09 ماۋسىم, 2016

زووباقتاعى زوبالاڭ

440 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن
زووپاركالماتى حايۋاناتتار پاركىندە اڭدار نەگە قىرىلا بەرەدى؟ الماتىداعى زووباقتا جانۋارلار قىرىلىپ جاتقان­دا, ارنايى قور دەمەۋشىلەرى­نىڭ قارجىنى كيىز ءۇي ساتىپ الۋعا جۇمساپ, ونىڭ ءىشىن اسەم جيھازدارعا تولتىرۋعا اۋەس­تەنۋ­شىلىگىن, سويتە تۇرا قايتا­دان قارجى جيناۋعا كىرىسۋ­لەرىن ءتۇسىنۋ ۇعىمعا قيىنداۋ سوعادى. اسەم قالاداعى حالىقتىڭ دەمالىس ورنىنا اينالعان زووباق قازىر مەگاپوليستىڭ «باس اۋرۋىنا» اينالدى. بۇرىندارى جانۋارلار مەن قۇستاردى كورۋ ءۇشىن مۇندا جىلىنا ميلليون ادام كەلسە, قازىر بۇل سان ەكى ەسەگە دەيىن ازايعان. سوڭعى رەت قۇرالاي اتتى جولبارىس ءولدى. بىلتىر مۇن­داعى مىسىق تەكتەستەردىڭ سانى ءتورت­كە قىسقارعان. ەڭ وكىنىشتىسى, تۇركى­س­تاندىق جەلىس, سەرۆال, بەنگال جولبارىسى جانە قيىرشىعىس­تىق بارىس قاتاردان كەتتى. سول سياقتى 6 قار بارىسىنىڭ تورلارى بوس قالدى. جانۋارلاردىڭ قىرىلۋى سوڭعى كەزدەرى جۇرتتىڭ زووباققا دەگەن نازارىن كۇرت ءوسىرىپ جىبەردى. سونىڭ ارقاسىندا پاركتىڭ قامقورشىلىق قورىنا اقشا قۇيىلىپ تۇسە باستادى. وعان جانۋارلارعا جانى اشى­عان ازاماتتار ميلليونداپ تەڭگە اۋدارىپ جاتىر. ءبىر جاعى, قالتالى الماتىلىقتاردىڭ جانۋارلارعا نەگە مۇنشالىقتى جانى اشىپ, كومەككە كەلىپ جاتقاندارى تاڭ قالدىرادى. زووباق بولسا, جەر­گىلىكتى بيۋدجەت ارقىلى قارجى­لاندىرىلادى, بۇعان قوسا ءوزى دە ءتاپ-ءتاۋىر اقشا تابا الا­دى. بۇعان ەندى كاسىپكەرلەردەن دەمەۋ­شىلىك رەتىندە قارجىلاي قول­داۋ قوسىل­عاندا, ونىڭ جاعدايى ءتىپتى جاق­سارا تۇسۋگە ءتيىس. بىراق سولاي بولا تۇرا حايۋاناتتار پاركىندە جانۋارلار قىرىلا بەرەدى, مەكەمەدە نەگە مۇنداي بىلىق كوپ؟ مۇنىڭ جاي-جاپسارىن انىق­تاۋعا بۇگىندە جەرگىلىكتى بيلىك بىلەك سىبانا كىرىسكەن سىڭايلى. سونىڭ ءبىر ايعاعى, الماتى قالا­سىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەكتىڭ تاپسىرماسى­مەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ قالا­لىق فيليالىندا جۇمىس توبى قۇرىلدى. ونى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ستانيسلاۆ كانكۋروۆ باسقارادى. ءماسليحات دەپۋتاتتارى, جەمقور­لىق­پەن كۇرەسۋ قوعامدىق كەڭەس جانە قامقورشى قور­­دىڭ مۇشە­لەرى ەكى مەكەمەنىڭ قار­جى­لىق قۇجات­تارىن تەكسەرىپ شىق­تى. تەكسەرۋ بارىسىندا مەكەمە باس­شىسى قانات كارىموۆتىڭ بۇل ورىن­عا 2015 جىل­دىڭ قازان ايىندا تاعا­يىن­دالعانى بەلگىلى بولدى. – بىزدەگى جاعداي ماسكەۋلىك ارىپتەس­تەرمەن سالىستىرعاندا, ەداۋىر ءتاۋىر. مۇنداعى جانۋارلار ءولىمى ونداعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا, 5,3 پايىزعا تومەن. راس, 2001 جىلى بۇل كورسەتكىش 3 ەسە كوپ بولاتىن. قازىر اڭدارعا بەرىلەتىن تاعام جاقسارعان. ۆەتەرينارلىق زەرتحانالارمەن كەلىسىم­شارت جاسالدى. مىسىقتاردىڭ تورلى ورىندارى مەن اينالاسى تازارتىلىپ, قاجەتتى تالداۋلار الىندى. سىڭارى جوق­تارعا سىڭار اكەلىنۋدە. جۋىق ارادا جاڭا اكۆاريۋم سالىنادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, پروبلەمالار بار. بىراق ولار بىرتىندەپ شەشىلۋدە, دەي­دى زووباقتىڭ باسشىسى وسى ورايدا. ال جوعارىدا ايتىلعان قامقور­شىلار قورىن باسقاراتىن كاسىپكەر رايىمبەك باتالوۆ زووباققا قاتىس­تى ءوز جوسپارلارى بار ەكەنىن جايىپ سالدى. – الەمدەگى ەڭ مىقتى ارحيتەك­تور­لاردىڭ ءبىرى پيتەر رازباح زوولوگيالىق باقتىڭ جاڭا جوباسىن جاسادى. جۋىق ارادا بۇل ورىن ادام تانىماستاي وزگەرەدى, دەيدى ول. سونىمەن قاتار, كاسىپكەر اڭدار ساياباعىنا الماتىلىق قالتالى ازاماتتار قارجى قۇيۋىن جالعاستىرا بەرەتىنىن ءبىلدىردى. وسى جەردە ايتا كەتەيىك, قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ستانيسلاۆ كانكۋروۆ تەكسەرىستىڭ قورى­تىن­دىسىن جاريالاپ, زووباقتاعى جانۋارلاردىڭ ءولىمى ۆەتەرينارلىق قىزمەتتىڭ اق­ساۋىنان ورىن العانىن جەتكىزدى. – قازىر زووباقتا باس مال دارىگەرى جوق. تەك مىندەتىن اتقارۋشى عانا وتىر. 2015 جىلى جولبارىس, لەوپارد جانە ياگۋار اۋىرعان. الايدا, بۇل اڭدارعا ءوز دەڭگەيىندە ەم-دوم جاسالماعان. ونىڭ ۇستىنە, قىزمەتكەرلەر دە جۇمىسقا تەز قابىلدانىپ, ارتىنشا بوساتىلىپ وتىرعان. ماسەلەن, 1 جىل ىشىندە مەكەمەدەن 62 قىزمەتكەر ءوز ەركىمەن جۇمىستان كەتكەن. ەڭ باستىسى, مۇندا جانۋارلارعا دايىندالعان جەم-ءشوپ ۇرلانىپ كەلگەن. سونى­مەن قاتار, سيرەك كەزدەسەتىن جانۋار­لاردىڭ تولدەپ جاتقانىنان مەكەمە باسشىسى بەيحابار. الايدا, قىزمەتكەرلەر جاڭا تولدەگەن جانۋارلاردى جان-جاققا ساتقان دەگەن فاكتىنى كوميسسيا دالەلدەي الما­دى. دەگەنمەن, قورىتىندى كوڭىلسىز. زووباق ەسكىرگەن. ينفراقۇرى­لىم اقساپ تۇر. تورلاردىڭ احۋا­لى ادام شو­شى­ر­لىق, دەيدى كوميسسيا توراعاسى. سونىمەن قاتار, ول زووباققا قار­جى­لىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن قۇرىلعان قامقورشى قوردىڭ اتقارعان جۇمىسىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قورداعى قارجى ءتيىستى ماقساتقا جۇمسالماعان. – 2015 جىلى قورعا دەمەۋ­شى­لەردەن 32 300 ەۋرو, 99 900 دوللار, 180 ميلليوننان استام تەڭگە تۇسكەن. رايىمبەك باتالوۆ بۇل اقشانى قايدا جىبەردى؟ 4 ميلليون تەڭگەدەي اقشا اكۆاريۋمدى جاڭعىرتۋعا جۇمسالعان. تاعى 10 ميلليون تەڭگە بۇكىل زووباقتىڭ قايتا جاڭعىرتۋ ماستەر-جوباسىنا, 5,5 ميلليون تۇسىنىكسىز «كونسالتينگ قىزمەتىنە» كەتكەن. 5,2 ميلليون ديزاينەرگە بەرىلگەن. ال 1,6 ميلليون تەڭگەگە تاۋارلار الىنعان. جالپى سوماسى 70 ميلليون تەڭگەگە ەسەپ بەرگەن. سونىڭ وزىندە ۇلتتىق ۆاليۋتادا تاعى 109 ميلليون, 32 مىڭ ەۋرو, 100 مىڭداي دوللار اقشا قالعان, دەيدى ستانيسلاۆ كانكۋروۆ. تەكسەرۋ انىقتاعانداي, رايىم­بەك باتالوۆتىڭ قور قىزمەت­كەر­لەرىنە قار­جىنى ءوز قالتاسىنان تولەپ كەل­دىم دەگەن ءسوزى جالعان بولىپ شىقتى. تەكسەرىس كەزىندە جۇمىسشىلار­دىڭ جالاقىنى زوو­باقتان العانى انىق­تالدى. كەلىسىم­شارت بويىنشا مەملەكەت ولارعا ەكى ميلليون تەڭگەگە جۋىق قارجى اۋدار­عان. تاعى ءبىر قىزىعى, وسى قارا­جاتتى قورعا تارتۋ ءۇشىن ءتۇرلى ءىس-شار­الار ۇيىمداستىرىلعان. ماسە­لەن, 1 ميلليون تەڭگەگە كيىز ءۇي مەن جاڭا جيھاز ساتىپ الىنعان. بىراق كەيىن ول زووباق بالانسىنا الىنباعان. – زووباقتىڭ كەرەك-جاراعىنا ميلليون تەڭگە جۇمسادىم دەگەن باتالوۆ­تىڭ ءسوزى كۇمان تۋدىرادى, دەيدى كوميسسيا توراعاسى. ەسكە سالايىق, «راديوتوچكا» پور­تالىنا بەرگەن سۇحباتىندا قور ديرەكتورى شەتەلدىك ارحيتەك­تورلاردىڭ جۇمىسىنا تولەنەتىن قارجىنى ءوز قالتاسىنان شىعار­عانىن ايتقان-دى. ال ءىس جونىندە ماس­تەر-جوبانىڭ 14 ميلليون تەڭ­گە­سىن «پروكت-300» جشس قار­جى­لان­دىرسا, قالعان سومانى قور تولەگەن. – بۇگىندە قور ديرەكتورىنىڭ باق-تا قارجىلىق ەسەبى تۋرالى بىردە-ءبىر اقپارات جاريالانباعانى بەلگىلى بولدى. بۇل – كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار تۋرالى زاڭنىڭ بۇزىلۋى دەگەن ءسوز. سونىمەن قاتار, قور كولەڭكەلى قىزمەت كورسەتىلىپ وتىر دەگەندى ءبىل­دىرەدى. تۇيىندەي كەل­گەندە, زووباق جەكەمەنشىككە وتە­تىن نىسانداردىڭ قاتارىندا ەمەس. الماتى اكىمدىگى ءارى قاراي دا باس­شى­لىق ەتەدى بۇل مەكەمەگە. سون­داي-اق, نىساندى باقىلاۋ مادەنيەت باس­قارماسىنان اۋىلشارۋاشىلىق جانە ۆەتەرينيا باسقارماسىنا اۋىس­تى­­رى­لادى. الماتى اكىمدىگىنىڭ بۇل جاڭا قۇرىلىمىن باۋىرجان ابىزباەۆ باسقاردى, دەيدى س.كانكۋروۆ. ايتا كەتەيىك, رايىمبەك باتالوۆ­­­تىڭ ودان ءارى جۇمىس اتقارۋ تۋرا­­لى مەمو­راندۋمعا قول قويۋ ۇسى­نىسىن الماتى قالاسىنىڭ اكىم­دىگى قۇپتاعان جوق. ال دەپۋتاتتار اتالعان دەمالىس نىسا­نىن قولعا الىپ, جاقسارتۋ كەرەكتىگىن, ءتيىستى تاراپتان باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەت­تىگىن جەتكىزۋدە. ولار مۇن­داعى اڭدار­دىڭ سەبەپسىز ءولىمىن قىز­مەت­كەرلەردىڭ جانۋار­­لاردى تاماق­تان­دىرماي, اش ۇس­تاۋىنان تۋىندادى, دەيدى. تالعات رايىمبەك, «ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار