ەلىمىز «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى بويىنشا, ياعني ەلباسىمىز ايقىنداعان ۇزاق مەرزىمدى جوسپار بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە. ءححى عاسىردىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى كوپ. سولاردىڭ ءبىرى – ستراتەگيالىق جوسپارلاۋدىڭ وزەكتى قاعيدا بولىپ سانالاتىندىعى. سوندىقتان دا «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ايقىن شامشىراق سەكىلدى باستى ماقساتىمىزدان كوز جازباي, العا جىلجۋىمىزعا, جۇيەلى جۇمىس ىستەۋىمىزگە مۇمكىندىك بەرىپ كەلەدى.
پرەزيدەنتىمىز سول باستى باعدارلامانىڭ وزىندە-اق ءححى عاسىردىڭ باستى-باستى ون سىن-قاتەرىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. جاھاندىق داعدارىستىڭ بىرتە-بىرتە كوپتەگەن قيىندىقتار اكەلەتىنىن دە مەملەكەت باسشىسى الدىن الا بولجاي ءبىلدى. ءسويتىپ, الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جاڭا قاعيدالارىن ايقىنداپ, ناقتىلاپ بەردى. ال 2014 جىلعى 17 قاڭتارداعى جولداۋىندا ەلباسىمىز دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ جوسپارىن ۇسىندى. سونىمەن بىرگە, ماڭگىلىك ەل يدەياسى مەن يدەولوگياسىن كولدەنەڭ تارتتى.
بۇكىل الەمدە كۇردەلى جاعدايلار تۋىنداپ, جاھاندىق داعدارىس دەندەپ كەلە جاتقاندا, ءبىزدىڭ كوشباسشىمىزدىڭ جاڭا ۇسىنىستارعا, ماڭگىلىك ەل مۇراتتارىنا باتىل قادام جاساۋى اسا قيىن دا كۇردەلى جىلداردا استانامىزدى ارقا توسىنە كوشىرۋ تۋرالى باتىرلىق باستاماسىنا بارابار ەكەنى بەلگىلى. «بىزدەر, قازاقستاندىقتار – ءبىر حالىقپىز! ءبىز ءۇشىن ورتاق تاعدىر – بۇل ءبىزدىڭ ماڭگىلىك ەل, لايىقتى ءارى ۇلى قازاقستان! ماڭگىلىك ەل – جالپىقازاقستاندىق ورتاق شاڭىراعىمىزدىڭ ۇلتتىق يدەياسى. بابالارىمىزدىڭ ارمانى», – دەدى پرەزيدەنتىمىز «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىندا.
جاڭا جولداۋ – جاڭا جاھاندىق جاعدايعا جاۋاپ ەكەنىن بۇكىل ەلىمىزدىڭ جۇرتشىلىعى سياقتى وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ 200 مىڭنان استام ارداگەرى دە تەرەڭ تۇسىنەدى.
«بۇل جولى قازاقستان داعدارىسقا قارسى الدىن الۋ ستراتەگياسىن العاش رەت قولدانىپ وتىر», – دەي كەلە, ەلباسىمىز, بىرىنشىدەن, قازىردىڭ وزىندە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعىن باستاعانىمىزدى, ەكىنشىدەن, «نۇرلى جول» مەملەكەتتىك ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ باعدارلاماسىن قابىلداعانىمىزدى, ۇشىنشىدەن, «5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىمىزدى, تورتىنشىدەن, قاجەتتى مەملەكەتتىك قور مەن التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆىن جيناقتاعانىمىزدى, بەسىنشىدەن, مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەگەن جاعدايىندا ويلاستىرىلعان ءىس-قيمىلدار نۇسقاسى ازىرلەنگەنىن, التىنشىدان, قازاقستاندا يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ شەڭبەرىندە قۇرىلعان ەكونوميكالىق جاڭا سەكتورلارى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ درايۆەرلەرىنە اينالۋدا ەكەنىن, جەتىنشىدەن, قازاقستاندىقتاردىڭ ەكونوميكالىق مىنەز-ق ۇلىقتارى وزگەرگەنىن, ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ 60 پايىزدان استامعا ارتقانىن ايقىن دالەلگە كەلتىردى.
ەكونوميكالىق مىنەز-قۇلقىمىزبەن بىرگە, وزگە دە باعىت-باعدارلارداعى پسيحولوگيامىزدىڭ جاڭارىپ, جاڭعىرىپ جاتقانى انىق. سەبەبى, ءبىز – باستاماشىل, جاڭاشىل, تەك ءوز ەلىمىزدە عانا ەمەس, بۇكىل الەم دەڭگەيىندە دانالىق باستاماشىلىعىمەن ايرىقشالاناتىن كوشباسشىمىزدىڭ باستاۋىمەن ماڭگىلىك ەل مۇراتتارىنا ۇمتىلعان ۇلى دالانىڭ حالقىمىز.
وڭتۇستىك وڭىرىندەگى قانداي دا ءبىر ارداگەرمەن پىكىرلەسسەڭىز دە, وسىناۋ جاعدايلاردى ايتادى. جاڭا جولداۋداعى قاعيدالارعا ريزالىعىن بىلدىرەدى. ماسەلەن, مەملەكەتىمىزدىڭ باسشىسى قانداي قيىن جاعدايدا دا مەملەكەت ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن شاشاۋ شىعارماي ورىنداپ كەلە جاتقانىن جانە ورىنداي بەرەتىنىن اتاپ كورسەتتى. جاڭا جولداۋدىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي, ەلباسى ءبىزدىڭ داعدارىسقا قارسى باستى ستراتەگيامىزدىڭ ءۇش قاراپايىم, بىراق ماڭىزدى – ءوسىم, رەفورمالار, دامۋ ۇعىمدارىمەن ۇندەس ەكەنىن ەرەكشەلەپ بەردى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جاڭا الەۋمەتتىك ساياسات جاساۋ مىندەتىن قويىپ وتىر. مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك سالاداعى ءرولى ءالسىز قورعالعان ازاماتتاردى قولداۋمەن جانە ادام كاپيتالىنا ينۆەستيتسيالاردى قامتاماسىز ەتۋمەن شەكتەلەتىن بولادى. اتاۋلى الەۋمەتتىك قولداۋ تەك مۇقتاج ادامدارعا, ولاردىڭ ناقتى تابىستارى مەن ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىن باعامداۋ نەگىزىندە كورسەتىلەتىن بولادى. باسقالار اقشانى وزدەرى, وزدەرىنىڭ ەڭبەكتەرىمەن تابۋى ءتيىس.
پرەزيدەنت ايتقانداي, قازاقستان حالقى, ءبىزدىڭ ۇلتىمىز ەشۋاقىتتا دا ءدال قازىرگى سياقتى باقۋاتتى تۇرمىس كەشىپ كورگەن جوق. تاۋەلسىزدىك العان ۋاقىتتان بەرى قازاقستاندا 1300-دەن استام دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى مەن 1700-دەن استام ءبىلىم بەرۋ وشاعىنىڭ سالىنۋى كوپ نارسەنى اڭعارتادى. اسا كۇردەلى وپەراتسيالاردى ءوز ەلىمىزدە, ءوز دارىگەرلەرىمىز جاسايتىن جاعدايعا جەتتىك. جالپى حالىق تۇرمىسىنىڭ, دەنساۋلىعىنىڭ تۇزەلۋى, سانىنىڭ ءوسۋى ناتيجەسىندە قازاقستاندىقتاردىڭ ورتاشا ءومىر ۇزاقتىعى 72 جاسقا جۋىقتادى.
جاڭا جىلدان باستاپ بيۋدجەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى, الەۋمەتتىك جاردەماقىلار مەن شاكىرتاقى ورتاشا العاندا 30 پايىزعا دەيىن كوبەيدى. قوعامىمىز, ەلىمىز, ونىڭ ىشىندە وڭتۇستىك قازاقستاننىڭ جۇرتشىلىعى مەملەكەت دامۋىنىڭ بولاشاعىن ايقىن سەزىنەدى. قانداي داعدارىستارعا دا, سىن-قاتەرلەرگە دە ەلباسىنىڭ دانا ساياساتىمەن, سىندارلى باسشىلىعىمەن, جوعارى جاۋاپكەرشىلىكپەن, ىنتىماقپەن, بىرلىكپەن, ەڭبەكسۇيگىشتىكپەن جاۋاپ قايتاراتىن بولامىز.
وبلىسىمىزدا جاڭارۋ, جاڭعىرۋ, ءوسىم مەن دامۋ, رەفورمالار ويداعىداي اتقارىلۋدا. جاقىندا ءبىر باسقوسۋدا وبلىس اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆتىڭ: «ءبىزدىڭ وسىنداي لاۋازىمدى قىزمەتتە وتىرعانىمىز – قاراپايىم حالىقتىڭ ارقاسى. سوندىقتان, ءاربىرىمىزدىڭ مىندەتىمىز بۇقارانى باسقارۋ عانا ەمەس, كەرىسىنشە, وعان قىزمەت ەتۋ ەكەنىن ۇمىتپاۋعا ءتيىسپىز», – دەگەنىن ارداگەرلەرىمىز ريزالىقپەن ايتىپ ءجۇر.
وڭتۇستىك وڭىرىندە قازىرگىدەي قيىن, كۇردەلى جاعدايلاردىڭ وزىندە بارلىق سالادا ءوسىم بار, دامۋ بار. ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ جالپى كولەمى 2015 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 668 351,5 ملن. تەڭگەنى قۇرادى. بۇل بۇرىنعى, ءبىر جىل ىلگەرىدەگى كورسەتكىشتەن ەداۋىر ارتىق. سونداي-اق, اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ جالپى كولەمى دە 344 645,1 ملن. تەڭگەگە جەتىپ وتىر. ەگىنشىلىكتە, مال ءوسىرۋ باعىتتارىندا ءونىمدى مولايتۋمەن بىرگە, ونى ساقتاۋدا جانە وڭدەۋدە جاڭالىقتار وتە كوپ. يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىزدەنىستەر جان-جاقتى ءجۇرىپ جاتىر. جۇك تاسىمالداۋ, قۇرىلىس, تۇرعىن ۇيلەر سالۋ, تاۋار اينالىمى, الەۋمەتتىك سالالار ساپاسى, جۇمىس ورىندارىن كوبەيتۋ جونىندەگى كورسەتكىشتەر دە قۋانتادى.
وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسى وبلىس اكىمى جانىنداعى «ىرىس الدى – ىنتىماق» قوعامدىق فورۋمىمەن, سونداي-اق, وبلىستىق «اجەلەر القاسىمەن», باسقا دا قوعامدىق ۇيىمدارمەن, ءبىرلەستىكتەرمەن, جاستار ورتالىقتارىمەن, ارينە, اتقارۋشى, وكىلەتتى, قۇقىقتىق, ت.ب. ورگاندارمەن تىعىز بىرلىكتە جۇمىس ءجۇرگىزەدى. جاڭا جولداۋدى, ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «ۇلت جوسپارى – قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىن, پارلامەنت ءماجىلىسى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار سايلاۋلارىنا بايلانىستى حالىققا ارناعان ۇندەۋىن جان-جاقتى تۇسىندىرۋدەمىز.
ۇلىسىمىزدىڭ ۇيىتقىسى وڭتۇستىكتە ءاربىر ارداگەر دە, ورتا بۋىن وكىلدەرى دە, جالىندى جاستار دا ەلباسىنىڭ: «مەن حالقىما سەنەمىن!» – دەگەن تولقىنىستى, تەبىرەنىستى سوزىنە: «ءبىز پرەزيدەنتىمىزدى قولدايمىز!» – دەپ جاۋاپ بەرەدى.
جەڭىسبەك ماۋلەنقۇلوۆ,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى
شىمكەنت