ازيادا اتريبۋتتارى
وسى كۇندەرى ازيادا الاۋى ەلىمىزدەگى ساياحاتىن جاساۋدا. 11 قاڭتار كۇنى تۇتانىپ, ءال-كۋۆەيت قالاسىنان الماتىعا جەتكىزىلگەن الاۋ تاراز, شىمكەنت, قىزىلوردا, اقتاۋ, اتىراۋ, ورال قالالارىنا بارىپ, بۇگىن اقتوبە, ال ەرتەڭ قوستاناي قالاسىندا ساپارىن جالعاستىرادى. جۋىردا ءبىز قىسقى ازيا ويىندارىنىڭ الاۋ ەستافەتاسىنىڭ ديرەكتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءسارسەن قۇرانبەكتەن وسى سالتاناتتى شارانىڭ باستى اتريبۋتى سانالاتىن الاۋ قۇتىسى, تاسىمالدانبالى وتتىعى مەن جىلجىمالى قازاندىعى جايىندا مالىمەت بەرۋىن وتىنگەن ەدىك. سونى نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز. الاۋ ەستافەتاسى اتريبۋتيكاسىنىڭ نەگىزگى ورنەكتەرى, ديزاينەرلىك شەشىمدەرىنىڭ ءبارى قازاقستاندىق ونەر وكىلدەرىنىڭ تۋىندىسى. وسىنىڭ ىشىندە بيىلعى ازيادا الاۋ ەستافەتاسىنىڭ ەڭ باستى اتريبۋتى – الاۋ قۇتىسى. جالپى, وت قازاقتار ءۇشىن باعزىدان بەرى تازارۋ مەن ءتۇلەۋدىڭ, جاڭارۋ مەن جاسارۋدىڭ ءرامىزى بولىپ سانالادى. وسىعان بايلانىستى راسىمدەر مەن ىرىمدار كۇندەلىكتى تۇرمىس-تىرشىلىكتىڭ اجىراماس اتريبۋتىنا اينالعان. مىسالى, جاڭا تۋعان ءنارەستەنى بەسىككە بولەمەس بۇرىن ونى وتپەن الاستاعان. «ءۇي», «شاڭىراق» ۇعىمدارىمەن ساباقتاس «وت باسى», «وشاق قاسى», «وتاۋ», «وتاعاسى» دەگەن سوزدەر وزگەشە قادىر-قۇرمەتكە يە. قىز ۇزاتىپ, كۇيەۋ كەلتىرگەندە, «وت انا, ۇماي انا, جارىلقا» دەپ جانىپ تۇرعان وتقا ماي قۇيعان. ۇلى دالانىڭ تۇرعىندارى ساپارعا شىققان كوشتى, سونداي-اق انت بەرگەن كىسىنى ەكى وتتىڭ ورتاسىنان وتكىزگەن. وتقا قاتىستى تىيىمدار دا ءوز الدىنا: وتقا ءتۇسىرمەيدى, وتتان اتتامايدى, وتقا سۋ قۇيىپ وشىرمەيدى, وتتىڭ شوعىن باسپايدى, كۇلىن شاشپايدى سياقتى ىرىمداردى ايتۋعا بولادى. ياعني, وتتى ءوشىرمەۋ شىراقتى ءسوندىرمەۋ – قازاقتاردىڭ ميفتىك-ءتۇسىنىگى بويىنشا ونىڭ كيەلى كۇش, قاسيەتتى قۇبىلىس ەكەندىگىن مەڭزەيدى. سوندىقتان بەلگىلەنگەن باعدارعا سايكەس قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىن ارالاپ شىعاتىن ازيادا الاۋى تازارۋ, تۇلەۋ, جاڭارۋ, جاسارۋ سەكىلدى سيمۆولدىق ءمان-مازمۇندى حالىقتىڭ ساناسىندا قايتا ءبىر جاڭعىرتتى. الاۋ قۇتىنىڭ ءبىتىم-بولمىسى دا بايىرعى ۇلتتىڭ نىشاندارىمەن ۇندەستىرىلىپ, قوس قىمبات مەتالل التىن مەن كۇمىستىڭ ءۇيلەسىمىنەن جاسالعان. ونىڭ تۇلا بويى كۇمىسپەن كۇپتەلگەن. قازاق زەرگەرلەرى كۇمىستى ايرىقشا ءاسپەتتەپ, ول ادامدى ءتىل-كوزدەن ساقتايدى جانە تازارتادى دەپ سەنگەن. استرولوگيالىق تانىم بويىنشا كۇمىس ايدىڭ نۇرىنا تەڭەستىرىلىپ, وعان ماگيالىق سيپات تەلىنگەن. مىسالى, شىلدەحانا كەزىندە ءسابيدى كۇمىس تەڭگە سالىنعان ىدىسقا شومىلدىرىپ, «بالانىڭ كۇشى كۇمىستەي جارىق بولسىن!» دەپ تىلەك ايتقان. الاۋ قۇتىسىنىڭ اۋزىنداعى جاساندى جالىنى مەن الاۋدى ۇستاپ ءجۇرۋشىلەر ۇستايتىن سابى التىنمەن اپتالعان. «التىن» ءسوزىنىڭ «الاۋ» سوزىمەن تۇبىرلەس ەكەندىگى جانە وت پەن كۇندى يشارالايتىنى بەلگىلى. ەسىك قورعانىنان تابىلعان «التىن ادامنىڭ» وسى مەتالدان توقىلعان كيىمى ەجەلگى داستۇردەن حاباردار ەتەدى. ءسويتىپ, الاۋ قۇتىدان جەر – اي – كۇن جاراسىمىنىڭ, ياعني عالامدىق كەلىسىمىنىڭ تۇسپالى تانىلادى. الاۋ قۇتىعا, ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك تۋى مەن ەلتاڭباسىنداعى سەكىلدى قازاقتىڭ ويۋ ونەرىنىڭ ايتىلۋ ايشىعى – «قوشقار ءمۇيىز» ستيلىندەگى ورنەك سالىنعان. «قوشقار ءمۇيىز» – بيلىك پەن بەرەكەنىڭ, ىرىلىك پەن ءىزگىلىكتىڭ كوركەم بەينەسى. سونداي-اق ءماڭگىلىكتىڭ مەتافوراسى. ونىڭ سەمانتيكاسىنان «Citius, Altius, Fortius» – «جىلدامىراق! بيىگىرەك! كۇشتىرەك!» دەگەن وليمپيالىق ۇراندى ايتۋعا بولادى. جالپى ايتقاندا, ءوزى دە ءمۇيىز پىشىندەس الاۋ قۇتىداعى «قوشقار ءمۇيىز» ءورنەگى ارقىلى ازيادانى قابىلداپ وتىرعان ەلدىڭ دۇنيەتانىمدىق ەرەكشەلىگى كورىنىس تابادى. ازيادانىڭ الاۋ قۇتىسىن وليمپيالىق ويىنداردىڭ اتريبۋتتارىمەن اينالىساتىن قىتايلىق كومپانيا ازىرلەدى. قازىرگى تاڭدا مۇنداي اتريبۋتتاردى جاسايتىن ءتورت كومپانيا بار. ولاردىڭ ەكەۋى يتاليا مەن اقش-تا بولسا, تاعى ەكەۋى قىتايدا. ەندى الاۋ قۇتىسىنىڭ پىشىنىنە كەلسەك, ونىڭ ۇزىندىعى 65-66 سم. الاۋ قۇتىسىنىڭ سىرتقى كەلبەتى كونەلىكتىڭ رۋحىن كورسەتسە, ءىشى زاماناۋي تەحنولوگيالىق قۇرىلىمداردان تۇرادى. الاۋدى قاق ورتاسىنان بۇراپ اشۋعا دا بولادى, ونىڭ جوعارعى جاعىنان شاعىن, جانۋ ۇزاقتىعى 1 ساعاتقا دەيىن جەتەتىن گاز باللونى بەكىتىلگەن. بۇل العاشقى ازيادا الاۋى بولعاندىقتان, ونىڭ بەيجىڭ وليمپياداسى الاۋىنا ۇقساس جەرلەرى كوپ بولدى. ونىڭ ۇستىنە الاۋدى قىتايلىق كومپانيا وزدەرىنە ۇقساتىپ جاساعانى دا كوزگە بىردەن ۇرادى. بىراق, قىتايلىق الاۋدىڭ ازيادا الاۋىنان ءبىر ەرەكشەلىگى, ونىڭ سالماعى 985 گرامم بولدى. ال ازيادا الاۋىنىڭ سالماعى العاشقىدا 2 كگ.-نان اسىپ كەتكەن ەدى. ول كەيىن 1,850 گرامعا ءتۇسىرىلدى. ودان كەيىن الاۋدىڭ سالماعىن بارىنشا ازايتۋ كەرەك بولعان سوڭ, گاز باللونىنىڭ ۇزىندىعى دا قىسقارتىلدى. ءسويتىپ, الاۋ قۇتىسىنىڭ سالماعى 1, 700 گرامم بولدى. قازاق الاۋى سالماعى جاعىنان ۇتپاسا دا, تابيعاتتىڭ ءتۇرلى توسىن مىنەزىنە توتەپ بەرۋ جاعىنان ەشكىمگە دەس بەرمەيدى. ويتكەنى, ونىڭ ۇزدىكسىز جانۋىنا 40 گرادۋستىق ايازدار, نوسەرلى جاڭبىرلار مەن كۇشتى جەلدەر دە كەدەرگى كەلتىرە المايدى. قورىتا ايتقاندا, بيىلعى ازيادا ءۇشىن بارلىعى 100 الاۋ ازىرلەندى. ونىڭ ارقايسىسىنىڭ باعاسى 1000 اقش دوللارعا جۋىق. ءاربىر الاۋگەر ءبىر-ءبىر الاۋدى وزىنە ەستەلىككە قالدىرا المايدى. تەك ەستافەتا وتەتىن ءار وڭىردە ونىڭ ءبىر داناسى قالدىرىلادى. قالعاندارى ازيا وليمپيالىق كەڭەسىنىڭ ءمۇشەلەرى مەن باسقا دا قۇرمەتتى قوناقتارعا سىيعا تارتىلادى. تاسىمالدانبالى وتتىق – الاۋ ەستافەتاسى باستالار الدىندا تۇتاتۋ ءۇشىن, ءبىر گاز باللونىنىڭ جانۋ ۋاقىتى ءبىتىپ, ونى باسقاسىنا اۋىستىرىپ, قايتا تۇتاتۋ ءۇشىن قاجەت بولعان جاعدايدا جانە جامان ايتپاي جاقسى جوق, الاۋىمىز ءتۇرلى سەبەپتەرمەن ءوشىپ قالعان جاعدايدا ونى دەرەۋ قايتا تۇتاتۋ ءۇشىن جاسالىنعان وتتىق. ونىڭ تۇتقاسىن ەسەپتەمەگەندە, ۇزىندىعى – 33-35 سم. الاۋ وتتىقتىڭ تومەنگى جاعىنا جانۋ كۇشى 5 ساعاتقا دەيىن جەتەتىن سپيرت قۇيىلادى دا, ول پىلتە ارقىلى جاعىلادى. ءسويتىپ, ول ەستافەتا اياقتالعانعا دەيىن جانىپ تۇرادى. جىلجىمالى قازاندىق تۋرالى ايتاتىن بولساق, جالپى قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى ءدىني-ميفولوگيالىق جانە عۇرىپتىق تانىم-ءتۇسىنىگىندە قازاننىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە. قازان – وتقا تابىنۋدىڭ بولىنبەس بولشەگى, حالىقتىڭ بايلىعى مەن ءبىرلىگىنىڭ, قۋاتى مەن قاجىرىنىڭ ولشەمى. ول ەلدىڭ مەزگىلدىك جاڭارۋى مەن جاسارۋىنىڭ بەلگىسى ەكەندىگىن «ەلۋ جىلدا – ەل جاڭا, ءجۇز جىلدا – قازان» دەيتىن ماتەلى راستايدى. تاريحتىڭ اتاسى گەرودوتتىڭ جازۋىنشا, ساق پاتشاسى ارريانت جاۋىنگەرلەرىنىڭ بۇكىل جەبەسىن ءبىر جەرگە جيناپ بالقىتقىزىپ, ءۇلكەن قازان قۇيدىرعان دا, ونى ەلدەن ەرەك قىزمەتكەرىنىڭ قۇزىرىنا قاراتقان. قازاقتار ءوز وشاعىنىڭ قازانىن كوشكەن جۇرتقا قالدىرماعان, باسقا بىرەۋگە تارتۋ ەتپەگەن, ويتكەنى بۇلاي جاساسا – باق پەن بەرەكە بىرگە كەتىپ قالادى دەپ ەسەپتەگەن. ءتوڭكەرىلگەن قازان – جامانشىلىقتىڭ, جوقشىلىقتىڭ نىشانى سانالعان. اۋىل اراسىنان شىققان تەنتەكتى «قازانبۇزار» دەپ اتاعان, ونىسى «ەلبۇزار» دەگەنگە پاراپار. قاسيەتتى عيبادات ورنى – قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنىڭ تورىندە تايزقازاننىڭ تۇرۋى تەگىننەن-تەگىن ەمەس. وسى جەردە ازيادانىڭ جىلجىمالى كىشى قازاندىعىنا ءبىزدىڭ بىرلىگىمىزدىڭ, تۇتاستىعىمىزدىڭ سيمۆولى بولعان تايقازاننىڭ بەينەسى الىنعانىن ايتۋىمىز كەرەك. جالپى, ەجەلگى جارتاس سۋرەتتەرىندە (پەتروگليفتەردە) قازاننىڭ بەينەسى ءجيى كەزدەسەدى. ارحەولوگيالىق قازبالاردان تابىلعان ءۇش اياقتى قازاندار, بايىرعى كوشپەلىلەردىڭ ۇعىمىنا سايكەس, عالامنىڭ ءۇش قاباتىن – ۇستىڭگى, ورتاڭعى جانە استىڭعى دۇنيەلەردى, سونداي-اق ءۇش الەۋمەتتىك جىكتەن – ساربازداردان, باقتاشىلاردان جانە ابىزداردان تۇراتىن قوعامدى بىلدىرگەن. ولاي بولسا, ازيادا قازاندىعى – سپورت ارقىلى جاراسىم تاپقان ءتۇرلى حالىقتار اراسىنداعى ىرىس پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ ءرامىزى بولىپ تابىلادى. بيىلعى ازيادادا ءار ەستافەتانىڭ سوڭىندا كىشى قازاندىقتار جاعىلىپ وتىرادى. قازاندىقتىڭ سالماعى شامامەن 60-65 كگ. بولسا, بيىكتىگى 60 سم., جوعارعى جاعىنىڭ ديامەترى (اۋزى) 90 سم. * * *شاڭعى جولى – جەڭىس جولى
بۇل كۇندەرى شاڭعىدان ەرلەر جانە ايەلدەر قۇراماسى قىسقى ازيا ويىندارىنا دايىندىق رەتىندە ەۋروپا ەلدەرىندە ءوتىپ جاتقان جارىستارعا قاتىسۋدا. ودان كەيىن شاڭعىشى قىز-جىگىتتەرىمىزدىڭ قازاقستان كۋبوگى جولىنداعى سىندارعا قاتىسۋى جوسپارلانۋدا. وسى جارىستاردان كەيىن شاڭعىدان ۇلتتىق قۇرامانىڭ تولىق قۇرامى جاساقتالادى. جاقىندا بىزگە استانادا سپورتشىلاردىڭ وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن وتكىزۋ ءۇشىن ەۋروپا ەلدەرىنە بارار الدىندا شاڭعى فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ومىرزاق شوكەەۆپەن وتكەن كەزدەسۋىندە ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى ۆلاديمير فيليمونوۆپەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى تۇسكەن ەدى. وسى جەردە وتاندىق سپورتتىڭ كوزكورگەن مامانى كوماندانىڭ ازياداعا دايىندىعى جونىندە ايتىپ بەرۋدى ءجون كوردى. – ازيا ويىندارى جاقىنداپ كەلەدى. ءبىزدىڭ شاڭعىشىلاردىڭ الدىنا قانداي مىندەت قويىلىپ وتىر؟ – ازيادا باعدارلاماسىنا شاڭعى جارىسىنىڭ 12-ءى ءتۇرى كىرىپ وتىر. سونىڭ كەم دەگەندە 10 ءتۇرىنەن ءبىز جەڭىسكە جەتۋىمىز كەرەك. مۇنى مەن سىزدەردىڭ ارىپتەستەرىڭىزگە دە, بارىنە دە ايتىپ ءجۇرمىن. – ءسويتىپ, ازيادادا ءبىرىنشى ورىن بىزدىكى بولۋى كەرەك دەيسىز عوي. بىراق, قىتاي, جاپون شاڭعىشىلارى بار ەمەس پە. ولاردى قايدا قويامىز؟ – باس جۇلدەنى جەڭىپ الۋ – ءبىزدىڭ مىندەت. ءيا, ازيادادا بىزدەن باسقا مىقتى قۇرامالار دا بولادى. ولاردى دا ۇمىتپاعان ءجون. ۆانكۋۆەردە وتكەن وليمپيادادا جاپوندار سپرينتەرلىك جارىستا ەشكىمگە دەس بەرمەيتىنىن كورسەتتى. مادوكا ءناتتسۋميدى ايتامىن. ال كلاسسيكالىق جارىستا ولاردا ماساكو يشيدا بار. سوندىقتان بىزگە پسيحولوگيالىق جاعىنان سىر بەرمەي, ولارمەن يىق تەڭەستىرىپ, باسەكەلەسە الاتىنىمىزدى كورسەتۋىمىز كەرەك. – كوماندانىڭ قازىرگى دايىندىعى قالاي؟ – ازياداعا دايىندىق الدىن-الا جاسالعان كەستەگە سايكەس ءجۇرىپ جاتىر. مەديتسينا جانە وڭالتۋ ورتالىعىندا تەرەڭدەتىلگەن تەكسەرىس پەن سپورتتىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا تەستىلەۋدەن وتتىك. شاڭعىشىلاردىڭ دەنساۋلىعى جاقسى. ەندى الدا ءبىرنەشە حالىقارالىق جارىستارعا, ودان كەيىن قازاقستان كۋبوگىنا قاتىسىپ, كۇشىمىزدى تاعى سىناپ كورەمىز. – ازياداعا نەشە ادام دايىندالىپ جاتىر؟ – سەگىز ادامدى دايىنداپ جاتىرمىز. ولاردىڭ اراسىندا سۆەتلانا مالاحوۆا, وكسانا ياتسكايا, ەلەنا كولومينا, تاتيانا روششينا, ەلەنا ساحنوۆا, مارينا ماتروسوۆا, اناستاسيا سلونوۆا مەن ەكاتەرينا سەمەنوۆىح بار. العاشقى ۇشەۋى ەرەسەكتەر اراسىنداعى جارىستارعا قاتىسىپ ءجۇر. ال ماتروسوۆا مەن روششينانى ولاردىڭ ءىزباسارى دەۋگە بولادى. ولار ۆانكۋۆەر وليمپياداسىنا قاتىسىپ, ءبىراز ءتاجىريبە جيناپ كەلدى. – ءسىز ايەلدەر قۇراماسىمەن جۇمىس ىستەيسىز عوي. ايتىڭىزشى, ءنازىك جاندىلارمەن جۇمىس ىستەۋ قيىن ەمەس پە؟ – قينالاتىنداي ەشتەڭە كورىپ جۇرگەن جوقپىن. ايەلدەرگە كوبىرەك كوڭىل ءبولۋ كەرەك. ەگەر بىرەۋىنە كوڭىل بولسەڭ, ەكىنشىسى رەنجىپ قالاتىن سياقتى. بىراق, قىزدارىما تاپسىرما بەرسەڭ, ءبارىن دەر كەزىندە ورىندايدى. ەرلەر جاعى ولاي ەمەس. بۇل بىزگە كەرەك پە, كەرەك ەمەس پە دەپ ويلانىپ جۇرەدى. – ازيادا ويىندارىندا ايەلدەر قۇراماسى قانداي ديستسيپلينادا ونەر كورسەتەدى؟ – 1,4 كم. سپرينتتە, ياعني كلاسسيكالىق جۇرۋدە, 1,4 كم. ەركىن جۇرۋدە, ونى كوماندالىق سپرينت دەيدى. تاعى 5 شاقىرىمعا كلاسسيكالىق ءجۇرۋ, 10 شاقىرىمعا ەركىن ءجۇرۋ, 15 شاقىرىمعا كلاسسيكالىق ءجۇرۋ مەن 4ح5 كم. ەستافەتا جارىسىنا قاتىسادى. ءار ديستسيپلينا بويىنشا ءار كوماندادان ەكى سپورتشىنىڭ قاتىسۋىنا رۇقسات بەرىلەدى. – نەگە ەكى سپورتشى؟ بۇرىن شاڭعى جارىستارىنا ءتورت سپورتشى قاتىسا الاتىن ەدى عوي. – قازىر ەكى سپورتشىعا كەمىتىپ تاستادى. ەكى سپورتشى بولسا دا بىزگە جاقسى. بىزدە ءۇش جاقسى شاڭعىشىمىز بار. ولار – مالاحوۆا, ياتسكايا مەن كولومينا. جارىسقا ەكەۋى شىقسا, بىرەۋى جانە ءبىر جاس سپورتشى رەزەرۆتە بولادى. ءتورت سپورتشىدان ەكى سپورتشىعا كەمىتۋ باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋ ءۇشىن جاسالعان. 2007 جىلى چانچۋندە ءوزىڭىز كوردىڭىز عوي, جۇلدەلى ورىنداردىڭ ءبارىن ءبىزدىڭ قىزدار جەڭىپ الدى. سوندىقتان اوك ءبىر ەلدىڭ وكىلدەرىنە جۇلدەلەردىڭ ءبارىن تاراتپاي, باسقا ەلدەردىڭ دە كوڭىلدەرىنە قاراپ وسىنداي شەشىمگە كەلگەن سياقتى. مالاحوۆا, ياتسكايا, كولومينا ۇشەۋى دە وتاندىق سپورتقا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. سۆەتلانا مەن وكسانانىڭ بالالارى بار. ولار دا جارالارىن ەمدەپ, بالالارىنا قاراعىسى كەلەدى. سوندىقتان جارىسقا ەكى سپورتشىنىڭ قاتىسۋى ءبىر جاعىنان ولارعا دا جاقسى بولدى. ۋاقىتتارى كوبىرەك بولادى. ال ەلەناعا كەلسەم, ول سوچي وليمپياداسىنا دا قاتىسۋى مۇمكىن. – ازيادادا ولار قانداي جارىس تۇرىنە قاتىسادى؟ – كلاسسيكالىق ستيلدەگى قاشىقتىققا ءجۇگىرۋگە ياتسكايا, مالاحوۆا, كولومينا قاتىسادى. جەكەلەي سپرينتتە ياتسكايا مەن كولومينا, 15 شاقىرىمعا جۇگىرۋدە مالاحوۆا كۇش سىناسادى. كوماندالىق سپرينتتە وسى ۇشەۋىنىڭ ەكەۋى جارىسسا, ەستافەتادا ولارعا ماتروسوۆا مەن روششينا بولادى. ءبىز وسى ەكەۋىن رەزەرۆ رەتىندە ۇستاپ وتىرمىز. – ەلىمىزدە شاڭعى سپورتىن دامىتۋدا جاسالىپ جاتقان جۇمىستارعا كوڭىلىڭىز تولا ما؟ – قازىر فەدەراتسياعا جاڭا باسشى كەلدى. ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەر ومىرزاق شوكەەۆ. ەندى جاعدايىمىز تۇزەلەدى دەپ ويلايمىن. ومىرزاق ەستاي ۇلىنىڭ كەلۋىمەن دەمەۋشىلەر تابىلىپ, شاڭعى سپورتىنا كوپ كوڭىل بولىنە باستادى. وسى جەردە مەن باس دەمەۋشىمىز «قازاگروفينانس» اق, دەمەۋشىلەرىمىز – «يۆولگا حولدينگ», «قازاقستاننىڭ استىق وداعى» مەن «Bi Group» جشس-نا العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. – جارىس وتەتىن جەرلەرمەن تانىستىڭىز با؟ قالاي ەكەن؟ – جاقسى, ماعان ۇنادى. ازيادادا باسقا كوماندالار قالادا تۇرىپ, جارىس جولىنا دەيىن ءوزدەرى جەتەتىن بولسا, ءبىزدىڭ قۇراما سولدات شاتقالىندا ورنالاسادى. جارىس تەڭىز دەڭگەيىنەن 1 500 مەتر بيىكتىكتە وتكىزىلەدى. سوندىقتان ول ءبىزدىڭ سپورتشىلاردىڭ بەيىمدەلۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىن. اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين. _______________________________ ارمىسىڭ, ازيادا! تورلەت, بيىك ازيادا, ارمىسىڭ, سارىارقا مەن الاتاۋىم, قارلى شىڭ! قولدان بەرمەس قازاقستان جاستارى, ەل قورعاعان بابالاردىڭ نامىسىن! جۇلدىز بوپ جان, نايزاعايداي جارقىلدا, قۇرىش بىلەك ورەندەرىم, نار تۇلعا. جەلبىرەسىن قازاعىمنىڭ كوگىندە, كوك بايراعىم باقىت سىيلاپ حالقىما, حالقىما! استانا مەن الماتىعا جول سالعان, ازيادا – جاڭا تاريح, جاڭا ارمان. تۋىستىق پەن تاتۋلىقتىڭ ورداسى – قازاق ەلىن كورگەن جاندار تاڭ قالعان! بۇكىل الەم كوزىن سالىپ الىستان, سان جۇيرىكتەر باعىن سىناپ جارىسقان. سپورت – دوستىق , دەنساۋلىق پەن ىزگىلىك, جارىس كوشىن العا باستا, قازاقستان! بايان جانبيروۆا, ۇستاز. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, قازىعۇرت اۋدانى. * * *ازيادا ايشىقتارى
الماتىدا قالا اكىمى احمەتجان ەسىموۆتىڭ قاتىسۋىمەن قالانى ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ ماسەلەسىنە ارنالعان جيىن ءوتتى. قالانى جارىقپەن جانە جىلۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن «الاتاۋ جارىق كومپانياسى», «ال ەس» اق, «كازترانسگاز – الماتى» اق, «الماتى جىلۋ» مكك, «الماتى ەنەرگوسبىت» جشس سىندى كومپانيا باسشىلارى قاتىسقان جيىندا قالا حالقى مەن سپورت كەشەندەرىن, قوناق ۇيلەردى جانە ازيادا اياسىندا مادەني شارالار وتەتىن نىسانداردى گاز, ەلەكتر قۋاتىمەن جىلىتۋدى ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قارالدى. جيىندا ازيادانى لايىقتى وتكىزۋ ءۇشىن بارلىق جۇمىستار جۇرگىزىلگەنى 2015 جىلعا دەيىنگى الماتىنىڭ ەنەرگەتيكالىق نىساندارىن قايتا جابدىقتاۋ مەن دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا «الاتاۋ جارىق كومپانياسى» اق «قازۇۋ», «مەدەۋ», «شىمبۇلاق» جانە «ەرمەنساي» سىندى جاڭا جابدىقتالعان ستانسالاردى پايدالانۋعا بەرگەندىگى بەلگىلى بولدى. بۇل ستانسالار قالا اكىمىنىڭ ايتۋىنشا, ازيادا نىساندارىن قۋات كوزىمەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتىپ قويماي, قالانىڭ وڭتۇستىگىندەگى تۇتىنۋشىلاردى ساپالى ەنەرگيامەن دە جابدىقتايتىن بولادى. * * * جۋىردا كولىك جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىندە ءوتكەن القا ماجىلىسىندە ازياداعا اۆتوجولداردى دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانى حابارلاندى. «قازاقاۆتوجول» رمك باس ديرەكتورى مەرەكە پىشەمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ماسەلە بويىنشا كاسىپورىننىڭ بۇيرىعىمەن ارنايى ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. سوعان سايكەس, الماتى وبلىسىندا ازيادا جارىستارى وتەتىن جەرلەر ارنايى كولىكپەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ولاردىڭ كۇشىمەن جولداردىڭ ساپاسى باقىلانادى. قازىر «استانا – الماتى» جانە «استانا قالاسى اينالما جولى» اۆتوجولدارى باقىلاۋعا الىندى. سونىمەن بىرگە, ازيادا كەزىندە وڭتۇستىك قازاقستان, جامبىل, قاراعاندى وبلىستارىنداعى فيليالداردان قوسىمشا تەحنيكا تارتۋ جوسپارلانۋدا. ولار كوبىنە جولداعى كوكتايعاقتى بولدىرماۋعا ارنالىپ وتىر. * * * وسى كۇندەرى الماتىدا VII قىسقى ازيا ويىندارى الاۋىنىڭ باستى قۇتى-قۇمىراسى «قازاقستان حالىق بانكى» اق باس كەڭسەسىندە ساقتاۋلى. ازيادا الاۋىن ساقتاۋشى اتانۋعا ۇمىتكەرلەر اراسىنان نەعۇرلىم سەنىمدى بانك رەتىندە حالىق بانكىنىڭ تاڭدالۋى كەزدەيسوق ەمەس: حالىقتىڭ دا, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن ىسكەرلەر توبىنىڭ دا بانككە دەگەن سەنىمدىلىگى جوعارى, ەلىمىز بويىنشا ونىڭ فيليالدار جەلىسى بارىنشا كەڭ تارالعان. كۇتپەگەن جەردەن توسىن جاعدايلار ورىن الۋى مۇمكىن بولسا, ۇيىمداستىرۋشىلار ءدال وسى قۇتى-قۇمىرانى پايدالانۋ ارقىلى ازيادا الاۋىنىڭ وتىن قايتا تۇتاتا الادى. ونى كۇزەتۋ حالىق بانكىنىڭ جانە الاۋ ەستافەتاسى ديرەكتسياسىنىڭ قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ كۇشىمەن جانە تەحنيكالىق قۇرالدارىمەن ىسكە اسىرىلۋدا. الاۋ وتى ورناتىلعان قۇتى-قۇمىرانى جۇرتشىلىق ازيادا كەزىندە كۇن سايىن ساعات 9-دان 20-عا دەيىن تاماشالاي الادى. تىلەك بىلدىرۋشىلەردىڭ الاۋدىڭ جانىندا سۋرەتكە ءتۇسۋ مۇمكىندىگى دە بولادى. ينتەرنەت جەلىسىن پايدالانۋشىلار الاۋدىڭ قۇتىسىن حالىق بانكىنىڭ كورپوراتيۆتىك سايتىنداعى ارناۋلى بولىمنەن كورە الادى: www.halykbank.kz. الاۋدىڭ تاعى ءبىر نەگىزگى قۇتىسى چارتەرلىك رەيسپەن قازاقستاننىڭ وبلىس ورتالىقتارى بويىنشا تاسىمالدانىپ جۇرەدى. ال الاۋدىڭ ەستافەتالىق باعدارى ءجۇرىپ وتەتىن قالالاردا نەگىزگى قۇتى-قۇمىرا بانكتىڭ وبلىستىق جانە وڭىرلىك فيليالدارىندا ساقتالاتىن بولادى جانە الاۋدى ۇستاپ جۇرۋشىلەردىڭ قولىنا بەرىلىپ وتىرادى.