«ەكومەد» كلينيكاسىنىڭ باسشىسى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى سالتانات بايقوشقاروۆا بىر رەتى كەلگەن اڭگىمەدە: «استاناداعى فيليالدا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن مامانداردى تاڭداي ءجۇرىپ, جاس مامانداردى تەستىلەۋدەن وتكىزدىم. سونىڭ ىشىنەن بولاشاعى بار دارىگەردى, «بولاشاق» تۇلەگىن تاڭدادىم. سوناۋ شالعاي اۋىلدان قانات قاققان قازاق بالاسى ءوزىنىڭ بىلىمىمەن جانە ۇمتىلىسىمەن وسى باعدارلاما بويىنشا ماسكەۋدىڭ سەچەنوۆ اتىنداعى اكادەمياسىن ءبىتىرىپ, سوندا ءبىرشاما جۇمىس ىستەپ, بىزدە قىزمەت ەتۋگە بەل بۋدى. مەن ونىمەن ءبىزدىڭ جۇمىستىڭ ەرەكشەلىكتەرى – اندرولوگيا, رەپرودۋكتولوگيا جايلى سويلەسكەنىمدە, ونىڭ تەرەڭ بىلىمىنە جانە كوبىرەك بىلسەم دەگەن قۇشتارلىعىنا تاڭعالدىم. ونىڭ قاشان دا كىتاپتى قولىنان تاستاماي جۇرگەنىن كوردىم. سوندىقتان دا ول جىگىتتى بىزدە جۇمىس ىستەۋگە لايىقتى دەپ تاپتىم. وعان وكىنگەن جوقپىن: ول وتە ساۋاتتى جانە سەرگەك دارىگەر بولىپ شىقتى, ەمدەلۋشىلەرىمىز دە ريزا. ول – الماس يبراگيموۆ!» دەپ باعا بەرگەن ەكەن.
تاياۋدا «ەكومەدتىڭ» ەلورداداعى فيليالىنا ارنايى بارىپ, اتالمىش ەمدەۋ مەكەمەسىنىڭ مەديتسينالىق ديرەكتورى الماس يبراگيموۆپەن سۇحباتتاسىپ, ءارى اتالعان ەمحانا جۇمىسىمەن جاقىنىراق تانىسقان ەدىك. ءوزدەرىڭىزگە ءمالىم, وسىدان 21 جىل بۇرىن الماتى قالاسىندا ەكستروكورپورالدى, ياعني, جاساندى ۇرىقتاندىرۋ ورتالىعى اشىلعان بولاتىن. كەيىننەن ورتالىق فيليالى استانا قالاسىندا دا بوي كوتەردى. وكىنىشتىسى سول, وسىنداي ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ كومەگىنە جۇگىنۋشىلەر قاتارى جىل ساناپ ءوسىپ بارادى. بۇل دەگەنىڭىز «ءبىر تۇياققا زار بوپ» جۇرگەن جانداردىڭ كوپتىگىن بىلدىرسە كەرەك. بالكىم, ەل دامىعان سايىن اۋرۋ تۇرلەرى دە كوبەيە تۇسە مە؟! بۇل ورايدا بەدەۋلىك دەرتى دە كوشتەن قالىسار ەمەس. سوعان قاراعاندا, وركەنيەتپەن بىرگە جاڭارىپ, جاسارىپ وتىراتىن سىرقات دەپ ويلاپ قالاسىڭ كەيدە. سەبەپتەرىنە توقتالساق, بۇل سىرقات كوبىنەسە جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن جۇقپالى اۋرۋلار مەن گورمونالدىق بۇزىلىستاردان, كەي جاعدايدا, جۇرە پايدا بولاتىن بەدەۋلىك تە كەزدەسىپ جاتادى. ماسەلەن, ايەلدەردىڭ جاتىر تۇتىكشەسىنىڭ بىتەلۋى, ال ەر ادامداردىڭ ۇرىق شىعارۋ جولدارىنىڭ جابىلىپ قالۋى جانە باسقا دا سەبەپتەر بار. سونداي-اق, ناشار ەكولوگيا دا ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويمايدى. تاعى ءبىر سەبەبى, قازىرگى ءبىز تۇتىنىپ جۇرگەن تاعام ونىمدەرىنىڭ قۇنارسىزدىعىنان دا بولۋى مۇمكىن. ولاي دەيتىنىمىز, ءتۇرلى حيميالىق قوسپالار كوپ. ونىڭ زاردابى ادام بالاسى ءۇشىن ۇشان-تەڭىز. وعان ءتۇرلى جاعدايدان بولاتىن پسيحولوگيالىق كۇيزەلىستەردى قوسىڭىز. مىنە, وسى جانە وزگە دە سەبەپتەردىڭ سالدارىنان بەدەۋلىكتى جويۋ ءازىرگە مۇمكىن بولماي تۇر. وزگە ايماقتارداعى جاعداي دا ءماز ەمەس. ەسەپكە الىنعاندارى بىلاي تۇرسىن, شالعاي جەرلەردە تۇرىپ اۋىلدىڭ قاشىقتىعىن, وعان بارىپ كەلۋگە جۇمسالاتىن جول كۇرە مەن ەمدەلۋگە كەتەتىن شىعىندى كوتەرە الماي, ونىڭ ىشىندە توقتاپ, تۇراقتايتىن ورىن تابا الماي سەندەلىپ, سەرگەلدەڭ كۇيگە تۇسەتىندەرى قانشاما؟ وسىلايشا مۇنداي ەمدەۋ ورتالىقتارىن تەك تەلەديداردان عانا كورۋمەن شەكتەلىپ, قولجەتپەس ارماندارىنا اينالدىرعان جاندار ارامىزدا كوپتەپ كەزدەسەدى. قاراجات قولبايلاۋ بولعان سوڭ ەمشى-ءتاۋىپتىڭ ەسىگىن كۇزەتىپ, اۋليە-امبيەلەردى ارالاپ, ۋاقىتىن ابدەن وتكىزىپ, اۋرۋىن اسقىندىرىپ الاتىندارى تىپتەن كوپ ەكەن.
بۇل جونىندە الماس قۇرمانالي ۇلى, ورتالىققا كەلەتىن سىرقاتتاردىڭ دەنى 35-40 جاستاعى ەرلى-زايىپتىلار ەكەنىن, ولاردىڭ بىرقاتارى حالىقتىق نەمەسە ءداستۇرلى ەمەس مەديتسيناعا سابىلىپ ءجۇرىپ, تۇبىندە وسىندا توقتايتىندىقتارىن, كوبىندە انالىق جاتىر تۇتىگىنىڭ زاقىمدانۋى نەمەسە بىتەلىپ قالۋى, ەندومەتريوز, وۆۋلياتسيا بولماۋى, تۇبىندە جاسىنا قاراي بەدەۋلىك, سونداي-اق تۇقىم قۋالاۋ جولىمەن بەرىلگەن گەنەتيكالىق سىرقاتتار بولىپ شىعاتىنىن قىنجىلا ايتىپ بەردى. كەيبىرىنىڭ ويىنشا, «ەكومەدتى» ەڭ سوڭعى مۇمكىندىك دەپ سانايتىندار از ەمەس. بۇل وتە قاتە پىكىر. كەرىسىنشە, بۇل وتە ناتيەجەلى ءارى سەنىمدى ءتاسىل.
– بۇل وزىق ءتاسىل بولعاندىقتان وتە قىمبات. ءبىزدىڭ مەديتسينالىق قۇرال-سايمان, كەرەك-جاراقتارىمىزدىڭ دەنى شەتەلدەن ساتىلىپ الىنادى. ءدارى-دارمەكتەرىمىز دە سونداي باعادا! ال وعان ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ كەلۋگە الەۋمەتتىك جاعدايى كوتەرە بەرمەيدى. اتاپ ايتساق, مۇنداي ورتالىقتار شىمكەنت, تاراز, اتىراۋ, اقتاۋ قالالارىندا اشىلدى. ەندى قازاقستاننىڭ باسقا دا ايماقتارىنان اشۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىلايشا, بارلىق وبلىستاردى بىرتىندەپ قامتىساق, كومەككە مۇقتاج جاندارعا اقىل-كەڭەس بەرىپ, بالا تۋ كورسەتكىشىن ارتتىرعان بولار ەدىك. قىسقاسى, الدا اتقارار جوسپارلار كوپ», دەيدى رەپرودۋكتولوگ دارىگەر.
جىل سايىن مەملەكەتتەن ارنايى كۆوتا بولىنۋدە. كۆوتا يەلەنگىسى كەلەتىن ايەلدەر جەرگىلىكتى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا تىركەلەدى. بۇدان سوڭ ارنايى كوميسسيا مۇشەلەرى شەشىم شىعارادى. سەبەبى, انا اتانۋ قابىلەتى تومەن ايەلدەر ءۇشىن مەملەكەت قارجىسى بوسقا جۇمسالماۋى ءتيىس. كوبىنەسە, جاسى ەگدە تارتقاندار مەن اتالىق, انالىق ۇرىعى جوق ادامدارعا كۆوتا بەرىلمەيدى.
قازاقستاندا بۇل سالا جاقسى دامىپ كەلەدى. الايدا, ەمبريولوگ, رەپرودۋكتولوگ ماماندارى تاپشى. جاساندى ۇرىقتاندىرۋدى ءبىرىنشى بولىپ قولعا العاننان كەيىن باستاپقىدا ءبىراز قيىندىقتاردى باستان وتكەرگەندەرى راس. سوندىقتان دا اتالعان ورتالىق امەريكا, گەرمانيا, جاپونيا, يزرايل سياقتى ەلدەردەن ارنايى ماماندار شاقىرىپ, ءتاجىريبە الماسىپ وتىرادى. وزدەرى دە جىلىنا 3-4 مارتە بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرىپ كەلۋدى ۇردىسكە اينالدىرعان.
«جالپى, ءبىز جاساندى ۇرىقتاندىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى الەمدىك تاجىريبەنىڭ بارلىعىن ۇيرەندىك جانە ونى جۇزەگە اسىرۋدامىز. بىزگە ءوز وتانداستارىمىزبەن قاتار, رەسەي, گەرمانيا, قىرعىزستان, ءوزبەكستان, تاجىكستان سياقتى باسقا دا مەملەكەتتەردەن ەمدەلۋشىلەر (ونىڭ ىشىندە وتباسىن جاڭادان قۇرعان جاس ستۋدەنت وتباسىلار) كوپتەپ كەلىپ جاتادى. سەبەبى, ول جاقتا ەمدەۋ اقىسى قىمبات تۇرادى. قازىرگى تاڭدا ماماندارىمىز ۇرىق ساقتاۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن مەڭگەرىپ, ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋدە. ءبىزدىڭ نەگىزگى ماقساتىمىز – دەنەدەن تىس ۇرىقتاندىرۋ ءادىسىن بارشاعا قولجەتىمدى ەتۋ. جالپى, مۇنداي ەم-شارا كوپ جاعدايدا ءدارى-دارمەكتىڭ كومەگىمەن جاسالادى. ءبىز كەلەشەكتە دارىلىك زاتتاردى ازايتىپ, جاساندى ۇرىقتاندىرۋدى تابيعي جولمەن جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەپ جالعادى اڭگىمەسىن الماس يبراگيموۆ.
اڭگىمە بارىسىندى كەيىپكەرىمىزدىڭ ۇيالى تەلەفونى ءالسىن-ءالسىن شىرىلداي بەردى. تۇتقانى كوتەرگەن وعان ارعى جاقتان نازىك جاندىلاردىڭ جۇرەكجاردى العىستارى ەمىس-ەمىس ەستىلىپ جاتتى. «راحمەت, راحمەت!», دەپ ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن ول, ماعان قاراپ: «كەشىرىڭىز, وتكەن كۇزدە ءبىزدىڭ ورتالىقتان بالا كوتەرگەن ەمدەلۋشىلەرىمىز عوي, امان-ەسەن بوسانعاندارىن ايتىپ جاتىر. وسىلايشا, كۇنىنە ەكى-ءۇش مارتە تەلەفون شالىپ, قۋانىشتارىمەن ءبولىسىپ وتىرادى. دارىگەر ءۇشىن وسىدان ارتىق باقىت بار ما؟», دەيدى جۇزىنەن نۇر توگىلىپ.
«بالا – باۋىر ەتىڭ», «بالالى ءۇي بازار». حاكىم ابايدىڭ ءوزى دە «ادامنىڭ ءبىر قىزىعى – بالا دەگەن», دەپ وسيەت قالدىردى. الايدا, شاراناسىن ءار جەرگە لاقتىرىپ تاستاپ كەتكەن تاسجۇرەك انالاردىڭ ادام ساناسىنا ءۇيلەسپەيتىن تەرىس قىلىعىن (كەشىرىلمەس كۇناسىن) ەستىگەندە, امالسىزدان جاعاڭدى ۇستايسىڭ. ءبىر شيكى وكپەگى زار بولعان جاراسىمدى جۇپتاردىڭ ەكى جاققا ايىرىلىسىپ كەتپەي, پەرزەنتتى بولۋىن سۇرايسىڭ. كوپ تىلەگى كول. لايىم, ءار شاڭىراقتا ءسابي ءۇنى ەستىلىپ, مارە-سارە قۋانىشقا كەنەلىپ, ورتا تولىپ جاتسا ەكەن. قاسيەتتى رامازان ايىنداعى تىلەگىمىز وسى!.. وسى تىلەكتىڭ ورىندالۋىنا العىس ارقالاعان اقجولتاي الماس دارىگەردىڭ تيگىزەر شاراپاتىنىڭ مولدىعىنا سۇيسىندىك.
راۋشان تاۋىرحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
«ەكومەد» كلينيكاسىنىڭ باسشىسى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى سالتانات بايقوشقاروۆا بىر رەتى كەلگەن اڭگىمەدە: «استاناداعى فيليالدا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن مامانداردى تاڭداي ءجۇرىپ, جاس مامانداردى تەستىلەۋدەن وتكىزدىم. سونىڭ ىشىنەن بولاشاعى بار دارىگەردى, «بولاشاق» تۇلەگىن تاڭدادىم. سوناۋ شالعاي اۋىلدان قانات قاققان قازاق بالاسى ءوزىنىڭ بىلىمىمەن جانە ۇمتىلىسىمەن وسى باعدارلاما بويىنشا ماسكەۋدىڭ سەچەنوۆ اتىنداعى اكادەمياسىن ءبىتىرىپ, سوندا ءبىرشاما جۇمىس ىستەپ, بىزدە قىزمەت ەتۋگە بەل بۋدى. مەن ونىمەن ءبىزدىڭ جۇمىستىڭ ەرەكشەلىكتەرى – اندرولوگيا, رەپرودۋكتولوگيا جايلى سويلەسكەنىمدە, ونىڭ تەرەڭ بىلىمىنە جانە كوبىرەك بىلسەم دەگەن قۇشتارلىعىنا تاڭعالدىم. ونىڭ قاشان دا كىتاپتى قولىنان تاستاماي جۇرگەنىن كوردىم. سوندىقتان دا ول جىگىتتى بىزدە جۇمىس ىستەۋگە لايىقتى دەپ تاپتىم. وعان وكىنگەن جوقپىن: ول وتە ساۋاتتى جانە سەرگەك دارىگەر بولىپ شىقتى, ەمدەلۋشىلەرىمىز دە ريزا. ول – الماس يبراگيموۆ!» دەپ باعا بەرگەن ەكەن.
تاياۋدا «ەكومەدتىڭ» ەلورداداعى فيليالىنا ارنايى بارىپ, اتالمىش ەمدەۋ مەكەمەسىنىڭ مەديتسينالىق ديرەكتورى الماس يبراگيموۆپەن سۇحباتتاسىپ, ءارى اتالعان ەمحانا جۇمىسىمەن جاقىنىراق تانىسقان ەدىك. ءوزدەرىڭىزگە ءمالىم, وسىدان 21 جىل بۇرىن الماتى قالاسىندا ەكستروكورپورالدى, ياعني, جاساندى ۇرىقتاندىرۋ ورتالىعى اشىلعان بولاتىن. كەيىننەن ورتالىق فيليالى استانا قالاسىندا دا بوي كوتەردى. وكىنىشتىسى سول, وسىنداي ەمدەۋ مەكەمەلەرىنىڭ كومەگىنە جۇگىنۋشىلەر قاتارى جىل ساناپ ءوسىپ بارادى. بۇل دەگەنىڭىز «ءبىر تۇياققا زار بوپ» جۇرگەن جانداردىڭ كوپتىگىن بىلدىرسە كەرەك. بالكىم, ەل دامىعان سايىن اۋرۋ تۇرلەرى دە كوبەيە تۇسە مە؟! بۇل ورايدا بەدەۋلىك دەرتى دە كوشتەن قالىسار ەمەس. سوعان قاراعاندا, وركەنيەتپەن بىرگە جاڭارىپ, جاسارىپ وتىراتىن سىرقات دەپ ويلاپ قالاسىڭ كەيدە. سەبەپتەرىنە توقتالساق, بۇل سىرقات كوبىنەسە جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن جۇقپالى اۋرۋلار مەن گورمونالدىق بۇزىلىستاردان, كەي جاعدايدا, جۇرە پايدا بولاتىن بەدەۋلىك تە كەزدەسىپ جاتادى. ماسەلەن, ايەلدەردىڭ جاتىر تۇتىكشەسىنىڭ بىتەلۋى, ال ەر ادامداردىڭ ۇرىق شىعارۋ جولدارىنىڭ جابىلىپ قالۋى جانە باسقا دا سەبەپتەر بار. سونداي-اق, ناشار ەكولوگيا دا ءوز اسەرىن تيگىزبەي قويمايدى. تاعى ءبىر سەبەبى, قازىرگى ءبىز تۇتىنىپ جۇرگەن تاعام ونىمدەرىنىڭ قۇنارسىزدىعىنان دا بولۋى مۇمكىن. ولاي دەيتىنىمىز, ءتۇرلى حيميالىق قوسپالار كوپ. ونىڭ زاردابى ادام بالاسى ءۇشىن ۇشان-تەڭىز. وعان ءتۇرلى جاعدايدان بولاتىن پسيحولوگيالىق كۇيزەلىستەردى قوسىڭىز. مىنە, وسى جانە وزگە دە سەبەپتەردىڭ سالدارىنان بەدەۋلىكتى جويۋ ءازىرگە مۇمكىن بولماي تۇر. وزگە ايماقتارداعى جاعداي دا ءماز ەمەس. ەسەپكە الىنعاندارى بىلاي تۇرسىن, شالعاي جەرلەردە تۇرىپ اۋىلدىڭ قاشىقتىعىن, وعان بارىپ كەلۋگە جۇمسالاتىن جول كۇرە مەن ەمدەلۋگە كەتەتىن شىعىندى كوتەرە الماي, ونىڭ ىشىندە توقتاپ, تۇراقتايتىن ورىن تابا الماي سەندەلىپ, سەرگەلدەڭ كۇيگە تۇسەتىندەرى قانشاما؟ وسىلايشا مۇنداي ەمدەۋ ورتالىقتارىن تەك تەلەديداردان عانا كورۋمەن شەكتەلىپ, قولجەتپەس ارماندارىنا اينالدىرعان جاندار ارامىزدا كوپتەپ كەزدەسەدى. قاراجات قولبايلاۋ بولعان سوڭ ەمشى-ءتاۋىپتىڭ ەسىگىن كۇزەتىپ, اۋليە-امبيەلەردى ارالاپ, ۋاقىتىن ابدەن وتكىزىپ, اۋرۋىن اسقىندىرىپ الاتىندارى تىپتەن كوپ ەكەن.
بۇل جونىندە الماس قۇرمانالي ۇلى, ورتالىققا كەلەتىن سىرقاتتاردىڭ دەنى 35-40 جاستاعى ەرلى-زايىپتىلار ەكەنىن, ولاردىڭ بىرقاتارى حالىقتىق نەمەسە ءداستۇرلى ەمەس مەديتسيناعا سابىلىپ ءجۇرىپ, تۇبىندە وسىندا توقتايتىندىقتارىن, كوبىندە انالىق جاتىر تۇتىگىنىڭ زاقىمدانۋى نەمەسە بىتەلىپ قالۋى, ەندومەتريوز, وۆۋلياتسيا بولماۋى, تۇبىندە جاسىنا قاراي بەدەۋلىك, سونداي-اق تۇقىم قۋالاۋ جولىمەن بەرىلگەن گەنەتيكالىق سىرقاتتار بولىپ شىعاتىنىن قىنجىلا ايتىپ بەردى. كەيبىرىنىڭ ويىنشا, «ەكومەدتى» ەڭ سوڭعى مۇمكىندىك دەپ سانايتىندار از ەمەس. بۇل وتە قاتە پىكىر. كەرىسىنشە, بۇل وتە ناتيەجەلى ءارى سەنىمدى ءتاسىل.
– بۇل وزىق ءتاسىل بولعاندىقتان وتە قىمبات. ءبىزدىڭ مەديتسينالىق قۇرال-سايمان, كەرەك-جاراقتارىمىزدىڭ دەنى شەتەلدەن ساتىلىپ الىنادى. ءدارى-دارمەكتەرىمىز دە سونداي باعادا! ال وعان ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ كەلۋگە الەۋمەتتىك جاعدايى كوتەرە بەرمەيدى. اتاپ ايتساق, مۇنداي ورتالىقتار شىمكەنت, تاراز, اتىراۋ, اقتاۋ قالالارىندا اشىلدى. ەندى قازاقستاننىڭ باسقا دا ايماقتارىنان اشۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسىلايشا, بارلىق وبلىستاردى بىرتىندەپ قامتىساق, كومەككە مۇقتاج جاندارعا اقىل-كەڭەس بەرىپ, بالا تۋ كورسەتكىشىن ارتتىرعان بولار ەدىك. قىسقاسى, الدا اتقارار جوسپارلار كوپ», دەيدى رەپرودۋكتولوگ دارىگەر.
جىل سايىن مەملەكەتتەن ارنايى كۆوتا بولىنۋدە. كۆوتا يەلەنگىسى كەلەتىن ايەلدەر جەرگىلىكتى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا تىركەلەدى. بۇدان سوڭ ارنايى كوميسسيا مۇشەلەرى شەشىم شىعارادى. سەبەبى, انا اتانۋ قابىلەتى تومەن ايەلدەر ءۇشىن مەملەكەت قارجىسى بوسقا جۇمسالماۋى ءتيىس. كوبىنەسە, جاسى ەگدە تارتقاندار مەن اتالىق, انالىق ۇرىعى جوق ادامدارعا كۆوتا بەرىلمەيدى.
قازاقستاندا بۇل سالا جاقسى دامىپ كەلەدى. الايدا, ەمبريولوگ, رەپرودۋكتولوگ ماماندارى تاپشى. جاساندى ۇرىقتاندىرۋدى ءبىرىنشى بولىپ قولعا العاننان كەيىن باستاپقىدا ءبىراز قيىندىقتاردى باستان وتكەرگەندەرى راس. سوندىقتان دا اتالعان ورتالىق امەريكا, گەرمانيا, جاپونيا, يزرايل سياقتى ەلدەردەن ارنايى ماماندار شاقىرىپ, ءتاجىريبە الماسىپ وتىرادى. وزدەرى دە جىلىنا 3-4 مارتە بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرىپ كەلۋدى ۇردىسكە اينالدىرعان.
«جالپى, ءبىز جاساندى ۇرىقتاندىرۋ ماسەلەسىنە قاتىستى الەمدىك تاجىريبەنىڭ بارلىعىن ۇيرەندىك جانە ونى جۇزەگە اسىرۋدامىز. بىزگە ءوز وتانداستارىمىزبەن قاتار, رەسەي, گەرمانيا, قىرعىزستان, ءوزبەكستان, تاجىكستان سياقتى باسقا دا مەملەكەتتەردەن ەمدەلۋشىلەر (ونىڭ ىشىندە وتباسىن جاڭادان قۇرعان جاس ستۋدەنت وتباسىلار) كوپتەپ كەلىپ جاتادى. سەبەبى, ول جاقتا ەمدەۋ اقىسى قىمبات تۇرادى. قازىرگى تاڭدا ماماندارىمىز ۇرىق ساقتاۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن مەڭگەرىپ, ۇلكەن جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋدە. ءبىزدىڭ نەگىزگى ماقساتىمىز – دەنەدەن تىس ۇرىقتاندىرۋ ءادىسىن بارشاعا قولجەتىمدى ەتۋ. جالپى, مۇنداي ەم-شارا كوپ جاعدايدا ءدارى-دارمەكتىڭ كومەگىمەن جاسالادى. ءبىز كەلەشەكتە دارىلىك زاتتاردى ازايتىپ, جاساندى ۇرىقتاندىرۋدى تابيعي جولمەن جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەپ جالعادى اڭگىمەسىن الماس يبراگيموۆ.
اڭگىمە بارىسىندى كەيىپكەرىمىزدىڭ ۇيالى تەلەفونى ءالسىن-ءالسىن شىرىلداي بەردى. تۇتقانى كوتەرگەن وعان ارعى جاقتان نازىك جاندىلاردىڭ جۇرەكجاردى العىستارى ەمىس-ەمىس ەستىلىپ جاتتى. «راحمەت, راحمەت!», دەپ ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن ول, ماعان قاراپ: «كەشىرىڭىز, وتكەن كۇزدە ءبىزدىڭ ورتالىقتان بالا كوتەرگەن ەمدەلۋشىلەرىمىز عوي, امان-ەسەن بوسانعاندارىن ايتىپ جاتىر. وسىلايشا, كۇنىنە ەكى-ءۇش مارتە تەلەفون شالىپ, قۋانىشتارىمەن ءبولىسىپ وتىرادى. دارىگەر ءۇشىن وسىدان ارتىق باقىت بار ما؟», دەيدى جۇزىنەن نۇر توگىلىپ.
«بالا – باۋىر ەتىڭ», «بالالى ءۇي بازار». حاكىم ابايدىڭ ءوزى دە «ادامنىڭ ءبىر قىزىعى – بالا دەگەن», دەپ وسيەت قالدىردى. الايدا, شاراناسىن ءار جەرگە لاقتىرىپ تاستاپ كەتكەن تاسجۇرەك انالاردىڭ ادام ساناسىنا ءۇيلەسپەيتىن تەرىس قىلىعىن (كەشىرىلمەس كۇناسىن) ەستىگەندە, امالسىزدان جاعاڭدى ۇستايسىڭ. ءبىر شيكى وكپەگى زار بولعان جاراسىمدى جۇپتاردىڭ ەكى جاققا ايىرىلىسىپ كەتپەي, پەرزەنتتى بولۋىن سۇرايسىڭ. كوپ تىلەگى كول. لايىم, ءار شاڭىراقتا ءسابي ءۇنى ەستىلىپ, مارە-سارە قۋانىشقا كەنەلىپ, ورتا تولىپ جاتسا ەكەن. قاسيەتتى رامازان ايىنداعى تىلەگىمىز وسى!.. وسى تىلەكتىڭ ورىندالۋىنا العىس ارقالاعان اقجولتاي الماس دارىگەردىڭ تيگىزەر شاراپاتىنىڭ مولدىعىنا سۇيسىندىك.
راۋشان تاۋىرحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار
الماتىدا جەتكىزۋ قىزمەتتەرىنە تالاپ كۇشەيەدى
قوعام • بۇگىن, 23:48
قاراعاندىداعى تاۋ-كەن كاسىپورنىنا 4 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىندى
ايماقتار • كەشە
ارام اقشاعا قۇنىققان الاياق التى جىلعا سوتتالدى
قوعام • كەشە
ەلىمىزدىڭ ءۇش وڭىرىندە اۋا رايىنا بايلانىستى جولدار جابىلدى
اۋا رايى • كەشە
جاڭا كونستيتۋتسيا جانە ۇلت ساۋلىعى: ساراپشى كوزقاراسى
اتا زاڭ • كەشە
ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىگى
ءبىلىم • كەشە
ەرتەڭ استانادا ءبىرىنشى اۋىسىم وقۋشىلارى قاشىقتان وقيدى
اۋا رايى • كەشە
الداعى كۇندەرى ەل اۋماعىندا اياز كۇشەيەدى
اۋا رايى • كەشە
