورۋ قابىلەتىنىڭ كەمشىندىگىنە قاراماستان, ءالجان كسرو-نى قوسا العاندا, كارى قۇرلىقتىڭ تالاي دوداسىندا توپ جارعان-دى. ۇزىنتۇرا قازاقتىڭ شەبەرلىگىنە ءتانتى بولماعاندار كەم دە كەم. الەمگە ايگىلى جاتتىقتىرۋشى الەكساندر گومەلسكيدىڭ ءوزى ءالجاندى «قۇرىعىنا ءتۇسىرۋ ءۇشىن» سان ءتۇرلى ءادىس قولدانعان. اقىر اياعىندا سپورتشىنى ماسكەۋگە «كونۆويمەن» الدىرتۋعا ءماجبۇر بولىپتى. وسىنىڭ ءبارى قازاقتىڭ باعىنا تۋعان باسكەتبولشىنىڭ تالانتىن ەرىكسىز مويىنداعانى ءۇشىن...
ءالجان اعامىز وڭتۇستىگىمىزدەگى كورشىنىڭ ىڭعايىنا جىعىلعاندا, الدەقاشان-اق تاشكەنتتىڭ تورىندە ماداق-ماراپاتقا مالىنىپ وتىرار ما ەدى... ول قاراعايعا قارسى بىتكەن بۇتاق تارىزدەس قالپىندا.
«مەنى قازاق ەمەس دەپ كىم ايتادى؟ الدە, 1972 جىلدان بۇرىن وليمپيادا چەمپيونى بولعان قازاق بار ما؟ اكەم مۇسىربەكتىڭ تەگى تاريحقا ەندى, ونى وزگەرتۋ استە مۇمكىن ەمەس. مەنىڭ اكەم – قازاق, شەشەم – ورىس...», دەيدى داڭقتى باسكەتبولشى.
تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونىن حالقىمەن جاقىنداستىرۋعا جانىن سالىپ جۇرگەندەر – سول باياعى جۋرناليستەر. اۋەلى ءالجان جارمۇحامەدوۆ جۋرناليست تالعات باتىرحاننىڭ جانكەشتىلىگىنىڭ ارقاسىندا باسىلىم بەتىندە جۇرتىمەن قاۋىشتى. ودان كەيىن الماتىعا ات باسىن تىرەدى. وندا دا بيلىكتىڭ ەمەس, سپورتقا جاناشىر جانداردىڭ شاقىرۋىمەن. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن سىرتتاعى قانداستارىمىزدىڭ وكىلى رەتىندە ەلورداعا كەلدى. داڭقتى باسكەتبولشىنىڭ جانىنان تاعى دا تالعاتتى كوردىك. ەلوردا تورىندە دە «تۇركىستان ابجىلانىمەن» بۇقارالىق اقپارات وكىلدەرى اڭگىمە-دۇكەن قۇردى...
انا ءبىر جىلى الەكساندر ۆينوكۋروۆ ءبىر توپ شەتەلدىك سپورتشىمەن كەلگەندە, «قىرىلىپ قالا جازداعانبىز». ۇلىقتارىمىزعا دەيىن زىر جۇگىرگەن قىزمەت ەتىپ. ءالجان كەلگەندە, باسقا ەمەس تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىندەگىلەردىڭ ءوزى تىم-تىرىس. الدە, «قالاي قارسى الۋ تۋرالى» «كوماندا» بولماعان با؟ سولاي شىعار, ءبىزدىڭ شەنەۋنىكتەر بۇيرىقسىز اتتاپ باسپايدى عوي. ال بۇيرىق بولسا, ءبارىنىڭ تاس-تالقانىن شىعارادى...
«بۇيرىقسىز قيمىلدايتىن» ۇكىمەت تە, پارلامەنت تە جىم-جىرت. بالكىم, پرەمەر-مينيستر مەن پالاتا توراعالارى ءالجان جارمۇحامەدوۆتىڭ ەڭبەگىنەن, ونىڭ ەلورداعا كەلگەنىنەن بەيحابار شىعار؟ الدە ءالجاندى قابىلداۋ ول كىسىلەردىڭ دەڭگەيىندەگى شارۋا ەمەس پە؟
...ال ءبىز بۇيرىق بەرە المايمىز. ەل-جۇرتتىڭ كوكەيىندەگى ساۋالدى, ارمان-تىلەكتى كەرەناۋ كەڭسەلەردەگى تورەلەرگە جەتكىزۋگە تىرىسامىز. مەملەكەتتىلىك مارتەبەسىن كوتەرۋ دەگەنىڭىز – تۇلعالاردىڭ ەڭبەگىن باعالاۋمەن, اسقاقتاتۋمەن استاسىپ جاتادى ەمەس پە! جۇرتشىلىق تۇلعالارعا قاراپ بوي تۇزەيدى.
بيىل ەلىمىزدىڭ سپورتشىلارى ريوداعى الامانعا اتتانار الدىندا ءالجان جارمۇحامەدوۆتى استانا ارنايى الدىرتىپ, اسقاقال رەتىندە باتا بەرسە, قانداي تاماشا بولار ەدى!
ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ۇلتىمىزدىڭ تۇڭعىش وليمپيادا چەمپيونى ءالجان سىندى ساڭلاقتى اقوردانىڭ تورىنە وزدىرىپ, ءبىرى سپورت ساڭلاقتارىنا باتا بەرىپ, ەندى ءبىرى ەلدىڭ تۋىن تاپسىرىپ جاتسا, كەرەمەت-اق ەمەس پە!
عابيت مۇسىرەپ.
