زۇلمات قايتالانباسىن!

ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الدى قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك قۋعىن-سۇرگىن قۇر­باندارىنا ارنالعان ەسكەرت­كىشكە گۇل شوق­تارىن قويدى. ۇلكەن شا­راعا قا­تىسقانداردىڭ ارا­­سىندا قوعام قايرات­كەر­­لەرى, قالالىق ءماسلي­حات­تىڭ دەپۋتاتتارى, قوعام­­دىق ۇيىمداردىڭ بەلسەن­­دىلەرى, سونىمەن قاتار, قۋ­عىن-سۇرگىن جىلدارى قازا تاپقانداردىڭ اعايىن-تۋعاندارى بولدى.  «قۋعىن-سۇرگىن جانە اشار­شىلىق جىلدارى ەلىمىزدە قانشاما قايراتكەر مەن زيا­لى جان جازىقسىز جالانىڭ قۇر­بانىنا اينالدى. عا­لىم-زەرتتەۋ­شىلەرىمىزدىڭ ءمالى­مەتتەرىنە سۇيەنەر بولساق, تەك 1921 مەن 1954 جىلدار ارا­لى­عىندا عانا ەلىمىزدە 25 مىڭنان استام ادام سەبەپ-سالدارسىز اتىلىپ كەتكەن. قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ ۇرپاقتارى ۇزاق جىلدار «حالىق جاۋىنىڭ» بالاسى دەگەن اۋىر اتاقتى ارقالاپ ءجۇردى. زۇلمات جىلدارى قازاقستان ءوز حالقىنىڭ 48 پايىزىن جوعالتتى. سونىمەن قاتار, بۇل وقيعالار ەلىمىزدىڭ دەموگرافيالىق وسۋىنە, جاڭعىرۋىنا ورنى تولماس زور نۇقسان كەلتىردى», – دەدى ب.بايبەك. قالا باسشىسى كەزىندە «قىزىل ناۋبەتتىڭ» قۇر­بان­دارىنا ارنالىپ قويىلعان بۇل قۇلپىتاستىڭ ورنىنا قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا ءزاۋ­لىم ەسكەرتكىش ورناتۋ تۋرالى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ تاپسىرماسى بارىن ايتتى. قازىر بولاشاق ءزاۋلىم ەسكەرتكىشتىڭ جوبا-سىزباسىنا بايقاۋ جاريالانىپتى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى, 90 جاستاعى ءابدىل­دا مۇحامەتجان جينالعان قاۋىم­عا قۋعىن-سۇرگىن جىلدارى ءوز اكەسىنەن قالاي ايىرىلعانىن ايتىپ بەردى. «مەنىڭ اكەم, اتام جانە اتامنىڭ تۋعان ءىنىسى 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىنە قاتىسقان. اتام­نىڭ بىرنەشە ءىنىسى مەن ءوزىن بورالداي ماڭىندا دارعا اسىپ, قالعاندارىن تۇرمەگە جاپقان. 1937 جىلى 26 جەلتوقسان كۇنى ۇيگە اسكەري كيىم كيگەن ءۇش ادامنىڭ كەلگەنى ءالى ەسىمدە. مەن قوناق بولمەدەگى شۋدان ويانىپ كەتتىم. ولاردىڭ تۇرلەرى وتە سۋىق, ىزبارلى ەدى. سول ءتۇنى قاتتى قورىقتىم. ولار سول جولى مەنىڭ اكەمدى وزدەرىمەن بىرگە الىپ كەتتى. سودان سوڭ اكەمدى قايتىپ كورمەدىم...»,  – دەدى جانارى  جاسقا شىلانعان اقساقال. ەسكە الۋعا جينالعان كوپ­شىلىك ءبىر زاماندا حالىقتىڭ باسىنا تۇسكەن «قىزىل ناۋبەت­تىڭ» قۇرباندارىنا باعىشتاپ قۇ­ران وقىدى, «زۇلمات قايتا­لان­باسىن!» دەپ بەتتەرىن سيپادى. تالعات ءسۇيىنباي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى